Online TransLiteration by girgit.chitthajagat.in, of http://prashantpandya.blogspot.com/ Disclaimer
You may also see this page in Bangla, Devanagari, Gujarati, Gurmukhi, Kannada, Malayalam, Oriya, Roman(Eng), Tamil, Telugu

ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਗਾਂਧੀ ਕਾ ਨਮਕ ਸਤ੍ਯਾਗ੍ਰਹ:

ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਗਾਂਧੀ ਕਾ ਨਮਕ ਸਤ੍ਯਾਗ੍ਰਹ ਦਾਂਡੀ ਮਾਰ੍ਚ ਕੇ ਨਾਮ ਸੇ ਭੀ ਜਾਨਾ ਜਾਤਾ ਹੈ | ਯਹ ਨਮਕ ਸਤ੍ਯਾਗ੍ਰਹ ੧੨ ਮਾਰ੍ਚ, ੧੯੩੦ ਕੋ ਦਾਂਡੀ ਮਾਰ੍ਚ ਕੇ ਸਾਥ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁਆ ਥਾ ਔਰ ਯਹ ਭਾਰਤੀਯ ਸ੍ਵਤਂਤ੍ਰਤਾ ਆਂਦੋਲਨ ਕਾ ਏਕ ਮਹਤ੍ਵਪੂਰ੍ਣ ਹਿਸ੍ਸਾ ਥਾ | ਨਮਕ ਸਤ੍ਯਾਗ੍ਰਹ ਭਾਰਤ ਮੇਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਮਕ ਕਰ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਕੇ ਖਿਲਾਫ ਅਹਿਂਸਕ ਵਿਰੋਧ ਕਾ ਏਕ ਅਭਿਯਾਨ ਥਾ | ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਸਾਬਰਮਤੀ ਆਸ਼੍ਰਮ, ਅਹਮਦਾਬਾਦ ਸੇ ਦਾਂਡੀ ਨਾਮਕ ਗਾਂਵ ਕੇ ਨਿਕਟ ਸਮੁਦ੍ਰ ਤਟ ਕੇ ਲਿਏ ਦਾਂਡੀ ਮਾਰ੍ਚ ਕਾ ਨੇਤਰਤ੍ਵ ਕਿਯਾ | ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਇਸ ਦਾਂਡੀ ਯਾਤ੍ਰਾ ਕੋ ੨੪ ਦਿਨ ਮੇਂ ੨੪੦ ਮੀਲ (੩੯੦ ਕਿ.ਮੀ.) ਕੀ ਪਦ ਯਾਤ੍ਰਾ ਕਰਕੇ ਦਾਂਡੀ ਪਹੁਂਚਾਯਾ ਔਰ ੬ ਅਪ੍ਰੈਲ ੧੯੩੦ ਕੋ ਸੁਬਹ ੬:੩੦ ਕੋ ਨਮਕ ਕਰ ਕੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕੇ ਬਿਨਾ ਨਮਕ ਕਾ ਉਤ੍ਪਾਦਨ ਕਰ ਕੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਕੇ ਨਮਕ ਕਾਨੂਨ ਕੇ ਖਿਲਾਫ ਸਵਿਨਯ ਕਾਨੂਨ ਭਂਗ ਕਾ ਐਲਾਨ ਕਿਯਾ | ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਗਾਂਧੀ ਕੀ ਇਸ ਦਾਂਡੀ ਯਾਤ੍ਰਾ ਮੇਂ ਲੋਂਗੋ ਨੇ ਯਾਤ੍ਰਾ ਮੇਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਕਰ ਨਮਕ ਸਤ੍ਯਾਗ੍ਰਹ ਕੋ ਸਹਯੋਗ ਦਿਯਾ |

ਦਾਂਡੀ ਯਾਤ੍ਰਾ ਕੇ ਪਹਲੇ ਦਿਨ ੨੧ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਕੀ ਯਾਤ੍ਰਾ ਅਹਮਦਾਬਾਦ ਕੇ ਅਸਲਾਲੀ ਪਹੁਂਚੀ ਔਰ ਵਹਾਂ ਗਾਂਧੀਜੀ ਨੇ ਕਰੀਬ ੪੦੦੦ ਲੋਗੋਂ ਕੀ ਭੀਡ਼ ਕੋ ਸਂਬੋਧਿਤ ਕਿਯਾ | ਇਸ ਦਾਂਡੀ ਯਾਤ੍ਰਾ ਕੇ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ ਗਾਂਵ ਮੇਂ ਗਾਂਧੀਜੀ ਕਾ ਅਭਿਵਾਦਨ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਔਰ ਯਾਤ੍ਰਿਯੋਂ ਕੋ ਬਧਾਈ ਦੀ | ਗਾਂਧੀਜੀ ਨੇ ਅਪਨੇ ਭਾਸ਼ਣ ਮੇਂ ਨਮਕ ਸਤ੍ਯਾਗ੍ਰਹ ਕੋ "ਗਰੀਬ ਆਦਮੀ ਕੀ ਲਡ਼ਾਈ" ਬਤਾਯਾ |

Dandi March Route Chart
Route Map







Date
Starting Point
Night Halt
12th March
Ahmedabad
Aslali
13th March
Aslali
Navagam
14th March
Navagam
Matar
15th March
Matar
Nadiad
16th March
Nadiad
Anand
17th March
Rest day at Anand
18th March
Anand
Borsad
19th March
Borsad
Kankapura
20th March
Kankapura
Kareli
21st March
Kareli
Ankhi
22nd March
Ankhi
Amod
23rd March
Amod
Samni
24th March
Rest day at Samni
25th March
Samni
Derol
26th March
Derol
Ankleshwar
27th March
Ankleshwar
Mangrol
28th March
Mangrol
Umrachi
29th March
Umrachi
Bhatgam
30th March
Bhatgam
Delad
31st March
Rest day at Delad
1st April
Delad
Surat
2nd April
Surat
Vanz
3rd April
Vanz
Navsari
4th April
Navsari
Karadi
5th April
Karadi
6th April
Dandi

ਇਸ ਐਤਿਹਾਸਿਕ ਦਾਂਡੀ ਮਾਰ੍ਚ ਕੇ ਸ੍ਮਰਣ ਮੇਂ ਭਾਰਤੀਯ ਡਾਕ ਵਿਭਾਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ੍ਮਾਰਕ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਕਿਏ ਗਏ ਹੈਂ | ੨ ਅਕ੍ਤੂਬਰ ੧੯੮੦ ਕੇ ਦਿਨ ਦੋ ਟਿਕਟੋਂ ਕਾ ਏਕ ਸੇਟ ਜਾਰੀ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਥਾ ਔਰ ਚਾਰ ਸ੍ਮਾਰਕ ਡਾਕ ਟਿਕਟੋਂ ਕਾ ਏਕ ਸੇਟ ਦਾਂਡੀ ਯਾਤ੍ਰਾ ਕੀ ੭੫ ਵੀਂ ਵਰ੍ਸ਼ਗਾਂਠ ਪਰ ੫ ਅਪ੍ਰੈਲ ੨੦੦੫ ਕੋ ਜਾਰੀ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਥਾ | ਇਸਕੇ ਅਲਾਵਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡਾਕ ਕਵਰ ਔਰ ਅਨ੍ਯ ਟਿਕਟ ਸਂਗ੍ਰਹ ਸਾਮਗ੍ਰੀ ਭੀ ਇਸ ਵਿਸ਼ਯ ਪਰ ਉਪਲਬ੍ਧ ਹੈ |

ਦਾਂਡੀ ਮਾਰ੍ਚ ਕੇ ਸ੍ਮਰਣ ਮੇਂ ੨੨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਿਕ੍ਚਰ ਪੋਸ੍ਟਕਾਰ੍ਡ ਕਾ ਆਯੋਜਨ

ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ੍ਯ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੀ, ਗੁਜਪੇਕ੍ਸ ੨੦੧੧ ਜੋ ੨੩ ਸੇ ੨੫ ਦਿਸਮ੍ਬਰ ੨੦੧੧ ਕੇ ਦੌਰਾਨ ਵਡੋਦਰਾ ਮੇਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕਿਯਾ ਜਾ ਰਹਾ ਹੈ ਇਸ ਅਵਸਰ ਪਰ ਐਤਿਹਾਸਿਕ ਦਾਂਡੀ ਮਾਰ੍ਚ ਕੇ ਸ੍ਮਰਣ ਮੇਂ ੨੨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੋਸ੍ਟਕਾਰ੍ਡ ਕਾ ਏਕ ਸੇਟ ਜਾਰੀ ਕਿਯਾ ਜਾ ਰਹਾ ਹੈ |

ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ੨੨ ਪੋਸ੍ਟ ਕਾਰ੍ਡ ਆਸ਼੍ਰਮ ਰੋਡ ਡਾਕਘਰ, ਅਹਮਦਾਬਾਦ ਔਰ ਦਾਂਡੀ ਮਾਰ੍ਚ ਕੇ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰ੍ਗ ਮੇਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਗਾਂਧੀ ਜਿਨ ਜਿਨ ਗਾਂਵੋਂ ਮੇਂ ਰਾਤ ਰੁਕੇ ਥੇ ਉਨ ਸਭੀ ਗਾਂਵੋਂ ਸੇ ਪੋਸ੍ਟ ਕਿਯੇ ਜਾਯੇਂਗੇ | ਸਭੀ ਪੋਸ੍ਟ ਕਾਰ੍ਡ ਸਚਿਵ, ਗੁਜਪੇਕ੍ਸ ੨੦੧੧, c/o ਪੋਸ੍ਟ ਮਾਸ੍ਟਰ, ਦਾਂਡੀ ਕੋ ਸਂਬੋਧਿਤ ਕਿਯੇ ਜਾਏਂਗੇ ਔਰ ਸਾਮਾਨ੍ਯ ਡਾਕ ਦ੍ਵਾਰਾ ਦਾਂਡੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਿਤ ਕਿਯੇ ਜਾਯੇਂਗੇ |

ਕੇਵਲ ੫੦੦ ਪੋਸ੍ਟ ਕਾਰ੍ਡ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ ੨੨ ਸ੍ਥਾਨੋਂ ਸੇ ਪੋਸ੍ਟ ਕਿਯੇ ਜਾਏਂਗੇ ਔਰ ਇਨ ਪੋਸ੍ਟ ਕਾਰ੍ਡ ਪਰ ੧ ਸੇ ੫੦੦ ਕ੍ਰਮਾਂਕ ਮੁਦ੍ਰਿਤ ਕਿਯੇ ਜਾਯੇਂਗੇ | ਦਾਂਡੀ ਮੇਂ ਇਸ ੨੨ ਪੋਸ੍ਟਕਾਰ੍ਡ ਕੇ ਵਿਤਰਣ ਕੇ ਬਾਦ ੫੦੦ ਸੇਟ ਬਨਾਯੇ ਜਾਯੇਂਗੇ | ਹਰ ਏਕ ਸੇਟ ਮੇਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ ਪੋਸ੍ਟਕਾਰ੍ਡ ਏਕ ਹੀ ਨਂਬਰ ਕੇ ਹੋਂਗੇ | ੨੨ ਪੋਸ੍ਟ ਕਾਰ੍ਡ ਪਰ ਜਹਾਂ ਸੇ ਪੋਸ੍ਟਕਾਰ੍ਡ ਪੋਸ੍ਟ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ ਉਸ ਸ੍ਥਾਨ ਕਾ ਪੋਸ੍ਟਮਾਰ੍ਕ ਔਰ ਦਾਂਡੀ ਡਾਕ ਘਰ ਕਾ ਡਿਲੀਵਰੀ ਪੋਸ੍ਟਮਾਰ੍ਕ ਰਹੇਗਾ | ਐਸੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ ਸੇਟ ਕੋ ਏਕ ਹਸ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ਰਿਤ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪਤ੍ਰ ਕੇ ਸਾਥ ਖਾਦੀ ਕੇ ਲਿਫਾਫੇ ਮੇਂ ਰਖਾ ਜਾਏਗਾ |

ਇਨ ਪੋਸ੍ਟਕਾਰ੍ਡ ਕੇ ੫੦੦ ਸੇਟ ਮੇਂ ਸੇ ਕੇਵਲ ੪੫੦ ਸੇਟ ਬਿਕ੍ਰੀ ਕੇ ਲਿਏ ਉਪਲਬ੍ਧ ਹੋਂਗੇ ਔਰ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ ਸੇਟ ਕੀ ਕੀਮਤ ਰੁਪਏ ੧੦੦੦/- ਰਖੀ ਗਯੀ ਹੈ | ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਹਲੀ ੧੦੦ ਸੇਟ ਕੇ ਪੂਰ੍ਵ ਬੁਕਿਂਗ ਪਰ ੩੦% ਕੀ ਛੂਟ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀ ਜਾਏਗੀ ਅਰ੍ਥਾਤ ਪੂਰ੍ਵ ਬੁਕਿਂਗ ਪਰ ਕੀਮਤ ਰਹੇਗੀ ਕੇਵਲ ੭੦੦/- ਰੁਪਯੇ ਔਰੇ ੧੦੦ ਸੇਟ ਕੇ ਬੁਕਿਂਗ ਕੇ ਬਾਦ ਸ਼ੇਸ਼ ਸੇਟ ਪਰ ੧੫% ਕੀ ਛੂਟ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀ ਜਾਏਗੀ ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਕੀਮਤ ਰਹੇਗੀ ਕੇਵਲ ੮੫੦/- ਰੁਪਯੇ | ਗੁਜਪੇਕ੍ਸ ੨੦੧੧ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੀ ਕੇ ਦੌਰਾਨ ਭੀ ਬਿਕ੍ਰੀ ਪਰ ੧੫% ਕੀ ਛੂਟ ਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀ ਜਾਏਗੀ ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੀ ਕੇ ਸ੍ਥਲ ਪਰ ਯਹ ਸੇਟ ਕੇਵਲ ੮੫੦/- ਰੂਪਯੇ ਮੇਂ ਉਪਲਬ੍ਧ ਹੋਗਾ |

ਪੂਰ੍ਵ ਬੁਕਿਂਗ ਕਾ ਅਨੁਰੋਧ ਅਪੇਕ੍ਸ਼ਿਤ ਰਾਸ਼ਿ ਕੇ ਸਾਥ ਨਿਦੇਸ਼ਕ, ਡਾਕ ਪ੍ਰਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਣ ਕੇਨ੍ਦ੍ਰ, ਵੜੋਦਰਾ ਕੋ ਭੇਜਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਹੈ | ਅਪੇਕ੍ਸ਼ਿਤ ਰਾਸ਼ਿ ਕਾ ਭੁਗਤਾਨ ਮਨੀ ਆਰ੍ਡਰ ਦ੍ਵਾਰਾ ਕਿਯਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਹੈ | ਯਦਿ ਰਾਸ਼ਿ ਮਨੀ ਆਰ੍ਡਰ ਦ੍ਵਾਰਾ ਭੇਜੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤੋ ਰਾਸ਼ਿ 15% ਛੂਟ ਕੇ ਹਿਸਾਬ ਸੇ ਭੇਜਨੀ ਜਰੁਰੀ ਹੈ | ਯਦਿ ਭੇਜਨੇ ਵਾਲੇ ਕਾ ਕ੍ਰਮ ਪ੍ਰਥਮ ੧੦੦ ਸੇਟ ਕੀ ਪੂਰ੍ਵ ਬੁਕਿਂਗ ਕੇ ਕ੍ਰਮ ਮੇਂ ਆਏਗਾ ਤੋ ਉਨ੍ਹੇਂ ੩੦% ਕੀ ਛੂਟ ਦੀ ਜਾਯੇਗੀ ਔਰ ਸ਼ੇਸ਼ ਰਾਸ਼ਿ ਬਾਦ ਮੇਂ ਵਾਪਸ ਭੇਜੀ ਜਾਏਗੀ | ੧੦੦ ਸੇਟ ਕੇ ਬੁਕਿਂਗ ਪੂਰ੍ਣ ਹੋਨੇ ਪਰ ਉਸਕੇ ਬਾਦ ਮਿਲੇ ਹੁਏ ਬੁਕਿਂਗ ਪਰ ਸਿਰ੍ਫ ੧੫% ਕੀ ਛੁਟ ਦੀ ਜਾਏਗੀ | ਬੁਕਿਂਗ ਕਾ ਭੁਗਤਾਨ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਤੌਰ ਪਰ ਨਕਦ ਮੇਂ ਭੀ ਕਿਯਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਹੈ | ਪ੍ਰੀ-ਬੁਕਿਂਗ ੨੧ ਦਿਸਮ੍ਬਰ ੨੦੧੧ ਤਕ ਸ੍ਵੀਕਾਰ ਕਿਯਾ ਜਾਏਗਾ |

