Online TransLiteration by girgit.chitthajagat.in, of http://nirmal-anand.blogspot.com/ Disclaimer
You may also see this page in Bangla, Devanagari, Gujarati, Gurmukhi, Kannada, Malayalam, Oriya, Roman(Eng), Tamil, Telugu

ਰਵਿਵਾਰ, 13 ਮਈ 2012

ਦੋਸ੍ਤ


ਉਸ ਦਿਨ ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੇ ਸਰ ਮੇਂ ਤੇਜ਼ ਦਰ੍ਦ ਥਾ। ਸ਼ਾਯਦ ਗਰ੍ਮੀ ਕੀ ਵਜਹ ਸੇ। ਸ਼ਾਂਤਿ ਆਂਖ ਬਂਦ ਕਰਕੇ ਲੇਟੀ ਹੀ ਥੀ ਕਿ ਏਸ ਏਮ ਏਸ ਕੀ ਘਂਟੀ ਬਜੀ। ਲੇਟੇ-ਲੇਟੇ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤਿ ਨੇ ਫ਼ੋਨ ਕੀ ਖਿਡ਼ਕੀ ਪਰ ਦੇਖਾ- ਆਰਤੀ ਕਾ ਮੇਸੇਜ ਥਾ- ਉਸਕੀ ਮਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਸ਼ਾਂਤਿ ਕਾ ਮਨ ਦੋ ਮਿਨਟ ਤਕ ਉਸ ਕੇ ਦਰ੍ਦ ਸੇ ਭਰੇ ਸਰ ਔਰ ਹਾਥ ਮੇਂ ਪਕਡ਼ੇ ਫ਼ੋਨ ਕੇ ਬੀਚ ਝੂਲਤਾ ਰਹਾ। ਆਰਤੀ ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਵਾਲੀ ਇਮਾਰਤ ਮੇਂ ਰਹਤੀ ਹੈ। ਉਸਕਾ ਬੇਟਾ ਪੀਯੂਸ਼, ਅਚਰਜ ਕੇ ਹੀ ਕ੍ਲਾਸ ਮੇਂ ਹੈ ਔਰ ਦੋਨੋਂ ਕੀ ਅਚ੍ਛੀ ਦੋਸ੍ਤੀ ਭੀ ਹੈ। ਦੋ-ਏਕ ਬਾਰ ਆਰਤੀ ਔਰ ਪਂਕਜ, ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੇ ਘਰ ਆਏ ਹੈਂ ਔਰ ਦੋ-ਏਕ ਬਾਰ ਸ਼ਾਂਤਿ ਔਰ ਅਜਯ ਉਨਕੇ ਘਰ ਗਏ ਹੈਂ। ਆਰਤੀ ਕੀ ਮਾਂ ਔਰ ਪਿਤਾਜੀ ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੀ ਇਮਾਰਤ ਕੇ ਦੂਸਰੇ ਵਿਂਗ ਮੇਂ ਰਹਤੇ ਥੇ। ਔਰ ਸ਼ਾਂਤਿ ਕਾ ਘਰ ਉਨਕੇ ਲਿਏ ਆਰਤੀ ਕੇ ਘਰ ਸੇ ਭੀ ਪਾਸ ਪਡ਼ਤਾ ਥਾ। ਮਗਰ ਉਨਕਾ ਕਹੀਂ ਆਨਾ-ਜਾਨਾ ਕਮ ਹੀ ਹੋਤਾ ਥਾ। ਆਂਟੀ ਕੋ ਵੈਸੇ ਭੀ ਗਠਿਯਾ ਥਾ ਔਰ ਚਲਨੇ-ਫਿਰਨੇ ਮੇਂ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋਤੀ ਥੀ ਔਰ ਅਂਕਲ ਵੈਸੇ ਤੋ ਸ੍ਵਸ੍ਥ ਹੈਂ ਮਗਰ ਬਹੁਤ ਮਿਲਨਸਾਰ ਨਹੀਂ। ਨਮਸ੍ਤੇ ਕਰਨੇ ਪਰ ਮੁਸ੍ਕਰਾ ਕਰ ਜਵਾਬ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਤੇ ਹੈਂ ਪਰ ਉਸਸੇ ਜ਼੍ਯਾਦਾ ਨਜ਼ਦੀਕਿਯੋਂ ਕੀ ਕੋਈ ਦਿਲਚਸ੍ਪੀ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਤੇ। ਨ ਬਚ੍ਚੋਂ ਕਾ ਹਾਲ ਪੂਛਤੇ, ਔਰ ਨ ਮੌਸਮ ਕੇ ਹਾਲ ਪਰ ਬਿਸੂਰਤੇ। ਬਸ ਆਂਟੀ ਕੇ ਬਗਲ ਮੇਂ ਖਡ਼ੇ ਹੋਕਰ ਉਨਕੀ ਬਾਤੋਂ ਕੇ ਖਤਮ ਹੋਨੇ ਕਾ ਇਨ੍ਤਜ਼ਾਰ ਕਰਤੇ। ਔਰ ਅਕ੍ਸਰ ਉਸ ਇਂਤਜ਼ਾਰ ਮੇਂ ਉਨਕੀ ਭਂਗਿਮਾ ਬਿਗਡ਼ ਸੀ ਜਾਤੀ। ਮਗਰ ਆਂਟੀ ਉਨਪਰ ਜ਼ਰਾ ਧ੍ਯਾਨ ਨਹੀਂ ਦੇਤੀ- ਵੋ ਸੂਚਨਾਓਂ ਕੇ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੇ ਬਾਦ ਹੀ ਹਿਲਤੀਂ। ਵੈਸੇ ਭੀ ਉਨਕੀ ਹਡ੍ਡਿਯੋਂ ਕੋ ਹਿਲਨੇ ਮੇਂ ਤਕ਼੍ਲੀਫ਼ ਥੀ ਤੋ ਵੋ ਹਰ ਕ਼ਦਮ ਕਾ ਭਰਪੂਰ ਲਾਭ ਲੇਕਰ ਹੀ ਆਗੇ ਬਢ਼ਨਾ ਚਾਹਤੀਂ। ਅਂਕਲ ਬੇਚਾਰੇ, ਜੋ ਸ਼ਾਯਦ ਕਿਸੀ ਭੀ ਆਮ ਪੁਰੁਸ਼ ਕੀ ਤਰਹ ਚਲਨੇ ਮੇਂ ਨਹੀਂ ਪਹੁਂਚਨੇ ਮੇਂ ਯਕ਼ੀਨ ਰਖਤੇ ਥੇ, ਉਤਨੀ ਦੇਰ ਕਸਮਸਾਤੇ ਰਹਤੇ। ਅਬ ਆਂਟੀ ਚਲੀ ਗਈਂ.. ਅਬ ਉਨ੍ਹੇ ਕਭੀ ਇਂਤਜ਼ਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪਡ਼ੇਗਾ- ਸ਼ਾਂਤਿ ਨੇ ਸੋਚਾ। ਸਰ ਦਰ੍ਦ ਸੇ ਬੋਝਿਲ ਹੋ ਰਹਾ ਥਾ। ਖਡ਼ੇ-ਖਡ਼ੇ ਉਸੇ ਉਠਾਏ ਰਖਨਾ ਭਾਰੀ ਪਡ਼ ਰਹਾ ਥਾ, ਇਸੀਲਿਏ ਸ਼ਾਂਤਿ ਲੇਟ ਗਈ ਥੀ। ਮਗਰ ਇਸ ਨਈ ਸੂਚਨਾ ਨ ਉਸਕਾ ਲੇਟੇ ਰਹਨਾ ਮੁਸ਼੍ਕਿਲ ਹੋ ਗਯਾ। ਉਸੇ ਆਰਤੀ ਕੇ ਪਾਸ ਜਾਨਾ ਹੀ ਹੋਗਾ- ਸੋਚਕਰ ਸ਼ਾਂਤਿ ਉਠ ਗਈ। ਪਹਲੇ ਅਜਯ ਕੋ ਮੇਸੇਜ ਕਿਯਾ, ਫਿਰ ਪਾਖੀ ਕੋ ਬਤਾਯਾ, ਔਰ ਨਿਕਲ ਪਡ਼ੀ।

