2009 ਮੇਂ ਇਸ ਕਹਾਨੀ ਕੇ ਕੁਛ ਅਂਸ਼ ਬ੍ਲਾਗ ਪਰ ਆ ਚੁਕੇ ਹੈਂ । ਆਜ ਪੂਰੀ ਕਹਾਨੀ --ਛੋਟਾ ਕਮਰਾ --ਸੁਬਹ ਹੋਨੇ ਮੇਂ ਜ਼ਰਾ ਸੀ ਦੇਰ ਹੈ ਅਭੀ .ਖਿਡ਼ਕੀ ਕੇ ਸੀਂਖਚੇ ਥਾਮੇ , ਬਾਵਲੀ ਵਿਦਾ ਹੋਤੀ ਰਾਤ ਕਾ ਅਵਸਾਨ ਦੇਖ ਰਹੀ ਹੈ .ਯੇ ਏਕ ਪੂਰੇ ਚਾਂਦ ਕੀ ਰਾਤ ਹੈ ,ਯਹਾਂ ਬਾਦਲੋਂ ਕੀ ਜਕਡ਼ਨ ਮੇਂ ਚਾਂਦ ਕੋ ਉਗਨੇ ਕੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ .ਨੀਚੇ , ਕ੍ਯਾਰੀ ਮੇਂ ਲਗੇ ਗਂਧਰਾਜ ਕੇ ਊਂਚੇ ਪੇਡ਼ ਕੀ ਏਕ ਡਾਲ, ਬਾਵਲੀ ਕੇ ਕਮਰੇ ਕੀ ਖਿਡ਼ਕੀ ਕੇ ਅਨ੍ਦਰ ਉਚਕ ਕਰ ਝਾਂਕ ਰਹੀ ਹੈ . ਸ਼ੁਰੁਆਤੀ ਮਾਰ੍ਚ ਕੀ ਰਾਤੋਂ ਮੇਂ ਬਾਵਲੀ ਕੀ ਨੀਂਦ ਬੈਰੀ ਹੋ ਜਾਤੀ ਹੈ ।
"
ਹਰਿ ਦਿਨ ਤੋ ਬੀਤਾ ਸ਼ਾਮ ਹੁਈ ਰਾਤ ਪਾਰ ਕਰਾ ਦੇ,ਬੀਤਾ ਮੇਰਾ ਕਾਲ ਤੋ ਬੀਤਾ ਪੂਰ੍ਣ ਪਾਰ ਕਰਾ ਦੇ"....
ਮੇਘ ਭਰੇ ਆਸਮਾਨ ਕੋ ਨਿਹਾਰਤੇ ਹੁਏ ਬਾਵਲੀ ਧੀਮੇ-ਧੀਮੇ ਗਾ ਰਹੀ ਹੈ । ਉਸਕੇ ਸ੍ਵਰ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈਂ , ਵੋ ਸ਼ਾਯਦ ਖ਼ੁਦ ਭੀ ਉਨਕੀ ਅਨੁਗੂਂਜ ਸੁਨਨਾ ਨਹੀ ਚਾਹਤੀ. ਮਗਰ ਉਡ਼ਕੇ ਹੁਏ ਕਿਵਾੜ ਕੇ ਪੀਛੇ ਕੋਈ ਹੈ ,ਜੋ ਸੁਨ ਰਹਾ ਹੈ ……ਜਿਸਕੀ ਸਿਸਕੀ ਸੁਨਕਰ ਬਾਵਲੀ ਪਲਟਤੀ ਹੈ .ਅਧਖੁਲੇ ਪਲ੍ਲੇ ਕੇ ਪੀਛੇ "ਟੁਕੁਨ ਦੀ" ,ਹਤਪ੍ਰਭ ਉਸੇ ਨਿਹਾਰ ਰਹੀਂ ਹੈਂ ,ਉਨਕੀ ਸਜਲ ਆਂਖੇਂ ਦੇਖਕਰ ਬਾਵਲੀ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਕਾਂਪ ਜਾਤੀ ਹੈ .ਵਹ ਉਨਕਾ ਹਾਥ ਪਕੜਕਰ ਉਨ੍ਹੇਂ ਪਲਂਗ ਪਰ ਬਿਠਾ ਦੇਤੀ ਹੈ ਔਰ ਖ਼ੁਦ ਉਨਕੀ ਗੋਦ ਮੇਂ ਮੁਂਹ ਛਿਪਾ ਲੇਤੀ ਹੈ ।
ਟੁਕੁਨ ਦੀ , ਇਸ ਆਸ਼੍ਰਮ ਕੀ ਨੀਂਵ ਹੈਂ ਔਰ ਵੇ ਬਾਵਲੀ ਕੋ ਨਿਰੀਹ ਜਾਨ, ਮਾਂ ਕੀ ਤਰਹ ਅਪਨੀ ਛਾਯਾ ਮੇਂ ਰਖਤੀ ਆਯੀ ਹੈਂ । ਬਾਵਲੀ ਕਾ ਸੌਮ੍ਯ ਔਰ ਸੁਰੂਚਿਪੂਰ੍ਣ ਵ੍ਯਵਹਾਰ ਉਨ੍ਹੇਂ ਸਦਾ ਆਕਰ੍ਸ਼ਿਤ ਕਰਤਾ ਰਹਾ ਹੈ
"ਤੁਮ ਗੂਂਗੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਬਾਵਲੀ "..... ਟੁਕੁਨ ਦੀ ਨੇ ਉਸਕੇ ਬਾਲੋਂ ਪਰ ਪ੍ਯਾਰ ਸੇ ਹਾਥ ਫੇਰਤੇ ਹੁਏ ਕਹਾ ……ਤੁਮ੍ਹੇ ਇਸ ਵਰਦ੍ਧ ਗ੍ਰਾਮ ਮੇਂ ਲੋਗੋਂ ਕੀ ਸੇਵਾ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਦਸ ਵਰ੍ਸ਼ ਹੋਨੇ ਆਏ ,ਮਗਰ ਆਜਤਕ ਯਹਾਂ ਕਿਸੀ ਨੇਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਬੋਲਤੇ ਹੁਏ ਨਹੀਂ ਸੁਨਾ। ਹਮਸਬ ਅਬਤਕ ਯਹੀ ਜਾਨਤੇ ਥੇ ਕਿ ਈਸ਼੍ਵਰ ਨੇ ਤੁਮ੍ਹਾਰੇ ਸਾਥ ਅਨ੍ਯਾਯ ਕਿਯਾ ਹੈ ।
ਸਾਲੋਂ ਪਹਲੇ ਮਂਦਿਰ ਕੀ ਸੀਢਿਯੋਂ ਪਰ, ਤੁਮ ਹਮੇਂ ਮੌਨ ਬੈਠੀ ਮਿਲੀ ਥੀਂ ,ਔਰ ਹਮਨੇ ਤੁਮ੍ਹੇ ਯੂਂ ਹੀ ਸ੍ਵੀਕਾਰ ਲਿਯਾ ਥਾ. ਪਰ ਆਜ ਦੇਖਕਰ ਚਕਿਤ ਹੂਂ ਕਿ ਇਤਨੀ ਸੁਨ੍ਦਰ ਵਾਣੀ ਹੋਤੇ ਹੁਏ ਭੀ ਤੁਮ ਸਦਿਯੋਂ ਕੀ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਅਪਨੇ ਸੀਨੇ ਮੇਂ ਛੁਪਾਯੇ ਹੋ..... ਬਾਵਲੀ ਨੇ ਸਰ ਉਠਾਕਰ ਕਾਤਰਤਾ ਸੇ ਉਨਕੀ ਓਰ ਦੇਖਾ ...