ਬੁਕ ਕਿਯੇ ਹੁਏ ਪੋਸ੍ਟਕਾਰ੍ਡ ਕੇ ਸੇਟ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਗਤ ਰੂਪ ਸੇ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੀ ਕੇ ਆਯੋਜਨ ਸ੍ਥਲ ਸੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਪਹਚਾਨ ਪਤ੍ਰ ਔਰੇ ਮਨੀ ਆਰ੍ਡਰ ਰਿਸਿਪ੍ਟ ਦਿਖਾਨਾ ਆਵਸ਼੍ਯਕ ਹੈ | ਯਦਿ ਬੁਕ ਕਿਯੇ ਗਏ ਸੇਟ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਗਤ ਰੂਪ ਸੇ ਨਹੀਂ ਏਕਤ੍ਰ ਕਿਯੇ ਜਾਤੇ ਹੈ, ਤੋ ਉਸੇ ਬੀਮਾ ਡਾਕ ਦ੍ਵਾਰਾ ਭੇਜਾ ਜਾਏਗਾ |

Address for sending e-MO / i-Mo:

Director
Postal Training Centre
Harni Road,
Harni Colony P.O.
VADODARA - 390 022

- ਗੁਜਪੇਕ੍ਸ ੨੦੧੧ ਸਚਿਵਾਲਯ, ਪੋਸ੍ਟਮਾਸ੍ਟਰ ਜਨਰਲ ਕਾਰ੍ਯਾਲਯ, ਵਡੋਦਰਾ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ, ਵਡੋਦਰਾ-੩੯੦ ੦੦੨ ਸੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ੯ ਦਿਸਮ੍ਬਰ ੨੦੧੧ ਕੇ ਪ੍ਰੇਸ ਨੋਟ ਪਰ ਆਧਾਰਿਤ |





video

Original footage of Mahatma Gandhi and his followers marching to Dandi in the Salt Satyagraha (Dandi March)
Courtesy: Wikipedia, the free encyclopedia

ਗੁਜਰਾਤ ਡਾਕ ਮਂਡਲ ਦ੍ਵਾਰਾ 'GUJPEX - 2011', ੧੨ਵੀਂ ਰਾਜ੍ਯ ਸ੍ਤਰੀਯ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੀ ਕਾ ਆਯੋਜਨ ਵੜੋਦਰਾ ਸ਼ਹਰ ਮੇਂ ੨੩ ਸੇ ੨੫ ਦਿਸਮ੍ਬਰ ੨੦੧੧ ਕੇ ਦੌਰਾਨ ਕਿਯਾ ਜਾ ਰਹਾ ਹੈ | ਯਹ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੀ ਅਕੋਟਾ ਅਤਿਥਿ ਗਰਹ, ਅਕੋਟਾ ਸ੍ਟੇਡਿਯਮ ਕੇ ਸਾਮਨੇ, ਅਕੋਟਾ ਰੋਡ, ਵੜੋਦਰਾ ਮੇਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀ ਜਾਏਗੀ | ਰਾਜ੍ਯ ਸ੍ਤਰ ਕੀ ਯਹ ੧੨ਵੀਂ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੀ ਹੈ ਔਰ ਵੜੋਦਰਾ ਸ਼ਹਰ ਮੇਂ ਯਹ ਰਾਜ੍ਯ ਸ੍ਤਰੀਯ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੀ ਚੌਥੀ ਬਾਰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ |

ਇਸ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੀ ਕੇ ਦੌਰਾਨ, ਵਿਵਿਧ ਵਿਸ਼ਯੋਂ ਕੇ ਊਪਰ ਛਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡਾਕ ਕਵਰ (Special Covers) ਜਾਰੀ ਕਰਨੇ ਕੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈਂ |

ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ੍ਯ ਕੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਸਂਗ੍ਰਾਹਕ ਏਵਂ ਬਚ੍ਚੇ ਔਰ ਸ਼ਾਲਾਏਂ ਇਸ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੀ ਮੇਂ ਭਾਗ ਲੇ ਸਕਤੇ ਹੈਂ | ਇਸ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੀ ਮੇਂ ਆਮਂਤ੍ਰਿਤ ਵਰ੍ਗ ਮੇਂ ਦੇਸ਼ ਕੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਠਿਤ ਡਾਕ ਟਿਕਟ
ਸਂਗ੍ਰਾਹਕੋ ਕੇ ਸਂਗ੍ਰਹ ਕੋ ਭੀ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤ ਕਿਯਾ ਜਾਯੇਗਾ |

ਦੇਸ਼ ਕੇ ਸਭੀ ਰਾਜ੍ਯੋਂ ਸੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਡੀਲਰ ਭੀ ਇਸ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੀ 'ਗੁਜਪੇਕ੍ਸ ੨੦੧੧' ਮੇਂ
ਭਾਗ ਲੇ ਰਹੇ ਹੈਂ | ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਸਂਗ੍ਰਹਕੋ ਕੋ ਲਿਏ ਟਿਕਟ ਸਂਗ੍ਰਹ ਸਾਮਗ੍ਰੀ ਖਰੀਦਨੇ ਯਹ ਬਹੇਤਰੀਨ ਮੌਕਾ ਹੋਗਾ |

ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੀ ਸੇ ਸਂਬਂਧਿਤ ਜਾਨਕਾਰੀ ਨਿਮ੍ਨ ਪਤੇ ਸੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ
ਕੀ ਜਾ ਸਕਤੀ ਹੈ :
ਸਚਿਵ 'GUJPEX - 2011' / ਸਹਾਯਕ ਨਿਦੇਸ਼ਕ ਡਾਕ ਸੇਵਾ (ਟੀ)
ਪੋਸ੍ਟਮਾਸ੍ਟਰ ਜਨਰਲ ਕਾਰ੍ਯਾਲਯ,
ਵਡੋਦਰਾ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ,
ਵਡੋਦਰਾ - ੩੯੦ ੦੦੨, ਗੁਜਰਾਤ

VISIT GUJPEX-2011 FROM 23 - 25 DECEMBER 2011 AT VADODARA


ਦੋਸ੍ਤੋਂ,

ਮੇਰੇ ੧੫ ਜੂਨ ੨੦੦੯ ਕੇ ਪੋਸ੍ਟ ਮੈਂਨੇ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਗਤ ਡਾਕ ਟਿਕਟੋਂ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਲਿਖਾ ਥਾ | ਮੈਂਨੇ ਭਾਰਤ ਮੇਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਗਤ ਯਾ ਨਿਜੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਕੇ ਪ੍ਰਾਯੋਗਿਕ ਰੂਪ ਪਰ ਜਾਰੀ ਕਿਏ ਜਾਨੇ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਭੀ ਲਿਖਾ ਥਾ | ਉਸ ਵਕ੍ਤ ਭਾਰਤ ਮੇਂ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ਪਰ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਗਤ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿਯੇ ਗਏ ਥੇ ਲੇਕਿਨ ਅਬ ਹਮਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਾ ਕਾ ਅਂਤ ਕਾਫੀ ਨਿਕਟ ਹੈ |


ਦਿਲ੍ਲੀ ਮੇਂ ਆਯੋਜਿਤ ਵਿਸ਼੍ਵ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੀ 'INDIPEX-2011' ੧੨ ਫਰਵਰੀ ੨੦੧੧ ਸੇ ਪ੍ਰਗਤਿ ਮੈਦਾਨ ਮੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ | ਇਸ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੀ ਮੇਂ ਵਿਸ਼੍ਵ ਕੇ ਕਰੀਬ ੭੦ ਦੇਸ਼ੋ ਕੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਸਂਗ੍ਰਹਕੋ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਯਾ ਹੈ |
ਇਸ੍ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੀ ਕੀ ਸਬਸੇ ਰੋਮਾਂਚਕ ਬਾਤ ਯਹ ਹੈ ਕੇ ਇਸ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੀ ਕੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀਯ ਡਾਕ ਵਿਭਾਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਗਤ ਯਾ ਨਿਜੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ 'MY STAMPS' ਭਾਰਤ ਮੇਂ ਪਹਲੀ ਬਾਰ ਜਾਰੀ ਕਿਯੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੈ | ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਗਤ ਯਾ ਨਿਜੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਪਰ ਆਪ ਅਪਨੀ ਮੁਸ੍ਕੁਰਾਤੀ ਹੁਈ ਤਸ੍ਵੀਰ ਛਪਵਾ ਕਰ ਉਸਕਾ ਉਪਯੋਗ ਅਪਨੇ ਪ੍ਰਿਯਜਨੋਂ ਔਰ ਦੋਸ੍ਤੋਂ ਕੋ ਬਧਾਈ ਭੇਜਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਯਾ ਅਪਨੇ ਔਰ ਕੋਈ ਨਿਜੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੇ ਲਿਏ ਕਰ ਸਕਤੇ ਹੈ | ਯੇ ਨਿਜੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਛਹ ਵਿਸ਼ਯੋਂ ਕੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟੋਂ ਪਰ ਮੁਦ੍ਰਿਤ ਕਿਯਾ ਜਾਏਗਾ: ੧. ਰੇਲ, ੨. ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ, ਵਨ੍ਯ ਜੀਵ, ਪਂਚਤਂਤ੍ਰ, ਰਾਸ਼ਿਯੋਂ ਔਰ ਤਾਜ ਮਹਲ | ਇਸ ਵਿਸ਼ਯੋਂ ਕੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਕੇ ਸਾਥ ਆਪਕੋ ਅਪਨੀ ਪਸਂਦੀਦਾ ਤਸ੍ਵੀਰ ਕੀ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਗਤ ਟਿਕਟੇਂ ਮਿਲ ਸਕਤੀ ਹੈ | ਤੋ ਦੋਸ੍ਤੋਂ INDIPEX-2011 ਕੇ ਦੌਰਾਨ ਅਪਨੀ ਤਸ੍ਵੀਰ ਕ੍ਲਿਕ ਕਰਾਯੇ ਔਰ ਅਪਨਾ ਸ੍ਵਯਂ ਕਾ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਬਨਵਾ ਕਰ ਘਰ ਜਾਏ |