ਘਰ ਕੇ ਬਾਹਰ ਜੂਤੇ-ਚਪ੍ਪਲੋਂ ਕੀ ਢੇਰੀ ਲਗੀ ਹੁਈ ਥੀ। ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੁਲਾ ਥਾ। ਔਰ ਬਾਹਰ ਕੇ ਕਮਰੇ ਮੇਂ ਹੀ ਆਂਟੀ ਕਾ ਸ਼ਵ ਕਮਰੇ ਕੇ ਬੀਚੋ-ਬੀਚ ਰਖਾ ਥਾ। ਸ਼ਾਂਤਿ ਨੇ ਪਿਛਲੀ ਬਾਰ ਜਬ ਆਂਟੀ ਕੋ ਦੇਖਾ ਥਾ ਉਸਕੇ ਮੁਕ਼ਾਬਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਕਮ ਵਜਨ ਲਗ ਰਹਾ ਥਾ। ਅਸ੍ਪਤਾਲ ਮੇਂ ਬਿਤਾਏ ਅਨ੍ਤਿਮ ਦਿਨੋਂ ਮੇਂ ਸ਼ਾਯਦ ਯੇ ਬਦਲਾਵ ਆਯਾ ਹੋਗਾ। ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੀ ਨਜ਼ਰੇਂ ਆਰਤੀ ਕੋ ਖੋਜਨੇ ਲਗੀਂ। ਕੁਛ ਪਹਚਾਨੇ ਹੁਏ ਔਰ ਕੁਛ ਅਨਜਾਨ ਚੇਹਰੇ ਭੀ ਉਸ ਕਮਰੇ ਮੇਂ ਮੌਜੂਦ ਥੇ। ਸਬਕੇ ਚੇਹਰੇ ਗਮ੍ਭੀਰ ਔਰ ਉਦਾਸ। ਪਰ ਉਨਮੇਂ ਆਰਤੀ ਨਹੀਂ ਥੀ। ਆਂਟੀ ਕੇ ਸ਼ਵ ਕੇ ਸਾਥ ਉਨ ਅਨਜਾਨ ਲੋਗੋਂ ਕੇ ਬੀਚ ਖਡ਼ੇ ਰਹਨਾ ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੋ ਅਜੀਬ ਸਾ ਲਗਨੇ ਲਗਾ। ਸ਼ਾਂਤਿ ਅਨ੍ਦਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਆਰਤੀ ਰਸੋਈ ਮੇਂ ਪਂਕਜ ਔਰ ਏਕ ਦੋ ਅਨ੍ਯ ਲੋਗੋਂ ਕੇ ਸਾਥ ਥੀ- ਦਾਹ-ਸਂਸ੍ਕਾਰ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਬਾਤ ਹੋ ਰਹੀ ਥੀ। ਕਬ ਹੋਗਾ, ਕੈਸੇ ਹੋਗਾ.. ਕਿਸ-ਕਿਸ ਕੋ ਖਬਰ ਹੋ ਗਈ, ਕੌਨ ਰਹ ਗਯਾ ਆਦਿ। ਜੈਸੇ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤਿ ਔਰ ਆਰਤੀ ਕੀ ਨਜ਼ਰੇਂ ਮਿਲੀਂ। ਦੋਨੋਂ ਸ੍ਵਾਭਾਵਿਕ ਰੂਪ ਸੇ ਏਕ ਦੂਸਰੇ ਕੇ ਗਲੇ ਲਗ ਗਈਂ। ਸ਼ਾਂਤਿ ਨੇ ਆਰਤੀ ਕੀ ਪੀਠ ਪਰ ਏਕ-ਦੋ ਦਫ਼ੇ ਦਿਲਾਸਾ ਕੇ ਲਿਏ ਹਾਥ ਫੇਰਾ। ਆਰਤੀ ਨੇ ਭੀ ਹਲਕੇ ਸੇ ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੀ ਪੀਠ ਥਪਥਪਾਈ.. ਕੁਛ ਪਲ ਵੇ ਇਸੀ ਮੁਦ੍ਰਾ ਮੇਂ ਰਹੇ ਔਰ ਫਿਰ ਅਲਗ ਹੋ ਗਏ। ਆਰਤੀ ਵਾਪਸ ਅਪਨੀ ਚਿਂਤਾਓ ਮੇਂ ਲੌਟ ਗਈ। ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੋ ਏਕ ਪਲ ਕਾ ਅਵਕਾਸ਼ ਮਿਲਾ ਔਰ ਉਸੇ ਅਪਨਾ ਸਰਦਰ੍ਦ ਯਾਦ ਆਯਾ। ਵੋ ਵਹੀਂ ਥਾ, ਕਹੀਂ ਨਹੀਂ ਗਯਾ ਥਾ। ਉਸ ਸਰ ਦਰ੍ਦ ਕੀ ਉਪਸ੍ਥਿਤਿ ਮੇਂ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤਿ ਨੇ ਪਾਯਾ ਕਿ ਸ਼ਾਂਤਿ ਕਾ ਆਰਤੀ ਕੋ ਦਿਲਾਸੇ ਕੇ ਲਿਏ ਗਲੇ ਲਗਾਨਾ ਏਕ ਔਪਚਾਰਿਕਤਾ ਥਾ- ਉਸਨੇ ਪਹਲੇ ਸੇ ਸੋਚਾ ਹੁਆ ਥਾ ਕਿ ਵੋ ਕ੍ਯਾ ਕਰੇਗੀ। ਆਂਟੀ ਕੀ ਮਰਤ੍ਯੁ ਦੁਖ ਕਾ ਮੌਕਾ ਥਾ ਮਗਰ ਤਕ਼ਲ੍ਲੁਫ਼ ਕਾ ਭੀ ਮੌਕ਼ਾ ਥਾ। ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੋ ਦੁਖ ਹੈ ਪਰ ਇਤਨਾ ਭੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਸੇ ਰੋਨਾ ਆ ਜਾਯ। ਔਰ ਆਰਤੀ ਕੇ ਦੁਖ ਮੇਂ ਸ਼ਰੀਕ਼ ਹੋਨਾ ਬਿਨਾ ਰੋਏ ਕੈਸੇ ਮੁਮਕਿਨ ਹੈ.. ਸ਼ਾਯਦ ਸਿਰ੍ਫ਼ ਉਸੇ ਗਲੇ ਲਗਾਕਰ ਔਰ ਪੀਠ ਥਪਥਪਾਨੇ ਕੀ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇਕਰ। ਲੇਕਿਨ ਅਪਨੀ ਔਪਚਾਰਿਕਤਾ ਕੇ ਅਲਾਵਾ ਉਸ ਗਲੇ ਲਗਨੇ ਮੇਂ ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੋ ਆਰਤੀ ਕੀ ਭੀ ਔਪਚਾਰਿਕਤਾ ਕਾ ਏਹਸਾਸ ਹੁਆ। ਜੈਸੇ ਪਹਲੇ ਸੇ ਤਯ ਥਾ ਕਿ ਵੋ ਗਲੇ ਮਿਲੇਂਗੇ ਔਰ ਕੁਛ ਪਲ ਏਕ-ਦੂਸਰੇ ਕੀ ਪੀਠ ਸਹਲਾਕਰ ਅਲਗ ਹੋ ਜਾਏਂਗੇ। ਆਰਤੀ ਪਹਲੇ ਸੇ ਤੈਯਾਰ ਥੀ। ਸ਼ਾਂਤਿ ਨੇ ਆਰਤੀ ਕੇ ਚੇਹਰੇ ਕੋ ਦੇਖਾ- ਆਰਤੀ ਉਦਾਸ ਥੀ ਪਰ ਰੋ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਥੀ। ਉਸਕੇ ਹਾਵਭਾਵ ਸੇ ਲਗ ਰਹਾ ਥਾ ਕਿ ਜ਼ਿਮ੍ਮੇਦਾਰੀ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਥੀ। ਮਰਤ੍ਯੁ ਏਕ ਨਿਜੀ ਅਵਸਰ ਹੈ, ਮਰਨੇ ਵਾਲੇ ਕੇ ਲਿਏ ਔਰ ਉਸਕੇ ਕ਼ਰੀਬੀ ਲੋਗੋਂ ਕੇ ਲਿਏ। ਮਗਰ ਮਰਤ੍ਯੁ ਏਕ ਸਾਮਾਜਿਕ ਅਵਸਰ ਭੀ ਹੈ, ਜਹਾਂ ਦੋਸ੍ਤ, ਪਡ਼ੋਸੀ ਔਰ ਦੂਰ ਕੇ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀ ਉਸ ਸਤ੍ਯ ਕੇ ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਹੋਤੇ ਹੈਂ। ਉਸ ਵਕ਼੍ਤ ਆਰਤੀ ਕੋ ਦੇਖਤੇ ਹੁਏ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਲਗਾ ਕਿ ਉਸਕੇ ਲਿਏ ਆਂਟੀ ਕੀ ਮਰਤ੍ਯੁ ਕੋਈ ਨਿਜੀ ਅਵਸਰ ਥੀ। ਵੋ ਪੂਰੀ ਤਰਹ ਉਸਕੇ ਸਾਮਾਜਿਕ ਆਯਾਮ ਮੇਂ ਬਨੀ ਹੁਈ ਥੀ। ਤੋ ਫਿਰ ਆਂਟੀ ਕੀ ਮਰਤ੍ਯੁ ਕਾ ਆਰਤੀ ਪਰ ਨਿਜੀ ਤੌਰ ਪਰ ਕੋਈ ਫ਼ਰ੍ਕ਼ ਨਹੀਂ ਪਡ਼ਾ ਥਾ? ਐਸਾ ਕੈਸੇ ਸਮ੍ਭਵ ਥਾ!
ਰਸੋਈ ਮੇਂ ਭੀਡ਼ ਬਢ਼ਨੇ ਲਗੀ ਥੀ। ਸ਼ਾਂਤਿ ਪੀਛੇ ਹਟ ਆਈ। ਅਚਾਨਕ ਉਸਕੀ ਨਜ਼ਰ ਦੂਸਰੇ ਕਮਰੇ ਮੇਂ ਬਿਸ੍ਤਰ ਪਰ ਬੈਠੇ ਅਂਕਲ ਪਰ ਪਡ਼ੀ। ਅਂਕਲ ਕਮਰੇ ਮੇਂ ਏਕਦਮ ਅਕੇਲੇ ਥੇ ਔਰ ਵੋ ਉਸੀ ਓਰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਥੇ। ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੋ ਏਕਾਏਕ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਯਾ ਕਿ ਵੋ ਕ੍ਯਾ ਕਰੇ? ਨਮਸ੍ਤੇ ਕਰੇ ਯਾ ਕੁਛ ਔਰ? ਸ਼ਾਂਤਿ ਨੇ ਅਪਨੇ ਆਪ ਕੋ ਆਰਤੀ ਕਾ ਸਾਮਨਾ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਤੋ ਤੈਯਾਰ ਕਿਯਾ ਥਾ, ਪਰ ਅਂਕਲ ਕੀ ਬਾਤ ਵੋ ਭੂਲ ਹੀ ਗਈ ਥੀ। ਔਰ ਇਸੀਲਿਏ ਉਨਸੇ ਕੈਸੇ ਮਿਲੇ ਮੇਂ ਕੁਛ ਭੀ ਸੂਝ ਨ ਪਾਨੇ ਕੀ ਸ੍ਥਿਤਿ ਮੇਂ ਸ਼ਾਂਤਿ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਸੇ ਹਟ ਗਈ।