" ਟੁਕੁਨ ਦੀ …ਕਹਤੇ-ਕਹਤੇ ਉਸਕੇ ਹੋਂਠ ਭੀਂਚ ਗਏ.
"ਹਾਂ ਬਾਵਲੀ ਬੋਲੋ!
ਟੁਕੁਨ ਦੀ ਨੇਂ ਧੈਰ੍ਯਪੂਰ੍ਵਕ , ਹਕ ਜਤਾਤੇ ਹੁਏ ਬਾਵਲੀ ਸੇ ਕਹਾ …
ਆਸ਼੍ਰਮ ਕੀ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਨੇ ਮੇਂ ਅਭੀ ਥੋੜਾ ਵਿਲਮ੍ਬ ਹੈ .ਤਬ ਤਲਕ ਮੈ ਜਾਨਨਾ ਚਾਹਤੀ ਹੂਂ ,ਕ੍ਯੋਂਕਰ ਇਸ ਤਰਹ ਕੋਈ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਤਾ ਹੈ"
ਬਾਵਲੀ ਉਠਕਰ ਦੋਬਾਰਾ ਖਿਡ਼ਕੀ ਪਰ ਖਡ਼ੀ ਹੋ ਗਯੀ ,ਉਸਕਾ ਗਲਾ ਰੁਂਘ ਗਯਾ ,ਔਰ ਜੋ ਆਵਾਜ਼ ਟੁਕੁਨ ਦੀ ਤਕ ਛਨਕਰ ਆਯੀ ,ਉਸਮੇਂ ਵੇ ਮਾਤ੍ਰ ਏਕ ਹੀ ਸ਼ਬ੍ਦ ਸੁਨ ਸਕੀਂ -"ਜੋਗੀ"
ਇਸ ਏਕ ਸ਼ਬ੍ਦ ਕੇ ਝੋਂਕੇ ਸੇ, ਬਾਵਲੀ ਕੇ ਜ਼ਰ੍ਦ ਪੜੇ ਅਤੀਤ ਕੇ ਸਭੀ ਪਰਸ਼੍ਠ ਫੜਫੜਾਕਰ ਟੁਕੁਨ ਦੀ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਖੁਲਨੇ ਲਗੇ -
“ਜੋਗੀ” ਨਾਮ ਸੇ ਪੁਕਾਰਤੀ ਥੀ " ਬਾਵਲੀ" ਉਨ੍ਹੇਂ .ਬਾਵਲੀ ਨੇ ਏਕ ਬਹੁਤ ਲਮ੍ਬੀ ਸਾਂਸ ਅਪਨੇ ਅਂਦਰ ਸਹੇਜਤੇ ਹੁਏ ਸਾਹਸ ਸੇ ਕਹਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਿਯਾ . ਜੋਗੀ ਕੇ ਪਾਸ ਵਿਰਾਸਤ ਮੇ ਪੁਰਖੋਂ ਸੇ ਮਿਲਾ ਏਕ "ਛੋਟਾ ਕਮਰਾ" ਥਾ । ਵੇ, ਕਹੀਂ ਭੀ ਜਾਯੇਂ , ਕਿਤਨੇ ਹੀ ਸ਼ਹਰ ,ਮਕਾਨ , ਮੋਹਲ੍ਲੇ ਬਦਲ ਲੇ, ਵਹ ਛੋਟਾ ਕਮਰਾ ਸਦਾ ਉਨਕੇ ਸਾਥ ਰਹਤਾ । ਉਨਕਾ ਅਨ੍ਤ:ਪੁਰ ,ਉਨਕੀ ਤਮਾਮ ਖ਼ਾਮਿਯੋਂ,ਖ਼ੁਸ਼ਿਯੋਂ, ਜਿਮ੍ਮੇਂਦਾਰਿਯੋਂ ਸੇ ਉਬਰਨੇ ਕਾ ਏਕ ਮਾਤ੍ਰ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਿਤ ਸ੍ਥਾਨ , ਉਨਕਾ ਅਪਨਾ--" ਮਨ"-ਉਨਕਾ "ਛੋਟਾ ਕਮਰਾ" । ਵਹਾਂ ਵੇ ਕਿਸੀ ਕੇ ਜਵਾਬਦੇਹ ਨਹੀਂ ਹੋਤੇ, ਜਹਾਂ ਉਨ੍ਹੇ ਸ੍ਵਯਂ ਸੇ ਕਦਾਪਿ ਲਾਜ ਨ ਆਤੀ ।
ਵਹ ਛੋਟਾ ਕਮਰਾ ,ਜੋਗੀ ਕੋ -ਸ਼ਕ੍ਤਿ ਦੇਤਾ ਥਾ ,ਸਂਸਾਰ ਕੇ ਦੂਸਰੇ ਅਦਨਾ ਪ੍ਰਾਣਿਯੋਂ ਕਾ ਮਾਖੌਲ ਬਨਾਨੇ ਕੇ ਵਾਸ੍ਤੇ. ਖ਼ਾਸਕਰ ਉਨਕੀ, ਜਿਨਕੇ ਪਾਸ ਥੇ ਬੜੇ-ਬੜੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਕ੍ਸ਼ ,ਔਰ ਜੋ ਲੋਗ ਅਪਨੇ ਮਨੋਭਾਵ ਛਿਪਾ ਨਹੀਂ ਪਾਤੇ ਥੇ । ਜੋ ਹਂਸਨੇ- ਰੋਨੇ ਕੇ ਕਰਤ੍ਰਿਮ ਤਰੀਕੋਂ ਕੋ ਅਪਨਾਨੇ ਕੇ ਬਜਾਯ , ਦੁਨਿਯਾ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਠੀਕ ਵੈਸੇ ਹੀ ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤ ਹੋ ਜਾਤੇ, ਜੈਸੇ ਈਸ਼੍ਵਰ ਨੇ ਇਂਸਾਨੋਂ ਮੇਂ ਭਾਵਾਤਿਰੇਕ ਸੇ ਉਬਰਨੇ ਕੇ ਸਾਮਾਨ੍ਯ ਨਿਯਮ ਬਨਾਯੇ ਥੇ । ਜੋਗੀ, ਉਸ ਛੋਟੇ ਕਮਰੇ ਸੇ ਅਪਨੀ ਸਭੀ ਗੁਤ੍ਥਿਯਾਂ ਸੁਲਝਾਕਰ ਆਂਖ ਕੀ ਮਹੀਨ ਸੇ ਮਹੀਨ ਨਮੀ ਭੀ ਹਥੇਲੀ ਪਰ ਸੁਖਾਤੇ ਹੁਏ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਕੀ ਸਾਂਕਲ ਖੋਲਤੇ, ਔਰ ਸਾਧਾਰਣ ਢਂਗ ਸੇ ਰੋਨੇ-ਧੋਨੇ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਾਣਿਯੋਂ ਕੋ ਗਹਰੀ ਉਪੇਕ੍ਸ਼ਾ ਸੇ ਦੇਖਤੇ । ਅਪਨੀ ਸ਼ਰਣਸ੍ਥਲੀ ਕਾ ਯੇ ਸੁਖ ਕੇਵਲ "ਵੇ" ਹੀ ਜਾਨਤੇ ਥੇ ।
