ਪੁਸ੍ਤਕ ਆਪਕੀ ਅਮਾਨਤ (ਆਪਕੀ ਸੇਵਾ ਮੇਂ) aapki-amanat-apki-sewa-men

ਅਲ੍ਲਾਹ ਕੇ ਨਾਮ ਸੇ ਜੋ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤ ਕਰੂਣਾਮਯ ਔਰ ਦਯਾਵਾਨ ਹੈ।
ਮੁਝੇ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਕਰਨਾ, ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਿਯ ਪਾਠਕੋਂ! ਮੁਝੇ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਕਰਨਾ, ਮੈਂ ਅਪਨੀ ਔਰ ਅਪਨੀ ਤਮਾਮ ਮੁਸ੍ਲਿਮ ਬਿਰਾਦਰੀ ਕੀ ਓਰ ਸੇ ਆਪ ਸੇ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਔਰ ਮਾਫ਼ੀ ਮਾਂਗਤਾ ਹੂਂ ਜਿਸਨੇ ਮਾਨਵ ਜਗਤ ਕੇ ਸਬ ਸੇ ਬੜੇ ਸ਼ੈਤਾਨ (ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ) ਕੇ ਬਹਕਾਵੇ ਮੇਂ ਆਕਰ ਆਪਕੀ ਸਬਸੇ ਬੜੀ ਦੌਲਤ ਆਪ ਤਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁਂਚਾਈ ਉਸ ਸ਼ੈਤਾਨ ਨੇ ਪਾਪ ਕੀ ਜਗਹ ਪਾਪੀ ਕੀ ਘਰਣਾ ਦਿਲ ਮੇਂ ਬੈਠਾਕਰ ਇਸ ਪੂਰੇ ਸਂਸਾਰ ਕੋ ਯੁਦ੍ਧ ਕਾ ਮੈਦਾਨ ਬਨਾ ਦਿਯਾ। ਇਸ ਗ਼ਲਤੀ ਕਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਹੀ ਮੈਂਨੇ ਆਜ ਕਲਮ ਉਠਾਯਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪ ਕਾ ਅਧਿਕਾਰ (ਹਕ) ਆਪ ਤਕ ਪਹੁਂਚਾਊਂ ਔਰ ਨਿਸ੍ਵਾਰ੍ਥ ਹੋਕਰ ਪ੍ਰੇਮ ਔਰ ਮਾਨਵਤਾ ਕੀ ਬਾਤੇਂ ਆਪਸੇ ਕਹੂਂ।
ਵਹ ਸਚ੍ਚਾ ਮਾਲਿਕ ਜੋ ਦਿਲੋਂ ਕੇ ਭੇਦ ਜਾਨਤਾ ਹੈ, ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨ ਪਰਸ਼੍ਠੋਂ ਕੋ ਆਪ ਤਕ ਪਹੁਂਚਾਨੇ ਮੇਂ ਮੈਂ ਨਿਸ੍ਵਾਰ੍ਥ ਹੂਂ ਔਰ ਸਚ੍ਚੀ ਹਮਦਰ੍ਦੀ ਕਾ ਹਕ ਅਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹਤਾ ਹੂਂ। ਇਨ ਬਾਤੋਂ ਕੋ ਆਪ ਤਕ ਨ ਪਹੁਂਚਾ ਪਾਨੇ ਕੇ ਗ਼ਮ ਮੇਂ ਕਿਤਨੀ ਰਾਤੋਂ ਕੀ ਮੇਰੀ ਨੀਂਦ ਉੜੀ ਹੈ। ਆਪ ਕੇ ਪਾਸ ਏਕ ਦਿਲ ਹੈ ਉਸ ਸੇ ਪੂਛ ਲੀਜਿਯੇ, ਵਹ ਬਿਲ੍ਕੁਲ ਸਚ੍ਚਾ ਹੋਤਾ ਹੈ।


ਏਕ ਪ੍ਰੇਮਵਾਣੀ
ਯਹ ਬਾਤ ਕਹਨੇ ਕੀ ਨਹੀਂ ਮਗਰ ਮੇਰੀ ਇਚ੍ਛਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੀ ਇਨ ਬਾਤੋਂ ਕੋ ਜੋ ਪ੍ਰੇਮਵਾਣੀ ਹੈ, ਆਪ ਪ੍ਰੇਮ ਕੀ ਆਂਖੋਂ ਸੇ ਦੇਖੇਂ ਔਰ ਪਢੇਂ। ਉਸ ਮਾਲਿਕ ਕੇ ਲਿਏ ਜੋ ਸਾਰੇ ਸਂਸਾਰ ਕੋ ਚਲਾਨੇ ਔਰ ਬਨਾਨੇ ਵਾਲਾ ਹੈ ਗ਼ੌਰ ਕਰੇਂ ਤਾਕਿ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਔਰ ਆਤ੍ਮਾ ਕੋ ਸ਼ਾਂਤਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋ, ਕਿ ਮੈਂਨੇ ਅਪਨੇ ਭਾਈ ਯਾ ਬਹਿਨ ਕੀ ਧਰੋਹਰ ਉਸ ਤਕ ਪਹੁਂਚਾਈ, ਔਰ ਅਪਨੇ ਇਂਸਾਨ ਹੋਨੇ ਕਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯ ਪੂਰਾ ਕਰ ਦਿਯਾ।
ਇਸ ਸਂਸਾਰ ਮੇਂ ਆਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਏਕ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਕੇ ਲਿਏ ਜਿਸ ਸਤ੍ਯ ਕੋ ਜਾਨਨਾ ਔਰ ਮਾਨਨਾ ਆਵਸ਼੍ਯਕ ਹੈ ਔਰ ਜੋ ਉਸਕਾ ਸਬਸੇ ਬੜਾ ਉਤ੍ਤਰਦਾਯਿਤ੍ਵ ਔਰ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯ ਹੈ ਵਹ ਪ੍ਰੇਮਵਾਣੀ ਮੈਂ ਆਪਕੋ ਸੁਨਾਨਾ ਚਾਹਤਾ ਹੂਂ
ਪ੍ਰਕਰਤਿ ਕਾ ਸਬਸੇ ਬੜਾ ਸਤ੍ਯ
ਇਸ ਸਂਸਾਰ ਬਲ੍ਕਿ ਪ੍ਰਕਰਤਿ ਕੀ ਸਬ ਸੇ ਬੜੀ ਸਚ੍ਚਾਈ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਂਸਾਰ ਸਰਸ਼੍ਟਿ ਔਰ ਕਾਯਨਾਤ ਕਾ ਬਨਾਨੇ ਵਾਲਾ, ਪੈਦਾ ਕਰਨੇ ਵਾਲਾ, ਔਰ ਉਸਕਾ ਪ੍ਰਬਨ੍ਧ ਚਲਾਨੇ ਵਾਲਾ ਸਿਿਰ੍ਫ ਔਰ ਸਿਰ੍ਫ ਅਕੇਲਾ ਮਾਲਿਕ ਹੈ। ਵਹ ਅਪਨੇ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ (ਜ਼ਾਤ) ਔਰ ਗੁਣੋਂ ਮੇ ਅਕੇਲਾ ਹੈ। ਸਂਸਾਰ ਕੋ ਬਨਾਨੇ, ਚਲਾਨੇ, ਮਾਰਨੇ, ਜਿਲਾਨੇ ਮੇ ਉਸਕਾ ਕੋਈ ਸਾਝੀ ਨਹੀਂ। ਵਹ ਏਕ ਐਸੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਜਗਹ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਹਰ ਏਕ ਕੀ ਸੁਨਤਾ ਹੈ ਔਰ ਹਰ ਏਕ ਕੋ ਦੇਖਤਾ ਹੈ। ਸਮਸ੍ਤ ਸਂਸਾਰ ਮੇਂ ਏਕ ਪਤ੍ਤਾ ਭੀ ਉਸਕੀ ਆਜ੍ਞਾ ਕੇ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਹਿਲ ਸਕਤਾ। ਹਰ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਕੀ ਆਤ੍ਮਾ ਕੀ ਆਤ੍ਮਾ ਇਸਕੀ ਗਵਾਹੀ ਦੇਤੀ ਹੈ ਚਾਹੇ ਵਹ ਕਿਸੀ ਭੀ ਧਰ੍ਮ ਕਾ ਮਾਨਨੇ ਵਾਲਾ ਹੋ ਔਰ ਚਾਹੇ ਮੁਰ੍ਤਿ ਪੂਜਾ ਕਰਤਾ ਹੋ ਮਗਰ ਅਨ੍ਦਰ ਸੇ ਵਹ ਯਹ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਰਖਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਲਨਹਾਰ, ਰਬ ਔਰ ਅਸਲੀ ਮਾਲਿਕ ਕੇਵਲ ਵਹੀ ਏਕ ਹੈ।
ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਕੀ ਬੁਦ੍ਧਿ ਮੇਂ ਭੀ ਇਸਕੇ ਅਤਿਰਿਕ੍ਤ ਕੋਈ ਬਾਤ ਨਹੀਂ ਆਤੀ ਕਿ ਸਾਰੇ ਸਰਸ਼੍ਟਿ ਕਾ ਮਾਲਿਕ ਅਕੇਲਾ ਹੈ ਯਦਿ ਕਿਸੀ ਸ੍ਕੂਲ ਕੇ ਦੋ ਪ੍ਰਿਂਸਪਲ ਹੋਂ ਤੋ ਸ੍ਕੂਲ ਨਹੀਂ ਚਲ ਸਕਤਾ, ਏਕ ਗਾਂਵ ਕੇ ਦੋ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੋਂ ਤੋ ਗਾਂਵ ਕਾ ਪ੍ਰਬਂਧ ਨਸ਼੍ਟ ਹੋ ਜਾਤਾ ਹੈ ਕਿਸੀ ਏਕ ਦੇਸ਼ ਕੇ ਦੋ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਤੇ ਤੋ ਇਤਨੀ ਬੜੀ ਸਰਸ਼੍ਟਿ (ਸਂਸਾਰ) ਕਾ ਪ੍ਰਬਂਧ ਏਕ ਸੇ ਜ੍ਯਾਦਾ ਖੁਦਾ ਯਾ ਮਾਲਿਕੋਂ ਦ੍ਵਾਰਾ ਕੈਸੇ ਚਲ ਸਕਤਾ ਹੈ, ਔਰ ਸਂਸਾਰ ਕੇ ਪ੍ਰਬਂਧਕ ਕਈ ਲੋਗ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੋ ਸਕਤੇ ਹੈਂ?

