ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ ਆਠ - ਦਸ ਸਾਲ ਸੇ ਯੋਗਾਸਨ ਕਰਤਾ ਆ ਰਹਾ ਹੂਂ |ਜਬ ਮੈਂਨੇ ੧੯੫੦ ਸੇ ਨਿਸ਼ੁਲ੍ਕ ਯੋਗਾਸਨ ਸਿਖਾਨੇ ਵਾਲੇ ਏਕ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਠਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਣ ਕੇਂਦ੍ਰ ਮੇਂ ਦਾਖਿਲਾ ਲਿਯਾ ਤੋ ਮੁਝਸੇ ਮੇਰੀ ਬੀਮਾਰਿਯੋਂ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਪੂਛਾ ਗਯਾ |ਤਬ ਮੈਂਨੇ ਉਨ੍ਹੇਂ ਘੁਟਨੇ ਮੇਂ ਕਭੀ ਕਭਾਰ ਹੋਨੇ ਵਾਲੇ ਮਾਮੂਲੀ ਦਰ੍ਦ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਬਤਾਨਾ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਾ | ਸਪ੍ਤਾਹ ਭਰ ਕੇ ਯੋਗਾਭ੍ਯਾਸ ਕੇ ਬਾਦ ਮੇਰੇ ਘੁਟਨੇ ਕਾ ਦਰ੍ਦ ਕਾਫੀ ਬਢ ਗਯਾ |ਤਬ ਮੁਝੇ ਪ੍ਰਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਕੋਂ ਦ੍ਵਾਰਾ ਬਤਾਯਾ ਗਯਾ ਕਿ ਘੁਟਨੇ ਕੇ ਦਰ੍ਦ ਵਾਲੋਂ ਕੇ ਲਿਯੇ ਵਜ੍ਰਾਸਨ ਵਰ੍ਜਿਤ ਹੈ |ਵਜ੍ਰਾਸਨ ਬਂਦ ਕਰਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਅਬ ਮੇਰਾ ਘੁਟਨੇ ਕਾ ਦਰ੍ਦ ਸਮਾਪ੍ਤ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ |
ਮੈਂਨੇ ਮਹਸੂਸ ਕਿਯਾ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਯੋਗਾਸਨ ਕਰਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਭੀ ਮੇਰਾ ਰਕ੍ਤਚਾਪ ਕਮ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ ਔਰ ਡਾਕ੍ਟਰ ਦਵਾ ਕੀ ਮਾਤ੍ਰਾ ਬਢਾ ਦੇਤੇ ਹੈਂ |ਆਜ ਸੇ ਲਗਭਗ ਛ-ਆਠ ਮਾਹ ਪੂਰ੍ਵ ਮੈਂ, ਬਾਬਾ ਰਾਮ ਦੇਵ ਦ੍ਵਾਰਾ ਉਚ੍ਚ ਰਕ੍ਤਚਾਪ ਕੇ ਰੋਗਿਯੋਂ ਕੇ ਲਿਯੇ ਯੋਗਾਸਨ ਸਿਖਾਨੇ ਵਾਲੀ ਏਕ ਸੀ ਡੀ ਲੇ ਆਯਾ | ਉਸਕੋ ਦੇਖ ਕਰ ਮੁਝੇ ਲਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਵਰ੍ਸ਼ੋਂ ਸੇ ਕਪਾਲਭਾਤਿ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਸੇ ਕਰ ਰਹਾ ਹੂਂ | ਬਾਬਾ ਨੇ ਉਸ ਸੀ ਡੀ ਮੇਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਭੀ ਦੇ ਰਖੀ ਥੀ ਕਿ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਸੇ ਕਪਾਲਭਾਤਿ ਕਰਨੇ ਸੇ ਰਕ੍ਤ ਚਾਪ ਔਰ ਬਢ ਸਕਤਾ ਹੈ | ਤਬ ਸੇ ਮੈਂਨੇ ਬਾਬਾ ਦ੍ਵਾਰਾ ਬਤਾਯੇ ਗਏ ਤਰੀਕੇ ਸੇ ਕਪਾਲਭਾਤਿ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਯਾ | ਪਹਲੇ ਮੇਰਾ ਰਕ੍ਤਚਾਪ ੧੫੦ / ੯੦ ਸੇ ਲੇਕਰ ੧੭੦ / ੧੧੦ ਤਕ ਪਹੁਂਚ ਜਾਯਾ ਕਰਤਾ ਥਾ ਅਬ ਵਹ ੧੧੦ /੮੦ ਸੇ ੧੩੦ / ੮੦ ਤਕ ਆ ਗਯਾ ਹੈ |ਮੇਰਾ ਮਾਨਨਾ ਹੈ ਕਿ ਰਕ੍ਤਚਾਪ ਮੇਂ ਯਹ ਕਮੀ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਸੇ ਕਪਾਲਭਾਤਿ ਕਰਨੇ ਕੇ ਕਾਰਣ ਆਯੀ ਹੈ |
ਅਪਨੇ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਗਤ ਅਨੁਭਵ ਸੇ ਮੈਂ ਕਹ ਸਕਤਾ ਹੂਂ ਕਿ ਯੋਗਾਸਨ ਦ੍ਵਾਰਾ ਕਮਰ ਦਰ੍ਦ ਔਰ ਘੁਟਨੋਂ ਕੇ ਦਰ੍ਦ ਸੇ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਯਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਹੈ ਔਰ ਉਚ੍ਚ ਰਕ੍ਤਚਾਪ ਕੋ ਨਿਯਂਤ੍ਰਿਤ ਕਿਯਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਹੈ | ਲੇਕਿਨ ਇਸਕੇ ਲਿਯੇ ਉਚਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਣ ਕੀ ਆਵਸ਼੍ਯਕਤਾ ਹੈ ਅਨ੍ਯਥਾ ਯੋਗਾਸਨ ਆਪਕੋ ਬੀਮਾਰ ਭੀ ਕਰ ਸਕਤਾ ਹੈ |