ਜੀਵਨ ਕੇ ਖਾਸ ਦਿਨ ਵ ਤਾਰੀਖ਼ੇ ਜੋਗੀ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਰਖਤੇ ਥੇ ਔਰ, ਜੋ ਉਨ੍ਹੇਂ ਯਾਦ ਭੀ ਰਹਤੀ ਹੋਂ , ਤੋ ਵੇ ਉਨ੍ਹੇ ਮਨਾਨੇ ਵ ਜਤਾਨੇ ਸੇ ਪਰਹੇਜ ਕਰਤੇ । ਵੇ, ਉਨ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਯੋਂ ਕੋ ਕਭੀ ਮਹਤ੍ਵ ਨਹੀਂ ਦੇਤੇ ਜੋ ,ਜੋਗੀ ਕੋ ਸਬਸੇ ਅਧਿਕ ਚਾਹਤੇ ਥੇ .
ਟੁਕੁਨ ਦੀ ,ਚੁਪਚਾਪ ਸੁਨਤੀਂ ਹੈਂ , ਬਾਵਲੀ ਕਾ ਹ਼ਰ ਕਹਾ -ਅਨਕਹਾ ....ਬਾਵਲੀ ਆਂਖੇਂ ਬਂਦ ਕਿਯੇ ਏਕ-ਏਕ ਪਰ੍ਤ ਖੋਲਤੀ ਜਾਤੀ -ਕਿ ਜੈਸੇ ਯੇ ਕਹਾਨੀ ਕਿਸੀ ਦੂਸਰੀ ਬਾਵਲੀ ਕੀ ਹੋ ……
ਜੋਗੀ ਕੋ ਬਖ਼ੂਬੀ ਇਲ੍ਮ ਥਾ- ਕਿ ਉਨਕਾ ਪ੍ਰੇਮ ਗਾਢਾ,ਚਿਪਚਿਪਾ ਔਰ ਕਸੈਲਾ ਅਸਰ ਰਖਤਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਉਸ ਨਿਰ੍ਦੋਸ਼ ਕੇ ਚਿਤ੍ਤ ਪਰ ,ਜਿਸਕਾ ਨਾਮ" ਬਾਵਲੀ" ਥਾ . ਚੈਤ ਕੀ ਏਕ ਡੂਬਤੀ ਸਾਂਝ, ਬਂਜਾਰੀ ਹਵਾ ਯੂਂ ਹੀ ਬਹਾ ਲਾਯੀ ਥੀ ਬਾਵਲੀ ਕੋ ਅਪਨੇ ਸਾਥ-ਜੋਗੀ ਕੇ ਪਾਸ । ਜੋਗੀ ਨੇਂ ਅਲਮਸ੍ਤ ਬਾਵਲੀ ਕੋ ਟੋਕ ਕਰ ਕਹਾ- " ਰਹ ਜਾਓ ਯਹੀਂ" ।
ਬਾਵਲੀ ਸੁਨਤੀ ਰਹੀ ,ਜੋਗੀ ਕਹਤੇ ਰਹੇ -" ਤੁਮ ਮੇਰੇ ਲਿਏ ਹੀ ਬਨੀ ਹੋ" ।" ਮੇਰਾ –ਤੁਮ੍ਹਾਰਾ ਅਬ ਕੋਈ ਦੂਸਰਾ ਉਪਾਯ ਨਹੀਂ" । ਬਾਵਲੀ , ਮਨ ਮੇਂਹਦੀ ਰਚਾ ਕਰ ਬਿਨਾ ਡੋਰ, ਉਸੀ ਪਲ ਉਨਸੇ ਬਂਧ ਗਯੀ ਥੀ । ਵਹ ਅਪਨਾ ਅਤੀਤ ਭੂਲ ਕਰ , ਉਨਕੇ ਧੂਪ –ਛਾਂਵ ਓਢਕਰ ਚਲਨੇ ਲਗੀ ਥੀ , ਸਾਥ- ਸਾਥ, ਦਮ ਭਰ ਦਮ …… ਮਗਰ ਜੋਗੀ ਕੇ ਉਸ ਛੋਟੇ ਕਮਰੇ ਮੇਂ ਉਸਕਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਭੀ ਨਿਸ਼ੇਧ ਥਾ । ਵਹਾਂ ਜੋਗੀ ਅਕੇਲੇ ਹੀ ਜਾਤੇ ਔਰ ਲੌਟ ਆਤੇ ।
ਖ਼ਾਮੋਸ਼ੀ ਓਢਨਾ-ਬਿਛਾਨਾ ਜੋਗੀ ਕਾ ਬਰਸੋਂ ਕਾ ਨਿਯਮ ਥਾ । ਸ੍ਮਰਤਿਯੋਂ ਕੇ ਗਹਰੇ-ਅਂਧੇਰੇ ਕੁਏਂ ਮੇ ਵੇ ਅਕੇਲੇ ,ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤ ਡੂਬਤੇ-ਉਤਰਾਤੇ ਰਹਤੇ। ਕੋਈ ਉਨ੍ਹੇ ਹਾਥ ਪਕੜ ਬਾਹਰ ਖੀਂਚਨਾ ਭੀ ਚਾਹਤਾ ਤੋ ਉਨਕੀ ਚੁਪ੍ਪੀ ਕਾ ਚੁਮ੍ਬਕ, ਖੁਦ ਉਸੇ ਭੀ ਕਿਸੀ ਗਹਨ ਕੋਨੇ ਮੇ ਖੀਂਚ ਲੇ ਜਾਤਾ । ਕਭੀ ਕਭੀ ਉਨਕੀ ਉਪਸ੍ਥਿਤਿ -ਅਨੁਪਸ੍ਥਤਿ ਮੇਂ ਤਬ੍ਦੀਲ ਹੋ ਜਾਤੀ . ਵੇ ਦਿਨ ਬਾਵਲੀ ਕੇ ਲਿਏ ਕਠਿਨ ਹੋਤੇ .ਵਹ ਵਿਚਲਿਤ ਹੋ ਜਾਤੀ ਔਰ ਅਨਾਯਾਸ ਹੀ ਜੋਗੀ ਸੇ ਮਿਲ ਰਹੀ ਉਪੇਕ੍ਸ਼ਾ ਸੇ ਵਹ - ਸਾਤ ਸਮਨ੍ਦਰ,ਉਜਲੇ ਪਹਾੜ ਔਰ ਅਮਲਤਾਸ ਕੇ ਜਂਗਲੋਂ ਕੇ ਪਾਰ , ਬਹੁਤ ਪੀਛੇ ਅਪਨੀ ਤੋੜੀ ਔਰ ਛੋੜੀ ਹੁਈ ਹਦੋਂ ਕੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਖੋਜਨੇ ਲਗਤੀ.