ਏਕ ਦਲੀਲ
ਕੁਰਆਨ ਜੋ ਈਸ਼੍ਵਰਵਾਣੀ ਹੈ ਉਸਨੇ ਸਂਸਾਰ ਕੋ ਅਪਨੇ ਸਤ੍ਯ ਈਸ਼੍ਵਰਵਾਣੀ ਹੋਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਯਹ ਚੁਨੌਤੀ ਦੀ ਕਿ ‘‘ਅਗਰ ਤੁਮਕੋ ਸਂਦੇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੁਰਆਨ ਉਸ ਮਾਲਿਕ ਕਾ ਸਚ੍ਚਾ ਕਲਾਮ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤੋ ਇਸ ਜੈਸੀ ਏਕ ਸੁਰਹ (ਛੋਟਾ ਅਧ੍ਯਾਯ) ਹੀ ਬਨਾਕਰ ਦਿਖਾਓ ਔਰ ਇਸ ਕਾਰ੍ਯ ਕੇ ਲਿਏ ਈਸ਼੍ਵਰ ਕੇ ਸਿਵਾ ਸਮਸ੍ਤ ਸਂਸਾਰ ਕੋ ਅਪਨੀ ਮਦਦ ਕੇ ਲਿਏ ਬੁਲਾ ਲੋ, ਅਗਰ ਤੁਮ ਸਚ੍ਚੇ ਹੋ। (ਸੂਰ: ਬਕਰਾ, 23)
ਚੈਦਹ ਸੌ ਸਾਲ ਸੇ ਆਜ ਤਕ ਇਸ ਸਂਸਾਰ ਕੇ ਬਸਨੇ ਵਾਲੇ, ਔਰ ਸਾਇਂਸ ਕਮ੍ਪਯੂਟਰ ਤਕ ਸ਼ੋਧ ਕਰਕੇ ਥਕ ਚੁਕੇ ਔਰ ਅਪਨਾ ਅਪਨਾ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਚੁਕੇ ਹੈਂ ਕਿਸੀ ਮੇਂ ਭੀ ਯਹ ਕਹਨੇ ਕੀ ਹਿਮ੍ਮਤ ਨਹੀਂ ਹੁਈ ਕਿ ਯਹ ਅਲ੍ਲਾਹ ਕੀ ਕਿਤਾਬ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਸ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਿਤਾਬ ਮੇਂ ਮਾਲਿਕ ਨੇ ਹਮਾਰੀ ਬੁਦ੍ਧਿ ਕੋ ਸਮਝਾਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਅਨੇਕ ਦਲੀਲੇਂ ਦੀ ਹੈਂ। ਏਕ ਉਦਾਹਰਣ ਯਹ ਹੈਂ। ‘‘ਅਗਰ ਧਰਤੀ ਔਰ ਆਕਾਸ਼ ਮੇਂ ਅਨੇਕ ਮਾਬੂਦ (ਔਰ ਮਾਲਿਕ) ਹੋਤੇ ਤੋ ਖ਼ਰਾਬੀ ਔਰ ਫ਼ਸਾਦ ਮਚ ਜਾਤਾ‘‘। ਬਾਤ ਸਾਫ ਹੈ ਅਗਰ ਏਕ ਕੇ ਅਲਾਵਾ ਕਈ ਮਾਲਿਕ ਹੋਤੇ ਤੋ ਝਗੜਾ ਹੋਤਾ। ਏਕ ਕਹਤਾ ਅਬ ਰਾਤ ਹੋਗੀ, ਦੂਸਰਾ ਕਹਤਾ ਦਿਨ ਹੋਗ। ਏਕ ਕਹਤਾ ਕਿ ਛ ਮਹੀਨੇ ਕਾ ਦਿਨ ਹੋਗਾ। ਏਕ ਕਹਤਾ ਸੂਰਜ ਆਜ ਪਸ਼੍ਚਿਮ ਸੇ ਨਿਕਲੇਗਾ, ਦੂਸਰਾ ਕਹਤਾ ਨਹੀਂ ਪੂਰਬ ਸੇ ਨਿਕਲੇਗਾ ਅਗਰ ਦੇਵੀ, ਦੇਵਤਾਓਂ ਕਾ ਯਹ ਅਧਿਕਾਰ ਸਚ ਹੋਤਾ ਔਰ ਯਹ ਵਹ ਅਲ੍ਲਾਹ ਕੇ ਕਾਰ੍ਯਾਂ ਮੇਂ ਸ਼ਰੀਕ ਭੀ ਹੋਤੇ ਤੋ ਕਭੀ ਐਸਾ ਹੋਤਾ ਕਿ ਏਕ ਦਾਸ ਨੇ ਪੂਜਾ ਅਰ੍ਚਨਾ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਸ਼ਾ ਕੇ ਦੇਵਤਾ ਸੇ ਅਪਨੀ ਬਾਤ ਸ੍ਵੀਕਾਰ ਕਰਾ ਲੀ, ਤੋ ਬੜੇ ਮਾਲਿਕ ਕੀ ਓਰ ਸੇ ਔਰ੍ਡਰ ਆਤਾ ਕਿ ਅਭੀ ਵਰ੍ਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੋਗੀ, ਫਿਰ ਨੀਚੇ ਵਾਲੇ ਹੜਤਾਲ ਕਰ ਦੇਤੇ। ਅਬ ਲੋਗ ਬੈਠੇ ਹੈਂ ਕਿ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਾ, ਮਾਲੂਮ ਹੁਆ ਕਿ ਸੂਰ੍ਯ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਹੜਤਾਲ ਕਰ ਰਖੀ ਹੈ।

ਸਚ੍ਚੀ ਗਵਾਹੀ
ਸਚ ਯਹ ਕਿ ਸਂਸਾਰ ਕੀ ਹਰ ਚੀਜ ਗਵਾਹੀ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ਯਹ ਭਲੀ ਭੌਤਿ ਚਲਤਾ ਹੁਆ ਸਰਸ਼੍ਟਿ ਕਾ ਨਿਜ਼ਾਮ (ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ) ਗਵਾਹੀ ਦੇ ਰਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਂਸਾਰ ਕਾ ਮਾਲਿਕ ਅਕੇਲਾ ਔਰ ਕੇਵਲ ਅਕੇਲਾ ਹੈ। ਵਹ ਜਬ ਚਾਹੇ ਔਰ ਜੋ ਚਾਹੇ ਕਰ ਸਕਤਾ ਹੈ। ਉਸਕੋ ਕਲ੍ਪਨਾ ਔਰ ਖ਼੍ਯਾਲੋਂ ਮੇਂ ਨਹੀਂ ਲਾਯਾ ਜਾ ਸਕਤਾ, ਉਸਕੀ ਮੂਰ੍ਤਿ ਨਹੀਂ ਬਨਾਈ ਜਾ ਸਕਤੀ। ਉਸ ਮਾਲਿਕ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਂਸਾਰ ਕੋ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਕੀ ਸੇਵਾ ਕੇ ਲਿਏ ਪੈਦਾ ਕਿਯਾ। ਸੂਰਜ ਇਂਸਾਨ ਕਾ ਸੇਵਕ, ਹਵਾ ਇਂਸਾਨ ਕੀ ਸੇਵਕ, ਯਹ ਧਰਤੀ ਭੀ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਕੀ ਸੇਵਕ ਹੈ, ਆਗ ਪਾਨੀ ਜੀਵ ਜਨ੍ਤੁ, ਸਂਸਾਰ ਕੀ ਹਰ ਵਸ੍ਤੁ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਕੀ ਸੇਵਾ ਕੇ ਲਿਏ ਬਨਾਈ ਗਯੀ ਹੈਂ। ਇਂਸਾਨ ਕੋ ਇਨ ਸਬ ਚੀਜੋਂ ਕਾ ਸਰਦਾਰ (ਬਾਦਸ਼ਾਹ) ਬਨਾਯਾ ਗਯਾ ਹੈ, ਤਥਾ ਸਿਰ੍ਫ ਅਪਨਾ ਦਾਸ ਔਰ ਅਪਨੀ ਪੂਜਾ ਔਰ ਆਜ੍ਞਾ ਪਾਲਨ ਕੇ ਲਿਏ ਪੈਦਾ ਕਿਯਾ ਹੈ।
ਨ੍ਯਾਯੋਚਿਤ ਔਰ ਇਂਸਾਫ ਕੀ ਬਾਤ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਜਬ ਪੈਦਾ ਕਰਨੇ ਵਾਲਾ, ਜੀਵਨ ਦੇਨੇ ਵਾਲਾ, ਮਾਰਨੇ ਵਾਲਾ, ਖਾਨਾ ਪਾਨੀ ਦੇਨੇ ਵਾਲਾ ਔਰ ਜੀਵਨ ਕੀ ਹਰ ਏਕ ਆਵਸ਼੍ਯਕ ਵਸ੍ਤੁ ਦੇਨੇ ਵਾਲਾ ਵਹ ਹੈ ਤੋ ਸਚ੍ਚੇ ਇਂਸਾਨ ਕਾ ਅਪਨਾ ਜੀਵਨ ਔਰ ਜੀਵਨ ਸੇ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤ ਤਮਾਮ ਵਸ੍ਤੁਏਂ ਅਪਨੇ ਮਾਲਿਕ ਕੀ ਮਰ੍ਜੀ ਸੇ, ਓਰ ਉਸਕਾ ਆਜ੍ਞਾਕਾਰੀ ਹੋਕਰ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨੀ ਚਾਹਿਯੇ। ਅਗਰ ਏਕ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਅਪਨਾ ਜੀਵਨ ਉਸ ਅਕੇਲੇ ਮਾਲਿਕ ਕੀ ਆਜ੍ਞਾ ਪਾਲਨ ਮੇਂ ਨਹੀਂ ਗੁਜ਼ਾਰ ਰਹਾ ਹੈ ਤੋ ਵਹ ਇਂਸਾਨ ਨਹੀਂ।

ਏਕ ਬੜੀ ਸਚ੍ਚਾਈ
ਉਸ ਸਚ੍ਚੇ ਮਾਲਿਕ ਨੇ ਅਪਨੇ ਸਚ੍ਚੇ ਪ੍ਰਨ੍ਯ, ਕੁਰਆਨ ਮੇ ਏਕ ਸਚ੍ਚਾਈ ਹਮ ਕੋ ਬਤਾਈ ਹੈ।
ਅਨੁਵਾਦ: ਹਰ ਏਕ ਜੀਵਨ ਕੋ ਮੌਤ ਕਾ ਮਜ਼ਾ ਚਖਨਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇਂ ਹਮਾਰੀ ਓਰ ਪਲਟ ਕਰ ਆਨਾ ਹੋਗਾ। (ਸੁਰ ਅਨਕਬੂਤ 58)
ਇਸ ਆਯਤ ਕੇ ਦੋ ਭਾਗ ਹੈਂ। ਪਹਲਾ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਧਰ੍ਮ, ਹਰ ਜਾਨਦਾਰ ਕੋ ਮੌਤ ਕਾ ਮਜ਼ਾ ਚਖਨਾ ਹੈ। ਯਹ ਐਸੀ ਬਾਤ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਧਰ੍ਮ, ਹਰ ਸਮਾਜ ਔਰ ਹਰ ਜਗਹ ਕਾ ਆਦਮੀ ਇਸ ਬਾਤ ਪਰ ਯਕੀਨ ਰਖਤਾ ਹੈ ਬਲ੍ਕਿ ਜੋ ਧਰ੍ਮ ਕੋ ਮਾਨਤਾ ਭੀ ਨਹੀਂ ਵਹ ਭੀ ਸਚ੍ਚਾਈ ਕੇ ਆਗੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾਤਾ ਹੈ ਔਰ ਜਾਨਵਰ ਤਕ ਮੌਤ ਕੀ ਸਚ੍ਚਾਈ ਕੋ ਸਮਝਤੇ ਹੈਂ। ਚੂਹਾ ਬਿਲ੍ਲੀ ਕੋ ਦੇਖਕਰ ਭਾਗਤਾ ਹੈ ਔਰ ਕੁਤ੍ਤਾ ਭੀ ਸੜਕ ਪਪਰ ਆਤੀ ਹੁਈ ਕਿਸੀ ਗਾੜੀ ਕੋ ਦੇਖਕਰ ਭਾਗ ਉਠਤਾ ਹੈ। ਇਸਲਿਏ ਕਿ ਇਨ ਕੀ ਮੌਤ ਕਾ ਯਕੀਨ (ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ) ਹੈ।

ਮੌਤ ਕੇ ਬਾਦ
ਇਸ ਆਯਤ ਕੇ ਦੂਸਰੇ ਭਾਗ ਮੇਂ ਕੁਰਆਨ ਮਜੀਦ ਏਕ ਬੜੀ ਸਚ੍ਚਾਈ ਕੀ ਤਰਫ ਹਮੇਂ ਆਕਰ੍ਸ਼ਿਤ ਕਰਤਾ ਹੈ ਯਦਿ ਵਹ ਇਂਸਾਨ ਕੀ ਸਮਝ ਮੇ ਆ ਜਾਯੇ ਤੋ ਸਾਰੇ ਸਂਸਾਰ ਕਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਦਲ ਜਾਯੇ। ਵਹ ਸਚ੍ਚਾਈ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਮ ਮਰਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਮੇਰੀ ਤਰਫ਼ ਲੌਟ ਜਾਓਗੇ ਔਰ ਇਸ ਸਂਸਾਰ ਮੇਂ ਜੈਸੇ ਭੀ ਕਾਰ੍ਯ ਕਰੋਗੇ ਵੈਸਾ ਬਦਲਾ ਪਾਓਗੇ।
ਮਰਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਤੁਮ ਗਲ ਸੜ ਜਾਓਗੇ ਔਰ ਦੋਬਾਰਾ ਪੈਦਾ ਨਹੀ ਕਿਯੇ ਜਾਓਗੇ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨ ਹੀ ਯਹ ਸਤ੍ਯ ਹੈ ਕਿ ਮਰਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਤੁਮ੍ਹਾਰੀ ਆਤ੍ਮਾ ਕਿਸੀ ਯੋਨਿ ਮੇਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਯੇਗੀ। ਯਹ ਦਰਸ਼੍ਟਿਕੋਣ ਕਿਸੀ ਮਾਨਵੀਯੇ ਬੁਦ੍ਧਿ ਕੀ ਕਸੌਟੀ ਪਰ ਖਰਾ ਨਹੀਂ ਉਤਰਤਾ।
ਪਹਲੀ ਬਾਤ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਆਵਾਗਮਣ ਕਾ ਯਹ ਦਰਸ਼੍ਟਿਕੋਣ ਵੇਦੋਂ ਮੇਂ ਉਪਲਬ੍ਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬਾਦ ਕੇ ਪੁਰਾਣੋਂ ਮੇਂ ਇਸਕਾ ਉਲ੍ਲੇਖ ਹੈ ਉਸ ਸੇ ਜ੍ਞਾਤ ਹੋਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਂਸਾਨ ਕੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਣੁਓਂ ਪਰ ਲਿਖੇ ਸਨ੍ਤਾਨੋਂ ਕੇ ਗੁਣ ਪਿਤਾ ਸੇ ਪੁਤ੍ਰ ਓਰ ਪੁਤ੍ਰ ਸੇ ਉਸਕੇ ਪੁਤ੍ਰ ਮੇਂ ਜਾਤੇ ਹੈਂ। ਇਸ ਧਾਰਣਾ ਕਾ ਆਰਮ੍ਭ ਇਸ ਤਰਹ ਹੁਆ ਕਿ ਸ਼ੈਤਾਨ (ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ) ਨੇ ਧਰ੍ਮ ਕੇ ਨਾਮ ਪਰ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਊਂਚ ਨੀਚ ਮੇਂ ਬਾਂਧ ਦਿਯਾ। ਧਰ੍ਮ ਕੇ ਨਾਮ ਪਰ ਸ਼ੁਦ੍ਰੋਂ ਸੇ ਸੇਵਾ ਲੇਨੇ ਔਰ ਉਨਕੋਂ ਨੀਚ ਸਮਝਨੇ ਵਾਲੇ ਧਰ੍ਮ ਕੇ ਠੇਕੇਦਾਰੋਂ ਸੇ ਸਮਾਜ ਕੇ ਦਬੇ ਕੁਚਲੇ ਲੋਗੋਂ ਨੇ ਜਬ ਯਹ ਸਵਾਲ ਕਿਯਾ ਕਿ ਜਬ ਹਮਾਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨੇ ਵਾਲਾ ਈਸ਼੍ਵਰ ਹੈ ਉਸਨੇ ਸਬ ਇਂਸਾਨੋਂ ਕੋ ਆਂਖ, ਕਾਨ, ਨਾਮ ਹਰ ਚੀਜ ਮੇਂ ਬਰਾਬਰ ਬਨਾਯਾ ਹੈ ਤੋ ਆਪ ਲੋਗੋਂ ਨੇ ਅਪਨੇ ਆਪ ਕੋ ਬੜਾ ਔਰ ਹਮੇਂ ਨੀਚਾ ਕ੍ਯਾਂੇ ਬਨਾਯਾ। ਇਸਕੇ ਲਿਏ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਆਵਾਗਮਨ ਕਾ ਸਹਾਰਾ ਲੇਕਰ ਯਹ ਕਹ ਦਿਯਾ ਕਿ ਤੁਮ੍ਹਾਰੇ ਪਿਛਲੇ ਜ਼ਨ੍ਮ ਕੇ ਕਰ੍ਮੋ ਨੇ ਤੁਮ੍ਹੇਂ ਨੀਚ ਬਨਾਯਾ ਹੈ।
ਇਸ ਧਾਰਣਾ ਕੇ ਅਨ੍ਤਰ੍ਗਤ ਸਾਰੀ ਆਤ੍ਮਾਯੇਂ ਦੋਬਾਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਤੀ ਹੈਂ। ਔਰ ਅਪਨੇ ਕਰ੍ਮੋ ਕੇ ਹਿਸਾਬ ਸੇ ਯੋਨਿ ਬਦਲਕਰ ਆਤੀ ਹੈ। ਅਧਿਕ ਕੁਕਰ੍ਮ ਕਰਨੇ ਹੈਂ। ਉਨਸੇ ਅਧਿਕ ਕੁਕਰ੍ਮ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਵਨਸ੍ਪਤਿ ਕੀ ਯੋਨਿ ਮੇਂ ਚਲੇ ਜਾਤੇ ਹੈਂ, ਔਰ ਜਿਸਕੇ ਕਰ੍ਮ ਅਚ੍ਛੇ ਹੋਤੇ ਹੈ ਵਹ ਮੋਕ੍ਸ਼ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰ ਲੇਤੇ ਹੈਂ।

ਆਵਾਗਮਨ ਕੇ ਤੀਨ ਵਿਰੋਧੀ
ਤਰ੍ਕ (ਦਲੀਲੇਂ)
ਇਸ ਕ੍ਰਮ ਮੇ ਸਬਸੇ ਬੜੀ ਬਾਤ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਸਂਸਾਰ ਕੇ ਵਿਦ੍ਵਾਨੋਂ ਔਰ ਸ਼ੋਧ ਕਾਰ੍ਯ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਸਾਇਂਸ ਦਾਨੋਂ ਕਾ ਕਹਨਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਧਰਤੀ ਪਰ ਸਬਸੇ ਪਹਲੇ ਵਨਸ੍ਪਤਿ ਜਗਤ ਨੇ ਜਨ੍ਮ ਲਿਯਾ। ਫਿਰ ਜਾਨਵਰ ਪੈਦਾ ਹੁਏ ਔਰ ਉਸਕੇ ਕਰੋੜੋਂ ਵਰ੍ਸ਼ ਬਾਦ ਇਨ੍ਸਾਨ ਕਾ ਜਨ੍ਮ ਹੁਆ। ਅਬ ਜਬਕਿ ਇਂਸਾਨ ਅਭੀ ਇਸ ਧਰਤੀ ਪਰ ਪੈਦਾ ਹੀ ਨਹੀ ਹੁਏ ਥੇ ਔਰ ਕਿਸੀ ਇਨ੍ਸਾਨੀ ਆਤ੍ਮਾ ਨੇ ਅਭੀ ਬੁਰੇ ਕਰ੍ਮ ਨਹੀਂ ਕਿਏ ਥੇ ਤੋ ਕਿਨ ਆਤ੍ਮਾਓਂ ਨੇ ਵਨਸ੍ਪਤਿ ਔਰ ਜਾਨਵਰੋਂ ਕੇ ਸ਼ਰੀਰ ਮੇਂ ਜਨ੍ਮ ਲਿਯਾ?
ਦੂਸਰੀ ਬਾਤ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਧਾਰਣਾ ਕਾ ਮਾਨ ਲੇਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਯਹ ਮਾਨਨਾ ਪੜੇਗਾ ਕਿ ਇਸ ਧਰਤੀ ਪਰ ਪ੍ਰਾਣਿਯੋਂ ਕੀ ਸਂਖ੍ਯਾ ਮੇਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕਮੀ ਹੋਤੀ ਰਹੇ। ਜੋ ਆਤ੍ਮਾਯੇਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰ ਲੇਂਗੀ। ਉਨਕੀ ਸਂਖ੍ਯਾ ਕਮ ਹੋਤੀ ਰਹਨੀ ਚਾਹਿਯੇ। ਅਬ ਕਿ ਯਹ ਤਥ੍ਯ ਹਮਾਰੇ ਸਾਗਨੇ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਧਰਤੀ ਪਰ ਇਨ੍ਸਾਨ ਜੀਵ ਜਨ੍ਤੁ ਔਰ ਵਨਸ੍ਪਤਿ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣਿਯੋਂ ਕੀ ਜਨਸਂਖ੍ਯਾ ਮੇਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਦ੍ਧਿ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਤੀਸਰੀ ਬਾਤ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਂਸਾਰ ਮੇਂ ਜਨ੍ਮ ਲੇਨੇ ਵਾਲੋਂ ਔਰ ਮਰਨੇ ਵਾਲੋਂ ਕੀ ਸਂਖ੍ਯਾ ਮੇਂ ਜ਼ਮੀਨ ਆਸਮਾਨ ਕਾ ਅਨ੍ਤਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇਤਾ ਹੈ। ਮਰਨੇਵਾਲੇ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਕੀ ਤੁਲਨਾ ਮੇਂ ਜਨ੍ਮ ਲੇਨੇ ਵਾਲੇ ਬਚ੍ਚੋਂ ਕੀ ਸਂਖ੍ਯਾ ਕਹੀਂ ਅਧਿਕ ਹੈ। ਕਭੀ-ਕਭੀ ਕਰੋੜੋ ਮਚ੍ਛਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਤੇ ਹੈ ਜਬ ਕਿ ਮਰਨੇ ਵਾਲੇ ਉਸਸੇ ਬਹੁਤ ਕਮ ਹੋਤੇ ਹੈ। ਕਹੀਂ-ਕਹੀਂ ਕੁਛ ਬਚ੍ਚੋਂ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਯਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਜਾਤਾ ਹੈ ਕਿ ਵਹ ਉਸ ਜਗਹ ਕੋ ਪਹਚਾਨ ਰਹਾ ਹੈ ਜਹਾ ਵਹ ਰਹਤਾ ਥਾ, ਅਪਨਾ ਪੁਰਾਨਾ, ਨਾਮ ਬਤਾ ਦੇਤਾ ਹੈ। ਔਰ ਯਹ ਭੀ ਕਿ ਵਹ ਦੋਬਾਰਾ ਜਨ੍ਮ ਲੇ ਰਹਾ ਹੈ। ਯਹ ਸਬ ਸ਼ੈਤਾਨ ਔਰ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਜੋ ਬਚ੍ਚੋਂ ਕੇ ਸਿਰ ਚਢ ਕਰ ਬੋਲਤੇ ਹੈ ਔਰ ਇਨ੍ਸਾਨੋਂ ਕੇ ਦੀਨ ਈਮਾਨ ਕੋ ਖਰਾਬ ਕਰਤੇ ਹੈਂ।
ਸਚ੍ਚੀ ਬਾਤ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਯਹ ਸਚ੍ਚਾਈ ਮਰਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਹਰ ਇਨ੍ਸਾਨ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਆ ਜਾਯੇਗੀ ਕਿ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਮਰਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਅਪਨੇ ਮਾਲਿਕ ਕੇ ਪਾਸ ਜਾਤਾ ਹੈ, ਔਰ ਇਸ ਸਂਸਾਰ ਮੇ ਉਸਨੇ ਜੈਸੇ ਕਰ੍ਮ ਕਿਯੇ ਹੈ ਉਨਕੇ ਹਿਸਾਬ ਸੇ ਸਜ਼ਾ ਅਥਵਾ ਬਦਲਾ ਪਾਯੇਗਾ।
ਕਰ੍ਮੋ ਕਾ ਫਲ ਮਿਲੇਗਾ
