ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੇਜ਼ੀ-ਸੇ ‘ਨੇਸ਼ਨਲ ਇਂਟੇਲੀਜੇਂਸ ਗ੍ਰਿਡ’ ਤੈਯਾਰ ਕਰਨੇ ਮੇਂ ਲਗੀ ਹੁਈ ਹੈ, ਜਿਸੇ ਨੇਟਗ੍ਰਿਡ ਭੀ ਕਹਾ ਜਾ ਰਹਾ ਹੈ। ੨੦੧੧-੧੨ ਕੇ ਵਿਤ੍ਤ ਬਜਟ ਮੇਂ ਇਸ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕੇ ਲਿਏ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ੩੯.੭੫ ਕਰੋੜ ਕਾ ਬਜਟ ਤਯ ਕਿਯਾ ਹੈ ਔਰ ਕਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੜਨੇ ਪਰ ਔਰ ਭੀ ਧਨ ਮੁਹੈਯਾ ਕਰਾਯਾ ਜਾਏਗਾ। ਦਰਅਸਲ ਯਹ ਗਰਹਮਂਤ੍ਰੀ ਪੀ ਚਿਦਮ੍ਬਰਮ ਕੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਕੀ ਉਪਜ ਹੈ। ਚਿਦਮ੍ਬਰਮ ਕਾ ਮਾਨਨਾ ਹੈ ਕਿ ਆਤਂਕਵਾਦ ਸੇ ਨਿਪਟਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਯਹ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਬਹੁਤ ਕਾਰਗਰ ਸਾਬਿਤ ਹੋਗੀ। ਨੇਟਗ੍ਰਿਡ ਕੇ ਤਹਤ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਕੀ ਤਮਾਮ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਗਤ ਜਾਨਕਾਰੀ ਜੈਸੇ ਕਿ ਫ਼ੋਨ ਰਿਕੌਰ੍ਡ, ਬੈਂਕ ਖ਼ਾਤੋਂ ਕੀ ਜਾਨਕਾਰੀ, ਪ੍ਰੌਪਰ੍ਟੀ ਸੇ ਜੁੜੇ ਦਸ੍ਤਾਵੇਜ਼, ਬੀਮਾ, ਇਨਕਮਟੈਕ੍ਸ, ਇਂਟਰਨੇਟ ਲੌਗ੍ਸ ਵਗ਼ੈਰਹ ਕੀ ਜਾਨਕਾਰੀ ਏਕ ਚੁਟਕੀ ਮੇਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਸਰਕਾਰ ਕਾ ਕਹਨਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ ਸਾਰੀ ਸੂਚਨਾਓਂ ਕੋ ਇਕਟ੍ਠਾ ਕਰਕੇ ਰਖਨੇ ਕੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲ੍ਕਿ ਜਬ ਭੀ ਇਨ ਸੂਚਨਾਓਂ ਕੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਗੀ ਉਨ੍ਹੇਂ ਵਿਸ੍ਤਰਤ ਡਾਟਾਬੇਸ ਸੇ ਖਂਗਾਲ ਕਰ ਨਿਕਾਲਾ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਸਰਕਾਰ ਕਾ ਮਾਨਨਾ ਹੈ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਸ੍ਤਰ ਪਰ ਆਤਂਕਵਾਦ ਕਾ ਸਾਮਨਾ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਸਿਰ੍ਫ਼ ਯੂਆਈਡੀ (ਯੂਨਿਕ ਆਇਡੇਂਟਿਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ) ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕੇ ਜ਼ਰਿਏ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸੀ ਭੀ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਔਰ ਉਸਕੀ ਗਤਿਵਿਧਿਯੋਂ ਕੋ ਤਤ੍ਕਾਲ ਟ੍ਰੈਕ ਕਰ ਸਕਤੀ ਹੈ। ਨੇਟਗ੍ਰਿਡ ਪਰ ‘ਨੇਸ਼ਨਲ ਕਾਉਣ੍ਟਰ ਟੇਰਰਿਜ਼੍ਮ ਸੇਂਟਰ’ (ਏਨਸੀਟੀਸੀ) ਕੀ ਵ੍ਯਾਪਕ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕੇ ਤਹਤ ਕਾਮ ਕਿਯਾ ਜਾ ਰਹਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਚਾਹਤੀ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਸੇ ਜੁੜੀ ੨੧ ਤਰਹ ਕੀ ਉਪਲਬ੍ਧ ਜਾਨਕਾਰਿਯੋਂ ਆਪਸ ਮੇਂ ਜੋੜਾ ਜਾਏ, ਜੋ ਅਭੀ ਅਲਗ-ਅਲਗ ਸਰਕਾਰੀ ਸ੍ਤਰੋਂ ਪਰ ਛਿਤਰੀ ਹੁਈ ਹੈਂ। ਇਸਕੇ ਮਾਧ੍ਯਮ ਸੇ ਇਂਟੇਲੀਜੇਂਸ ਏਜੇਂਸਿਯਾਂ ਸਂਦਿਗ੍ਧ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਯੋਂ ਪਰ ਨਜ਼ਰ ਰਖ ਸਕੇਂਗੀ ਔਰ ਉਨਕੀ ਗਤਿਵਿਧਿਯੋਂ ਕੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਸਕੇਂਗੀ। ਦਿਲਚਸ੍ਪ ਬਾਤ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਨੇਸ਼ਨਲ ਗ੍ਰਿਡ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕੇ ਤਹਤ ਯਹ ਸਬ ਮਹਜ਼ ਏਕ ਕ੍ਲਿਕ ਕੇ ਜ਼ਰਿਏ ਸਂਭਵ ਹੋਗਾ। ਸਰਕਾਰ ਸੇ ਜੁੜੀ ੧੧ ਚੁਨਿਨ੍ਦਾ ਏਜੇਂਸਿਯਾਂ ਇਸ ਗ੍ਰਿਡ ਕੋ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਕਰਨੇ ਮੇਂ ਸਕ੍ਸ਼ਮ ਹੋਂਗੀ। ਸਰਕਾਰ ਕਾ ਦਾਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ ਸੂਚਨਾਓਂ ਕਾ ਦੁਰੁਪਯੋਗ ਰੋਕਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਖ਼ਾਸ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਕੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਸੇ ਜੁੜਾ ਡਾਟਾ ਸਂਬਂਧਿਤ ਏਜੇਂਸੀ ਪਰ ਹੀ ਰਹੇਗਾ ਔਰ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੜਨੇ ਪਰ ਨੇਟਗ੍ਰਿਡ ਕੇ ਮਾਧ੍ਯਮ ਸੇ ਉਸੇ ਸਂਸਾਧਿਤ ਕਰਕੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤ ਤਰੀਕੇ ਸੇ ਨਿਕਾਲਾ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।