ਅਵਹੇਲਨਾ ਕਰਨਾ ਜੋਗੀ ਕੀ ਫ਼ਿਤਰਤ ਥੀ , ਔਰ ਉਸੇ ਨ ਸਹ ਪਾਨਾ ਬਾਵਲੀ ਕੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ . ਐਸੇ ਸਮਯ ਉਸੇ ਯਾਦ ਆ ਜਾਤਾ --"ਊਪਰੀ ਹੋਂਠ ਪਰ ਉਗਾ ਹੁਆ ਛਾਲਾ, ਜੋ ਬੋਲਤੇ ਵਕ੍ਤ ਲਾਖ ਬਚਾਨੇ ਪਰ ਭੀ ਦੋਨੋਂ ਹੋਂਠੋਂ ਕੇ ਬੀਚ ਆ ਹੀ ਜਾਤਾ" । ਬਾਵਲੀ ਉਸ ਪਲ ਦਰ੍ਦ ਸੇ ਬਿਲਖ ਜਾਤੀ ।
ਟੁਕੁਨ ਦੀ ਨੇ ਗੌਰ ਕਿਯਾ .....ਬਾਵਲੀ ਕਾ ਦਮ ਫੂਲਨੇ ਲਗਾ ਹੈ ,ਮਗਰ ਵਹ ਅਵਿਰਾਮ ਬੋਲਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ .ਏਕ ਸਧੀ ਹੁਈ ਲਯ ਮੇਂ --
ਜੋਗੀ ਕਭੀ-ਕਭਾਰ ਬਾਵਲੀ ਸੇ ਪੂਛਤੇ -ਤੁਮ ਕੌਨ ਹੋ ?
ਬਾਵਲੀ ਉਤ੍ਤਰ ਦੇਤੀ- "ਰਂਗਰੇਜ਼ ਹੂਂ" ਜੋਗੀ . ਤੁਮ੍ਹੀ ਨੇ ਤੋ ਕਹਾ ਥਾ -"ਮੇਰੀ ਹਦ ਰਂਗ ਦੇ ,ਅਨਹਦ ਭੀ ਰਂਗ ਦੇ "
ਔਰ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਸੋਚਤੀ- ਤੁਮ੍ਹੇ ਰਂਗਤੇ-ਰਂਗਤੇ "ਮੇਰੇ ਚਾਰੋ ਪਹਰ ਮਨਭਾਵਨ ਰਂਗ ਗਏ" ਜੋਗੀ
ਜੋਗੀ ਕਹਤੇ- ਬਾਵਲੀ "ਤੁਮ ਕ੍ਯਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋ ,ਕਭੀ ਸੋਚਾ ਹੈ? "
ਬਾਵਲੀ ਕਹਤੀ -ਤੁਮ ਹੀ ਬਤਾ ਦੋ
ਜੋਗੀ ਕਹਤੇ-" ਯੇ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ, ਬਾਵਲੀ "
ਬਾਵਲੀ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਦੋਹਰਾਤੀ -ਯੇ" ਭਕ੍ਤਿ" ਹੈ ਜੋਗੀ
"ਬਾਵਲੀ ਮੁਝੇ ਛੋੜਕਰ ਕਭੀ ਮਤ ਜਾਨਾ" -ਜੋਗੀ ਕੋਹਰੇ ਭਰੀ ਸੁਬਹ ਬਾਵਲੀ ਸੇ ਵਾਦਾ ਲੇਤੇ .