ਯਦਿ ਵਹ ਸਤਕਰ੍ਮ ਕਰੇਗਾ ਭਲਾਈ ਔਰ ਨੇਕੀ ਕੀ ਰਾਹ ਪਰ ਚਲੇਗਾ ਤੋ ਵਹ ਸ੍ਵਰ੍ਗ ਮੇਂ ਜਾਯੇਗਾ। ਸ੍ਵਰ੍ਗ ਜਹਾਂ ਹਰ ਆਰਾਮ ਕੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ। ਔਰ ਐਸੀ-ਐਸੀ ਸੁਖਪ੍ਰਦ ਔਰ ਆਰਾਮ ਕੀ ਚੀਜ਼ੇਂ ਹੈ ਜਿਨਕੋਂ ਇਸ ਸਂਸਾਰ ਮੇਂ ਨ ਕਿਸੀ ਆਂਖ ਨੇ ਦੇਖਾ, ਨ ਕਿਸੀ ਕਾਨ ਨੇ ਸੁਨਾ, ਔਰ ਨ ਕਿਸੀ ਦਿਲ ਮੇਂ ਉਸਕਾ ਖ਼੍ਯਾਲ ਗੁਜਾਰਾ। ਔਰ ਸਬਸੇ ਬੜੀ ਜਨ੍ਨਤ (ਸ੍ਵਰ੍ਗ) ਕੀ ਉਪਲਬ੍ਧਿ ਯਹ ਹੋਗੀ ਕਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਵਾਸੀ ਲੋਗ ਵਹੌ ਅਪਨੇ ਮਾਲਿਕ ਕੇ ਅਪਨੀ ਆਂਖੋਂ ਸੇ ਦਰ੍ਸ਼ਨ ਕਰ ਸਕੇਂਗੇ। ਜਿਸਕੇ ਬਰਾਬਰ ਵਿਨੋਦ ਔਰ ਮਜੇ਼ ਕੋਈ ਚੀਜ ਨਹੀਂ ਹੋਗੀ।
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜੋ ਲੋਗ ਕੁਕਰ੍ਮ (ਬੁਰੇ ਕਾਮ) ਕਰੇਂਗੇ, ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਅਪਨੇ ਮਾਲਿਕ ਕੀ ਆਜ੍ਞਾ ਕਾ ਉਲ੍ਲਂਘਨ ਕਰੇਂਗੇੇ, ਵਹ ਨਰਕ ਮੇ ਡਾਲੇ ਜਾਯੇਗੇ, ਵਹ ਵਹੌ ਆਗ ਮੇਂ ਜਲੇਂਗੇ। ਵਹੌ ਉਨ੍ਹੇਂ ਹਰ ਪਾਪ ਕੀ ਸਜ਼ਾ ਔਰ ਦਂਡ ਮਿਲੇਗਾ। ਔਰ ਸਬ ਸੇ ਬੜੀ ਸਜਾ ਯਹ ਹੋਗੀ ਕਿ ਵਹ ਅਪਨੇ ਮਾਲਿਕ ਕੇ ਦਰ੍ਸ਼ਨ ਸੇ ਵਂਚਿਤ ਰਹ ਜਾਐਗੇ। ਔਰ ਉਨ ਪਰ ਉਨਕੇ ਮਾਲਿਕ ਕਾ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤ ਕ੍ਰੋਧ ਹੋਗਾ।

ਈਸ਼੍ਵਰ ਕਾ ਸਾਝੀ ਬਨਾਨਾ
ਸਬਸੇ ਬੜਾ ਪਾਪ ਹੈ
ਉਸ ਸਚ੍ਚੇ ਮਾਲਿਕ ਨੇ ਅਪਨੇ ਕੁਰਆਨ ਮੇਂ ਹਮੇਂ ਬਤਾਯਾ ਕਿ ਨੇਕਿਯੋਂ, ਸਤਕਰ੍ਮ, ਪੁਣ੍ਯ ਓਰ ਸਦਾਚਾਰ ਛੋਟੇ ਭੀ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਬੜੇ ਭੀ ਇਸੀ ਪ੍ਰਾਕਰ ਉਸ ਮਾਲਿਕ ਕੇ ਯਹੌ ਗੁਨਾਹ, ਕੁਕਰ੍ਮ, ਪਾਪ ਭੀ ਛੋਟੇ ਬੜੇ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਉਸਨੇ ਹਮੇਂ ਬਤਾਯਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਪਾਪ ਹਮੇਂ ਸਬ ਸੇ ਅਧਿਕ ਸਜ਼ਾ ਕਾ ਭਾਗੀਦਾਰ ਬਨਾਤਾ ਹੈ, ਔਰ ਜਿਸਕੋ ਵਹ ਕਭੀ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਨਹੀ ਕਰੇਗਾ, ਔਰ ਜਿਸ ਕਾ ਕਰਨੇ ਵਾਲਾ ਸਦੈਵ ਨਰਕ ਮੇਂ ਜਲਤਾ ਰਹੇਗਾ, ਓਰ ਉਸਕੋ ਮੌਤ ਭੀ ਨ ਆਯੇਗੀ ਵਹ ਉਸ ਅਕੇਲੇ ਮਾਲਿਕ ਕਾ ਕਿਸੀ ਕੋ ਸਾਝੀ ਬਨਾਨਾ ਹੈ, ਅਪਨੇ ਸ਼ੀਸ਼ ਔਰ ਮਸ੍ਤਿਸ਼੍ਕ ਕੋ ਉਸਕੇ ਅਤਿਰਿਕ੍ਤ ਕਿਸੀ ਦੂਸਰੇ ਕੇ ਆਗੇ ਝੁਕਾਨਾ, ਅਪਨੇ ਹਾਥ ਕਿਸੀ ਔਰ ਕੇ ਆਗੇ ਜੋੜਨਾ, ਉਸਕੇ ਅਲਾਵਾ ਕਿਸੀ ਔਰ ਕੋ ਪੂਜਾ ਕੇ ਯੋਗ੍ਯ ਮਾਨਨਾ, ਮਾਰਨੇ ਵਾਲਾ ਜਿਨ੍ਦਾ ਕਰਨੇ ਵਾਲਾ, ਰੋਜੀ ਦੇਨੇ ਵਾਲਾ ਔਰ ਲਾਭ ਹਾਨਿ ਕਾ ਮਾਲਿਕ ਸਮਝਨਾ ਘੋਰ ਪਾਪ ਔਰ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤ ਅਤ੍ਯਾਚਾਰ ਹੈ ਚਾਹੇ ਵਹ ਕਿਸੀ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਾ ਕੋ ਮਾਨਾ ਜਾਯੇ ਯਾ ਸੂਰਜ ਚਾਂਦ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰ ਅਥਵਾ ਕਿਸੀ ਪੀਰ ਫ਼ਕੀਰ ਕੋ। ਕਿਸੀ ਕੋ ਭੀ ਉਸ ਮਾਲਿਕ ਕੇ ਅਲਾਵਾ ਪੂਜਾ ਯੋਗ੍ਯ ਸਮਝਨਾ ਸ਼ਿਰ੍ਕ ਹੈ ਜਿਸਕੋ ਵਹ ਮਾਲਿਕ ਕਭੀ ਮਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਇਸਕੇ ਅਲਾਵਾ ਹਰ ਪਾਪ ਕੋ ਵਹ ਅਗਰ ਚਾਹੇ ਤੋ ਮਾਫ਼ (ਕ੍ਸ਼ਮਾ) ਕਰ ਦੇਗਾ। ਇਸ ਪਾਪ ਕੋ ਸ੍ਵਂਯ ਹਮਾਰੀ ਬੁਦ੍ਧਿ ਭੀ ਇਤਨੀ ਹੀ ਬੁਰਾ ਸਮਝਤੀ ਹੈ ਔਰ ਹਮ ਭੀ ਇਸ ਕਰ੍ਮ ਕੋ ਇਤਨਾ ਹੀ ਨਾਪਸਂਦ ਕਰਤੇ ਹੈਂ।
ਏਕ ਉਦਾਹਾਰਣ
ਉਦਾਹਾਰਣਾਰ੍ਥ ਯਦਿ ਆਪਕੀ ਪਤ੍ਨੀ ਬੜੀ ਝਗੜਾਲੂ ਔਰ ਬਾਤ-ਬਾਤ ਪਰ ਗਾਲਿਯੋਂ ਦੇਨੇ ਵਾਲੀ ਹੋ। ਔਰ ਕੁਛ ਕਹਨਾ ਸੁਨਨਾ ਨਹੀਂ ਮਾਨਤੀ ਹੋ ਲੇਕਿਨ ਆਪ ਉਸ ਸੇ ਘਰ ਸੇ ਨਿਕਲਨੇ ਕੋ ਕਹ ਦੇਂ ਤੋ ਵਹ ਕਹਤੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਤੇਰੀ ਹੂਂ ਤੇਰੀ ਰਹੂਂਗੀ, ਔਰ ਤੇਰੇ ਦਰਵਾਜੇ ਪਰ ਮਰੂਂਗੀ, ਔਰ ਏਕ ਪਲ ਕ ਲਿਏ ਤੇਰੇ ਘਰ ਸੇ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾਊਂਗੀ ਤੋ ਆਪ ਲਾਖ ਕ੍ਰੋਧ ਔਰ ਗੁਸ੍ਸੇ ਕੇ ਬਾਦ ਭੀ ਉਸਸੇ ਨਿਰ੍ਵਾਹ ਕਰਨੇ ਪਰ ਵਿਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਏਂਗੇ।
ਇਸਕੇ ਵਿਪਰੀਤ ਯਦਿ ਆਪਕੀ ਪਤ੍ਨੀ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤ ਸੇਵਾ ਕਰਨੇ ਵਾਲੀ ਔਰ ਆਜ੍ਞਾਕਾਰੀ ਹੈ, ਵਹ ਹਰ ਸਮਯ ਆਪਕਾ ਧ੍ਯਾਨ ਰਖਤੀ ਹੈ, ਆਪਕੇ ਲਿ ਭੋਜਨ ਗਰ੍ਮ ਕਰਤੀ ਹੈ ਓਰ ਪਰੋਸਤੀ ਹੈ ਪ੍ਯਾਰ ਔਰ ਪ੍ਰੇਮ ਕੀ ਬਾਤੇਂ ਕਰਤੀ ਹੈ, ਵਹ ਏਕ ਦਿਨ ਆਪ ਸੇ ਕਹਨੇ ਲਗੇ ਆਪ ਮੇਰੇ ਪਤਿ ਦੇਵ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਅਕੇਲੇ ਆਪ ਸੇ ਕਾਮ ਨਹੀਂ ਚਲਤਾ, ਇਸਲਿਏ ਅਪਨੇ ਪੜੋਸੀ ਜੋ ਹੈਂ ਮੈਂਨੇ ਆਜ ਸੇ ਉਨ੍ਹੇਂ ਭੀ ਅਪਨਾ ਪਤਿ ਬਨਾ ਲਿਯਾ ਹੈ ਤੋ ਯਦਿ ਆਪ ਮੇਂ ਕੁਛ ਭੀ ਲਜ੍ਜਾ ਔਰ ਮਾਨਵਤਾ ਹੈ ਔਰ ਆਪ ਕੇ ਖੂਨ ਮੇ ਗਰ੍ਮੀ ਹੈ ਤੋ ਆਪ ਯਹ ਬਦਾਰ੍ਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਯੇਂਗੇ, ਯਾ ਅਪਨੀ ਪਤ੍ਨੀ ਕੀ ਜਾਨ ਲੇ ਲੇਂਗੇ ਅਥਵਾ ਸ੍ਵਂਯ ਮਰ ਜਾਯੇਂਗੇ।
ਆਖਿਰ ਐਸਾ ਕ੍ਯੋਂ ਹੈ? ਕੇਵਲ ਇਸਲਿਏ ਕਿ ਆਪ ਅਪਨੀ ਪਤ੍ਨੀ ਕੇ ਲਿਏ ਕਿਸੀ ਕੋ ਸਾਝੀ ਦੇਖਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹਤੇ। ਆਪ ਨੁਤ੍ਫੇ (ਵੀਰ੍ਯ) ਕੀ ਏਕ ਬੂਂਦ ਸੇ ਬਨੇ ਹੈਂ ਤੋ ਅਪਨਾ ਸਾਝੀ ਨਹੀਂ ਕਰਤੇ, ਤੋ ਵਹ ਮਾਲਿਕ ਜੋ ਉਸ ਅਪਵਿਤ੍ਰ ਬੂਂਦ ਸੇ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਕੋ ਪੈਦਾ ਕਰਤਾ ਹੈ, ਵਹ ਕੈਸੇ ਯਹ ਬਦਾਰ੍ਸ਼ਤ ਕਰ ਲੇਗਾ ਕਿ ਕੋਈ ਉਸਕਾ ਸਾਝੀ ਹੋ। ਉਸਕੇ ਸਾਥ ਕਿਸੀ ਔਰ ਕੀ ਭੀ ਪੂਜਾ ਕੀ ਜਾਯੇ। ਜਬ ਕਿ ਇਸ ਪੂਰੇ ਸਂਸਾਰ ਮੇਂ ਜਿਸਕੋ ਜੋ ਕੁਛ ਦਿਯਾ ਹੈ ਉਸੀ ਨੇ ਦਿਯਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਏਕ ਵੇਸ਼੍ਯਾ ਅਪਨੀ ਮਾਨ ਮਰ੍ਯਾਦਾ ਬੇਚਕਰ ਹਰ ਆਨੇ ਵਾਲੇ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਕੋ ਅਪਨੇ ਊਪਰ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਦੇਤੀ ਹੈ ਤੋ ਇਸਕੇ ਕਾਰਣ ਵਹ ਹਮਾਰੀ ਆਂਖੋਂ ਸੇ ਗਿਰੀ ਹੁਈ ਰਹਤੀ ਹੈ। ਵਹ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਅਪਨੇ ਮਾਲਿਕ ਕੀ ਆਂਖੋ ਮੇਂ ਉਸ ਸੇ ਅਧਿਕ ਨੀਚ ਔਰ ਗਿਰ ਹੁਆ ਹੈ ਜੋ ਉਸਕੋ ਛੋੜਕਰ ਕਿਸੀ ਔਰ ਕੀ ਪੂਜਾ ਮੇਂ ਵਿਲੀਨ ਹੋ। ਵਹ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਯਾ ਮੂਰ੍ਤਿ ਹੋ ਅਥਵਾ ਕੋਈ ਦੂਸਰੀ ਵਸ੍ਤੁ।

ਪਵਿਤ੍ਰ ਕੁਰਆਨ ਮੇ ਮੂਰ੍ਤਿ
ਪੂਜਾ ਕਾ ਵਿਰੋਧ
ਮੂਰ੍ਤਿ ਪੂਜਾ ਕੇ ਲਏ ਕੁਰਆਨ ਮੇਂ ਏਕ ਉਦਾਹਰਣ ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ ਜੋ (ਗੌਰ) ਵਿਚਾਰ ਕਰਨੇ ਯੋਗ੍ਯ ਹੈ।