ਰਿਸਰ੍ਚ ਏਣ੍ਡ ਏਨਾਲਿਸਿਸ ਵਿਂਗ (ਰੌ), ਇਂਟੇਲਿਜੇਂਸ ਬ੍ਯੂਰੋ, ਮਿਲਿਟ੍ਰੀ ਇਂਟੇਲੀਜੇਂਸ, ਰਿਵੇਨ੍ਯੂ ਇਂਟੇਲੀਜੇਂਸ, ਨੇਸ਼ਨਲ ਇਂਟੇਲੀਜੇਂਸ ਏਜੇਂਸੀ ਔਰ ਨੇਸ਼ਨਲ ਸਿਕ੍ਯੋਰਿਟੀ ਕਾਉਂਸਿਲ ਆਦਿ ਪ੍ਰਮੁਖ ੧੧ ਸਂਸ੍ਥਾਏਂ ਨੇਟਗ੍ਰਿਡ ਕਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰੇਂਗੀ। ਹਰ ਏਜੇਂਸੀ ਅਪਨੇ ਕੁਛ ਖ਼ਾਸ ਲੋਗੋਂ ਕੇ ਮਾਧ੍ਯਮ ਸੇ ਨੇਟਗ੍ਰਿਡ ਕਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰੇਗੀ। ਯੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਜ੍ਞ ਏਜੇਂਸੀ ਵ ਨੇਟਗ੍ਰਿਡ ਕੇ ਬੀਚ ਕਮ੍ਯੂਨਿਕੇਸ਼ਨ ਕੇ ਲਿਏ ਪੁਲ ਕਾ ਕਾਮ ਕਰੇਂਗੇ ਔਰ ਨੇਟਗ੍ਰਿਡ ਸੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਡਾਟਾ ਕੇ ਵਿਸ਼੍ਲੇਸ਼ਣ ਮੇਂ ਏਜੇਂਸੀ ਕਾ ਮਾਰ੍ਗਦਰ੍ਸ਼ਨ ਕਰੇਂਗੇ।
ਕਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਜ੍ਞੋਂ ਔਰ ਸਰਕਾਰ ਕਾ ਮਾਨਨਾ ਹੈ ਕਿ ਯਹ ਨਈ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਸਰਕਾਰ ਕੇ ਲਿਏ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਤੌਰ ਪਰ ਆਤਂਕਵਾਦ ਔਰ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਾ ਸੇ ਜੁੜੇ ਖ਼ਤਰੋਂ ਸੇ ਨਿਪਟਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਬਹੁਤ ਉਪਯੋਗੀ ਸਾਬਿਤ ਹੋਗੀ। ਨੇਟਗ੍ਰਿਡ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੇਂਸਿਯੋਂ ਕਾ ਕਾਮ ਕਈ ਮਾਯਨੇ ਮੇਂ ਆਸਾਨ ਕਰ ਦੇਗੀ ਔਰ ਉਨਕੇ ਬੀਚ ਕੇ ਤਾਲਮੇਲ ਮੇਂ ਭੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸੁਧਾਰ ਆਏਗਾ। ਸਾਰੀ ਸੂਚਨਾਏਂ ਆਪਸ ਮੇਂ ਜੁੜੀ ਹੋਨੇ ਕੀ ਵਜਹ ਸੇ ਕਿਸੀ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਤੁਰਨ੍ਤ ਸਾਰੀ ਜਾਨਕਾਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨਾ ਔਰ ਉਸਪਰ ਕਾਰ੍ਰਵਾਈ ਕਰਨਾ ਬੇਹਦ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਏਗਾ। ਇਸ ਗ੍ਰਿਡ ਕੇ ਲਿਏ ਏਕ ਕੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯ ‘ਕਮਾਣ੍ਡ ਸੇਂਟਰ’ ਭੀ ਹੋਗਾ, ਜੋ ਗ਼ੈਰ-ਆਤਂਕੀ ਹੌਟਲਾਇਨ ਕਾ ਕਾਮ ਭੀ ਕਰੇਗਾ ਔਰ ਦੂਸਰੇ ਦੇਸ਼ੋਂ ਦ੍ਵਾਰਾ ਮੁਹੈਯਾ ਕਰਾਏ ਗਏ ਅਨ੍ਤਰ੍ਰਾਸ਼੍ਟ੍ਰੀਯ ਡਾਟਾਬੇਸ ਸੇ ਜੁੜਾ ਹੋਗਾ, ਤਾਕਿ ਸਂਦਿਗ੍ਧੋਂ ਪਰ ਪੂਰੀ ਤਰਹ ਸੇ ਨਜ਼ਰ ਰਖੀ ਜਾ ਸਕੇ।