"ਮੈ ਅਡੋਲ ਹੂਂ ਜੋਗੀ .ਜਬ ਚਾਹੇ ਆਜਮਾ ਲੇਨਾ" -ਬਾਵਲੀ ਮੁਸ੍ਕੁਰਾ ਕਰ ਜਵਾਬ ਦੇਤੀ
ਜੋਗੀ ਕੋ ਬਿਲ੍ਲਿਯੌ ਪਸਨ੍ਦ ਥੀ । ਕਾਲੀ, ਮੋਟੀ, ਹਰੀ ਆਂਖੋਂ ਵਾਲੀ ਬਿਲ੍ਲਿਯੌ , ਜੋ ਚੁਪਚਾਪ ਪੜੀਂ ਰਹਤੀਂ ਔਰ ਬਨਾਤੀਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕੀ ਨਯੀ-ਨਯੀ ਯੋਜਨਾਏਂ । ਊਪਰ ਸੇ ਏਕਦਮ ਸਪਾਟ ,ਭਾਵ ਹੀਨ ਔਰ ਅਂਦਰ ਸੇ ਸ਼ਾਤਿਰ ਚੇਹਰੇ ਵਾਲੀ ਬਿਲ੍ਲਿਯਾਂ ।
ਜੋਗੀ ਬਾਵਲੀ ਸੇ ਕਹਤੇ –“ਬਿਲ੍ਲਿਯੌ ਸਬ ਸਮਝਤੀ ਹੈਂ । ਉਨਕੀ ਆਂਖੇਂ ਬਹੁਤ ਕੁਛ ਜਾਨਤੀ ਹੈਂ ,। ਬਿਲ੍ਲਿਯੌ ਧੀਰ ਗਂਭੀਰ ਹੋਤੀ ਹੈਂ, ਸੋਚ ਸਮਝਕਰ ਕਦਮ ਉਠਾਤੀ ਹੈਂ ਇਸਲਿਯੇ ਮੁਝੇ ਬਿਲ੍ਲਿਯੋਂ ਸੇ ਲਗਾਵ ਹੈ “।
ਬਾਵਲੀ ਸਬ ਸੁਨਤੀ ਰਹਤੀ, ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਗੁਨਤੀ ਰਹਤੀ –“ ਮੈਂ ਬਿਲ੍ਲੀ ਕ੍ਯੋਂ ਨ ਹੁਈ “? ਫਿਰ ਆਂਗਨ ਮੇਂ ਟੁਕੁਰ-ਟੁਕੁਰ ਕਰਤੇ ਸਫ਼ੇਦ ਕਬੂਤਰੋਂ ਕੋ ਦੇਖਤੀ ਜਿਨ ਪਰ ਜੋਗੀ ਕਾ ਅਪਾਰ ਸ੍ਨੇਹ ਥਾ ,ਜਿਨਕੇ ਪਂਖ ਉਨ੍ਹੋਨੇ ਬੇਹਦ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ ਸੇ ਕੁਤਰ ਦਿਯੇ ਥੇ . ਜਿਸਸੇ ਨ ਤੋ ਪਰਿਂਦੇ ਉੜ ਸਕੇਂ ,ਨ ਹੀ ਭਦ੍ਦੇ ਲਗੇਂ ।
"ਜੋਗੀ ਕੇ ਪ੍ਰੇਮ ਮੇਂ ਜਕੜਨ ਥੀ , ਬਂਧਨ ਥਾ ,ਪਰ ਉਨਕਾ ਸ੍ਵਭਾਵ ਥਾ ਅਘੋਰਿਯੋਂ ਸਾ ਉਨ੍ਮਤ੍ਤ ਔਰ ਸ੍ਵਤਂਤ੍ਰ । ਵੇ ਬਾਂਧਨਾ ਜਾਨਤੇ ਥੇ, ਬਂਧਨਾ ਨਹੀ ।"
ਬਾਵਲੀ ਟੁਕੁਨ ਦੀ ਕੋ ਬਤਾਤੀ …
ਜੋਗੀ ਕੇ ਅਨੂਠੇ ਪ੍ਰੇਮ ਮੇਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਸ਼ਬ੍ਦ ਵਰ੍ਜਿਤ ਥਾ । ਵੇ ਜਬ ਕਭੀ ਗਿਨਾਤੇ , ਬਾਵਲੀ ਕੀ ਭੂਲੇਂ ਤੋ ਵਹ ਗਿਨਤੀ ਪੋਰੋਂ ਪੇ ਵੇ ਧਾਨੀ ਬਸਂਤ.... ਜੋ ਅਨਜਾਨੇ ਹੀ ਖਿਲ ਗਏ ਥੇ, ਬਰਸੋਂ ਪਹਲੇ, ਜੋਗੀ ਕੇ ਸ੍ਨੇਹ ਸੇ ਉਸਕੇ ਜੀਵਨ ਮੇਂ । ਵਹ, ਖੋਜਤੀ ਵੇ ਸਾਰੇ ਚਟਖ਼ ਰਂਗ, ਜੋ ਜੋਗੀ ਕੇ ਕੋਮਲ ਸਾਮੀਪ੍ਯ ਸੇ ਉਸਕੇ ਚਹਰੇ ਪਰ ਉਜਾਸ ਬਿਖੇਰ ਜਾਤੇ ਥੇ।
ਬਾਵਲੀ ਨਦੀ ਕੀ ਸਹਜਤਾ ਸੇ ਜੋਗੀ ਕੇ ਪਥਰੀਲੇ ਸ੍ਵਭਾਵ ਕੀ ਗੁਫਾਓਂ ਮੇਂ ਬਹ ਰਹੀ ਥੀ . ਵਹ ਅਨਭਿਜ੍ਞ , ਹਰ ਬਾਰ ਉਨਕੀ ਖੀਂਚੀ ਹੁਈ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਰੇਖਾ ਮੇਂ ਖੁਦ ਕੋ ਸਮੇਟ ਲੇਤੀ ਔਰ ਅਪਨੇ ਮਨ ਕਾ ਏਕ- ਏਕ ਹਿਸ੍ਸਾ, ਖੁਸ਼ੀ- ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਉਨ੍ਹੇ ਸੌਂਪਤੀ ਜਾਤੀ ,ਮਗਰ ਉਸ ਛੋਟੇ ਕਮਰੇ ਕੀ ਦੇਹਰੀ ਲਾਂਧ ਸਕੇ , ਇਸਕੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਉਸੇ ਜੋਗੀ ਸੇ ਫਿਰ ਭੀ ਨ ਮਿਲ ਸਕੀ ਥੀ ।
ਬਾਵਲੀ ਜੋਗੀ ਕੀ ਜ਼ਦ ਮੇਂ ਥੀ . ਉਸੇ ਅਕਸਰ ਮਹਸੂਸ ਹੋਤਾ - ਜੈਸੇ ਜੋਗੀ ਨੇਂ ਉਸੇ ਚਿਤਵਨ ਕੇ ਟੋਟਕੇ ਸੇ ਬਂਦਿਨੀ ਕਰ ਰਖਾ ਹੈ . ਮਗਰ ਮੌਸਮ ਬਦਲਨੇ ਕੇ ਸਾਥ ਜੋਗੀ ਨੇ ਵਹੀ ਨਜ਼ਰ ਬਾਵਲੀ ਸੇ ਥੋੜੀ-ਥੋੜੀ ਤੋੜ ਲੀ ਥੀ . ਐਸੇ ਮਾਯੂਸ ਪਲੋਂ ਮੇਂ ਬਾਵਲੀ ਤਾਨਪੂਰਾ ਲੇਕਰ ਗਾਨੇ ਬੈਠ ਜਾਤੀ. ਪਰ ਉਸੇ ਲਗਤਾ ...ਉਸਕਾ ਏਕ ਭੀ ਸ੍ਵਰ ਸਚ੍ਚਾ ਨਹੀਂ ਰਹਾ .