‘‘ਅਲ੍ਲਾਹ ਕੋ ਛੋੜਕਰ ਤੁਮ ਜਿਨ ਵਸ੍ਤੁਓਂ ਕੋ ਪੂਜਤੇ ਹੋ ਵਹ ਸਬ ਮਿਲਕਰ ਏਕ ਮਕ੍ਖੀ ਭੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਤੀਂ, ਔਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਤੋ ਦੂਰ ਕੀ ਬਾਤ ਹੈ ਯਦਿ ਮਕ੍ਖੀ ਉਨਕੇ ਸਾਮਨੇ ਸੇ ਕੋਈ ਚੀਜ ਪ੍ਰਸਾਦ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਛੀਨ ਲੇ ਤੋ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲੇ ਸਕਤੀਂ। ਫਿਰ ਕੈਸੇ ਕਾਯਰ ਹੈ ਪੂਜ੍ਯ ਔਰ ਕੈਸੇ ਕਮਜੋਰ ਹੈਂ ਪੂਜਨੇ ਵਾਲੇ, ਔਰ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਉਸ ਅਲ੍ਲਾਹ ਕੀ ਕਦ੍ਰ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜੈਸੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹਿਯੇ ਥੀ ਜੋ ਤਾਕਤਵਰ ਔਰ ਜਬਰਦਸ੍ਤ ਹੈ।‘‘
ਕ੍ਯਾ ਅਚ੍ਛੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ, ਬਨਾਨੇ ਵਾਲਾ ਤੋ ਸ੍ਵਂਯ ਈਸ਼੍ਵਰ ਹੋਤਾ ਹੈ ਅਪਨੇ ਹਾਥੋਂ ਸੇ ਬਨਾਯੀ ਗਯੀ ਮੂਰ੍ਤਿਯੋਂ ਕੇ ਹਮ ਬਨਾਨੇ ਵਾਲੇ ਯਦਿ ਇਨ ਮੂਰ੍ਤਿਯੋਂ ਮੇਂ ਥੋੜੀ ਬਹੁਤ ਸਮਝ ਹੋਤੀ ਤੋ ਵਹ ਹਮਾਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਤੀਂ।
ਏਕ ਬੋਦਾ ਵਿਚਾਰ
ਕੁਛ ਲੋਗੋਂ ਕਾ ਮਾਨਨਾ ਯਹ ਹੈਂ ਕਿ ਹਮ ਉਨਕੀ ਪੂਜਾ ਇਸ ਲਿਏ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਹੀ ਹਮੇਂ ਮਾਲਿਕ ਕਾ ਮਾਰ੍ਗ ਦਿਖਾਯਾ ਔਰ ਉਨਕੇ ਵਾਸ੍ਤੇ ਸੇ ਹਮ ਮਾਲਿਕ ਕੀ ਦਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰਤੇ ਹੈਂ। ਯਹ ਬਿਲ੍ਕੁਲ ਐਸੀ ਬਾਤ ਹੁਈ ਕਿ ਕੋਈ ਕੁਲੀ ਸੇ ਟ੍ਰੇਨ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਮਾਲੂਮ ਕਰੇਂ ਜਬ ਕੁਲੀ ਉਸੇ ਟ੍ਰੇਨ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇ ਦੇ ਤੋ ਵਹ ਟ੍ਰੇਨ ਕੀ ਜਗਹ ਕੁਲੀ ਪਰ ਹੀ ਸਵਾਰ ਹੋ ਜਾਯੇ, ਕਿ ਇਸਨੇ ਹੀ ਹਮੇਂ ਟ੍ਰੇਨ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਬਤਾਯਾ ਹੈ। ਇਸੀ ਤਰਹ ਅਲ੍ਲਾਹ ਕੀ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਔਰ ਮਾਰ੍ਗ ਬਤਾਨੇ ਵਾਲੇ ਕੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ ਬਿਲ੍ਕੁਲ ਐਸਾ ਹੈ ਜੈਸੇ ਟ੍ਰੇਨ ਕੋ ਛੋੜਕਰ ਕੁਲੀ ਪਰ ਸਵਾਰ ਹੋ ਜਾਨਾ।
ਕੁਛ ਭਾਈ ਯਹ ਭੀ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਹਮ ਕੇਵਲ ਧ੍ਯਾਨ ਜਮਾਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਇਨ ਮੂਰ੍ਤਿਯੋਂ ਕੋ ਰਖਤੇ ਹੈਂ। ਯਹ ਭੀ ਖੂਬ ਰਹੀ ਕਿ ਖੂਬ ਗੌਰ ਸੇ ਕਤ੍ਤੇ ਕੋ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹੈਂ ਔਰ ਕਹ ਰਹੇ ਹੈਂ ਕਿ ਪਿਤਾਜੀ ਕਾ ਧ੍ਯਾਨ ਜਮਾਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਕੁਤ੍ਤੇ ਕੋ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹੈਂ। ਕਹਾਂ ਪਿਤਾਜੀ ਕਹਾਂ ਕੁਤ੍ਤਾ? ਕਹਾਂ ਯਹ ਕਮਜੋ਼ਰ ਮੂਰ੍ਤਿ ਔਰ ਕਹਾ ਵਹ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤ ਬਲਵਾਨ, ਦਯਾਵਾਨ ਮਾਲਿਕ, ਇਸ ਸੇ ਧ੍ਯਾਨ ਬਂਧੇਗਾ ਯਾ ਹਟੇਗਾ।
ਨਿਸ਼੍ਕਰ੍ਸ਼ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੀ ਭੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੇ ਕਿਸੀ ਕੋ ਭੀ ਉਸਕਾ ਸਾਝੀ ਮਾਨਨਾ ਸਬਸੇ ਬੜਾ ਪਾਪ ਹੈ ਜਿਸਕੋ ਈਸ਼੍ਵਰ ਕਭੀ ਮਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਔਰ ਐਸਾ ਆਦਮੀ ਸਦਾ ਕੇ ਲਿਏ ਨਰਕ ਕਾ ਈਧਨ ਬਨੇਗਾ।
ਸਰ੍ਵਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠ ਨੇਕੀ ਈਮਾਨ ਹੈ
ਇਸੀ ਤਰਹ ਸਬ ਸੇ ਬੜੀ ਭਲਾਈ, ਪੁਣ੍ਯ ਔਰ ਨੇਕੀ ‘‘ਈਮਾਨ‘‘ ਹੈ ਜਿਸਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਸਂਸਾਰ ਕੇ ਤਮਾਮ ਧਰ੍ਮ ਵਾਲੇ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਸਬ ਕੁਛ ਯਹੀਂ ਛੋੜ ਜਾਨਾ ਹੈ। ਮਰਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਆਦਮੀ ਕੇ ਸਾਥ ਕੇਵਲ ਈਮਾਨ ਜਾਯੇਗਾ। ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਯਾ ਈਮਾਨ ਵਾਲਾ ਉਸਕੋ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਜੋ ਹਕ ਵਾਲੇ ਕੋ ਹਕ ਦੇਨੇ ਵਾਲਾ ਹੋ। ਔਰ ਹਕ ਮਾਰਨੇ ਵਾਲੇ ਕੋ ਜ਼ਾਲਿਮ ਕਹਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਪਰ ਸਬ ਸੇ ਬੜਾ ਅਧਿਕਾਰ ਉਸਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਕਾ ਹੈ। ਵਹ ਯਹ ਕਿ ਸਬ ਕੋ ਪੈਦਾ ਕਰਨੇ ਵਾਲਾ ਜ਼ਿਨ੍ਦਗੀ ਦੇਨੇ ਵਾਲਾ ਮਾਲਿਕ, ਰਬ, ਔਰ ਪੂਜਾ ਕੇ ਯੋਗ੍ਯ ਵਹ ਅਕੇਲਾ ਹੈ ਤੋ ਫਿਰ ਉਸੀ ਕੀ ਪੂਜਾ ਕੀ ਜਾਯੇ, ਉਸੀ ਕੋ ਮਾਲਿਕ ਲਾਭ-ਹਾਨਿ ਇਜ੍ਜ਼ਤ-ਜਿਲ੍ਲਤ ਦੇਨੇ ਵਾਲਾ ਸਮਝਾ ਜਾਯੇ ਔਰ ਯਹ ਦਿਯਾ ਹੁਆ ਜੀਵਨ ਉਸੀ ਕੀ ਮਰ੍ਜੀ ਔਰ ਆਜ੍ਞਾ ਕੇ ਪਾਲਨ ਕੇ ਸਾਥ ਵ੍ਯਤੀਤ ਕਿਯਾ ਜਾਏ, ਅਰ੍ਥਾਤ ਉਸੀ ਕੋ ਮਾਨਾ ਜਾਯੇਂ ਔਰ ਉਸੀ ਕੀ ਮਾਨੀ ਜਾਯੇਂ ਇਸੀ ਕਾ ਨਾਮ ਈਮਾਨ ਹੈ। ਉਸ ਮਾਲਿਕ ਕੋ ਅਕੇਲਾ ਮਾਨੇ ਬਿਨਾ ਔਰ ਉਸਕੇ ਆਜ੍ਞਾ ਪਾਲਨ ਕੇ ਬਿਨਾ ਇਨ੍ਸਾਨ ਈਮਾਨਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਤਾ। ਅਪਿਤੁ ਵਹ ਬੇਈਮਾਨ ਕਹਲਾਏਗਾ।
ਮਾਲਿਕ ਕਾ ਸਬਸੇ ਬੜਾ ਹਕ (ਅਧਿਕਾਰ) ਮਾਰਕਰ ਲੋਗੋਂ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਦਿਖਾਨਾ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਏਕ ਡਾਕੂ ਬਹੁਤ ਬੜੀ ਡਕੈਤੀ ਸੇ ਧਨਵਾਨ ਬਨ ਜਾਯੇਂ ਔਰ ਫਿਰ ਦੁਕਾਨ ਪਰ ਲਾਲਾਜੀ ਸੇ ਕਹੇ ਕਿ ਆਪਕਾ ਏਕ ਪੈਸਾ ਹਿਸਾਬ ਮੇਂ ਜ੍ਯਾਦਾ ਚਲਾ ਗਯਾ ਹੈ ਆਪ ਲੇ ਲੀਜਿਏ ਇਤਨਾ ਮਾਲ ਲੂਟਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਦੋ ਪੈਸੇ ਕਾ ਹਿਸਾਬ ਦੇਨਾ ਜੈਸੀ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਹੈ ਅਪਨੇ ਮਾਲਿਕ ਕੋ ਛੋੜਕਰ ਕਿਸੀ ਔਰ ਕੀ ਪੂਜਾ ਅਰ੍ਚਨਾ ਕਰਨਾ ਉਸ ਸੇ ਭੀ ਬੁਰੀ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਹੈ।
ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਕੇਵਲ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਸਾਨ ਅਪਨੇ ਮਾਲਿਕ ਕੋ ਅਕੇਲਾ ਮਾਨੇ ਉਸ ਅਕੇਲੇ ਕੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ ਔਰ ਉਸਕੇ ਦ੍ਵਾਰਾ ਦਿਯੇ ਗਯੇ ਜੀਵਨ ਕੀ ਹਰ ਘੜੀ ਕੋ ਮਾਲਿਕ ਕੀ ਮਰ੍ਜੀ ਔਰ ਉਸਕੀ ਆਜ੍ਞਾ ਪਾਲਨ ਕੇ ਸਾਥ ਵ੍ਯਤੀਤ ਕਰੇ। ਉਸਕੇ ਦਿਯੇ ਹੁਏ ਜੀਵਨ ਕੋ ਉਸਕੀ ਆਜ੍ਞਾ ਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਿਤਾਨਾ ਹੀ ਧਰ੍ਮ ਕਹਲਾਤਾ ਹੈ ਔਰ ਉਸਕੀ ਆਜ੍ਞਾ ਕਾ ਉਲ੍ਲਂਧਨ ਕਰਨਾ ਅਧਰ੍ਮ।