੨੦੦੯ ਮੇਂ ਨੇਸ਼ਨਲ ਇਂਟੇਲਿਜੇਂਸ ਗ੍ਰਿਡ ਕੋ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨੇ ਕਾ ਜ਼ਿਮ੍ਮਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾ ਸ੍ਪੇਸ਼ਲ ਸਰ੍ਵਿਸ ਗ੍ਰੁਪ ਕੇ ਸੀਈਓ ਕੈਪ੍ਟਨ ਰਘੁ ਰਮਨ ਕੋ ਦਿਯਾ ਗਯਾ ਔਰ ਉਨ੍ਹੇਂ ਦੇਸ਼ ਮੇਂ ਖ਼ੁਫ਼ਿਯਾ ਸੂਚਨਾਓਂ ਕੇ ਬੇਹਤਰ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਵ ਇਂਟੇਲੀਜੇਂਸ ਸੂਚਨਾ-ਤਂਤ੍ਰ ਕੋ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਨੇਟਗ੍ਰਿਡ ਕੇ ਨਿਰ੍ਮਾਣ ਕਾ ਕਾਮ ਸੌਂਪਾ ਗਯਾ। ਜਹਾਂ ਸਰਕਾਰ ‘ਨੇਟਗ੍ਰਿਡ’ ਕੋ ਆਤਂਕਵਾਦ ਸੇ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਾ ਕੇ ਲਿਏ ਏਕ ਬੜਾ ਕਦਮ ਬਤਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਵਹੀਂ ਇਸ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕੋ ਲੇਕਰ ਕਈ ਤਰਹ ਕੀ ਸ਼ਂਕਾਏਂ ਭੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈਂ। ‘ਨੇਸ਼ਨਲ ਇਂਟੇਲਿਜੇਂਸ ਗ੍ਰਿਡ’ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਸਬਸੇ ਬੜੀ ਚੁਨੌਤੀ ਸੂਚਨਾਓਂ ਕੀ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਾ ਔਰ ਉਸਕੇ ਗ਼ਲਤ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਕੋ ਰੋਕਨਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਮੇਂ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਾ ਮਾਨਕੋਂ ਯਾ ‘ਸੇਫ਼ਗਾਰ੍ਡ’ ਕੇ ਅਭਾਵ ਮੇਂ ਪਹਲੇ ਭੀ ਇਸਸੇ ਮਿਲਤੀ-ਜੁਲਤੀ ਕੁਛ ਯੋਜਨਾਏਂ ਵਿਫਲ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈਂ। ਸਰਕਾਰ ਕਾ ਕਹਨਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬਾਬਤ ਪੁਖ਼੍ਤਾ ਕਦਮ ਉਠਾਏ ਜਾਏਂਗੇ, ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਮੇਂ ਅਭੀ ਤਕ ਕੋਈ ਠੋਸ ਪਹਲ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਤੀ ਹੈ। ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਾ ਮਾਨਕੋਂ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਚਿਦਮ੍ਬਰਮ ਨੇ ਆਸ਼੍ਵਾਸਨ ਦਿਯਾ ਹੈ ਔਰ ਕਹਾ ਹੈ, “ਸੂਚਨਾ ਔਰ ਜਿਨ ਲੋਗੋਂ ਸੇ ਜੁੜੀ ਯੇ ਸੂਚਨਾਏਂ ਹੈਂ, ਉਨਕੇ ਲਿਏ ਬੜੀ ਤਾਦਾਦ ਮੇਂ ਸੇਫ਼ਗਾਰ੍ਡ ਕੀ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਕੀ ਜਾਏਗੀ। ਨੇਟਗ੍ਰਿਡ ਸੂਚਨਾਓਂ ਕੋ ਸਂਗਰਹਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਤਾ, ਬਲ੍ਕਿ ਉਨ੍ਹੇਂ ਸਿਰ੍ਫ਼ ਸੂਚੀਬਦ੍ਧ ਕਰਤਾ ਹੈ ਤਾਕਿ ਜ਼ਰੂਰਤ ਕੇ ਵਕ੍ਤ ਉਨ੍ਹੇਂ ਨਿਕਾਲਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਡਾਟਾ ਚੋਰੀ ਸੇ ਜੁੜੀ ਸ਼ਂਕਾਓਂ ਕਾ ਕੋਈ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਔਰ ਨ ਹੀ ਇਸਕੀ ਕੋਈ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।” ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਤਰਹ ਕੇ ਆਸ਼੍ਵਾਸਨੋਂ ਕੇ ਬਾਵਜੂਦ ‘ਆਨ੍ਧ੍ਰ ਪ੍ਰੌਜੇਕ੍ਟ’ ਜੈਸੀ ਇਸੀ ਤਰੀਕੇ ਕੀ ਪਰਿਯੋਜਨਾਏਂ ਸੇਫ਼ਗਾਰ੍ਡ ਕੇ ਅਭਾਵ ਮੇਂ ਪਹਲੇ ਭੀ ਔਂਧੇ ਮੁਂਹ ਗਿਰ ਚੁਕੀ ਹੈਂ। ਇਸਕੇ ਅਲਾਵਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਜ੍ਞੋਂ ਕਾ ਮਾਨਨਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਬਾਰ ਇਂਟੇਲਿਜੇਂਸ ਏਜੇਂਸਿਯਾਂ ਕਾਨੂਨੀ ਤਰੀਕੇ ਸੇ ਕਾਮ ਨਹੀਂ ਕਰਤੀ ਹੈਂ। ਐਸੇ ਮੇਂ ਉਨਕੇ ਦ੍ਵਾਰਾ ਨਾਗਰਿਕੋਂ ਕੀ ਤਮਾਮ ਜਾਨਕਾਰਿਯੋਂ ਤਕ ਪਹੁਂਚ ਖ਼ਤਰੇ ਕਾ ਸਂਕੇਤ ਦੇਤੀ ਹੈ। ਸਾਥ ਹੀ ਭਾਰਤ ਮੇਂ ਨਿਜਤਾ ਯਾ ਪ੍ਰਾਇਵੇਸੀ ਸੇ ਜੁੜੇ ਕਾਨੂਨੋਂ ਕੀ ਭੀ ਸਖ਼੍ਤ ਕਮੀ ਹੈ ਔਰ ਡਾਟਾ ਸੇ ਜੁੜੇ ਕਾਨੂਨ ਭੀ ਅਭੀ ਬੇਹਦ ਲਚਰ ਹੈਂ। ਐਸੇ ਮੇਂ ਯਦਿ ਕਿਸੀ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਸੇ ਜੁੜੀ ਜਾਨਕਾਰਿਯੋਂ ਕਾ ਗ਼ਲਤ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਤੋ ਉਸਕੇ ਲਿਏ ਇਸੇ ਰੋਕ ਪਾਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਮੁਸ਼੍ਕਿਲ ਸਾਬਿਤ ਹੋ ਸਕਤਾ ਹੈ।