ਵਹ ਗਾਨੇ ਕਾ ਪ੍ਰਯਾਸ ਕਰਤੀ ਤੋ ਉਸੇ ਸ੍ਵਯਂ ਕੀ ਆਵਾਜ਼ ਮੇਂ ਰੁਲਾਈ ਸੁਨਾਈ ਪੜਤੀ . ਵਹ ਘਬਰਾਕਰ ਔਰ ਏਕਾਗ੍ਰ ਹੋਤੀ, ਮਗਰ ਦੋਬਾਰਾ ਭੀ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਨੋ ਕਿਸੀ" ਪਂਜੀਰੇ ਖਾਏ ਗਲੇ" ਸੇ ਨਿਕਲਤੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋਤੀ . ਆਖ਼ਿਰੀ ਬਾਰ" ਭੈਰਵੀ" ਗਾਨੇ ਬੈਠੀ ਬਾਵਲੀ ਨੇ “ਰੇ,ਗ,ਧ ,ਨੀ, ਕੋਮਲ” ਕੇ ਸ੍ਥਾਨ ਪਰ , ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਲਗਾਯੇ . ਉਸੀ ਕ੍ਸ਼ਣ ਵਹ ਜਾਨ ਗਯੀ ਥੀ ਕਿ ਅਬ ਵਹ ਜੀਵਨ ਭਰ ਗਾ ਨਹੀ ਸਕੇਗੀ . ਹ਼ਰ ਬਾਰ ਉਸਕੀ ਆਵਾਜ਼ ਮੇਂ ਜੋਗੀ ਕੇ ਊਪਰ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਭਰੋਸਾ ,ਚੂਰ ਹੋ -ਹੋ ਕਰ ਬਿਖਰਤਾ ਰਹਤਾ . ਫਿਰ ਬਾਵਲੀ ਨੇ ਏਕ ਦੋਪਹਰ ਸਦਾ ਕੇ ਲਿਏ ਤਾਨਪੂਰੇ ਪਰ ਕਪਡ਼ਾ ਮਢ ਦਿਯਾ ।
ਮੌਸਮ ਆਤੇ-ਚਲੇ ਜਾਤੇ, ਜੋਗੀ ਕੇ ਮਨ ਕੇ ਧੂਪ- ਛਾਂਵ ਪਕੜਤੇ - ਪਕੜਤੇ ਬਾਵਲੀ ਕੇ ਜੀਵਨ ਕੀ ਸਾਂਝ ਹੋਨੇ ਆ ਗਈ । ਉਸਨੇ ਐਸਾ ਅਨੋਖਾ ਪ੍ਰੇਮ ਨ ਕਭੀ ਕਿਯਾ ਥਾ, ਨਾ ਹੀ ਚਖਾ ਥਾ । ਵੇ ਕਹਤੇ-“ ਮੈਨੇ ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਪਨਾ ਲਿਯਾ ਅਬ ਕ੍ਯਾ ਸੋਚ “? ਬਾਵਲੀ ਠਗੀ ਸੀ ਉਨ੍ਹੇ ਸੁਨਤੀ ਰਹਤੀ ਔਰ ਸੋਚਤੀ –“ ਅਪਨਾਨੇ ਕੇ ਲਿਯੇ ਸਾਮਨੇ ਵਾਲੇ ਕਾ ਸਮਰ੍ਪਿਤ ਭਾਵ ਕ੍ਯਾ ਕੋਈ ਮਾਯਨੇ ਨਹੀਂ ਰਖਤਾ “? ਬਾਰ - ਬਾਰ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਬੁਦਬੁਦਾਤੀ-“ ਮੈ ਕਬੂਤਰ ਨਹੀਂ …ਮੈ ਕਬੂਤਰ ਨਹੀਂ “
ਜੋਗੀ ਕੇ ਪ੍ਰੇਮ ਸੇ ਬਾਵਲੀ ਕੇ ਅਂਤਸ ਮੇਂ .... ਕਾਮਨਾ ਔਰ ਬੈਰਾਗ ਦੋਨੋ ਸਾਥ- ਸਾਥ ਉਪਜਤੇ । ਬਾਵਲੀ ਦੋਨੋਂ ਕੇ ਬੀਚ ਸਾਮਂਜਸ੍ਯ ਬੈਠਾਤੇ-ਬੈਠਾਤੇ ਦਿਨ ਬ ਦਿਨ ਬਂਜਰ ਹੋਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਥੀ । ਚਾਂਦ -ਸੂਰਜ ਕੋ ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਰਖ , ਕਿਸੀ ਰੋਜ਼ ਜੋਗੀ ਨੇਂ ਬਾਵਲੀ ਸੇ ਹਸ਼੍ਰ ਤਕ ਨਿਬਾਹ ਕਾ ਵਾਦਾ ਕਿਯਾ ਥਾ। ਬਾਵਲੀ ਉਸ "ਏਕ ਦਿਨ"ਸੇ ਕਭੀ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਪਾਈ । ਕਭੀ ਕਭੀ ਉਨਕੀ ਵਿਮੁਖਤਾ ਬਾਵਲੀ ਕੋ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਉੜ ਜਾਨੇ ਕੋ ਆਤੁਰ ਕਰਤੀ , ਬਾਵਲੀ ਭਾਗਤੀ, ਮਗਰ ਉਸਕੇ ਆਂਚਲ ਕਾ ਏਕ ਸਿਰਾ ਨ ਜਾਨੇ ਕਹਾਂ ਅਟਕ ਕਰ ਰਹ ਜਾਤਾ ।
ਬਾਵਲੀ ਯਾਦ ਕਰਤੀ -- ਕਿਸੀ ਗੋਧੁਲੀ ਮੇਂ ਜੋਗੀ ਨੇ ਖਿਡਕੀ ਸੇ ਝਾਂਕਤੇ ਹੁਏ ਨਏ ਚਾਂਦ ਕੋ ਦਿਖਾਕਰ ਉਸਸੇ ਕਹਾ ਥਾ –“ਮੈ ਚਾਂਦ ਮਾਥੇ ਪਰ ਸਜਾਨਾ ਚਾਹਤਾਹੂਂ “.
ਬਾਵਲੀ ਨੇ ਉਨਕੀ ਓਰ ਮੁਸ੍ਕੁਰਾ ਕਰ ਦੇਖਾ ਥਾ ਔਰ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਦੋਹਰਾਯਾ ਥਾ –“ ਚਾਂਦ ਪਹਨਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਆਕਾਸ਼ ਹੋਨਾ ਪਡ਼ਤਾ ਹੈ “.
ਜੋਗੀ ਅਪਨੀ ਜ਼ਿਦ ਸੇ ਮਜਬੂਰ ਥੇ .ਜੋ ਚੀਜ਼ ਉਨਕੀ ਸ਼ਰ੍ਤੋਂ ਪਰ ਖਰੀ ਨ ਉਤਰਤੀ, ਵੇ ਉਸਕੀ ਤਰਫ ਪੀਠ ਕਰ ਲੇਤੇ . ਪੂਨਮ ਕੀ ਏਕ ਰਾਤ ਬਾਵਲੀ ਨੇ ਦੇਖਾ , ਜੋਗੀ ਨੇ, ਚਾਂਦ ਕੀ ਆਮਦ ਪਰ ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਾਲੀ ਖਿੜਕੀ ਸਦਾ ਕੇ ਲਿਏ ਬਂਦ ਕਰ ਦੀ ਥੀ .