ਸਚ੍ਚਾ ਧਰ੍ਮ
ਸਚ੍ਚਾ ਧਰ੍ਮ ਸ਼ੁਰੂ ਸੇ ਹੀ ਏਕ ਹੈ ਔਰ ਸਬ ਕੀ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਅਕੇਲੇ ਕੋ ਮਾਨਾ ਜਾਯੇ, ਔਰ ਉਸਕੀ ਆਜ੍ਞਾ ਕਾ ਪਾਲਨ ਕਿਯਾ ਜਾਯੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕੁਰਆਨ ਨੇ ਕਹਾ ਹੈ ‘‘ਧਰ੍ਮ ਤੋ ਅਲ੍ਲਾਹ ਕਾ ਕੇਵਲ ਇਸ੍ਲਾਮ ਹੈ ਔਰ ਇਸ੍ਲਾਮ ਕੇ ਅਤਿਰਿਕ੍ਤ ਜੋ ਭੀ ਧਰ੍ਮ ਲਾਯਾ ਜਾਯੇਗਾ ਵਹ ਮਾਨ੍ਯ ਨਹੀਂ ਹੈ‘‘ (ਸੁਰ ਆਲੇ ਇਮਰਾਨ: 85)
ਇਨ੍ਸਾਨ ਕੀ ਕਮਜੋਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਕੀ ਆਂਖ ਏਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੀਮਾ ਤਕ ਦੇਖ ਸਕਤੀ ਹੈ, ਉਸਕੇ ਕਾਨ ਏਕ ਸੀਮਾ ਤਕ ਸੂਂਘਨੇ, ਚਖਨੇ ਔਰ ਛੂਨੇ ਕੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿ ਭੀ ਸੀਮਿਤ ਹੈ, ਇਨ ਪਾਂਚ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋਂ ਸੇ ਉਸਕੀ ਬੁਦ੍ਧਿ ਕੋ ਮਾਲੂਮਾਤ ਮਿਲਤੀ ਹੈ। ਇਸੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਬੁਦ੍ਧਿ ਕੇ ਕਾਰ੍ਯ ਕੀ ਭੀ ਏਕ ਸੀਮਾ ਹੈ।
ਵਹ ਮਾਲਿਕ ਕਿਸ ਤਰਹ ਕਾ ਜੀਵਨ ਪਸਨ੍ਦ ਕਰਤਾ ਹੈ, ਉਸਕੀ ਪੂਜਾ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀ ਜਾਯੇ, ਮਰਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਕ੍ਯਾ ਹੋਗਾ? ਸ੍ਵਰ੍ਗ ਔਰ ਨਰਕ ਮੇਂ ਲੇ ਜਾਨੇ ਵਾਲੇ ਕਰ੍ਮ ਕ੍ਯਾ ਹੈਂ? ਯਹ ਸਬ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਕੀ ਬੁਦ੍ਧਿ ਔਰ ਸ੍ਵਂਯ ਇਨ੍ਸਾਨ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਾ ਸਕਤਾ।
ਈਸ਼ਦੂਤ
ਇਨ੍ਸਾਨ ਕੀ ਇਸ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਪਰ ਦਯਾ ਕਰਕੇ ਉਸਕੇ ਮਾਲਿਕ ਨੇ ਉਨ ਮਹਾਨ ਪੁਰੂਸ਼ੋਂ ਪਰ ਜਿਨਕੋ ਉਸਨੇ ਇਸ ਪਦਵੀ ਕੇ ਯੋਗ੍ਯ ਸਮਝਾ ਅਪਨੇ, ਦੂਤੋਂ (ਫਰਿਸ਼੍ਤੋਂ) ਕੇ ਦ੍ਵਾਰਾ ਅਪਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਭੇਜੇ ਜਿਨ੍ਹੋਂਨੇ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਕੋ ਜੀਵਨ ਵ੍ਯਤੀਤ ਕਰਨੇ ਔਰ ਅਪਨੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੇ ਢਂਗ ਬਤਾਯੇ ਔਰ ਜੀਵਨ ਕੀ ਵਹ ਹਕੀਕਤੇਂ ਬਤਾਯੀਂ ਜੋ ਵਹ ਅਪਨੀ ਬੁਦ੍ਧਿ ਕੇ ਆਧਾਰ ਪਰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਤਾ ਥਾ। ਐਸੇ ਮਹਾਨ ਪੁਰੂਸ਼ੋਂ ਕੇ ਨਬੀ, ਰਸੂਲ ਯਾ ਪੈਗ਼ਮ੍ਬਰ (ਸਂਦੇਸ਼੍ਟਾ) ਕਹਾ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਉਸੇ ਅਵਤਾਰ ਭੀ ਕਹ ਸਕਤੇ ਹੈ ਯਦਿ ਅਵਤਾਰ ਕਾ ਮਤਲਬ ਯਹ ਹੋ ਜਿਸ ਪਰ ਉਤਾਰਾ ਜਾਯੇ। ਆਜਕਲ ਅਵਤਾਰ ਕਾ ਮਤਲਬ ਯਹ ਸਮਝਾ ਜਾਤਾ ਹੈ ਕਿ ਵਹ ਸ੍ਵਂਯ ਈਸ਼੍ਵਰ ਹੈ ਅਥਵਾ ਈਸ਼੍ਵਰ ਉਸਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਉਤਰਾ। ਯਹ ਅਨ੍ਧਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਹੈ। ਯਹ ਬਹੁਤ ਬੜਾ ਪਾਪ ਹੈ। ਇਸ ਅਨ੍ਧਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਨੇ ਏਕ ਮਾਲਿਕ ਕੀ ਪੂਜਾ ਸੇ ਹਟਾ ਕਰ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਕੋ ਮੂਰ੍ਤਿ ਪੂਜਾ ਕੀ ਦਲਦਲ ਮੇ ਫਂਸਾ ਦਿਯਾ।
ਯਹ ਮਹਾਪੁਰੂਸ਼ ਜਿਨ ਕੋ ਅਲ੍ਲਾਹ ਨੇ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਸਚ੍ਚਾ ਮਾਰ੍ਗ ਬਤਾਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਚੁਨਾ, ਔਰ ਜਿਨ ਕੋ ਨਬੀ, ਰਸੂਲ ਕਹਾ ਗਯਾ। ਹਰ ਬਸ੍ਤੀ ਔਰ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਔਰ ਹਰ ਜ਼ਮਾਨੇ ਮੇਂ ਆਤੇ ਰਹੇ ਹੈਂ। ਉਨ ਸਬ ਨੇ ਏਕ ਈਸ਼੍ਵਰ ਕੋ ਮਾਨਨੇ, ਕੇਵਲ ਉਸੀ ਅਕੇਲੇ ਕੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੇ ਔਰ ਉਸਕੀ ਮਰ੍ਜ਼ੀ ਸੇ ਜੀਵਨ ਵ੍ਯਤੀਤ ਕਰਨੇ ਕਾ ਜੋ ਢਂਗ (ਸ਼ਰੀਅਤ ਯਾ ਧਾਰ੍ਮਿਕ ਕਾਨੂਨ) ਵਹ ਲਾਯੇਂ ਹੈਂ ਉਨਕਾ ਪਾਲਨ ਕਰਨੇ ਕੋ ਕਹਾ। ਉਨਮੇਂ ਸੇ ਏਕ ਰਸੂਲ ਨੇ ਭੀ ਏਕ ਈਸ਼੍ਵਰ ਕੇ ਅਲਾਵਾ ਕਿਸੀ ਕੋ ਭੀ ਪੂਜਾ ਕੇ ਲਿਏ ਨਹੀਂ ਬੁਲਾਯਾ ਅਪਿਤੁ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਸਬ ਸੇ ਜ੍ਯਾਦਾ ਇਸੀ ਪਾਪ ਸੇ ਰੋਕਾ ਉਨਕੀ ਬਾਤੋਂ ਪਰ ਲੋਗੋਂ ਨੇ ਯਕੀਨ ਕਿਯਾ ਔਰ ਸਚ੍ਚੇ ਰਾਸ੍ਤੋਂ ਪਰ ਚਲਨੇ ਲਗੇ।

ਮੂਰ੍ਤਿ ਪੂਜਾ ਕਾ ਆਰਮ੍ਭ
ਐਸੇ ਤਮਾਮ ਸਂਦੇਸ਼੍ਟਾ (ਪੈਗ਼ਮ੍ਬਰ) ਔਰ ਉਨਕੇ ਅਨੁਯਾਯੀ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਥੇ, ਉਨਕੋ ਮੌਤ ਆਨੀ ਥੀ (ਜਿਸਕੋ ਮਰਤ੍ਯੂ ਨਹੀਂ ਵਹ ਕੇਵਲ ਖੁਦਾ ਹੈ) ਨਬੀ ਯਾ ਰਸੂਲ ਕੇ ਮਰਨੇ ਕੇ ਪਸ਼੍ਚਾਤ ਉਨਕੇ ਅਨੁਯਾਯਿਯੋਂ ਕੋ ਉਨਕੀ ਯਾਦ ਆਯੀ ਔਰ ਵੇ ਉਨ ਕੇ ਦੁਖ ਮੇਂ ਬਹੁਤ ਰੋਤੇ ਥੇ। ਸ਼ੈਤਾਨ ਕੋ ਅਵਸਰ ਮਿਲ ਗਯਾ ਵਹ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਕਾ ਦੁਸ਼੍ਮਨ ਹੈ। ਔਰ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਕੀ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾ ਕੇ ਲਿਏ ਉਸ ਮਾਲਿਕ ਨੇ ਉਸਕੋ ਬਹਕਾਨੇ ਔਰ ਬੁਰੀ ਬਾਤੇਂ ਉਸਕੇ ਦਿਲ ਮੇਂ ਡਾਲਨੇ ਕੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿ ਹੀ ਹੈ। ਕਿ ਦੇਂਖੇ ਕੌਨ ਉਸ ਪੈਦਾ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਮਾਲਿਕ ਕੋ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਔਰ ਕੌਨ ਸ਼ੈਤਾਨ ਕੋ ਮਾਨਤਾ ਹੈ।
ਸ਼ੈਤਾਨ ਲੋਗੋਂ ਕੇ ਪਾਸ ਆਯਾ ਔਰ ਕਹਾ ਕਿ ਤੁਮ੍ਹੇਂ ਅਪਨੇ ਮਹਾਗੁਰੂ (ਰਸੂਲ ਯਾ ਨਬੀ) ਸੇ ਬੜਾ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ। ਮਰਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਵੇ ਤੁਮ੍ਹਾਰੀ ਨਿਗਾਹੋਂ ਸੇ ਓਝਲ ਹੋ ਗਯੇ ਹੈ। ਅਤ ਮੈਂ ਉਨਕੀ ਏਕ ਮੂਰ੍ਤਿ ਬਨਾ ਦੇਤਾ ਹੂਂ ਉਸਕੋ ਦੇਖਕਰ ਤੁਮ ਸਨ੍ਤੁਸ਼੍ਟਿ ਪਾ ਸਕਤੇ ਹੋ। ਸ਼ੈਤਾਨ ਨੇ ਮੂਰ੍ਤਿ ਬਨਾਈ। ਜਬ ਉਸਕਾ ਜੀ ਕਰਤਾ ਵਹ ਉਸੇ ਦੇਖਾ ਕਰਤੇ ਥੇ। ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਜਬ ਇਸ ਮੂਰ੍ਤਿ ਕਾ ਪ੍ਰੇਮ ਉਨ ਕੇ ਮਨ ਮੇ ਬਸ ਗਯਾ ਸ਼ੈਤਾਨ ਨੇ ਕਹਾ ਕਿ ਯਦਿ ਤੁਮ ਇਸ ਮੂਰ੍ਤਿ ਕੇ ਆਗੇ ਅਪਨਾ ਸਿਰ ਝੁਕਾਓਗੇ ਤੋ ਇਸ ਮੂਰ੍ਤਿ ਮੇਂ ਭਗਵਾਨ ਕੋ ਪਾਓਗੇ। ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਕੇ ਦਿਲ ਮੇਂ ਮੂਰ੍ਤਿ ਕੀ ਬੜਾਈ ਪਹਲੇ ਹੀ ਭਰ ਚੁਕੀ ਥੀ। ਇਸਲਿਏ ਉਸਨੇ ਮੂਰ੍ਤਿ ਕੇ ਆਗੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾਨਾ ਔਰ ਉਸੇ ਪੂਜਨਾ ਆਰਮ੍ਭ ਕਰ ਦਿਯਾ ਔਰ ਯਹ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਜਿਸਕੇ ਜਿਸਕੇ ਪੂਜਨੇ ਯੋਗ੍ਯ ਕੇਵਲ ਏਕ ਈਸ਼੍ਵਰ ਤਥਾ ਮੂਰ੍ਤਿਯੋਂ ਕੋ ਪੂਜਨੇ ਲਗਾ ਔਰ ਸ਼ਿਰ੍ਕ ਮੇਂ ਫਂਸ ਗਯਾ।