ਅਂਕਲ ਅਕੇਲੇ ਕ੍ਯੋਂ ਥੇ? ਉਨਕੀ ਪਤ੍ਨੀ ਕੀ ਮਰਤ੍ਯੁ ਹੁਈ ਥੀ.. ਕੋਈ ਉਨਕੋ ਦਿਲਾਸਾ ਕ੍ਯੋਂ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹਾ? ਫਿਰ ਸ਼ਾਂਤਿ ਨੇ ਗ਼ੌਰ ਸੇ ਦੇਖਾ ਪੂਰੇ ਘਰ ਮੇਂ ਆਰਤੀ ਔਰ ਪਂਕਜ ਕੇ ਦੋਸ੍ਤ ਔਰ ਪਡ਼ੋਸੀ ਹੀ ਥੇ। ਅਂਕਲ ਕਾ ਏਕ ਭੀ ਦੋਸ੍ਤ ਵਹਾਂ ਨਹੀਂ ਥਾ? ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੋ ਲਗਾ ਕਿ ਉਸੇ ਅਂਕਲ ਕੇ ਪਾਸ ਬੈਠਨਾ ਚਾਹਿਯੇ। ਵੋ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਪਰ ਲੌਟ ਗਈ। ਅਂਕਲ ਨੇ ਵਾਪਸ ਉਸ ਕੀ ਓਰ ਦੇਖਾ। ਇਸ ਬਾਰ ਸ਼ਾਂਤਿ ਤੈਯਾਰ ਥੀ- ਉਸਨੇ ਨਮਸ੍ਤੇ ਕਰ ਲੀ.. ਔਰ ਉਨਕੇ ਪਾਸ ਹੀ ਬੈਠ ਗਈ। ਪਰ ਉਸਕੇ ਪਾਸ ਕਹਨੇ ਕੋ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਥਾ। ਅਂਕਲ ਕੀ ਤਰਫ਼ ਸੀਧੇ ਦੇਖਨਾ ਭੀ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਥਾ। ਵੋ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਦੇਖਤੀ ਰਹੀ। ਬੀਚ-ਬੀਚ ਮੇਂ ਏਕ ਨਜ਼ਰ ਅਂਕਲ ਕੋ ਭੀ ਦੇਖ ਲੇਤੀ। ਅਂਕਲ ਭੀ ਰੋ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਥੇ। ਉਦਾਸ ਥੇ ਔਰ ਚੁਪ ਥੇ। ਜਿਸ ਬਿਸ੍ਤਰ ਪਰ ਵੋ ਬੈਠੇ ਥੇ ਉਸ ਪਰ ਅਸ੍ਪਤਾਲ ਜਾਨੇ ਸੇ ਪਹਲੇ ਆਂਟੀ ਭੀ ਸੋਯਾ ਕਰਤੀ ਹੋਂਗੀ। ਕਿਤਨੀ ਰਾਤੋਂ ਦੋਨੋਂ ਨੇ ਜੀਵਨ ਔਰ ਮਰਤ੍ਯੁ ਕੀ ਬਾਤੇ ਕੀ ਹੋਂਗੀ। ਅਚਾਨਕ ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੋ ਏਹਸਾਸ ਹੁਆ ਕਿ ਕ੍ਯੋਂ ਨਹੀਂ ਰੋ ਰਹੇ ਥੇ ਅਂਕਲ ਔਰ ਆਰਤੀ। ਆਂਟੀ ਕੀ ਮਰਤ੍ਯੁ ਕੇ ਪਹਲੇ ਹੀ ਉਨਕੀ ਬੀਮਾਰੀ ਕੇ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹੋਨੇ ਆਂਟੀ ਕੀ ਮਰਤ੍ਯੁ ਕੀ ਕਲ੍ਪਨਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੁ ਕਰ ਦਿਯਾ ਹੋਗਾ.. ਔਰ ਸ਼ਾਯਦ ਉਸਕਾ ਇਂਤਜ਼ਾਰ ਭੀ।
ਕੁਛ ਵਕ਼੍ਤ ਬੀਤ ਗਯਾ। ਕਮਰੇ ਮੇਂ ਸ਼ਾਂਤਿ ਔਰ ਅਂਕਲ ਹੀ ਬਨੇ ਰਹੇ। ਅਂਕਲ ਕਾ ਕੋਈ ਦੋਸ੍ਤ ਤਬ ਭੀ ਨਹੀਂ ਆਯਾ ਥਾ। ਸ਼ਾਯਦ ਉਨਕਾ ਕੋਈ ਦੋਸ੍ਤ ਥਾ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਆਂਟੀ ਹੀ ਉਨਕੀ ਏਕਮਾਤ੍ਰ ਦੋਸ੍ਤ ਥੀਂ। ਅਂਕਲ ਔਰ ਦੁਨਿਯਾ ਕਾ ਜੋ ਭੀ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧ ਥਾ, ਆਂਟੀ ਕੇ ਜ਼ਰਿਯੇ ਥਾ। ਬਿਨਾ ਆਂਟੀ ਕੇ ਅਂਕਲ ਸ਼ਾਯਦ ਅਬ ਚਲਤੇ ਸਮਯ ਕਿਸੀ ਸੇ ਮਿਲਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਕਹੀਂ ਨਹੀਂ ਰੁਕੇਂਗੇ। ਕਿਸੀ ਕਾ ਇਂਤਜ਼ਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰੇਂਗੇ.. ਸੀਧੇ ਅਪਨੀ ਮਂਜ਼ਿਲ ਪਰ ਪਹੁਂਚ ਜਾਯੇਂਗੇ।

***

ਪਿਛਲੇ ਇਤਵਾਰ ਕੋ ਦੈਨਿਕ ਭਾਸ੍ਕਰ ਮੇਂ ਛਪੀ

ਬਰਹਸ੍ਪਤਿਵਾਰ, 10 ਮਈ 2012

ਸਮਯ ਕੀ ਨਦੀ




ਜਬ ਸ਼ਾਂਤਿ ਛੋਟੀ ਥੀ ਤੋ ਤੋ ਉਸਕੇ ਪਾਸ ਬਹੁਤ ਖਿਲੌਨੇ ਨਹੀਂ ਥੇ। ਬਚ੍ਚੋਂ ਕੇ ਖੇਲਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਉਨ ਦਿਨੋਂ ਲਟ੍ਟੂ, ਫਿਰਕੀ, ਝੁਨਝੁਨਾ, ਗੁਬ੍ਬਾਰੇ ਆਦਿ ਹੋਤੇ ਥੇ। ਲਡ਼ਕੇ ਗਿਲ੍ਲੀ-ਡਂਡਾ ਔਰ ਕਂਚੇ ਖੇਲਤੇ, ਪਤਂਗ ਉਡ਼ਾਤੇ, ਔਰ ਬੇਕਾਰ ਹੋ ਗਏ ਸਾਇਕਿਲ ਕੇ ਟਾਯਰ ਕੋ ਕਿਸੀ ਲੋਹੇ ਕੀ ਤੀਲੀ ਸੇ ਘੁਮਾਤੇ। ਔਰ ਲਡ਼ਕਿਯਾਂ ਗੁਡ੍ਡੇ- ਗੁਡ਼ਿਯੋਂ ਸੇ ਘਰ-ਘਰ ਖੇਲਤੀ। ਲੋਗੋਂ ਕੀ ਆਮਦਨੀ ਕਮ ਥੀ ਔਰ ਇਸਲਿਏ ਮਾਨਾ ਜਾਤਾ ਥਾ ਕਿ ਬਚ੍ਚੋਂ ਕੇ ਮਨ ਬਹਲਾਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਟੂਟੀ-ਫੂਟੀ ਬੇਕਾਰ ਹੋ ਗਈ ਚੀਜ਼ੇਂ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ। ਔਰ ਹੋਤਾ ਭੀ ਯਹੀ ਥਾ। ਕਾਂਚ ਕੀ ਟੂਟੀ ਹੁਈ ਚੂਡ਼ਿਯਾਂ, ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਕੇ ਟੁਕਡ਼ੇ, ਕੋਈ ਗੁਲਾਬੀ ਰਿਬਨ, ਕੋਈ ਚਮਕੀਲੀ ਪਨ੍ਨੀ ਯਾ ਗੋਟਾ ਔਰ ਐਸੀ ਹੁਈ ਕੁਛ ਬਟੋਰੀ ਹੁਈ ਚੀਜ਼ੇਂ ਸ਼ਾਂਤਿ ਕਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹੁਆ ਕਰਤੀ ਥੀਂ। ਬਚੀ-ਖੁਚੀ ਚਿਂਦਿਯੋਂ ਔਰ ਫਟੀ ਹੁਈ ਸਾਡ਼ਿਯੋਂ ਸੇ ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੀ ਮਾਂ ਨੇ ਉਸਕੇ ਲਿਏ ਗੁਡ਼ਿਯਾ ਬਨਾਈ ਥੀ। ਜਬ ਤਕ ਉਸਕਾ ਬਚਪਨ ਰਹਾ ਸ਼ਾਂਤਿ ਉਸ ਗੁਡ਼ਿਯਾ ਸੇ ਖੇਲਤੀ ਰਹੀ। ਸ੍ਕੂਲ ਜਾਨੇ, ਘਰ ਮੇਂ ਮਾਂ ਕਾ ਹਾਥ ਬਂਟਾਨੇ, ਔਰ ਇਨ ਸਬ ਸੇ ਖੇਲਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਭੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਵਕ਼੍ਤ ਥਾ ਜੋ ਬਚਾ ਰਹ ਜਾਤਾ ਥਾ। ਉਸ ਵਕ਼੍ਤ ਮੇਂ ਸ਼ਾਂਤਿ ਔਰ ਉਸਕੀ ਉਮਰ ਕੇ ਦੂਸਰੇ ਬਚ੍ਚੇ ਬਿਲਕੁਲ ਖਾਲੀ ਰਹਤੇ। ਕੁਛ ਭੀ ਨ ਕਰਤੇ। ਅਗਰ ਘਰ ਕੇ ਅਨ੍ਦਰ ਹੋਤੇ ਤੋ ਖਿਡ਼ਕੀ ਪਰ ਬੈਠਕਰ ਬਾਹਰ ਤਾਕਾ ਕਰਤੇ। ਔਰ ਅਗਰ ਬਾਹਰ ਹੋਤੇ ਤੋ ਪੇਡ਼, ਮਿਟ੍ਟੀ ਔਰ ਘਾਸ ਕੇ ਉਸ ਅਬੂਝ ਸਂਸਾਰ ਮੇਂ ਫੈਲੇ ਅਨਗਿਨ ਰਹਸ੍ਯੋਂ ਪਰ ਅਚਰਜ ਕਿਯਾ ਕਰਤੇ। ਕਭੀ ਬਾਗ ਮੇਂ ਟਪਾਟਪ ਗਿਰਤੇ ਮਹੁਓਂ ਕੀ ਕਾਲੀਨ ਪਰ ਸੇ ਮਹੁਏ ਬੀਨ ਕਰ ਖਾਤੇ। ਕਭੀ ਪਹਲੀ ਬਰਸਾਤ ਕੇ ਬਾਦ ਜ਼ਮੀਨ ਕੀ ਦਰਾਰੋਂ ਸੇ ਨਿਕਲਤੀ ਬੀਰ-ਬਹੂਟੀ ਕੀ ਫ਼ੌਜੋਂ ਕੇ ਕੁਛ ਸਿਪਾਹਿਯੋਂ ਕੋ ਮਾਚਿਸ ਕੀ ਖਾਲੀ ਡਿਬ੍ਬਿਯੋਂ ਮੇਂ ਕ਼ੈਦ ਕਰਤੇ। ਤੋ ਕਭੀ ਨਿਪਟ ਦੁਪਹਰੀ ਮੇਂ ਤਪਤੀ ਛਤ ਪਰ ਪਾਨੀ ਕੀ ਬੂਂਦ ਟਪਕਾ ਕਰ ਉਸਕਾ ਹਵਾ ਹੋਨਾ ਦੇਖਤੇ।