ਭਾਰਤੀਯ ਡਾਕ ਵਿਭਾਗ INDIPEX-2011 ਕੇ ਦੌਰਾਨ ੧੩ ਫਰਵਰੀ ਕੋ ਛਹ ਟਿਕਟੋਂ ਕਾ ਏਕ ਸੇਟ, ਭਾਰਤੀਯ ਸਿਨੇਮਾ ਕੀ ਮਹਾਨ ਅਭਿਨੇਤ੍ਰਿਯੋਂ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ, ਨੂਤਨ, ਮੀਨਾ ਕੁਮਾਰੀ, ਲੀਲਾ ਨਾਯਡੂ, ਦੇਵਿਕਾ ਰਾਨੀ ਔਰ ਕਾਨਨ ਦੇਵੀ ਕੇ ਊਪਰ ਜਾਰੀ ਕਰ ਰਹਾ ਹੈ |

savitrinutanmeenakumari

leelanaiduDevikaraniKanandevi

INDIPEX-2011 ਵਿਸ਼੍ਵ ਟਿਕਟ ਸਂਗ੍ਰਹ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੀ ਕੇ ਅਵਸਰ ਪਰ ਭਾਰਤੀਯ ਡਾਕ ਵਿਭਾਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਗਾਂਧੀ ਕੇ ਊਪਰ ਏਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਭੀ ਜਾਰੀ ਕਿਯਾ ਜਾ ਰਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਟਿਕਟ "ਖਾਦੀ" (Hand-spun Cotton Material) ਸੇ ਬਨਾਯਾ ਜਾਯੇਗਾ | ਭਾਰਤ ਮੇਂ ਇਸ੍ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਪਹਲੀ ਬਾਰ ਜਾਰੀ ਹੋਗੀ |



ਵਿਸ਼੍ਵ ਕੀ ਪਹਲੀ ਏਅਰ ਮੇਲ ਫ੍ਲਾਇਟ ਨੇ ੧੮ ਫਰਵਰੀ ਕੋ ੧੯੧੧ ਕੇ ਦਿਨ ਉੜਾਨ ਭਰੀ ਥੀ ਇਸ ਉੜਾਨ ਕੇ ੧੦੦ ਵਰ੍ਸ਼ ਕੇ ਉਪਲਕ੍ਸ਼ ਮੇਂ ੧੨ ਫ਼ਰਵਰੀ ੨੦੧੧ ਕੋ ਏਕ ਔਪਚਾਰਿਕ ਉਡ਼ਾਨ ਕਾ ਆਯੋਜਨ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਸੇ ਨੈਨੀ ਤਕ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ | ਇਸ ਉਡ਼ਾਨ ਮੇਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੋਸ੍ਟਮਾਰ੍ਕ ਵਾਲੇ ੫੦੦੦ ਪ੍ਰਥਮ ਦਿਵਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਵਰ ਲੇ ਜਾਯੇ ਜਾਯੇਂਗੇ | ਏਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਭੀ ਇਸ ਅਵਸਰ ਪਰ ੧੨ ਫਰਵਰੀ ੨੦੧੧ ਕੋ ਜਾਰੀ ਕੀ ਜਾਏਗੀ |


firstairmailflightfirstaerialpost

ਦੋਸ੍ਤੋਂ INDIPEX-2011, ਵਿਸ਼੍ਵ ਸ੍ਤਰ ਕੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਸਂਗ੍ਰਹ ਦੇਖਨੇ ਔਰ ਦੁਨਿਯਾ ਭਰ ਮੇਂ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਸਂਗ੍ਰਹਕੋ ਕੋ ਮਿਲਨੇ ਕਾ ਯਹ ਏਕ ਸੁਵਰ੍ਣ ਅਵਸਰ ਹੋਗਾ | ਆਪ ਸਬਕੋ ਇਸ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੀ ਮੇਂ ਮਿਲਨੇ ਕੀ ਅਵਸ੍ਯ ਉਮ੍ਮੀਦ ਕਰਤਾ ਹੂਂ |

ਪ੍ਰਿਯ ਦੋਸ੍ਤੋਂ,

ਏਕ ਲਂਬੇ ਅਂਤਰਾਲ ਕੇ ਬਾਦ, ਮੈਂ ਫਿਰ ਸੇ ਵਾਪਸ ਮੇਰੇ ਹਿਨ੍ਦੀ ਬ੍ਲੌਗ ਕੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਕਰ ਰਹਾ ਹੂਂ | ਅਭੀ ਤਕ ਕੇ ਮੇਰੇ ਕਾਰ੍ਯ ਔਰ ਮੇਰੇ ਬ੍ਲੌਗ ਆਪ ਲੋਗੋਨੇ ਸਰਾਹਨਾ ਕੀ ਹੈ ਉਸਕੇ ਲੀਯੇ ਮੇਂ ਆਪ ਸਬ ਕਾ ਆਭਾਰੀ ਹੂਂ | ਮੁਝੇ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਆਪਕੋ ਬ੍ਲੌਗ ਕਾ ਨਯਾ ਰੂਪ ਪਸਂਦ ਆਏਗਾ |


ਬ੍ਲੌਗ ਕੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਮੈਂ ਹਮਾਰੇ ਏਕ ਸਬਸੇ ਵਰਿਸ਼੍ਠ philatelists ਸ਼੍ਰੀ ਏਚ ਸੀ ਮੇਹਤਾ ਕੀ ਪਤ੍ਰ ਲੇਖਨ ਕੇ ਬਾਰੇ ਭੇਜੀ ਹੁਈ ਮਨੋਵ੍ਯਥਾ ਔਰ ਭਾਵਨਾਓਂ ਕੇ ਸਾਥ ਕਰ ਰਹਾ ਹੂਂ | ਆਸ਼ਾ ਹੈ ਆਪ ਸਬ ਉਨਕੀ ਭਾਵਨਾਓਂ ਕੇ ਸਾਥ ਸਹਮਤ ਹੋਂਗੇ |

ਆਪ ਕਾ .....
ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਪਂਡ੍ਯਾ

੬.੨.੨੦੧੧

ਪਤ੍ਰ ਲੇਖਨ ਔਰ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਸਂਗ੍ਰਹ

ਕ੍ਯਾ ਪਤ੍ਰ ਲਿਖਨੇ ਕੇ ਦਿਨ ਅਬ ਚਲੇ ਗਯੇ ਹੈ ਕ੍ਯਾ ? ਜਵਾਬ ਹੈ ਹਾਂ | ਸੇਲ ਫੋਨ, ਇਂਟਰਨੇਟ ਔਰ ਈਮੇਲ ਕੇ ਦਿਨੋਂ ਮੇਂ ਯਹ ਬਿਲ੍ਕੁਲ ਸਚ ਹੈ | ਇਸਕਾ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਸਂਗ੍ਰਾਹਕੋਂ ਕੇ ਊਪਰ ਸੀਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਡ਼ਤਾ ਹੈ | ਆਜ ਹਮ ਅਪਨੇ ਸਂਗ੍ਰਹ ਕੇ ਲਿਏ mint stamps ਜਰੁਰ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰ ਸਕਤੇ ਹੈ ਲੇਕਿਨ used stamps ਮਿਲਨਾ ਯਾ used covers ਮਿਲਨਾ ਆਜ ਕਠਿਨ ਹੋ ਗਯਾ ਹੈ | ਡਾਕ ਵਿਭਾਗ ਕੇ ਅਂਤਰ੍ਦੇਸ਼ੀਯ ਪਤ੍ਰ ਆਜ ਅਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋ ਗਏ ਹੈਂ | ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਅਭੀ ਤਕ ਵਾਣਿਜ੍ਯਿਕ ਲਿਫਾਫੇ (Commercial Covers) ਜੋ ਡਾਕ ਘਰੋਂ ਮੇਂ ਉਪਲਬ੍ਧ ਹੈ ਉਸਕੇ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਜਾਨਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸਲਿਏ ਵੇ ਸ੍ਟੇਸ਼ਨਰੀ ਕੀ ਦੁਕਾਨ ਪਰ ਭਰੋਸਾ ਕਰਤੇ ਹੈ ਔਰ ਵਹਾਂ ਸੇ ਵਾਣਿਜ੍ਯਿਕ ਲਿਫਾਫੇ ਖਰੀਦਤੇ ਹੈ | ਮੁਖ੍ਯ ਰੂਪ ਸੇ ਲਿਖਿਤ ਪਤ੍ਰਾਚਾਰ ਆਜ ਕੇ ਦੌਰ ਮੇਂ ਆਵੇਦਨ ਪਤ੍ਰ, ਸਰਕਾਰ ਪਤ੍ਰੋਂ ਯਾ ਨਿਵਿਦਾਏਂ ਆਦਿ ਭੇਜਨੇ ਤਕ ਹੀ ਸਿਮਿਤ ਹੋ ਚੂਕਾ ਹੈ |