ਇਸ ਸਮਸ੍ਤ ਸਂਸਾਰ ਕਾ ਸਰਦਾਰ (ਮਨੁਸ਼੍ਯ) ਜਬ ਪਤ੍ਥਰ ਯਾ ਮਿਟ੍ਟੀ ਕੇ ਆਗੇ ਝੁਕਾਨੇ ਲਗਾ ਤੋ ਵਹ ਜ਼ਲੀਲ ਹੁਆ ਔਰ ਮਾਲਿਕ ਕੀ ਨਿਗਾਹ ਸੇ ਗਿਰ ਕਰ ਸਦਾ ਕੇ ਲਿਏ ਨਰਕ ਕਾ ਈਧਨ ਬਨ ਗਯਾ। ਉਸਕੇ ਬਾਦ ਅਲ੍ਲਾਹ ਨੇ ਫਿਰ ਅਪਨੇ ਰਸੂਲ ਭੇਜੇ ਜਿਨ੍ਹੋਨੇ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਮੂਰ੍ਤਿ ਪੂਜਾ ਔਰ ਅਲ੍ਲਾਹ ਕੇ ਅਲਾਵਾ ਦੂਸਰੇ ਕੀ ਪੂਜਾ ਸੇ ਰੋਕਾ, ਕੁਛ ਲੋਗ ਉਨਕੀ ਬਾਤ ਮਾਨਤੇ ਰਹੇ ਤਥਾ ਕੁਛ ਲੋਗੋਂ ਨੇ ਉਨਕੀ ਅਵਮਾਨਨਾ ਕੀਂ। ਜੋ ਲੋਗ ਮਾਨਤੇ ਥੇ ਅਲ੍ਲਾਹ ਉਨਸੇ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨ ਹੋਤੇ, ਔਰ ਜੋ ਲੋਗ ਉਨਕੇ ਉਪਦੇਸ਼ੋ ਕੀ ਅਵਹੇਲਨਾ ਕਰਤੇ ਉਨਕੇ ਲਿਏ ਆਸਮਾਨ ਸੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਕੇ ਫੈਸਲੇ ਕਰ ਦਿਯੇ ਜਾਤੇ ਹੈ।
ਰਸੂਲੋਂ ਕੀ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ
ਏਕ ਕੇ ਬਾਦ ਏਕ ਨਬੀ ਔਰ ਰਸੂਲ ਆਤੇ ਰਹੇ, ਉਨਕੇ ਧਰ੍ਮ ਕਾ ਆਧਾਰ ਏਕ ਹੋਤਾ ਵਹ ਏਕ ਧਰ੍ਮ ਕੀ ਓਰ ਬੁਲਾਤੇ ਕਿ ਏਕ ਈਸ਼੍ਵਰ ਕੋ ਮਾਨੋ, ਕਿਸੀ ਕੋ ਉਸਕੇ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਤ੍ਵ ਔਰ ਗੁਣੋਂ ਮੇ ਂਸਾਝੀ ਨ ਬਨਾਓਂ, ਉਸਕੀ ਪੂਜਾ ਮੇਂ ਕਿਸੀ ਕੋ ਸਾਝੀ ਨ ਕਰੋ, ਉਸਕੇ ਸਬ ਰਸੂਲੋਂ ਕੋ ਸਚ੍ਚਾ ਜਾਨੋਂ, ਉਸਕੇ ਫਰਿਸ਼੍ਤੋਂ ਕੋ ਜੋ ਉਸਕੀ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਮਖ਼ਲੂਕ ਹੈਂ ਨ ਖਾਤੇ ਪੀਤੇ ਹੈ ਨ ਸੋਤੇ ਹੈਂ, ਹਰ ਕਾਮ ਮੇਂ ਮਾਲਿਕ ਕੀ ਆਜ੍ਞਾ ਪਾਲਨ ਕਰਤੇ ਹੈਂ, ਸਚ੍ਚਾ ਜਾਨੋਂ, ਉਸਨੇ ਅਪਨੇ ਫਰਿਸ਼੍ਤੋਂ ਕੇ ਮਾਧ੍ਯਮ ਸੇ ਵਾਣੀ ਭੇਜੀ ਯਾ ਗ੍ਰਨ੍ਥ ਉਤਾਰੇ ਹੈ ਉਨ ਸਬ ਕੋ ਸਚ੍ਚਾ ਜਾਨੋਂ, ਮਰਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਦੋਬਾਰਾ ਜੀਵਨ ਪਾਕਰ ਅਪਨੇ ਅਚ੍ਛੇ ਬੁਰੇ ਕਾਰ੍ਯੋ ਕਾ ਬਦਲਾ ਪਾਨਾ ਹੈ ਇਸ ਪਰ ਯਕੀ਼ਨ ਕਰੋ, ਔਰ ਯਹ ਭੀ ਜਾਨੋ ਕਿ ਜੋ ਭਾਗ੍ਯ ਅਚ੍ਛਾ ਯਾ ਬੁਰਾ ਹੈ ਵਹ ਮਾਲਿਕ ਕੀ ਓਰ ਸੇ ਹੈ ਔਰ ਮੈਂ ਇਸ ਸਮਯ ਜੋ ਸ਼ਰੀਯਤ ਔਰ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਨੇ ਕੇ ਢਂਗ ਲੇਕਰ ਆਯਾ ਹੂਂ ਉਨਕਾ ਪਾਲਨ ਕਰੋ।
ਜਿਤਨੇ ਅਲ੍ਲਾਹ ਕੇ ਨਬੀ ਔਰ ਰਸੂਲ ਆਯੇ ਸਬ ਸਚ੍ਚੇ ਥੇ ਔਰ ਉਨ ਪਰ ਜੋ ਧਾਰ੍ਮਿਕ ਗ੍ਰਨ੍ਥ ਉਤਰੇ ਵਹ ਸਬ ਸਚ੍ਚੇ ਥੇ ਉਨ ਸਬ ਪਰ ਹਮਾਰਾ ਈਮਾਨ (ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ) ਹੈ ਔਰ ਹਮ ਉਨਮੇਂ ਅਨ੍ਤਰ ਨਹੀ ਕਰਤੇ। ਸਚ੍ਚਾਈ ਕਾ ਤਰਾਜੂ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹੋਂਨੇ ਏਕ ਈਸ਼੍ਵਰ ਕੋ ਮਾਨਨੇ ਕੀ ਓਰ ਆਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤ ਕਿਯਾ ਹੋ ਔਰ ਉਨਕੀ ਪੂਜਾ ਕੀ ਬਾਤ ਨ ਹੋ। ਅਤ ਜਿਨ ਮਹਾਪੁਰੂਸ਼ੋਂ ਕੇ ਯਹਾਂ ਮੂਰ੍ਤਿਪੂਜਾ ਯਾ ਅਨੇਕੇਸ਼੍ਵਰਵਾਦ ਕੀ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ ਹੋ ਵੇ ਯਾ ਤੋ ਰਸੂਲ ਨਹੀਂ ਹੈਂ ਅਥਵਾ ਉਨਕੀ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਓਂ ਮੇ ਫੇਰਬਦਲ ਹੋ ਗਯਾ ਹੈ। ਮੁਹਮ੍ਮਦ ਸਾਹਬ ਕੇ ਪੂਰ੍ਵ ਕੇ ਤਮਾਮ ਰਸੂਲੋਂ ਕੀ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਓਂ ਮੇਂ ਫੇਰਬਦਲ ਕਰ ਦਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ ਔਰ ਕਹੀ-ਕਹੀ ਗ੍ਰਨ੍ਥੋਂ ਕੋ ਭੀ ਬਦਲ ਦਿਯਾ ਗਯਾ।
ਅਨ੍ਤਿਮ ਸਂਦੇਸ਼ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹਮ੍ਮਦ
ਯਹ ਏਕ ਬਹੁਮੂਲ੍ਯ ਸਤ੍ਯ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਆਨੇ ਵਾਲੇ ਰਸੂਲ ਔਰ ਨਬੀ ਕੇ ਦ੍ਵਾਰਾ ਔਰ ਉਨਕੇ ਗ੍ਰਨ੍ਥੋਂ ਮੇਂ ਏਕ ਅਨ੍ਤਿਮ ਨਬੀ ਕੀ ਭਵਿਸ਼੍ਯਵਾਣੀ ਕੀ ਗਯੀ ਹੈ। ਔਰ ਯਹ ਕਹਾ ਗਯਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨਕੇ ਆਨੇ ਕੇ ਪਸ਼੍ਚਾਤ ਔਰ ਉਨਕੋ ਪਹਚਾਨ ਲੇਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਰੀਅਤੇਂ ਔਰ ਧਾਰ੍ਮਿਕ ਕਾਨੂਨ ਛੋੜ ਕਰ ਉਪਨਕੀ ਬਾਤ ਮਾਨੀ ਜਾਯੇ ਔਰ ਉਨਕੇ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਾਯੇ ਗਯੇ ਗ੍ਰਨ੍ਥ ਔਰ ਧਰ੍ਮ ਪਰ ਚਲਾ ਜਾਯੇ। ਯਹ ਭੀ ਇਸ੍ਲਾਮ ਕੀ ਸਤ੍ਯਤਾ ਕਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰਨ੍ਥੋਂ ਮੇਂ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਤ ਫੇਰਬਦਲ ਕੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਮਾਲਿਕ ਨੇ ਅਨ੍ਤਿਮ ਰਸੂਲ ਕੇ ਆਨੇ ਕੀ ਖ਼ਬਰ ਕੋ ਬਦਲਨੇ ਨ ਦਿਯਾ ਤਾਕਿ ਕੋਈ ਯਹ ਕਹ ਸਕੇ ਕਿ ਹਮੇਂ ਖਬਰ ਨ ਥੀ। ਵੇਦੋਂ ਮੇਂ ਉਸਕਾ ਨਾਮ ਨਰਾਸ਼ਂਸ, ਪੁਰਾਣੋਂ ਮੇਂ ਕਲ੍ਕਿ ਅਵਤਾਰ, ਬਾਇਬਿਲ ਮੇਂ ਫਾਰਕਲੀਟ ਔਰ ਅਹਮਦ ਔਰ ਬੌਦ੍ਧ ਮੇਂ ਅਨ੍ਤਿਮ ਬੁਦ੍ਧ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਲਿਖਾ ਗਯਾ ਹੈ।
ਇਨ ਧਾਰ੍ਮਿਕ ਗ੍ਰਨ੍ਥੋਂ ਮੇਂ ਮੁਹਮ੍ਮਦ ਸਾਹਬ ਕਾ ਜਨ੍ਮ ਸ੍ਥਾਨ, ਜਨ੍ਮ ਤਿਥਿ, ਸਮਯ ਔਰ ਬਹੁਤ ਸੇ ਵਾਸ੍ਤਵਿਕ ਲਕ੍ਸ਼੍ਣ ਪਹਲੇ ਹੀ ਬਤਾ ਦਿਯੇ ਗਯੇ ਥੇ।
ਹਜਰਤ ਮੁਹਮ੍ਮਦ ਕਾ ਜੀਵਨ ਪਰਿਚਯ