ਅਬ ਜ਼ਮਾਨਾ ਬਦਲ ਗਯਾ ਹੈ। ਅਬ ਅਚਰਜ ਕੇ ਪਾਸ ਅਸਲੀ ਖਿਲੌਨੇ ਹੈਂ। ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਸ਼ਾਂਤਿ ਔਰ ਅਜਯ ਕੇ ਪਾਸ ਦਾਲ-ਰੋਟੀ, ਕਪਡ਼ੇ-ਲਤ੍ਤੇ ਆਦਿ ਜੁਟਾਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਭੀ ਇਤਨਾ ਪੈਸਾ ਬਚਾ ਰਹਤਾ ਹੈ ਕਿ ਵੋ ਅਪਨੇ ਬਚ੍ਚੋਂ ਕੀ ਜ਼ਿਦ ਕੋ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕੇਂ। ਅਸਲ ਮੇਂ ਸਚ ਤੋ ਯੇ ਹੈ ਕਿ ਪਹਲੇ ਕੀ ਤਰਹ ਬਚ੍ਚੋਂ ਕੋ ਅਬ ਪੈਰ ਪਟਕ ਕਰ ਜ਼ਿਦ ਕਰਨੇ ਕੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਭੀ ਨਹੀਂ ਪਡ਼ਤੀ। ਮਾਂ-ਬਾਪ ਉਨਕੇ ਮੁਂਹ ਖੋਲਨੇ ਸੇ ਪਹਲੇ ਹੀ ਉਨਕੀ ਪਸਨ੍ਦ ਕੇ ਖਿਲੌਨੇ ਹਾਥੋਂ ਮੇਂ ਉਠਾਏ ਚਲੇ ਆਤੇ ਹੈਂ। ਔਰ ਇਸ ਹਦ ਤਕ ਖਿਲੌਨੇ ਖਰੀਦਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਕਮਰੇ ਮੇਂ ਉਨਕੋ ਰਖਨੇ ਕੀ ਜਗਹ ਕਮ ਪਡ਼ਨੇ ਲਗਤੀ ਹੈ। ਜ਼੍ਯਾਦਾਤਰ ਬਚ੍ਚੇ ਅਸਤ੍ਤੀ ਹੋਤੇ ਹੈਂ, ਜੁਨੂਨੀ ਹੋਤੇ ਹੈਂ। ਏਕ ਕਹਾਨੀ ਪਸਨ੍ਦ ਆ ਗਈ ਤੋ ਬੀਸ ਬਾਰ ਉਸੀ ਕਹਾਨੀ ਕੋ ਸੁਨਾਨੇ ਕੀ ਜ਼ਿਦ ਕਰੇਂਗੇ। ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਪਸਨ੍ਦ ਆਯੀ ਤੋ ਹਾਥ ਧੋਕਰ ਉਸਕੇ ਪੀਛੇ ਪਡ਼ ਜਾਤੇ ਹੈਂ। ਬਾਰ-ਬਾਰ ਉਸੀ ਕੋ ਦੋਹਰਾਤੇ ਜਾਤੇ ਹੈਂ। ਏਕ ਬਾਰ ਜੋ ਮਜ਼ਾ ਮਿਲਾ ਉਸੀ ਕੋ ਨਿਰਨ੍ਤਰ ਤਲਾਸ਼ਤੇ ਜਾਤੇ ਹੈਂ। ਨ ਜਾਨੇ ਯੇ ਅਕੇਲੇ ਬਚ੍ਚੋਂ ਕਾ ਸ੍ਵਭਾਵ ਹੈ ਯਾ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਮਾਤ੍ਰ ਕਾ! ਜੋ ਭੀ ਹੋ ਯੇ ਤਰ੍ਕਾਤੀਤ ਭਾਵ ਬਚ੍ਚੋਂ ਮੇਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਸੇ ਮੇਂ ਝਲਕਤਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਯਦ ਇਸੀ ਨਾਦਾਨੀ ਕੋ ਬਚਪਨਾ ਔਰ ਇਸ ਤਰ੍ਕਾਤੀਤ ਸ੍ਵਭਾਵ ਸੇ ਊਪਰ ਉਠ ਜਾਨੇ ਕੋ ਪਰਿਪਕ੍ਵਤਾ ਕਹਾ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਮੋਕੇਪੌਨ ਔਰ ਕੋਈ ਟੇਨਬੇਨ ਬਚ੍ਚੋਂ ਕੀ ਇਸ ਵਰਤ੍ਤਿ ਕੋ ਜਮਕਰ ਨਿਚੋਡ਼ਤੇ ਹੈਂ। ਔਰ ਨਤੀਜੇ ਮੇਂ ਬਚ੍ਚੋਂ ਕੀ ਅਲਮਾਰਿਯੋਂ ਟੇਨ੍ਬੇਨ ਕੀ ਘਡ਼ੀ, ਟੇਨ੍ਬੇਨ ਕੇ ਬੈਗ, ਔਰ ਨ ਜਾਨੇ ਕ੍ਯਾ-ਕ੍ਯਾ ਸੇ ਉਬਲਨੇ ਲਗਤੀ ਹੈਂ। ਬਹੁਤ ਏਹਤਿਯਾਤ ਬਰਤਨੇ ਪਰ ਭੀ ਸ਼ਾਂਤਿ ਅਚਰਜ ਕੋ ਇਸ ਜਮਾਖ਼ੋਰੀ ਸੇ ਅਲਗ ਨਹੀਂ ਰਖ ਪਾਈ। ਔਰ ਫਿਰ ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੋ ਏਹਸਾਸ ਹੁਆ ਥਾ ਕਿ ਬਚ੍ਚੇ ਸਿਰ੍ਫ਼ ਅਪਨੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਔਰ ਪਰਿਵਾਰ ਸੇ ਨਹੀਂ, ਪੂਰੇ ਸਮਾਜ ਸੇ ਸਂਸ੍ਕਾਰ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਤੇ ਹੈਂ।