ਪਤ੍ਰ ਲੇਖਨ ਕੇ ਹ੍ਰਾਸਮਾਨ ਕੇ ਸਾਥ, ਅਚ੍ਛੇ ਹਸ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ਰ ਭੀ ਆਜ ਗਾਯਬ ਹੋ ਗਏ ਹੈ | ਲੇਕਿਨ ਆਜ ਭੀ ਏਕ ਪੀਢ਼ੀ ਹੈ ਜੋ ਅਭੀ ਤਕ ਪਤ੍ਰ ਲੇਖਨ ਕੀ ਸਰਾਹਨਾ ਕਰਤੀ ਆਈ ਹੈ ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਹਾਥ ਸੇ ਲਿਖੇ ਹੁਏ ਪਤ੍ਰ ਮੇਂ ਏਕ ਨਿਜੀ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ ਮਹਸੂਸ ਹੋਤਾ ਹੈ | ਜਬ ਆਪ ਅਪਨੇ ਪ੍ਰਿਯ ਯਾ ਸ੍ਵਜਨ ਕੋ ਪਤ੍ਰ ਲਿਖਕਰ ਭੇਜੇਂਗੇ ਤੋ ਵਹ ਪਤ੍ਰ ਆਪਕੀ ਅਪਨੀ ਭਾਵਨਾਓਂ ਕੋ ਪ੍ਰਤਿਬਿਂਬਿਤ ਕਰਤਾ ਹੈ |


ਰੀਡਰ੍ਸ ਡਾਇਜੇਸ੍ਟ ਕੇ ਸਿਤਮ੍ਬਰ, 2010 ਕੇ ਅਂਕ ਮੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਏਕ ਪਤ੍ਰ ਕਾ ਉਲ੍ਲੇਖ ਯਹਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੂਂਗਾ |


"ਇਸ ਡਿਜਿਟਲ ਯੁਗ ਮੇਂ ਹਾਥ ਸੇ ਲਿਖਾ ਪਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰਨਾ ਸੁਗਂਧਿਤ ਫੂਲੋਂ ਕਾ ਏਕ ਗੁਲਦਸ੍ਤਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰਨੇ ਕੀ ਤਰਹ ਹੈ | ਹਸ੍ਤਲਿਖਿਤ ਪਤ੍ਰ ਪੀਢ਼ਿਯੋਂ ਔਰ ਸਂਬਂਧੋ ਕੋ ਬਾਂਧਤਾ ਹੈਂ | " - ਨੀਨਾ ਵਜੀਰ, ਸ਼ਿਮਲਾ.
ਮੁਝੇ ਉਮ੍ਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਲੋਗ ਫਿਰਸੇ ਪਤ੍ਰ ਲਿਖਨੇ ਕੇ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਕਰੇਂਗੇ ਔਰ ਵੋ ਭੀ ਅਪਨੀ ਲਿਖਾਵਟ ਮੇਂ | ਯਹ ਉਨਕੇ ਲਿਏ ਖੁਸ਼ੀ ਕੀ ਬਾਤ ਹੋਗੀ | ਆਜ ਇਸ ਡਿਜਿਟਲ ਯੁਗ ਕਾ ਸਬਸੇ ਬੁਰੀ ਬਾਤ ਯਹ ਹੈ ਕੀ ਪਤ੍ਰ ਕੇ ਅਂਤ ਮੇਂ ਟਿਪ੍ਪਣੀ ਦੀ ਜਾਤੀ ਹੈ ਕੀ "ਯਹ ਏਕ ਕਮ੍ਪ੍ਯੂਟਰੀਕਰਤ ਪਤ੍ਰ ਹੈ ਇਸਲਿਏ ਕੋਈ ਹਸ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ਰ ਕੀ ਆਵਸ਼੍ਯਕਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ |" ਕ੍ਯਾ ਆਪਕੋ ਯਹ ਆਪਕੋ ਪਸਂਦ ਆਏਗਾ ?




"The Charity begins at home." ਹਮ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਸਂਗ੍ਰਾਹਕੋਂ ਕੋ ਅਪਨੀ ਲਿਖਾਵਟ ਮੇਂ ਪਤ੍ਰ ਲਿਖਨੇ ਕੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹਿਏ ਔਰ ਲਿਫਾਫੇ ਕੇ ਊਪਰ ਸ੍ਮਾਰਕ ਡਾਕ ਟਿਕਟੋਂ ਕਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਏ | ਮੁਝੇ ਆਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੀ ਅਪੀਲ ਪਰ ਕਿਸੀ ਕਾ ਧ੍ਯਾਨ ਪਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਗਾ |


ਸੌਜਨ੍ਯ: ਸ਼੍ਰੀ ਏਚ ਸੀ ਮਹੇਤਾ, ਨਡਿਯਾਦ




ਸੁਂਦਰ ਔਰ ਉਪਯੋਗੀ ਵਸ੍ਤੁਓਂ ਕਾ ਸਂਗ੍ਰਹ ਮਾਨਵਕਾ ਸ੍ਵਭਾਵ ਹੈ। ਹਰ ਚੀਜ ਕੋ ਸਂਗ੍ਰਹ ਕਰਨੇ ਮੇਂ ਮਜ਼ਾ ਹੈ ਔਰ ਹਰ ਏਕ ਚੀਜ ਕੇ ਸਂਗ੍ਰਹ ਕੇ ਸਾਥ ਕੁਛ ਨ ਕੁਛ ਜ੍ਞਾਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋਤਾ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਡਾਕ ਟਿਕਟੋਂ ਕੇ ਸਂਗ੍ਰਹ ਕਾ ਮਜ਼ਾ ਕੁਛ ਔਰ ਹੀ ਹੈ। ਹਰ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਕਿਸੀ ਨ ਕਿਸੀ ਵਿਸ਼ਯ ਕੀ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਤਾ ਹੈ, ਉਸਕੇ ਪੀਛੇ ਕੋਈ ਨ ਕੋਈ ਜਾਨਕਾਰੀ ਜ਼ਰੂਰ ਛੁਪੀ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਅਗਰ ਹਮ ਇਸ ਛੁਪੀ ਹੁਈ ਕਹਾਨੀ ਕੋ ਖੋਜ ਸਕੇਂ ਤੋ ਯਹ ਹਮਾਰੀ ਸਾਮਨੇ ਜ੍ਞਾਨ ਕੀ ਰਹਸ੍ਯਮਯ ਦੁਨਿਯਾ ਕਾ ਨਯਾ ਪਨ੍ਨਾ ਖੋਲ ਦੇਤਾ ਹੈ। ਇਸੀਲਿਏ ਤੋ ਡਾਕ ਟਿਕਟੋਂ ਕਾ ਸਂਗ੍ਰਹ ਵਿਸ਼੍ਵ ਕੇ ਸਬਸੇ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਸ਼ੌਕ ਮੇਂ ਸੇ ਏਕ ਹੈ। ਡਾਕ-ਟਿਕਟੋਂ ਕਾ ਸਂਗ੍ਰਹ ਹਮੇਂ ਸ੍ਵਾਭਾਵਿਕ ਰੂਪ ਸੇ ਸੀਖਨੇ ਕੋਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਤਾ ਹੈ ਇਸਲਿਏ ਇਸੇ ਪ੍ਰਾਕਰਤਿਕ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ-ਉਪਕਰਣ ਕਹਾ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਇਸਕੇ ਦ੍ਵਾਰਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਜ੍ਞਾਨ ਹਮੇਂ ਮਨੋਰਂਜਨ ਕੇਮਾਧ੍ਯਮ ਸੇ ਮਿਲਤਾ ਹੈ ਇਸਲਿਏ ਇਨ੍ਹੇਂ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ ਕਾ ਮਨੋਰਂਜਕ ਸਾਧਨ ਭੀ ਮਾਨਾ ਗਯਾ ਹੈ। ਡਾਕ-ਟਿਕਟ ਕਿਸੀ ਭੀ ਦੇਸ਼ ਕੀਵਿਰਾਸਤ ਕੀ ਚਿਤ੍ਰਮਯ ਕਹਾਨੀ ਹੈਂ। ਡਾਕ ਟਿਕਟੋਂ ਕਾ ਏਕ ਸਂਗ੍ਰਹ ਵਿਸ਼੍ਵਕੋਸ਼ ਕੀ ਤਰਹ ਹੈ, ਜਿਸਕੇ ਦ੍ਵਾਰਾ ਹਮ ਅਨੇਕ ਦੇਸ਼ੋਂ ਕੇਇਤਿਹਾਸ, ਭੂਗੋਲ, ਸਂਸ੍ਕਰਤਿ, ਐਤਿਹਾਸਿਕ ਘਟਨਾਏਂ, ਭਾਸ਼ਾਏਂ, ਮੁਦ੍ਰਾਏਂ, ਪਸ਼ੁ-ਪਕ੍ਸ਼ੀ, ਵਨਸ੍ਪਤਿਯੋਂ ਔਰ ਲੋਗੋਂ ਕੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਏਵਂ ਦੇਸ਼ ਕੇ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋਂ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਜਾਨਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰ ਸਕਤੇ ਹੈ।