ਬਾਵਲੀ ਜੋਗੀ ਕੇ ਵ੍ਯਵਹਾਰ ਮੇਂ ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਆਏ ਪਰਿਵਰ੍ਤਨ ਕੋ ਮਹਸੂਸ ਕਰਤੀ....
ਉਸ "ਛੋਟੇ ਕਮਰੇ" ਮੇਂ ਜੋਗੀ ਕੇ ਏਕਾਂਤਵਾਸ ਕੀ ਅਵਧਿ ਬਢਨੇ ਕੇ ਸਾਥ, ਬਾਵਲੀ ਕੇ ਮਨ ਕੀ ਧਰਾ ਭੀ ਉਸੀ ਅਨੁਪਾਤ ਮੇ ਊਸਰ ਹੋਤੀ ਜਾਤੀ । ਵਹ ਅਪਨੇ ਅਰਣ੍ਯ ਮੇਂ ਅਕੇਲੇ ਵਿਚਰਤੀ, ਕਭੀ ਤਿਤਲਿਯਾਂ ਪਕੜਤੀ ਤੋ ਕਭੀ ਜੁਗੁਨੂ । ਉਸ ਜਂਗਲ ਮੇਂ ਵੋ ਸਾਰੀ ਬਂਦੀ ਬਨਾਈ ਗਯੀ ਤਿਤਲਿਯੋਂ ਕੇ ਰਂਗੀਨ ਪਂਖ ਨੋਚਤੀ ਰਹਤੀ ,ਅਧਖਿਲੀ ਕਲਿਯੋਂ ਕੋ ਮਸਲ ਕਰ ਉਨ੍ਹੇ ਦਫ਼ਨ ਕਰ ਦੇਤੀ । ਬਾਵਲੀ ਜਾਨਤੀ ਥੀ, ਉਸੇ ਇਸ ਜਨਮ ਜੋਗੀ ਸੇ ਨਿਜਾਤ ਨਹੀਂ. ਜੋਗੀ ਚਾਹੇਂ ਤਬ ਭੀ ਨਹੀਂ ।
ਬਾਵਲੀ ਕੇ ਜੀਵਨ ਮੇਂ, ਬਾਹਰ ਸੇ ਆਨੇ ਵਾਲੇ ਸਭੀ ਤਾਰ ਜੋਗੀ ਨੇਂ ਤੋੜ ਦਿਏ ਥੇ .ਔਰ ਸ੍ਵਯਂ ਉਸਸੇ ਬੇਖਬਰ ਰਹਨੇ ਲਗੇ . ਐਸੇ ਮੇਂ ਬਾਵਲੀ ਕਾ ਦਿਲ ਕਰਤਾ ਵਹ ਜੋਗੀ ਕੇ ਹ੍ਰਦਯ ਮੇਂ ਏਕ" ਬਬੂਲ ਕਾ ਬੀਜ" ਰੋਪ ਦੇ ।
ਸਮਯ ਅਪਨੀ ਗਤਿ ਸੇ ਬੀਤਤਾ ਰਹਾ . ਜੋਗੀ ਕਭੀ ਬਾਵਲੀ ਕੀ ਉਪੇਕ੍ਸ਼ਾ ਕਰਤੇ…ਕਭੀ ਉਸੇ ਪਹਰੋਂ ਸਾਮਨੇ ਬੈਠਾਯੇ ਰਹਤੇ . ਰਿਤੁਏਂ ਲੌਟ-ਫੇਰ ਆਤੀਂ, ਦੇਖਤੀਂ ਬਾਵਲੀ ਅਬ ਤਕ ਜੋਗੀ ਕੀ ਆਸ ਮੇਂ ਖੋਯੀ ਖੋਯੀ ਰਹਤੀ ਹੈ . ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਵਹ ਸੁਨਤੀ , ਜੋਗੀ ਕੇ ਗਿਰ੍ਦ ਨਏ ਪਂਛਿਯੋਂ ਕਾ ਕਲਰਵ . ਬਾਵਲੀ ਇਸੇ ਅਪਨੀ ਆਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਸਮਝ ਕਰ ਚੁਪ ਰਹਤੀ .
ਫਿਰ ਚੈਤ੍ਰ ਲੌਟਾ ਔਰ ਬਾਵਲੀ ਨੇ ਦੇਖਾ ਕਿ ਜੋਗੀ ਕੇ ਹਾਥ ਮੇਂ ਕੁਛ ਨਯੀ 'ਬਾਵਲਿਯੋਂ' ਕੀ ਰੇਖਾਏਂ ਉਭਰ ਆਯੀ ਹੈਂ . ਉਸ ਦਿਨ ਬਾਵਲੀ ਉਜਡ਼ ਗਯੀ .ਜਹਾਂ ਜਨ੍ਮੀ ਥੀ ਵਹਾਂ ਲੌਟ ਪਾਨਾ ਉਸਕੇ ਲਿਏ ਸਂਭਵ ਨਹੀਂ ਥਾ . ਪਿਛਲੇ ਸਭੀ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧ ਵਹ ਜੋਗੀ ਕੇ ਅਨੁਨਯ -ਵਿਨਯ ਪਰ ਪਹਲੇ ਹੀ ਖਾਰਿਜ ਕਰ ਆਯੀ ਥੀ . ਜੋਗੀ ਕਾ ਦਿਯਾ ਹੁਆ ਆਕਾਸ਼ ਔਰ ਜੋਗੀ ਕੀ ਬਖ੍ਸ਼ੀ ਜ਼ਮੀਨ ਪਰ ਹੀ ਬਾਵਲੀ ਨੇਂ ਬਰਸੋਂ ਗੁਜ਼ਾਰ ਦਿਏ ਥੇ . ਜੋਗੀ ਕੋ ਛੂ ਕਰ ਆਤੀ ਹਵਾਓਂ ਕੋ ਉਸਨੇ ਸਾਂਸੋਂ ਮੇਂ ਬਸਾ ਰਖਾ ਥਾ .ਜੋਗੀ ਕੇ ਕਹੇ ਹੁਏ ਢਾਈ ਆਂਖਰ ਸੇ ਬਾਵਲੀ ਸਦਾ ਕੇ ਲਿਏ ਉਨਕੀ ਹੋ ਚੁਕੀ ਥੀ . ਉਸੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਥਾ ਜੋਗੀ ਪਰ.... ਖ਼ੁਦ ਸੇ ਭੀ ਜ਼੍ਯਾਦਾ .