ਜਿਸ ਸਮਾਜ ਮੇਂ ਸ਼ਾਂਤਿ ਬਡ਼ੀ ਹੁਈ ਥੀ, ਅਬ ਵੋ ਸਮਾਜ ਨਹੀਂ ਰਹਾ। ਇਸ ਸਮਾਜ ਕਾ ਰਹਨ-ਸਹਨ ਅਲਗ ਹੈ, ਮੂਲ੍ਯ ਅਲਗ, ਗਤਿ ਅਲਗ ਹੈ। ਬਡ਼ੋਂ ਕੇ ਪਾਸ ਤੋ ਸਮਯ ਨਹੀਂ ਹੀ ਹੈ, ਬਚ੍ਚੋਂ ਕੇ ਪਾਸ ਭੀ ਸਮਯ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਚਰਜ ਕੇ ਪਾਸ ਸਮਯ ਕੀ ਮਾਤ੍ਰਾ ਉਤਨੀ ਹੀ ਹੈ ਜਿਤਨੀ ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੇ ਪਾਸ ਹੋਤੀ ਥੀ। ਵਹੀ ਚੌਬੀਸ ਘਂਟੇ। ਪਰ ਸੁਬਹ ਉਠਨੇ ਸੇ ਲੇਕਰ ਰਾਤ ਸੋਨੇ ਤਕ ਅਚਰਜ ਸ਼ਾਂਤਿ ਸੇ ਕਹੀਂ ਜ਼੍ਯਾਦਾ ਚੀਜ਼ੇਂ ਕਰ ਰਹਾ ਹੋਤਾ ਹੈ ਔਰ ਕਹੀਂ ਅਧਿਕ ਸੂਚਨਾਏਂ ਬਟੋਰ ਰਹਾ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤਿ ਕਭੀ-ਕਭੀ ਅਚਰਜ ਔਰ ਪਾਖੀ ਕੀ ਕਿਤਾਬੇਂ ਔਰ ਪਾਠ੍ਯਕ੍ਰਮ ਦੇਖਕਰ ਚਕਰਾ ਜਾਤੀ ਹੈ। ਇਤਨੀ ਕਮ ਉਮਰ ਮੇਂ ਕ੍ਯਾ-ਕ੍ਯਾ ਪਢ਼ਨਾ ਪਡ਼ ਰਹਾ ਹੈ ਉਸਕੇ ਬਚ੍ਚੋਂ ਕੋ। ਉਨਕੀ ਉਮਰ ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੋ ਦੇਸ਼-ਦੁਨਿਯਾ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਕੋਈ ਜਾਨਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਥੀ। ਜਬਕਿ ਪਾਖੀ ਔਰ ਅਚਰਜ ਸ੍ਕੂਲ ਮੇਂ ਜੋ ਸੀਖਤੇ ਹੈਂ ਵੋ ਤੋ ਸੀਖਤੇ ਹੀ ਹੈਂ ਉਸਕੇ ਅਲਾਵਾ ਇਨ੍ਟਰਨੇਟ, ਔਰ ਟੀਵੀ ਸੇ ਭੀ ਲਗਾਤਾਰ ਸੂਚਨਾਓਂ ਕਾ ਸਂਗ੍ਰਹ ਔਰ ਵਿਸ਼੍ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਤੇ ਰਹਤੇ ਹੈਂ। ਘਰ ਸੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਤੇ ਹੈਂ ਤੋ ਭੀ ਹਰ ਓਰ ਸੇ ਉਨ ਪਰ ਸਾਇਨਬੋਰ੍ਡ, ਪੋਸ੍ਟਰ ਔਰ ਬਿਲਬੋਰ੍ਡ ਕੀ ਸ਼ਕਲ ਮੇਂ ਸੂਚਨਾਓਂ ਔਰ ਸਂਦੇਸ਼ੋਂ ਕੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਵੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸੀਖ ਰਹੇ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਸਮਝ ਰਹੇ ਹੋਤੇ ਹੈਂ। ਔਰ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ ਕਿ ਵੇ ਇਸ ਸੇ ਊਬ ਜਾਤੇ ਹੈਂ। ਵੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੈ, ਪ੍ਰਸਨ੍ਨ ਹੈ, ਜੀਵਨ ਕੀ ਊਰ੍ਜਾ ਔਰ ਉਤ੍ਤੇਜਨਾ ਸੇ ਭਰੇ ਹੁਏ ਹੈਂ। ਉਨਕਾ ਮਾਨਸ ਲਗਾਤਾਰ ਸਕ੍ਰਿਯ ਹੈ। ਆਂਖ ਬਂਦ ਕਰਨੇ ਪਰ ਭੀ ਕਾਨੋਂ ਮੇਂ ਹੇਡਫ਼ੋਨ ਲਗਾਕਰ ਵੇ ਗੀਤ-ਸਂਗੀਤ ਕੀ ਸ਼ਕਲ ਮੇਂ ਜੀਵਨ ਕੀ ਕੈਸੇ-ਕੈਸੇ ਸਚ੍ਚਾਈਯਾਂ ਸਮਝਤੇ ਰਹਤੇ ਹੈਂ। ਹਰ ਵਕ਼੍ਤ ਉਨਕਾ ਚੇਤਨ ਔਰ ਅਵਚੇਤਨ ਵ੍ਯਸ੍ਤ ਹੈ। ਉਨਕੀ ਯੇ ਵ੍ਯਸ੍ਤਤਾ ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੋ ਬੇਚੈਨ ਕਰਤੀ ਹੈ। ਸਮਯ ਉਨਕੇ ਲਿਏ ਅਬਾਧ ਨਿਰਨ੍ਤਰ ਬਹਤੀ ਨਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੇ ਲਿਏ ਭੀ ਨਹੀਂ ਥੀ। ਪਰ ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੇ ਸਮਯ ਕੀ ਨਦੀ ਪਰ ਦੋ-ਚਾਰ ਢੀਲੇ-ਢਾਲੇ ਬਾਂਧ ਹੋਤੇ ਥੇ- ਸ੍ਕੂਲ ਜਾਨੇ ਸੇ ਪਹਲੇ ਕੀ ਸੁਬਹ, ਸ੍ਕੂਲ ਮੇਂ ਬਿਤਾਈ ਦੋਪਹਰ ਔਰ ਘਰ ਲੌਟਕਰ ਸ਼ਾਮ ਤਕ ਕਾ ਏਕ ਲਮ੍ਬਾ ਵਕ਼੍ਫ਼ਾ ਜਿਸਮੇਂ ਕਰਨੇ ਕੋ ਕੁਛ ਭੀ ਠੋਸ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ ਥਾ, ਔਰ ਅਂਤ ਮੇਂ ਸ਼ਾਮ ਸੇ ਲੇਕਰ ਸੋ ਜਾਨੇ ਤਕ ਕੀ ਰਾਤ। ਪਰ ਆਜਕਲ ਸਮਯ ਇਤਨੀ ਸੁਗਠਿਤ ਔਰ ਸਂਗਠਿਤ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਕੀ ਨਿਰਨ੍ਤਰਤਾ ਲਗਾਤਾਰ ਬਾਧਿਤ ਹੋਤੀ ਚਲਤੀ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਕਿਸੀ ਏਕ ਨਦੀ ਕੇ ਸ੍ਵਾਭਾਵਿਕ ਪ੍ਰਾਕਰਤਿਕ ਪ੍ਰਵਾਹ ਪਰ ਥੋਡ਼ੀ-ਥੋਡ਼ੀ ਦੂਰੀ ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਾਂਧ ਬਨੇ ਹੋਂ। ਹਰ ਕਿਤਾਬੀ ਵਿਸ਼ਯ ਕੋ ਪਢ਼ਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਸ੍ਕੂਲ ਮੇਂ ਅਲਗ ਘਂਟਾ ਤੋ ਹੋਤਾ ਹੀ ਹੈ, ਉਸਕੇ ਅਲਾਵਾ ਖੇਲਨੇ ਕਾ ਅਲਗ ਘਂਟਾ ਹੈ, ਪਿਕਨਿਕ ਜਾਨੇ ਕਾ ਅਲਗ ਘਂਟਾ ਹੈ, ਔਰ ਜਬ ਘਂਟੇ ਕਮ ਪਡ਼ਤੇ ਹੈਂ ਤੋ ਹੋਮਵਰ੍ਕ ਹੈ।

ਸ਼ਾਂਤਿ ਨੇ ਅਪਨੇ ਜੀਵਨ ਮੇਂ ਸ਼ਾਯਦ ਹੀ ਕਭੀ ਹੋਮਵਰ੍ਕ ਕਿਯਾ ਥਾ। ਔਰ ਜੋ ਕਿਯਾ ਥਾ ਵੋ ਭੀ ਬੇਹਦ ਮਾਮੂਲੀ। ਸ੍ਕੂਲ ਕੇ ਸਂਗਠਿਤ ਸਮਯ ਕੀ ਨਕੇਲ ਸੇ ਬਚ੍ਚੇ ਨਿਕਲ ਭੀ ਨਹੀਂ ਪਾਤੇ ਕਿ ਵੋ ਨਕੇਲ ਉਨਕਾ ਪੀਛਾ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਉਨਕੇ ਘਰ ਮੇਂ ਉਨਕੇ ਕਮਰੋਂ ਮੇਂ ਪਹੁਂਚਕਰ ਉਨਕਾ ਇਂਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨੇ ਲਗਤੀ ਹੈ। ਕਂਧੋ ਪਰ ਸ੍ਕੂਲਬੈਗ ਕਾ ਬੋਝ ਔਰ ਸਰ ਪਰ ਹੋਮਵਰ੍ਕ ਕਾ ਬੋਝ ਲੇਕਰ ਬਚ੍ਚੇ ਘਰ ਆਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਏਕ ਸਾਂਸ ਲੇਕਰ ਹੋਮਵਰ੍ਕ ਮੇਂ ਲਗ ਜਾਤੇ ਹੈਂ। ਔਰ ਹੋਮਵਰ੍ਕ ਸੇ ਜੋ ਸਮਯ ਅਸਂਗਠਿਤ ਬਚ ਜਾਯ ਉਸਕੇ ਲਿਏ ਏਸਾਇਨਮੇਂਟ ਹੈਂ। ਕਿਸੀ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਯਾ ਸਾਮਾਜਿਕ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕੇ ਵਿਸ਼ਯ ਪਰ ਸ਼ੋਧ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਏਸਾਇਨਮੇਂਟ ਹੈ। ਪ੍ਰਕਰਤਿ ਕੇ ਸਰਂਕ੍ਸ਼ਣ ਕੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਬਢ਼ਾਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਭੀ ਏਸਾਇਨਮੇਂਟ ਹੈਂ। ਜੋ ਭੀ ਚੀਜ਼ ਬਚ੍ਚੇ ਕੇ ਜ਼ੇਹਨ ਮੇਂ ਅਸਰ ਕਰਨੇ ਕਾ ਤਾਬ ਰਖਤੀ ਹੋ, ਉਸਕੇ ਲਿਏ ਸ੍ਕੂਲਵਾਲੋਂ ਕੇ ਪਾਸ ਏਕ ਏਸਾਇਨਮੇਂਟ ਹੈ- ਫ਼ਿਲ੍ਮੋਂ ਔਰ ਖੇਲੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਭੀ! ਹਰ ਚੀਜ਼, ਹਰ ਸ਼ੈ ਏਕ ਪ੍ਰੋਜੇਕ੍ਟ, ਏਕ ਏਸਾਇਨਮੇਂਟ ਬਨ ਚੁਕੀ ਹੈ। ਬਚ੍ਚੇ ਕੀ ਸ੍ਵਤਂਤ੍ਰ, ਸ੍ਵਾਭਾਵਿਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਕੋ ਸਰਲ ਵਿਕਾਸ ਕੇ ਲਿਏ ਕੋਈ ਜਗਹ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਰ ਬਚ੍ਚਾ ਏਕ ਅਲਗ ਫੂਲ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਔਰ ਜ਼ਰਾ ਸੋਚਿਯੇ ਕਿ ਅਗਰ ਹਰ ਫੂਲ ਕੋ ਗੋਭੀ ਕੇ ਫੂਲ ਮੇਂ ਬਦਲਨੇ ਕੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀ ਜਾਨੇ ਲਗੇ ਤੋ ਕ੍ਯਾ ਹੋਗਾ?