ਡਾਕ-ਟਿਕਟ ਕਾ ਇਤਿਹਾਸ ਕਰੀਬ ੧੬੯ ਸਾਲ ਪੁਰਾਨਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼੍ਵ ਕਾ ਪਹਲਾ ਡਾਕਟਿਕਟ ੧ ਮਈ ੧੮੪੦ ਕੋ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਮੇਂ ਜਾਰੀ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਥਾ ਜਿਸਕੇ ਊਪਰ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਕੀ ਮਹਾਰਾਨੀ ਵਿਕ੍ਟੋਰਿਯਾ ਕਾ ਚਿਤ੍ਰ ਛਪਾ ਥਾ। ਏਕ ਪੇਨੀ ਮੂਲ੍ਯ ਕੇ ਇਸ ਟਿਕਟ ਕੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸੀਧੇ ਥੇ ਯਾਨੀ ਟਿਕਟੋਂ ਕੋ ਅਲਗ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਜੋ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਛੇਦ ਬਨਾਏ ਜਾਤੇ ਹੈਂ ਵੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਡਾਕ ਟਿਕਟੋਂ ਮੇਂ ਨਹੀਂ ਥੇ। ਇਸ ਸਮਯ ਤਕ ਉਨਮੇਂ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ੇ ਪਰ ਚਿਪਕਾਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਗੋਂਦ ਭੀ ਨਹੀਂ ਲਗਾ ਹੋਤਾ ਥਾ। ਇਸਕੇ ਉਪਯੋਗ ਕਾ ਪ੍ਰਾਰਂਭ ੬ ਮਈ ੧੮੪੦ ਸੇ ਹੁਆ। ਟਿਕਟ ਸਂਗ੍ਰਹ ਕਰਨੇ ਮੇਂ ਰੁਚਿ ਰਖਨੇ ਵਾਲੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਇਸ ਟਿਕਟ ਕਾ ਬਹੁਤ ਮਹਤ੍ਵ ਹੈ, ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਇਸ ਟਿਕਟ ਸੇਹੀ ਡਾਕ-ਟਿਕਟ ਸਂਗ੍ਰਹ ਕਾ ਇਤਿਹਾਸ ਭੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਤਾ ਹੈ ।

scindedawk bluesd whitesd

ਭਾਰਤ ਮੇਂ ਪਹਲਾ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ੧ ਜੁਲਾਈ ੧੮੫੨ ਮੇਂ ਸਿਂਧ ਪ੍ਰਾਂਤ ਮੇਂ ਜਾਰੀ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਜੋ ਕੇਵਲ ਸਿਂਧ ਪ੍ਰਾਂਤ ਮੇਂ ਉਪਯੋਗ ਕੇ ਲਿਏ ਸਿਮਿਤ ਥਾ । ਆਧੇ ਆਨੇ ਮੂਲ੍ਯ ਕੇ ਇਸ ਟਿਕਟ ਕੋ ਭੂਰੇ ਕਾਗਜ਼ ਪਰ ਲਾਖ ਕੀ ਲਾਲ ਸੀਲ ਚਿਪਕਾ ਕਰ ਜਾਰੀ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਥਾ । ਯਹ ਟਿਕਟ ਬਹੁਤ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਰਹਾ ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਲਾਖ ਟੂਟ ਕਰ ਝਡ਼ ਜਾਨੇ ਕੇ ਕਾਰਣ ਇਸਕੋ ਸਂਭਾਲ ਕਰ ਰਖਨਾ ਸਂਭਵ ਨਹੀਂ ਥਾ । ਫਿਰ ਭੀ ਐਸਾ ਅਨੁਮਾਨ ਕਿਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਟਿਕਟ ਕੀ ਲਗਭਗ ੧੦੦ ਪ੍ਰਤਿਯਾਂ ਵਿਭਿਨ੍ਨ ਸਂਗ੍ਰਹਕਰ੍ਤਾਓਂ ਕੇ ਪਾਸ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ੀਤ ਹੈ । ਡਾਕ ਟਿਕਟੋਂ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਮੇਂ ਇਸ ਟਿਕਟ ਕੋ ਸਿਂਧ ਡਾਕ (Scinde Dawk) ਕੇ ਨਾਮ ਸੇ ਜਾਨਾ ਜਾਤਾ ਹੈ । ਬਾਦ ਮੇਂ ਸਫ਼ੇਦ ਔਰ ਨੀਲੇ ਰਂਗ ਕੇ ਇਸੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੇ ਦੋ ਟਿਕਟ ਵੋਵ ਕਾਗਜ (Wove Paper) ਪਰ ਜਾਰੀ ਕਿਏ ਗਏ ਲੇਕਿਨ ਇਨਕਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਬਹੁਤ ਕਮ ਦਿਨੋਂ ਰਹਾ ਕ੍ਯੋਂਕਿ ੩੦ ਸਿਤਂਬਰ ੧੮੫੪ ਕੋ ਸਿਂਧ ਪ੍ਰਾਂਤ ਪਰ ਈਸ੍ਟ ਇਂਡਿਯਾ ਕਂਪਨੀ ਕਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਇਨ੍ਹੇਂ ਬਂਦ ਕਰ ਦਿਯਾ ਗਯਾ । ਯੇ ਏਸ਼ਿਯਾ ਕੇ ਪਹਲੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਤੋ ਥੇ ਹੀ, ਵਿਸ਼੍ਵ ਕੇ ਪਹਲੇ ਗੋਲਾਕਾਰ ਟਿਕਟ ਭੀ ਥੇ । ਸਂਗ੍ਰਹਕਰ੍ਤਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੇ ਟਿਕਟੋਂ ਕੋ ਮਹਤ੍ਵਪੂਰ੍ਣ ਸਮਝਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਆਧੇ ਆਨੇ ਮੂਲ੍ਯ ਕੇ ਇਨ ਟਿਕਟੋਂ ਕੋ ਆਜ ਸਬਸੇ ਬਹੁਮੂਲ੍ਯ ਟਿਕਟੋਂ ਮੇਂ ਗਿਨਤੇ ਹੈਂ ।


half anna india 1 anna india 2 anna india 4anna india

ਬਾਦ ਮੇਂ ਈਸ੍ਟ ਇਂਡਿਯਾ ਕਂਪਨੀ ਦ੍ਵਾਰਾ ਭਾਰਤ ਕੇ ਸਬਸੇ ਪਹਲੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਆਧਾ ਆਨਾ, ਏਕ ਆਨਾ, ਦੋ ਆਨਾ ਔਰ ਚਾਰ ਆਨਾ ਕੇ ਚਾਰ ਮੂਲ੍ਯੋਂ ਮੇਂ ਅਕ੍ਟੂਬਰ ੧੮੫੪ ਮੇਂ ਜਾਰੀ ਕਿਯੇ ਗਏ । ਯਹ ਡਾਕ ਟਿਕਟੋਂ ਕੋ ਲਿਥੋਗ੍ਰਾਫੀ ਪਦ੍ਧਤਿ ਦ੍ਵਾਰਾ ਮੁਦ੍ਰਿਤ ਕਿਯਾ ਗਯਾ । ਨੀਚੇ ਦਿਖਾਯੀ ਗਯੀ ਤਸ੍ਵੀਰ ਲਿਥੋਗ੍ਰਾਫ ਮਸ਼ੀਨ ਕੀ ਹੈ ।