ਬਾਵਲੀ ਨੇ ਏਕ ਅਂਤਿਮ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨ ਕਿਯਾ ਜੋਗੀ ਸੇ -"ਯੇ ਰੇਖਾਏਂ ਕ੍ਯੋਂਕਰ ਉਭਰ ਆਯੀਂ ਤੁਮ੍ਹਾਰੀ ਹਥੇਲੀ ਮੇਂ"?
ਜੋਗੀ ਨੇ ਉਤ੍ਤਰ ਦਿਯਾ--" ਮੈ ਐਸਾ ਹੀ ਹੂਂ,ਮੁਝੇ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਕਰ ਦੋ ".
ਬਾਵਲੀ ਮੌਨ … ਪਾਸ ਸੇ ਗੁਜ਼ਰਤੇ ਹੁਏ ਬਂਜਾਰੋਂ ਕੀ ਟੋਲੀ ਮੇਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਯੀ . ਉਸੇ ਜੋਗੀ ਕੋ ਦੇਖਨੇ ਕਾ ਸਾਹਸ ਨਾ ਹੁਆ .ਜੋਗੀ ਨੇਂ ਉਸਕਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਛਲਾ ਥਾ . ਬਾਵਲੀ ਕੀ ਆਂਖੋਂ ਮੇਂ ਵੇ ਸਾਰੇ ਚੇਹਰੇ ਉਭਰ ਆਏ, ਜਿਨ੍ਹੇਂ ਵਹ ਜੋਗੀ ਕੇ ਕਹਨੇ ਪਰ ਸਦਾ ਕੇ ਲਿਏ ਅਪਨੇ ਜੀਵਨ ਮੇਂ ਬੁਝਾ ਆਯੀ ਥੀ. ਬਾਵਲੀ ਨੇ ਪੈਰ ਮੇਂ ਚਕ੍ਕਰ ਬਾਂਧ ਲਿਏ..ਉਸੇ ਪ੍ਰੇਮ ਮੇਂ ਗੁਣਾ-ਭਾਗ ਕਰਨਾ ਕਭੀ ਰਾਸ ਨਹੀਂ ਆਯਾ ।
ਟੁਕੁਨ ਦੀ ਬਾਵਲੀ ਕੇ ਚੇਹੇਰੇ ਪਰ ਉਤਰ ਆਯੀ ਪੀੜਾ ਕੀ ਸਾਂਝ ਪਹਚਾਨਤੇ ਹੁਏ, ਸੁਨਤੀ ਰਹੀਂ …
ਬਰਸੋ ਬਾਦ,ਵਾਸਂਤੀ ਬਯਾਰੋਂ ਨੇ ਪ੍ਰਕਰਤਿ ਕੀ ਗੋਦ ,ਫੂਲੋਂ ਸੇ ਭਰ ਦੀ ਥੀ । ਕੈਕ੍ਟਸ ਕੇ ਪੌਧੇ ਪਰ ਨਨ੍ਹਾ ਗੁਲਾਬੀ ਫੂਲ ਰਹ- ਰਹ ਕਰ ਝੂਮ ਰਹਾ ਥਾ …ਬਾਵਲੀ ਸ਼ਹਰ-ਸ਼ਹਰ ਘੂਮਤੀ ਹੁਈ ਅਪਨਾ ਆਪ ਭੁਲਾ ਚੁਕੀ ਥੀ .
ਕਿਸੀ ਗਾਂਵ ਕੇ ਬਾਹਰ ਦੋ ਪਲ ਸੁਸ੍ਤਾਤੀ ਬਾਵਲੀ, ਊਂਘਨੇ ਲਗੀ .ਅਵਚੇਤਨ ਮੇਂ ਉਸੇ ਕੋਈ ਪਰਿਚਿਤ ਕਰਾਹ ਖੀਂਚਕਰ, ਏਕ ਸੀਲਨਭਰੇ ਕਮਰੇ ਕੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਪਰ ਲਾ ਕਰ ਛੋੜ ਗਯੀ । ਊਂਚੀ ਦੇਹਰੀ ਲਾਂਘ, ਬਾਵਲੀ ਜਹਾਂ ਆਨ ਖੜੀ ਥੀ ,ਵਹ ਸ੍ਥਾਨ ਸਦਾ ਸੇ ਉਸਕੇ ਲਿਯੇ ਵਰ੍ਜਿਤ ਥਾ । ਬਾਵਲੀ ਸਿਹਰ ਗਯੀ ……
"ਜੋਗੀ ਕਰਾਹ ਰਹੇ ਥੇ ,ਬਾਵਲੀ ਉਨਕੇ ਰੋਮ - ਰੋਮ ਸੇ ਬਬੂਲ ਕਾ ਏਕ- ਏਕ ਕਾਂਟਾ ਚੁਨ ਰਹੀ ਥੀ ".
ਭੋਰ ਕੀ ਬੇਲਾ
ਸ਼ਂਖ ਨਾਦ ਸੇ ਬਾਵਲੀ ਸਿਸਕਤੇ ਹੁਏ ਜਾਗੀ। ਦੌੜਕਰ ਠਾਕੁਰ ਕੇ ਚਰਣੋਂ ਮੇਂ ਉਸਨੇ ਜੋਗੀ ਕੋ ਦਿਯਾ ਹੁਆ, ਏਕ-ਏਕ ਸ਼੍ਰਾਪ ਖ਼ਾਰਿਜ ਕਿਯਾ ,ਔਰ ਵਹੀਂ ਸ਼ਿਵਾਲਯ ਕੀ ਗੀਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਪਰ ਵਹ ਸਂਜ੍ਞਾਸ਼ੂਨ੍ਯ ਬੈਠ ਗਯੀ ……
ਆਸ਼੍ਰਮ ਮੇਂ ਜਗਹਰ ਹੁਈ.... ਟੁਕੁਨ ਦੀ, ਕਮਰੇ ਸੇ ਨਿਸ਼ਬ੍ਦ ਬਰਾਮਦੇ ਮੇਂ ਆ ਗਯੀਂ -ਕਾਨੋਂ ਮੇਂ ਬਾਵਲੀ ਕੇ ਅਸ੍ਫੁਟ ਸ੍ਵਰ ਗੂਂਜਤੇ ਰਹੇ -- "ਮੇਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਾਠ ਕੀ ਹੋ ਗਯੀ ਹੈ ਟੁਕੁਨ ਦੀ ……ਮੇਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਾਠ ਕੀ"....
ਰਵਿਵਾਰ-ਜਨਸਂਦੇਸ਼ ਟਾਇਮ੍ਸ - ਕਥਾਲੋਕ ਮੇਂ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਹਾਨੀ..........................