ਆਜ ਅਚਰਜ ਔਰ ਪਾਖੀ ਕੇ ਪਾਸ ਖਾਲੀ ਸਮਯ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਛੁਟ੍ਟਿਯੋਂ ਮੇਂ ਭੀ ਨਹੀਂ। ਛੁਟ੍ਟਿਯੋਂ ਮੇਂ ਭੀ ਉਨਕੇ ਪਾਸ ਹੋਮਵਰ੍ਕ ਹੈ, ਏਸਾਇਨਮੇਂਟ ਹੈਂ, ਔਰ ਪ੍ਰੋਜੇਕ੍ਟ੍ਸ ਹੈਂ, ਔਰ ਯਦਿ ਉਨ ਸੇ ਸਮਯ ਬਚੇ ਤੋ ਇਨ੍ਟਰਨੇਟ ਔਰ ਟੀਵੀ ਔਰ ਪ੍ਲੇਸ੍ਟੇਸ਼ਨ ਪਰ ਸਮਯ ਕੋ ਤੋਡ਼ਨੇ ਕੀ ਅਨੇਕ ਵਿਧਾਏਂ ਹੈਂ। ਐਸਾ ਕੋਈ ਖਾਲੀ ਸਮਯ ਨਹੀਂ ਜਿਸਮੇਂ ਬੈਠਕਰ ਵੋ ਪ੍ਰਕਰਤਿ ਕੋ ਚੁਪਚਾਪ ਨਿਹਾਰ ਸਕੇ, ਉਸਕੇ ਔਰ ਅਪਨੇ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧ ਕੀ ਗਹਰਾਈ ਕੋ ਸਮਝ ਸਕੇ। ਔਰ ਯੇ ਲਗਾਤਾਰ ਕੀ ਵ੍ਯਸ੍ਤਤਾ ਉਸੇ ਕਿਸੀ ਐਸੇ ਪਲ ਕਾ ਵਿਲਾਸ ਨਹੀਂ ਦੇਤੀ ਜਿਸਮੇਂ ਵੋ ਅਪਨੇ ਭੀਤਰ ਬੈਠੇ ਸਤ੍ਯ ਸੇ ਸਾਮਨਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਵੋ ਜੋ ਦੇਖਤਾ ਹੈ, ਸੁਨਤਾ ਹੈ, ਗੁਨਤਾ ਹੈ ਵੋ ਸਬ ਬਾਹਰ ਸੇ ਆ ਰਹਾ ਹੈ। ਉਸਮੇਂ ਉਸਕਾ ਅਪਨਾ ਕ੍ਯਾ ਹੈ? ਔਰ ਜੋ ਉਸਕਾ ਅਪਨਾ ਹੈ, ਉਸ ਅਨ੍ਦਰ ਕੀ ਆਵਾਜ਼ ਯਾ ਉਸ ਮੌਨ ਕੋ ਸੁਨਨੇ ਕਾ ਵਕ਼੍ਤ ਕਹਾਂ ਹੈ ਉਸਕੇ ਪਾਸ?

***

੨੯ ਅਪ੍ਰੈਲ ਕੋ ਦੈਨਿਕ ਭਾਸ੍ਕਰ ਮੇਂ ਛਪੀ

ਮਂਗਲਵਾਰ, 8 ਮਈ 2012

ਬਾਬਾ


ਏਕ ਦਿਨ ਅਚਾਨਕ ਪਹਲੀ ਮਂਜ਼ਿਲ ਵਾਲੀ ਨਿਰ੍ਮਲਾ ਆਈ। ਖੁਸ਼ੀ ਚੇਹਰੇ ਸੇ ਟਪਕੀ ਪਡ਼ ਰਹੀ ਥੀ। ਸੁਬਹ-ਸੁਬਹ ਕਿਸੀ ਚਮਕਤੇ ਹੁਏ ਫੂਲ ਕੀ ਤਰਹ ਕੀ ਕੋਈ ਸੂਰਤ ਦੇਖਨੇ ਕੋ ਮਿਲ ਜਾਏ ਤੋ ਬਾਤ ਹੀ ਕ੍ਯਾ! ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੋ ਲਗਾ ਕਿ ਜ਼ਰੂਰ ਇਸਕੀ ਲੌਟਰੀ ਲਗ ਗਈ ਹੋਗੀ। ਪਰ ਉਸਨੇ ਬਤਾਯਾ ਕਿ ਬਾਬਾ ਨੇ ਯਾਦ ਕਿਯਾ ਹੈ.. ਵੋ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਤਨਾ ਕਹਕਰ ਨਿਰ੍ਮਲਾ ਨੇ ਏਕ ਚਾਭੀ ਉਸਕੇ ਹਾਥੋਂ ਮੇਂ ਸਰਕਾ ਦੀ। ਔਰ ਕਹਾ ਕਿ ਪਾਂਚ ਦਿਨ ਮੇਂ ਲੌਟ ਆਏਗੀ.. ਪੌਧੋਂ ਕੋ ਪਾਨੀ ਦੇਤੀ ਰਹਨਾ। ਅਚ੍ਛੇ ਪਡ਼ੋਸੀ ਏਕ-ਦੂਸਰੇ ਕੇ ਕਾਮ ਆਤੇ ਹੈਂ। ਸ਼ਾਂਤਿ ਅਚ੍ਛੀ ਪਡ਼ੋਸਨ ਥੀ। ਹਂਸਤੇ ਹੁਏ ਜ਼ਿਮ੍ਮੇਦਾਰੀ ਲੇ ਲੀ। ਪਾਂਚ ਦਿਨ ਬਿਲਾ ਨਾਗਾ ਪਾਨੀ ਦੇਤੀ ਰਹੀ। ਪਾਂਚੋ ਦਿਨ ਕੀ ਸੁਬਹ ਜਬ ਵੋ ਪਾਨੀ ਦੇਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਨਿਰ੍ਮਲਾ ਕੇ ਘਰ ਮੇਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਤੀ ਤੋ ਘੁਸਤੇ ਹੀ ਉਸਕੀ ਨਜ਼ਰ ਸਿਂਹਾਸਨ ਪਰ ਬੈਠੇ, ਗੇਰੁਆ ਪਹਨੇ ਬਾਬਾ ਕੀ ਕਰੁਣਾਮਯ ਮੂਰ੍ਤਿ ਪਰ ਪਡ਼ਤੀ। ਯਹੀ ਵੋ ਬਾਬਾ ਥੇ ਜਿਨ੍ਹੋਨੇ ਅਪਨੇ ਦਰਬਾਰ ਮੇਂ ਹਾਜ਼ਿਰੀ ਦੇਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਨਿਰ੍ਮਲਾ ਕੋ ਸਪਰਿਵਾਰ ਬੁਲਾਯਾ ਥਾ।

ਸ਼ਾਂਤਿ ਨੇ ਉਨਕੀ ਤਸ੍ਵੀਰੇਂ ਪਹਲੇ ਭੀ ਦੇਖ ਰਖੀ ਥੀਂ। ਆਜਕਲ ਉਨਕੇ ਭਕ੍ਤੋਂ ਕੀ ਗਿਨਤੀ ਬਢ਼ਤੀ ਹੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨਕੇ ਨਾਮ ਕੇ ਨਏ-ਨਏ ਮਨ੍ਦਿਰ ਬਨ ਰਹੇ ਹੈਂ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਨ੍ਦਿਰੋਂ ਮੇਂ ਉਨਕੀ ਨਈ ਮੂਰ੍ਤਿ ਕੀ ਪ੍ਰਾਣ- ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਠਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਸੋਂ ਪਰ, ਕਾਰੋਂ ਪਰ, ਟੈਕ੍ਸੀ ਔਰ ਔਟੋ ਰਿਕ੍ਸ਼ਾ ਕੇ ਪੀਛੇ ਉਨਕਾ ਨਾਮ ਔਰ ਸਂਦੇਸ਼ ਪਢ਼ਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਹੈ। ਕਭੀ ਭੀ, ਕਹੀਂ ਭੀ, ਅਨਾਯਾਸ। ਕਹੀਂ ਉਨਕੇ ਹਾਥ ਮੇਂ ਓਮ ਲਿਖਾ ਹੁਆ ਹੈ। ਕਹੀਂ ਮਾਥੇ ਪਰ ਬਿਂਦੀ ਹੈ, ਕਹੀਂ ਤਿਲਕ ਔਰ ਕਹੀਂ ਤੋ ਉਨਕੇ ਮਾਥੇ ਪਰ ਸ਼ੈਵ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ ਰਚਾ ਹੁਆ ਹੈ। ਕਹੀਂ ਉਨਕੀ ਹਾਥੋਂ ਸੇ ਜ੍ਯੋਤਿ ਪੁਂਜ ਫੂਟਾ ਪਡ਼ ਰਹਾ ਹੈ। ਕਹੀਂ ਬਾਬਾ ਕੇ ਸਰ ਕੇ ਪੀਛੇ ਏਕ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕਾ ਚਕ੍ਰ ਹੈ। ਕਹੀਂ ਵੋ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸ੍ਤ੍ਰ ਧਾਰਣ ਕਿਏ ਡਮਰੂ ਬਜਾਤੇ ਨਾਚ ਰਹੇ ਹੈਂ। ਕਹੀਂ ਸੋਨੇ ਕੇ ਮੁਕੁਟ ਸਰ ਪਰ ਸਜਾਏ ਹੈਂ ਤੋ ਕਹੀਂ ਸਿਂਹਾਸਨ ਪਰ ਵਿਰਾਜੇ ਹੈਂ। ਆਸਮਾਨੀ, ਗੁਲਾਬੀ, ਬੈਂਗਨੀ, ਪੀਲੇ, ਭਗਵਾ, ਹਰ ਰਂਗ ਮੇਂ, ਹਰ ਚੋਲੇ ਮੇਂ ਦਿਖਾਈ ਪਡ਼ਤੇ ਹੈਂ ਬਾਬਾ।