lithomachine

ਸਮਯ ਕੇ ਸਾਥ ਜੈਸੇ ਜੈਸੇ ਟਿਕਟੋਂ ਕਾ ਪ੍ਰਚਲਨ ਬਢ਼ਾ, ੧੮੬੦ ਸੇ ੧੮੮੦ ਕੇ ਬੀਚ ਬਚ੍ਚੋਂ ਔਰ ਕਿਸ਼ੋਰੋਂ ਮੇਂ ਟਿਕਟ ਸਂਗ੍ਰਹ ਕਾਸ਼ੌਕ ਪਨਪ ਨੇ ਲਗਾ । ਦੂਸਰੀ ਓਰ ਅਨੇਕ ਵਯਸ੍ਕ ਲੋਗੋਂ ਨੇ ਇਨਕੇ ਪ੍ਰਤਿ ਗਂਭੀਰ ਦਰਸ਼੍ਟਿਕੋਣ ਅਪਨਾਯਾ । ਟਿਕਟੋਂ ਕੋ ਜਮਾਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਿਯਾ, ਉਨ੍ਹੇਂ ਸਂਰਕ੍ਸ਼ਿਤ ਕਿਯਾ, ਉਨਕੇ ਰੇਕਾਰ੍ਡ ਰਖੇ ਔਰ ਉਨ ਪਰ ਸ਼ੋਧ ਆਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਿਏ । ਜਲ੍ਦੀ ਹੀ ਇਨਸਂਰਕ੍ਸ਼ਿਤ ਟਿਕਟੋਂ ਕਾ ਮੂਲ੍ਯ ਬਢ਼ ਗਯਾ ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਇਨਮੇਂ ਸੇ ਕੁਛ ਤੋ ਐਤਿਹਾਸਿਕ ਵਿਰਾਸਤ ਬਨ ਗਏ ਥੇ । ਯੇ ਅਨੁਪਲਬ੍ਧ ਹੁਏਔਰ ਬਹੁਮੂਲ੍ਯ ਬਨ ਗਏ । ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਕੇ ਬਾਦ ਅਨ੍ਯ ਕਈ ਦੇਸ਼ੋ ਦ੍ਵਾਰਾ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਕਿਯੇ ਗਏ ।


germanpostagestampday ੧੯੨੦ ਤਕ ਯਹ ਟਿਕਟ ਸਂਗ੍ਰਹ ਕਾ ਸ਼ੌਕ ਆਮ ਜਨਤਾ ਤਕ ਪਹੁਂਚਨੇ ਲਗਾ । ਉਨਕੋ ਅਨੁਪਲਬ੍ਧ ਤਥਾ ਬਹੁਮੂਲ੍ਯ ਟਿਕਟੋਂ ਕੀ ਜਾਨਕਾਰੀ ਹੋਨੇ ਲਗੀ ਔਰ ਲੋਗ ਟਿਕਟ ਸਂਭਾਲਕਰ ਰਖਨੇ ਲਗੇ । ਨਯਾ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਹੋਤਾ ਤੋ ਲੋਗ ਡਾਕਘਰ ਪਰ ਉਸੇ ਖਰੀਦਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਭੀਡ਼ ਲਗਾਤੇ । ਲਗਭਗ ੫੦ ਵਰ੍ਸ਼ੋਂ ਤਕ ਇਸ ਸ਼ੌਕ ਕਾ ਐਸਾ ਨਸ਼ਾ ਜਾਰੀ ਰਹਾ ਕਿ ਉਸ ਸਮਯ ਕਾ ਸ਼ਾਯਦ ਹੀ ਕੋਈ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਹੋ ਜਿਸਨੇ ਜੀਵਨ ਮੇਂ ਕਿਸੀ ਨ ਕਿਸੀ ਸਮਯ ਯਹ ਸ਼ੌਕ ਨ ਅਪਨਾਯਾ ਹੋ । ਇਸੀ ਸਮਯ ਟਿਕਟ ਸਂਗ੍ਰਹ ਕੇ ਸ਼ੌਕ ਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਟਿਕਟ ਭੀ ਜਾਰੀ ਕਿਏ ਗਏ । ਊਪਰ ਜਰ੍ਮਨੀ ਕੇ ਟਿਕਟ ਮੇਂ ਟਿਕਟੋਂ ਕੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਏਕ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਕੋ ਟਿਕਟ ਪਰ ਅਂਕਿਤ ਬਾਰੀਕ ਅਕ੍ਸ਼ਰ ਆਵਰ੍ਧਕ ਲੇਂਸ (ਮੈਗ੍ਨੀਫਾਇਂਗ ਗ੍ਲਾਸ) ਕੀ ਸਹਾਯਤਾ ਸੇ ਪਢ਼ਤੇ ਹੁਏ ਦਿਖਾਯਾ ਗਯਾ ਹੈ । ਆਵਰ੍ਧਕ ਲੇਂਸ ਟਿਕਟ ਸਂਗ੍ਰਹਕਰ੍ਤਾਓਂ ਕਾ ਏਕ ਮਹਤ੍ਵਪੂਰ੍ਣ ਉਪਕਰਣ ਹੈ । ਯਹੀ ਕਾਰਣ ਹੈ ਕਿ ਅਨੇਕ ਡਾਕ ਟਿਕਟੋਂ ਕੇ ਸਂਗ੍ਰਹ ਸੇ ਸਂਬਂਧਿਤ ਡਾਕ ਟਿਕਟੋਂ ਮੇਂ ਇਸੇ ਦਿਖਾਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ । ਨੀਚੇ ਦਿਖਾਯੇ ਗਯੇ ਹਰੇ ਰਂਗ ਕੇ ੮ ਸੇਂਟ ਕੇ ਟਿਕਟ ਕੋ ਅਮੇਰਿਕਾ ਕੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟੋਂ ਕੀ ੧੨੫ਵੀਂ ਵਰ੍ਸ਼ਗਾਂਠ ਕੇ ਅਵਸਰ ਪਰ ੧੯੭੨ ਮੇਂ ਜਾਰੀ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਥਾ ।

stampcollecting2 stampcollecting1 bdeshstamp

ਊਪਰ ਏਕ ਰੁਪਯੇ ਮੂਲ੍ਯ ਕਾ ਭਾਰਤੀਯ ਟਿਕਟ, ਯੂਏਸ ੮ ਸੇਂਟ ਕਾ ਟਿਕਟ ਤਥਾ ਬਾਂਗ੍ਲਾਦੇਸ਼ ਕੇ ਲਾਲ ਰਂਗ ਕੇ ਤਿਕੋਨੇ ਟਿਕਟੋਂ ਕਾ ਏਕ ਜੋਡ਼ਾ ਟਿਕਟ ਸਂਗ੍ਰਹ ਕੇ ਸ਼ੌਕ ਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਮਹਤ੍ਵਪੂਰ੍ਣ ਟਿਕਟੋਂ ਮੇਂ ਸੇ ਹੈਂ । ਊਪਰ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤ ੧ ਰੁਪਯੇ ਮੂਲ੍ਯ ਕੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਕੋ ੧੯੭੦ ਮੇਂ ਭਾਰਤ ਕੀ ਰਾਸ਼੍ਟ੍ਰੀਯ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੀ ਕੇ ਅਵਸਰ ਪਰ ਜਾਰੀ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਥਾ । ਇਸੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਬਾਂਗ੍ਲਾਦੇਸ਼ ਕੇ ਤਿਕੋਨੇ ਟਿਕਟੋਂ ਕਾ ਜੋਡ਼ਾ ੧੯੮੪ ਮੇਂ ਪਹਲੀ ਬਾਂਗ੍ਲਾਦੇਸ਼ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੀ ਕੇ ਅਵਸਰ ਪਰ ਜਾਰੀ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਥਾ । ਕਭੀ ਕਭੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟੋਂ ਕੇ ਸਾਥ ਕੁਛ ਮਨੋਰਂਜਕ ਬਾਤੇਂ ਭੀ ਜੁਡ਼ੀ ਹੋਤੀ ਹੈਂ । ਉਦਾਹਰਣ ਕੇ ਲਿਏ ਊਪਰ ਕੇ ਦੋ ਟਿਕਟੋਂ ਮੇਂ ਸੇ ਪਹਲੇ ਯੂ ਏਸ ਕੇ ਟਿਕਟ ਮੇਂ ਯੂ ਏਸ ਕਾ ਹੀ ਏਕ ਔਰ ਟਿਕਟ ਤਥਾ ਭਾਰਤ ਕੇ ਟਿਕਟ ਮੇਂ ਭਾਰਤ ਕਾ ਹੀ ਏਕ ਔਰ ਟਿਕਟ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ । ਜਬ ਕੀ ਨੀਚੇ ਕੀ ਓਰ ਯੂ ਏਸ ਕੇ ਟਿਕਟ ਮੇਂ ਦਿਖਾਏ ਗਏ ਦੋਨੋਂ ਟਿਕਟ ਸ੍ਵੀਡਨ ਕੇ ਹੈ । ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੇ ਮਨੋਰਂਜਕ ਤਥ੍ਯ ਡਾਕ ਟਿਕਟੋਂ ਕੇ ਸਂਗ੍ਰਹ ਕੋ ਔਰ ਭੀ ਮਨੋਰਂਜਕ ਬਨਾਤੇ ਹੈਂ