ਨੇਟਗ੍ਰਿਡ ਜੈਸੀ ਪਰਿਯੋਜਨਾਓਂ ਕੇ ਸਾਕਾਰ ਹੋਨੇ ਕੇ ਸਾਥ ਸਬਸੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਥ ਮੇਂ ਪ੍ਰਾਇਵੇਸੀ ਔਰ ਸੂਚਨਾ ਕੀ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਾ ਸੇ ਜੁੜੇ ਕਾਨੂਨੋਂ ਕੋ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਜਲ੍ਦ-ਸੇ-ਜਲ੍ਦ ਪਹਲ ਕੀ ਜਾਏ, ਤਾਕਿ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਕੇ ਪਾਸ ਸੂਚਨਾਓਂ ਕਾ ਗ਼ਲਤ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਹੋਨੇ ਕੀ ਦਸ਼ਾ ਮੇਂ ਬਚਾਵ ਕੇ ਲਿਏ ਕਾਨੂਨ ਕੀ ਢਾਲ ਹੋ। ਭਾਰਤ ਮੇਂ ਤੇਜ਼ੀ-ਸੇ ਬਢਤਾ ‘ਈ-ਸਰ੍ਵਿਲਿਏਂਸ’ ਭੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਜ੍ਞੋਂ ਕੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਖ਼ਤਰੇ ਕੀ ਘਣ੍ਟੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਪਹਲੇ ਹੀ ‘ਇਨ੍ਫ਼ੌਰ੍ਮੇਸ਼ਨ ਟੇਕ੍ਨੋਲੋਜੀ ਏਕ੍ਟ’ ਮੇਂ ਬਦਲਾਵ ਕਰਕੇ ਉਪਯੋਕ੍ਤਾ ਦ੍ਵਾਰਾ ਇਂਟਰਨੇਟ ਪਰ ਕੀ ਜਾਨੇ ਵਾਲੀ ਗਤਿਵਿਧਿਯੋਂ ਪਰ ਨਜ਼ਰ ਰਖਨੇ ਕਾ ਕਾਨੂਨੀ ਤਰੀਕਾ ਇਜਾਦ ਕਰ ਚੁਕੀ ਹੈ। ਸਾਥ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਦ੍ਵਾਰਾ ਪ੍ਰਸ੍ਤਾਵਿਤ ਅਨ੍ਯ ਕਾਨੂਨ ਭੀ ਇਂਟਰਨੇਟ ਸੇਂਸਰਸ਼ਿਪ ਕੋ ਬਢਾਵਾ ਦੇਤੇ ਹੈਂ। ਐਸੇ ਮੇਂ ਕਈ ਲੋਗ ‘ਨੇਟਗ੍ਰਿਡ’ ਕੋ ਔਨਲਾਇਨ ਪ੍ਰਾਇਵੇਸੀ ਪਰ ਬੜਾ ਆਘਾਤ ਮਾਨਤੇ ਹੈਂ, ਜਿਸਕੇ ਅਨ੍ਤਰ੍ਗਤ ਲੋਗੋਂ ਕੇ ਔਨਲਾਇਨ ਕ੍ਰਿਯਾਕਲਾਪੋਂ ਪਰ ਸਰਕਾਰੀ ਨਜ਼ਰ ਰਹੇਗੀ। ਐਸੇ ਮੇਂ ਬੜਾ ਸਵਾਲ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕੇ ਸਾਥ ਨ ਸਿਰ੍ਫ਼ ਨਿਜਤਾ ਸੇ ਜੁੜੇ ਕਾਨੂਨੋਂ ਕੋ ਸਸ਼ਕ੍ਤ ਕਿਯਾ ਜਾਏ ਬਲ੍ਕਿ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੇਫ਼ਗਾਰ੍ਡ ਤੈਯਾਰ ਕਿਏ ਜਾਏਂ, ਤਾਕਿ ਸੂਚਨਾਓਂ ਕਾ ਗ਼ਲਤ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਰੋਕਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਸਾਥ ਹੀ ਬੀਚ ਕਾ ਐਸਾ ਰਾਸ੍ਤਾ ਨਿਕਾਲਾ ਜਾਏ, ਜਿਸਮੇਂ ਆਤਂਕਵਾਦ ਸੇ ਨਿਬਟਨੇ ਕੇ ਨਾਮ ਪਰ ਨਾਗਰਿਕੋਂ ਕੀ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਔਰ ਨਿਜਤਾ ਕੀ ਜ਼ਰੂਰਤੋਂ ਕੋ ਬਲਿ ਨ ਚਢਾਯਾ ਜਾਏ।
ਹਿਨ੍ਦੀਲੋਕ.ਕੌਮ
Posts