ਛਠੇ ਰੋਜ਼ ਜਬ ਨਿਰ੍ਮਲਾ ਲੌਟੀ ਤੋ ਚਾਭੀ ਲੇਨੇ ਕੇ ਪਹਲੇ ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੇ ਹਾਥ ਮੇਂ ਏਕ ਪ੍ਲਾਸ੍ਟਿਕ ਕੀ ਥੈਲੀ ਥਮਾ ਦੀ- ਬਾਬਾ ਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਹੈ! ਉਸ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮੇਂ ਥੋਡ਼ੀ ਲੈਯਾ, ਥੋਡ਼ਾ ਰਾਮਦਾਨਾ, ਕੁਛ ਸੂਖੇ ਹੁਏ ਫੂਲ ਔਰ ਬਾਬਾ ਕੀ ਏਕ ਰਂਗੀਨ ਤਸ੍ਵੀਰ ਥੀ। ਗੇਰੁਆ ਵਸ੍ਤ੍ਰ ਪਹਨੇ ਬਾਬਾ ਅਪਨੀ ਪਹਚਾਨੀ ਮੁਦ੍ਰਾ ਮੇਂ ਪੈਰ ਪਰ ਪੈਰ ਰਖੇ ਬੈਠੇ ਥੇ। ਹਰ ਦੋ ਤੀਨ ਮਹੀਨੇਂ ਮੇਂ ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੋ ਬਾਬਾ ਕੀ ਐਸੀ ਤਸ੍ਵੀਰ ਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮਿਲਤਾ ਰਹਤਾ ਹੈ। ਸਾਲੋਂ ਪਹਲੇ ਜਬ ਪਹਲੀ ਬਾਰ ਉਸੇ ਐਸੀ ਤਸ੍ਵੀਰ ਮਿਲੀ ਥੀ ਤੋ ਉਸਨੇ ਬਾਬਾ ਕੀ ਤਸ੍ਵੀਰ ਕੋ ਸਰ ਝੁਕਾ ਕਰ, ਪੈਰ ਛੂ ਕਰ, ਅਪਨੇ ਘਰ ਕੇ ਮਨ੍ਦਿਰ ਵਾਲੇ ਕੋਨੇ ਮੇਂ ਦੂਸਰੀ ਮੂਰ੍ਤਿਯੋਂ ਔਰ ਤਸ੍ਵੀਰੋਂ ਕੇ ਸਾਥ ਹੀ ਸਜਾ ਦਿਯਾ ਥਾ। ਲੇਕਿਨ ਜੈਸੇ-ਜੈਸੇ ਸਮਯ ਬੀਤਤਾ ਗਯਾ, ਔਰ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਲੁਓਂ ਕੀ ਸਂਖ੍ਯਾ ਬਢ਼ਤੀ ਗਈ, ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੇ ਘਰ ਮੇਂ ਇਤਨੀ ਤਸ੍ਵੀਰੇਂ ਜਮਾ ਹੋ ਗਈਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹੇ ਸਮ੍ਹਾਲ ਪਾਨਾ ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੇ ਲਿਏ ਮੁਸ਼੍ਕਿਲ ਹੋਨੇ ਲਗਾ। ਜਬ ਘਰ ਕੇ ਮਨ੍ਦਿਰ ਵਾਲੇ ਕੋਨੇ ਮੇਂ ਮੇਂ ਕੋਈ ਕੋਨਾ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਬਚਾ। ਤੋ ਬਾਬਾ ਘਰ ਕੇ ਦੂਸਰੇ ਕੋਨੋਂ ਮੇਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਨੇ ਲਗੇ। ਕਭੀ ਰਸੋਈ ਕੀ ਕਪਬੋਰ੍ਡ ਕੇ ਕਾਂਚ ਪਰ, ਕਭੀ ਡ੍ਰਾਇਂਗ ਰੂਮ ਕੇ ਸ਼ੋਕੇਸ ਮੇਂ, ਕਭੀ ਉਸਕੀ ਬੇਡਸਾਇਡ ਟੇਬਲ ਪਰ, ਕਭੀ ਆਈਨੇ ਪਰ, ਤੋ ਕਭੀ ਬਚ੍ਚੋਂ ਕੇ ਪਢ਼ਨੇ ਕੀ ਮੇਜ਼ ਪਰ। ਬਾਬਾ ਕੀ ਵ੍ਯਾਪਕਤਾ ਇਤਨੀ ਬਢ਼ੀ ਕਿ ਏਕ ਰੋਜ਼ ਬਾਬਾ ਕੀ ਤਸ੍ਵੀਰ ਪੈਰ ਕੇ ਨੀਚੇ ਆਤੇ-ਆਤੇ ਬਚੀ। ਉਸ ਦਿਨ ਸ਼ਾਂਤਿ ਨੇ ਸਾਰੀ ਤਸ੍ਵੀਰੇਂ ਇਕਟ੍ਠਾ ਕੀ ਔਰ ਏਕ ਬਂਡਲ ਬਨਾ ਕੇ ਮਨ੍ਦਿਰ ਵਾਲੇ ਕੋਨੇ ਮੇਂ ਬਨੀ ਦਰਾਜ਼ ਕੇ ਅਨ੍ਦਰ ਅਟਾ ਦੀਂ। ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਕੇ ਲਿਏ ਏਕ ਤਸ੍ਵੀਰ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਥੀ। ਤੋ ਜਬ ਨਿਰ੍ਮਲਾ ਕੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮੇਂ ਏਕ ਬਾਰ ਫਿਰ ਬਾਬਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁਏ ਤੋ ਸ਼ਾਂਤਿ ਨੇ ਤਸ੍ਵੀਰ ਕੋ ਖੇਦ ਸਹਿਤ ਲੌਟਾਨਾ ਚਾਹਾ। ਤੋ ਨਿਰ੍ਮਲਾ ਨੇ ਉਸਕਾ ਹਾਥ ਲਗਭਗ ਧਕੇਲਤੇ ਹੁਏ ਉਸੇ ਸਮਝਾਯਾ- ਪ੍ਰਸਾਦ ਹੈ, ਲੌਟਾਯਾ ਨਹੀਂ ਜਾਤਾ। ਸ਼ਾਂਤਿ ਸੇ ਕੈਸੇ ਬਤਾਤੀ ਕਿ ਮਨ੍ਦਿਰ ਵਾਲੀ ਦਰਾਜ਼ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸੇ ਗਲੇ-ਗਲੇ ਤਕ ਭਰ ਚੁਕੀ ਹੈ, ਉਸਮੇਂ ਔਰ ਜਗਹ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲਿਹਾਜ਼ਾ ਬਾਬਾ ਕੀ ਏਕ ਔਰ ਤਸ੍ਵੀਰ ਉਨਕੀ ਤਸ੍ਵੀਰੋਂ ਕੀ ਗਡ੍ਡੀ ਮੇਂ ਬਂਧ ਗਈ।