usstamp

੧੯੪੦ - ੫੦ ਤਕ ਡਾਕ ਟਿਕਟੋਂ ਕੇ ਸ਼ੌਕ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ ਕੇ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਮਿਲਾਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਯਾਥਾ । ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਇਕਟ੍ਠਾ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਲੋਗ ਪਤ੍ਰ ਮਿਤ੍ਰ ਬਨਾਤੇ ਥੇ, ਅਪਨੇ ਦੇਸ਼ ਕੇ ਡਾਕਟਿਕਟੋਂ ਕੋ ਦੁਸਰੇ ਦੇਸ਼ ਕੇ ਮਿਤ੍ਰ ਕੋ ਭੇਜਤੇ ਥੇ ਔਰ ਦੁਸਰੇ ਦੇਸ਼ ਕੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਮਂਗਵਾਨਾ ਪਸਂਦ ਕਰਤੇ ਥੇ । ਪਤ੍ਰ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਕੇ ਇਸ ਸ਼ੌਕ ਸੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟੋਂ ਕਾ ਆਦਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਤੋ ਹੋਤਾ ਹੀ ਥਾ ਲੋਗ ਵਿਭਿਨ੍ਨ ਦੇਸ਼ੋਂਕ ਕੇ ਵਿਸ਼ਯ ਮੇਂ ਐਸੀ ਅਨੇਕ ਬਾਤੇਂ ਭੀ ਜਾਨਤੇ ਥੇ ਜੋ ਕਿਤਾਬੋਂ ਮੇਂ ਨਹੀਂ ਲਿਖੀ ਹੋਤੀ ਹੈ । ਉਸ ਸਮਯ ਟੀਵੀ ਔਰ ਆਵਾਗਮਨ ਕੇਸਾਧਨ ਆਮ ਨ ਹੋਨੇ ਕੇ ਕਾਰਣ ਦੇਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ ਕੀ ਜਾਨਕਾਰੀ ਕਾ ਯੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਰੋਚਕ ਸਾਧਨ ਬਨੇ । ਪਤ੍ਰ ਪਤ੍ਰਿਕਾਓਂ ਮੇਂ ਟਿਕਟ ਸੇ ਸਂਬਂਧਿਤ ਸ੍ਤਂਭ ਹੋਤੇ ਥੇ ਔਰ ਇਨਕੇ ਵਿਸ਼ਯ ਮੇਂ ਬਹੁਤਸੀ ਜਾਨਕਾਰਿਯੋਂ ਕੋ ਜਨ ਸਾਮਾਨ੍ਯ ਤਕ ਪਹੁਂਚਾਯਾ ਜਾਤਾ ਥਾ । ਪਤ੍ਰ ਮਿਤ੍ਰੋਂ ਕੇਪਤੋਂ ਕੀ ਲਂਬੀ ਸੂਚਿਯਾਂ ਭੀ ਉਸ ਸਮਯ ਕੀ ਪਤ੍ਰਿਕਾਓਂ ਮੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀ ਜਾਤੀ ਥੀ ।

ਧੀਰੇ ਧੀਰੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟੋਂ ਕੇ ਸਂਗ੍ਰਹ ਕੀ ਵਿਭਿਨ੍ਨ ਸ਼ੈਲੀਯੋਂ ਕਾ ਭੀ ਜਨ੍ਮ ਹੁਆ ਲੋਗ ਇਸੇ ਅਪਨੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ, ਪਰਿਸ੍ਥਿਤਿਯੋਂ ਔਰ ਰੁਚਿ ਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਨੁਕੂਲਿਤ ਕਰਨੇ ਲਗੇ ਇਸ ਪਰਂਪਰਾ ਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਛ ਲੋਗ ਏਕ ਦੇਸ਼ ਯਾ ਮਹਾਦ੍ਵੀਪ ਕੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਸਂਗ੍ਰਹ ਕਰਨੇ ਲਗੇ ਤੋ ਕੁਛ ਏਕ ਵਿਸ਼ਯ ਸੇ ਸਂਬਂਧਿਤ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਆਜ ਅਨੇਕ ਲੋਗ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀ ਸ਼ੈਲੀਯੋਂ ਕਾ ਅਨੁਕਰਣ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਔਰ ਅਪਨੀ ਅਪਨੀ ਪਸਂਦ ਕੇ ਕਿਸੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ਯ ਕੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟੋਂ ਕਾ ਸਂਗ੍ਰਹ ਕਰਕੇ ਆਨਂਦ ਉਠਾਤੇ ਹੈ ਵਿਸ਼ਯੋਂ ਸੇ ਸਂਬਂਧਿਤ ਡਾਕ ਟਿਕਟੋਂ ਕੇ ਸਂਗ੍ਰਹ ਮੇਂ ਅਧਿਕਾਂਸ਼ ਲੋਗ ਪਸ਼ੁ, ਪਕ੍ਸ਼ੀ, ਫਲ, ਫੂਲ, ਤਿਤਲਿਯਾਂ, ਖੇਲਕੂਦ, ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਗਾਂਧੀ, ਮਹਾਨੁਭਵੋਂ, ਪੁਲ, ਇਮਾਰਤੇਂ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ਯੋਂ ਔਰ ਦੁਨਿਯਾ ਭਰ ਕੀ ਘਟਨਾਓਂ ਕੇ ਰਂਗੀਨ ਔਰ ਸੁਂਦਰ ਚਿਤ੍ਰੋਂ ਸੇ ਸਜੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟੋਂ ਕੋ ਏਕਤ੍ਰਿਤ ਕਰਨਾ ਪਸਂਦ ਕਰਤੇ ਹੈ

ਵਿਸ਼ਯ ਮੇਂ ਗਹਰੀ ਜਾਨਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਉਸ ਵਿਸ਼ਯ ਕੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟੋਂ ਕਾ ਸਂਗ੍ਰਹ ਕਰਨਾ ਏਕ ਰੋਚਕ ਅਨੁਭਵ ਹੋ ਸਕਤਾ ਹੈ । ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਸਂਗ੍ਰਹ ਕੇ ਸ਼ੌਕ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਮਹਤ੍ਵਪੂਰ੍ਣ ਬਾਤ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਯਹ ਹਰ ਉਮ੍ਰ ਕੇ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਮਨੋਰਂਜਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਤਾ ਹੈ । ਬਚਪਨ ਮੇਂ ਜ੍ਞਾਨ ਏਵਂ ਮਨੋਰਂਜਨ, ਵਯਸ੍ਕੋਂ ਮੇਂ ਆਨਂਦ ਔਰ ਤਨਾਵ ਮੁਕ੍ਤਿ ਤਥਾ ਬੜੀ ਉਮ੍ਰ ਮੇਂ ਦਿਮਾਗ ਕੋ ਸਕ੍ਰਿਯਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨੇ ਵਾਲਾ ਇਸਸੇ ਰੋਚਕ ਕੋਈ ਸ਼ੌਕ ਨਹੀ । ਇਸ ਤਰਹ ਸਭੀ ਪੀਢ਼ਿਯੋਂ ਕੇ ਲਿਯੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟੋਂ ਕਾ ਸਂਗ੍ਰਹ ਏਕ ਪ੍ਰੇਰਕ ਔਰ ਲਾਭਪ੍ਰਦ ਅਭਿਰੁਚਿ ਹੈ । ਦੋਸ੍ਤੋਂ, ਕ੍ਯੋਂ ਨ ਆਪ ਭੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਕੇ ਸਂਗ੍ਰਹ ਕੇ ਇਸ ਅਨੋਖੇ ਸ਼ੌਕ ਕੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੇਂ ਜੋ ਆਪਕੋ ਹਰ ਉਮ੍ਰ ਮੇਂ ਕ੍ਰਿਯਾਸ਼ੀਲ ਔਰ ਗਤਿਸ਼ੀਲ ਰਖੇ ।