ਸ਼ਾਂਤਿ ਨੇ ਬਾਬਾ ਕੋ ਪਹਲੀ ਬਾਰ ਬਡ਼ੇ ਪਰਦੇ ਪਰ ਦੇਖਾ ਥਾ। ਫ਼ਿਲ੍ਮੋਂ ਕਾ ਏਕ ਬਡ਼ਾ ਹਸੀਨ ਹੀਰੋ ਹੁਆ ਕਰਤਾ ਥਾ ਜਿਸਕੇ ਇਸ਼੍ਕ਼ ਮੇਂ ਕਈ ਪੀਢ਼ਿਯੋਂ ਕੀ ਲਡ਼ਕਿਯਾਂ ਆਂਸੂ ਬਹਾਤੀ ਰਹੀ ਥੀ। ਵੋ ਹੀਰੋ ਕਿਸੀ ਵੀਰਾਨੇ ਮੇਂ ਏਕ ਦਰਗਾਹਨੁਮਾ ਮਨ੍ਦਿਰ ਮੇਂ ਬਾਬਾ ਕੇ ਬੁਤ ਕੇ ਆਗੇ ਝੂਮ-ਝੂਮ ਕਰ ਕ਼ਵ੍ਵਾਲੀ ਗਾ ਰਹਾ ਥਾ। ਉਸਕੇ ਇਸ ਭਕ੍ਤਿ ਕਾ ਬਾਬਾ ਪਰ ਇਸ ਕ਼ਦਰ ਅਸਰ ਹੁਆ ਕਿ ਬਾਬਾ ਕੀ ਆਂਖੋਂ ਸੇ ਏਕ ਜ੍ਯੋਤਿ ਨਿਕਲੀ ਔਰ ਉਸਕੀ ਬਿਛਡ਼ੀ ਹੁਈ ਅਂਧੀ ਮਾਂ ਕੀ ਨੈਨੋਂ ਕੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਬਨ ਗਈ। ਨ ਜਾਨੇ ਹੀਰੋ ਕਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਥਾ ਯਾ ਬਾਬਾ ਕਾ- ਫ਼ਿਲ੍ਮ ਜ਼ਬਰਦਸ੍ਤ ਹਿਟ ਹੁਈ। ਔਰ ਬਾਬਾ ਕਾ ਨਾਮ ਸਬ ਤਰਫ਼ ਗੂਂਜਨੇ ਲਗਾ। ਯੇ ਵਹੀ ਦੌਰ ਥਾ ਜਬ ਜਯ ਸਨ੍ਤੋਸ਼ੀ ਮਾਂ ਫ਼ਿਲ੍ਮ ਨੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਕੇ ਸਾਰੇ ਰੇਕਾਰ੍ਡ ਤੋਡ਼ ਡਾਲੇ ਥੇ। ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੋ ਅਪਨੇ ਬਚਪਨ ਮੇਂ ਕੁਂਵਾਰੀ ਕਨ੍ਯਾ ਕੀ ਹੈਸਿਯਤ ਸੇ ਹਰ ਸ਼ੁਕ੍ਰਵਾਰ ਕਿਸੀ ਨੇ ਕਿਸੀ ਆਂਟੀ ਕੇ ਘਰ ਸੇ ਨ੍ਯੋਤਾ ਮਿਲਤਾ ਰਹਤਾ। ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦਾਵਤ ਹੋਤੀ, ਮਾਨ-ਸਮ੍ਮਾਨ ਕੇ ਸਾਥ ਪੈਰ ਛੁਏ ਜਾਤੇ, ਔਰ ਗੁਡ਼-ਚਨੇ ਕੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਕੇ ਸਾਥ ਕੁਛ ਰੁਪਯੇ ਭੀ ਮਿਲਤੇ। ਨ ਜਾਨੇ ਕ੍ਯਾ ਹੁਆ- ਸਨ੍ਤੋਸ਼ੀ ਮਾਤਾ ਕੀ ਭਕ੍ਤਿ ਕਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੀ ਗਿਰ ਗਯਾ। ਸ਼ਾਯਦ ਅਰ੍ਥਵਯਵਸ੍ਥਾ ਕੇ ਵਿਕਾਸ ਔਰ ਉਪਭੋਕ੍ਤਾਵਾਦ ਕੀ ਆਂਧੀ ਮੇਂ ਲੋਗੋਂ ਕੇ ਜੀਵਨ ਸੇ ਸਨ੍ਤੋਸ਼ ਭਾਵ ਹੀ ਬਿਲਾ ਗਯਾ। ਜਬ ਭੀ ਸ਼ਾਂਤਿ ਅਪਨੇ ਕੁਂਆਰੀ ਕਨ੍ਯਾ ਵਾਲੇ ਏਡਵੇਂਚਰ ਪਾਖੀ ਕੋ ਸੁਨਾਤੀ, ਪਾਖੀ ਈਰ੍ਸ਼੍ਯਾ ਸੇ ਜਲਭੁਨ ਜਾਤੀ- ਕਿਸੀ ਉਦ੍ਯਾਪਨ ਕੇ ਲਿਏ ਉਸੇ ਕਭੀ ਕੋਈ ਬੁਲਾਵਾ ਨਹੀਂ ਆਯਾ। ਕਿਸੀ ਨੇ ਉਸਕੇ ਪੈਰ ਨਹੀਂ ਛੁਏ। ਸ਼ਾਂਤਿ ਕਭੀ-ਕਭੀ ਹੈਰਾਨ ਭੀ ਹੋਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸਨ੍ਤੋਸ਼ੀ ਮਾਤਾ ਤੋ ਬਿਸਰਾ ਦੀ ਗਈਂ ਮਗਰ ਬਾਬਾ ਕੀ ਭਕ੍ਤਿ ਕਾ ਜਾਦੂ ਸਰ ਚਢ਼ ਕਰ ਬੋਲ ਰਹਾ ਹੈ।

ਐਸੇ ਹੀ ਏਕ ਰੋਜ਼ ਇਨ੍ਟਰਨੇਟ ਪਰ ਸ਼ਾਂਤਿ ਕਾ ਸਾਮਨਾ ਬਾਬਾ ਕੀ ਏਕ ਵਾਸ੍ਤਵਿਕ ਤਸ੍ਵੀਰ ਸੇ ਹੋ ਗਯਾ, ਜਿਸੇ ਉਨਕੇ ਜੀਵਿਤ ਰਹਤੇ ਹੀ ਕਿਸੀ ਨੇ ਕੈਮਰੇ ਮੇਂ ਕ਼ੈਦ ਕਰ ਲਿਯਾ ਥਾ। ਬਾਬਾ ਕੀ ਬਾਕ਼ੀ ਤਸ੍ਵੀਰੋਂ ਸੇ ਏਕਦਮ ਅਲਗ ਤਸ੍ਵੀਰ। ਨਗੇ ਪੈਰ ਖਡ਼ੇ ਬਾਬਾ ਨੇ ਬੇਰਂਗ ਸਾ ਢੀਲਾ-ਢਾਲਾ ਕੁਰ੍ਤਾ ਪਹਨਾ ਹੁਆ ਹੈ। ਕੁਰ੍ਤੇ ਕੇ ਨੀਚੇ ਨ ਤੋ ਪਾਜਾਮਾ ਹੈ ਔਰ ਨ ਧੋਤੀ। ਸਰ ਔਰ ਕਂਧੋ ਪਰ ਏਕ ਲਮ੍ਬੀ ਸੀ ਚਾਦਰ ਪਡ਼ੀ ਹੁਈ ਹੈ। ਏਕ ਕਂਧੇ ਪਰ ਏਕ ਝੋਲਾ ਜੈਸਾ ਕੁਛ ਹੈ, ਜਿਸੇ ਦੂਸਰੇ ਹਾਥ ਸੇ ਬਾਬਾ ਸਮ੍ਹਾਲ ਰਹੇ ਹੈਂ। ਝੋਲੇ ਵਾਲੇ ਹੀ ਹਾਥ ਮੇਂ ਏਕ ਛੋਟਾ ਸਾ ਡਬ੍ਬਾ ਹੈ। ਨ ਜਾਨੇ ਕ੍ਯੋਂ ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੋ ਲਗਾ ਕਿ ਬਾਬਾ ਕਾ ਡਬ੍ਬਾ ਖਾਲੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਹਲਕੇ ਅਨ੍ਦਾਜ਼ ਮੇਂ ਬਾਬਾ ਅਪਨੀ ਦੋ ਉਂਗਲਿਯੋਂ ਸੇ ਡਬ੍ਬੇ ਕੋ ਸਾਧੇ ਹੁਏ ਦਿਖ ਰਹੇ ਹੈਂ- ਮੁਸ਼੍ਕਿਲ ਹੈ ਕਿ ਉਸਮੇਂ ਕੁਛ ਭੀ ਰਹਾ ਹੋਗਾ। ਨਜ਼ਰ ਝੋਲੇ ਪਰ ਗਈ ਤੋ ਲਗਾ ਕਿ ਝੋਲਾ ਭੀ ਖਾਲੀ ਹੈ। ਭਰੇ ਹੁਏ ਝੋਲੇ ਕੀ ਲਟਕਨ ਅਲਗ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਯੇ ਖਾਲੀ ਝੋਲਾ ਹੀ ਹੋਤਾ ਹੈ ਜੋ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਕਂਧੇ ਸੇ ਉਤਰ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਸੁਨਾ ਭੀ ਹੈ ਕਿ ਬਾਬਾ ਭੀਖ ਮਾਂਗਕਰ ਖਾਤੇ ਥੇ ਔਰ ਮਸ੍ਜਿਦ ਮੇਂ ਸੋਤੇ ਥੇ। ਐਸੇ ਨਿਸ੍ਪਰਹ ਬਾਬਾ ਲਗਭਗ ਚਕਿਤ ਔਰ ਜਿਜ੍ਞਾਸੁ ਭਾਵ ਕੇ ਕੈਮਰੇ ਕੀ ਓਰ, ਔਰ ਏਕ ਤਰਹ ਸੇ ਹਰ ਦੇਖਨੇ ਵਾਲੇ ਕੀ ਓਰ ਤਾਕ ਰਹੇ ਹੈਂ- ਜੈਸੇ ਉਸਕੀ ਮਂਸ਼ਾ ਸਮਝਨੇ ਕੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਂ।

ਇਨ੍ਟਰਨੇਟ ਕੀ ਇਸ ਤਸ੍ਵੀਰ ਮੇਂ ਨ ਰਂਗੀਨ ਚੋਲੇ ਥੇ, ਨ ਮੁਕੁਟ ਥਾ, ਔਰ ਨ ਹੀ ਸਿਂਹਾਸਨ। ਤੋ ਫਿਰ ਮਨ੍ਦਿਰ ਵਾਲੀ ਦਰਾਜ਼ ਮੇਂ ਗਟ੍ਠਰ ਮੇਂ ਬਂਧੀ ਉਨ ਢੇਰ ਸਾਰੀ ਤਸ੍ਵੀਰੋਂ ਮੇਂ ਕ੍ਯੋਂ ਹੈ? ਸ਼ਾਂਤਿ ਸੋਚ ਮੇਂ ਪਡ਼ ਗਈ- ਹਾਥ ਮੇਂ ਖਾਲੀ ਡਬ੍ਬਾ ਲੇਕਰ ਨਂਗੇ ਪੈਰ ਖਡ਼ੇ ਹੋਨੇ ਵਾਲੇ ਆਦਮੀ ਕੋ ਧਕੇਲਕਰ ਸੋਨੇ ਕੇ ਸਿਹਾਂਸਨ ਪਰ ਬਿਠਾ, ਉਸਕੇ ਸਰ ਪਰ ਸੋਨੇ ਕਾ ਤਾਜ ਰਖਨੇ ਮੇਂ ਕ੍ਯਾ ਰਾਜ ਹੋ ਸਕਤਾ ਹੈ? ਬਾਬਾ ਕੀ ਦੋ ਸ਼ਬ੍ਦੋਂ ਕੀ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ ਤੋ ਬਡ਼ੀ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧ ਹੈ- ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਔਰ ਸਬੁਰੀ। ਕਹੀਂ ਐਸਾ ਤੋ ਨਹੀਂ ਕਿ ਭਕ੍ਤ ਬਾਬਾ ਕੇ ਰਂਗ ਮੇਂ ਰਂਗਨੇ ਕੇ ਬਦਲੇ, ਬਾਬਾ ਹੀ ਭਕ੍ਤੋਂ ਕੇ ਰਂਗ ਮੇਂ ਰਂਗੇ ਗਏ?

***




22 ਅਪ੍ਰੈਲ ਕੋ ਦੈਨਿਕ ਭਾਸ੍ਕਰ ਮੇਂ ਛਪੀ
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...