ਅਬ ਸੇ ਲਗਭਗ ਸਾਢੇ ਚੈਦਹ ਸੌ ਵਰ੍ਸ਼ ਪੂਰ੍ਵ ਵਹ ਅਨ੍ਤਿਮ ਰਿਸ਼ਿ ਮੁਹਮ੍ਮਦ ਰਸੂਲੁਲ੍ਲਾਹ ਸਲ੍ਲਲ੍ਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵ ਸਲ੍ਲਮ ਸਊਦੀ ਅਰਬ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਮਕ੍ਕਾ ਮੇਂ ਪੈਦਾ ਹੁਐ। ਪੈਦਾ ਹੋਨੇ ਕੇ ਕੁਛ ਮਾਹ ਪੂਰ੍ਵ ਹੀ ਉਨਕੇ ਪਿਤਾ ਕਾ ਦੇਹਾਨ੍ਤ ਹੋ ਗਯਾ ਥਾ। ਮਾਂ ਭੀ ਕੁਛ ਜ੍ਯਾਦਾ ਦਿਨ ਜੀਵਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਪਹਲੇ ਦਾਦਾ ਔਰ ਉਨਕੇ ਦੇਹਾਨ੍ਤ ਕੇ ਬਾਦ ਆਪਕੇ ਚਾਚਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹੇਂ ਪਾਲਾ। ਸਂਸਾਰ ਮੇਂ ਸਬਸੇ ਨਿਰਾਲਾ ਯਹ ਇਨ੍ਸਾਨ ਸਮਸ੍ਤ ਮਕ੍ਕਾ ਨਗਰ ਕੀ ਆਂਖੋਂ ਕਾ ਤਾਰਾ ਬਨ ਗਯਾ। ਜ੍ਯੋਂ-ਜ੍ਯੋਂ ਆਪ ਬੜੇ ਹੋਤੇ ਗਯੇ, ਆਪਕੇ ਸਾਥ ਲੋਗੋਂ ਕਾ ਪ੍ਰੇਮ ਬਢਤਾ ਗਯਾ, ਆਪਕੋ ਸਚ੍ਚਾ ਔਰ ਈਮਾਨਦਾਰ ਕਹਾ ਜਾਨੇ ਲਗਾ, ਲੋਗ ਅਪਨੀ ਬਹੁਮੂਲ੍ਯ ਧਰੋਹਰ (ਅਮਾਨਤ) ਆਪਕੇ ਪਾਸ ਰਖਤੇ। ਅਪਨੇ ਪਰਸ੍ਪਰ ਝਗੜੋਂ ਕਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕਰਾਤੇ। ਕਾਬਾ, ਜੋ ਮਕ੍ਕਾ ਮੇਂ ਅਲ੍ਲਾਹ ਕਾ ਪਵਿਤ੍ਰ ਘਰ ਹੈ ਉਸਕੋ ਦੁਬਾਰਾ ਬਨਾਯਾ ਜਾ ਰਹਾ ਥਾ। ਉਸਕੀ ਏਕ ਦੀਵਾਰ ਕੇ ਕੋਨ ਮੇਂ ਏਕ ਪਵਿਤ੍ਰ ਪਤ੍ਥਰ ਹੈ ਜਬ ਉਸਕੋ ਉਸਕੇ ਸ੍ਥਾਾਨ ਪਰ ਸ੍ਥਾਪਿਤ ਕਰਨੇ ਕੀ ਬਾਰੀ ਆਯੀ ਤੋ ਉਸਕੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਕੇ ਕਾਰਣ ਮਕ੍ਕਾ ਕੇ ਤਮਾਮ ਵਂਸ਼ਜ ਔਰ ਸਰਦਾਰੋਂ ਕੀ ਚਾਹਤ ਥੀ ਕਿ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਪਤ੍ਥਰ ਸ੍ਥਾਪਿਤ ਕਰਨੇ ਕਾ ਅਧਿਕਾਰ ਉਸੇ ਹੀ ਮਿਲੇ, ਇਸਕੇ ਲਿਏ ਤਲਵਾਰੇਂ ਨਿਕਲ ਆਯੀਂ, ਤਭੀ ਏਕ ਸਮਝਦਾਰ ਆਦਮੀ ਨੇ ਨਿਰ੍ਣਯ ਕਿਯਾ ਕਿ ਜੋ ਸਬਸੇ ਪਹਲਾ ਆਦਮੀ ਯਹੌ ਆਯੇਗਾ ਵਹੀ ਇਸਕਾ ਫੇਸਲਾ ਕਰੇਗਾ। ਸਬ ਲੋਗ ਤੈਯਾਰ ਹੋ ਗਯੇ, ਉਸ ਦਿਨ ਸਬਸੇ ਪਹਲੇ ਆਨੇ ਵਾਲੇ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹਮ੍ਮਦ ਸਲ੍ਲ. ਥੇ, ਸਬ ਏਕ ਸ੍ਵਰ ਹੋਕਰ ਬੋਲੇ ਵਾਹ ਵਾਹ, ਹਮਾਰੇ ਬੀਚ ਸਚ੍ਚਾ ਔਰ ਈਮਾਨਦਾਰ ਆਦਮੀ ਆ ਗਯਾ ਹੈ ਹਮ ਸਬ ਰਾਜ਼ੀ ਹੈ।
ਆਪਨੇ ਏਕ ਚਾਦਰ ਬਿਛਾਈ ਔਰ ਉਸਮੇਂ ਵਹ ਪਤ੍ਥਰ ਰਖਕਰ ਕਹਾ ਹਰ ਵਂਸ਼ ਕੇ ਸਰਦਾਰ ਚਾਦਰ ਕਾ ਏਕ ਕਿਨਾਰਾ ਪਕੜਕਰ ਉਠਾਏ, ਜਬ ਪਤ੍ਥਰ ਦੀਵਾਰ ਤਕ ਪਹੁਂਚ ਗਯਾ ਤੋ ਆਪ ਨੇ ਅਪਨੇ ਹਾਥੋਂ ਸੇ ਉਸਕੇ ਸ੍ਥਾਨ ਪਰ ਰਖ ਦਿਯਾ ਔਰ ਯਹ ਬੜੀ ਲੜਾਈ ਸਮਾਪ੍ਤ ਕਰਵਾ ਦੀ।
ਇਸੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਲੋਗ ਆਪਕੋ ਹਰ ਕਾਰ੍ਯ ਮੇਂ ਆਗੇ ਰਖਤੇ ਥੇ, ਆਪ ਯਾਤ੍ਰਾ ਪਰ ਜਾਨੇ ਲਗਤੇ ਤੋ ਲੋਗ ਵ੍ਯਾਕੁਲ ਹੋ ਜਾਤੇ, ਔਰ ਜਬ ਆਪ ਲੌਟਤੇ ਤਾ ਆਪ ਸੇ ਮਿਲਕਰ ਫੂਟ-ਫੂਟਕਰ ਰੋਨੇ ਲਗਤੇ।
ਉਨ ਦਿਨੋਂ ਵਹੌ ਅਲ੍ਲਾਹ ਕੇ ਘਰ ਕਾਬਾ ਮੇਂ 360 (ਬੁਤ) ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਾਓਂ ਕੀ ਮੂਰ੍ਤਿਯੌ ਰਖੀ ਹੁਈ ਥੀ। ਪੂਰੇ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ ਮੇਂ ਊਂਚ ਨੀਚ, ਛੁਆ, ਛੂਤ, ਨਾਰੀ ਪਰ ਅਤ੍ਯਾਚਾਰ, ਸ਼ਰਾਬ, ਜੁਆ, ਸੂਦ, ਬ੍ਯਾਜ, ਲੜਾਈ ਬਲਾਤ੍ਕਾਰ ਜੈਸੀ ਜਾਨੇ ਕਿਤਨੀ ਬੁਰਾਈਯਾਂ ਫੈਲੀ ਹੁਈ ਥੀਂ।
ਜਬ ਆਪ 40 ਵਰ੍ਸ਼ ਕੇ ਹੁਏ ਤੋ ਅਲ੍ਲਾਹ ਨੇ ਅਪਨੇ ਫਰਿਸ਼੍ਤੇ (ਈਸ਼ਦੂਤ) ਕੇ ਮਾਧ੍ਯਮ ਸੇ ਆਪ ਪਰ ਕੁਰਆਨ ਉਤਾਰਨਾ ਆਰਮ੍ਭ ਕਿਯਾ ਔਰ ਆਪਕੋ ਰਸੂਲ ਬਨਾਨੇ ਕਾ ਸ਼ੁਭ ਸਂਦੇਸ਼ ਔਰ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਏਕੇਸ਼੍ਵਰਵਾਦ ਕੀ ਤਰਫ ਬੁਲਾਨੇ ਕਾ ਦਾਯਿਤ੍ਵ ਸੌਂਪਾ।
ਸਤ੍ਯ ਕੀ ਆਵਾਜ਼
ਆਪਨੇ ਏਕ ਪਹਾੜ ਕੀ ਚੋਟੀ ਪਰ ਚਢਕਰ ਏਕ ਆਵਾਜ਼ ਲਗਾਯੀ। ਲੋਗ ਇਸ ਆਵਾਜ਼ ਪਰ ਟੂਟ ਪੜੇ ਇਸਲਿਏ ਕਿ ਯਹ ਏਕ ਸਚ੍ਚੇ ਈਮਾਨਦਾਰ ਆਦਮੀ ਕੀ ਆਵਾ਼ਜ ਥੀ। ਆਪਨੇ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨ ਕਿਯਾ, ਯਦਿ ਮੈਂ ਤੁਮ ਸੇ ਕਹੂਂ ਕਿ ਇਸ ਪਹਾੜ ਕੇ ਪੀਛੇ ਸੇ ਏਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੇਨਾ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਔਰ ਤੁਮ ਪਰ ਹਮਲਾ ਕਰਨੇ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤੋ ਕ੍ਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਕਰੋਗੇ?
ਸਬ ਨੇ ਏਕ ਸ੍ਵਰ ਹੋਕਰ ਕਹਾ, ਭਲਾ ਆਪ ਕੀ ਬਾਤ ਪਰ ਕੌਨ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ ਆਪ ਕਭੀ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਤੇ ਔਰ ਪਹਾੜ ਕੀ ਚੋਟੀ ਸੇ ਦੂਸਰੀ ਓਰ ਦੇਖ ਭੀ ਰਹੇ ਹੈਂ। ਇਸਕੇ ਬਾਦ ਆਪਨੇ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਇਸ੍ਲਾਮ ਕੀ ਤਰਫ ਬੁਲਾਯਾ, ਮੂਰ੍ਤਿਪੂਜਾ ਸੇ ਰੋਕਾ ਔਰ ਮਰਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਨਰਕ ਕੀ ਆਗ ਸੇ ਡਰਾਯਾ।
ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਕੀ ਏਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ
ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਕੀ ਯਹ ਕਮਜੋਰੀ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਵਹ ਅਪਨੇ ਪੂਰ੍ਵਜੋਂ ਕੀ ਗਲਤ ਬਾਤੋਂ ਕੋ ਭੀ ਅਨ੍ਧਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਮੇਂ ਮਾਨ ਕਰ ਚਲਾ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਸਾਨੋਂ ਕੀ ਬੁਦ੍ਧਿ ਔਰ ਤਰ੍ਕੋ ਕੇ ਨਕਰਾਨੇ ਕੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮਨੂਸ਼੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਜੋਂ ਕੀ ਬਾਤੋ ਪਰ ਜਮਾ ਰਹਤਾ ਹੈ ਔਰ ਉਸਕੇ ਅਤਿਰਿਕ੍ਤ ਕਰਨਾ ਤੋ ਕ੍ਯਾ, ਕੁਛ ਸੁਨ ਭੀ ਨਹੀਂ ਸਕਤਾ।

ਰੂਕਾਵਟੇਂ ਔਰ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾਯੇ
ਯਹੀ ਕਾਰਣ ਥਾ ਕਿ ਚਾਲੀਸ ਵਰ੍ਸ਼ ਕੀ ਆਯੁ ਤਕ ਆਪਕਾ ਆਦਰ ਕਰਨੇ, ਔਰ ਸਚ੍ਚਾ ਮਾਨਨੇ ਔਰ ਜਾਨਨੇ ਪਰ ਭੀ ਮਕ੍ਕਾ ਕੇ ਲੋਗ ਆਪਕੀ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਓਂ ਕੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁ ਹੋ ਗਯੇ। ਆਪ ਜਿਤਨਾ ਜ੍ਯਾਦਾ ਲੋਗੋ ਕੋ ਇਸ ਸਚ੍ਚਾਈ ਕੀ ਓਰ ਬੁਲਾਤੇ, ਲੋਗ ਔਰ ਜ੍.ਯਾਦਾ ਦੁਸ਼੍ਮਨੀ ਕਰਤੇ। ਜਬ ਕੁਛ ਲੋਗ ਈਮਾਨ ਵਾਲੋਂ ਕੋ ਸਤਾਤੇ, ਮਾਰਤੇ ਔਰ ਆਗ ਪਰ ਲਿਟਾ ਲੇਤੇ, ਗਲੇ ਮੇਂ ਫਨ੍ਦਾ ਡਾਲ ਕਰ ਘਸੀਟਤੇ, ਔਰ ਉਨ ਪਰ ਪਤ੍ਥਰ ਬਰਸਾਤੇ। ਪਰਨ੍ਤੁ ਆਪ ਸਬ ਕੇ ਲਿਏ ਅਲ੍ਲਾਹ ਸੇ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਾ ਕਰਤੇ, ਕਿਸੀ ਸੇ ਬਦਲਾ ਨਹੀਂ ਲੇਤੇ, ਪੂਰੀ-ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਅਪਨੇ ਮਾਲਿਏ ਸੇ ਉਨਕੇ ਲਿਏ ਹਿਦਾਯਤ ਕੀ ਦੁਆ ਕਰਤੇ ਏਕ ਬਾਰ ਮਕ੍ਕਾ ਕੇ ਲੋਗੋਂ ਸੇ ਮਾਯੂਸ ਹੋਕਰ ਤਾਇਫ ਨਗਰ ਕੀ ਓਰ ਗਯੇ। ਵਹੌ ਕੇ ਲੋਗੋਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਪੁਰੂਸ਼ ਕਾ ਅਨਾਦਰ ਕਿਯਾ ਆਪਕੇ ਪੀਛੇ ਲੜਕੇ ਲਗਾ ਦਿਯੇ ਜੋ ਆਪਕੋ ਭਲਾ ਬੁਰਾ ਕਹਤੇ। ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਆਪ ਕੋ ਪਤ੍ਥਰ ਮਾਰੇ ਜਿਸਸੇ ਆਪਕੇ ਪੈਰੋਂ ਸੇ ਰਕ੍ਤ ਬਹਨੇ ਲਗਾ, ਤਕ੍ਲੀਫ਼ ਕੀ ਵਜਹ ਸੇ ਆਪ ਕਹੀ ਬੈਠ ਜਾਤੇ ਵੇ ਲੜਕੇ ਆਪਕੋ ਪੁਨ ਖੜਾ ਕਰ ਦੇਤੇ, ਔਰ ਫਿਰ ਮਾਰਤੇ, ਇਸ ਹਾਲ ਮੇਂ ਆਪ ਨਗਰ ਸੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕਰ ਏਕ ਸ੍ਥਾਨ ਪਰ ਬੈਠ ਗਯੇ, ਆਪ ਨੇ ਉਨ੍ਹੇਂ ਸ਼੍ਰਾਪ ਨਹੀਂ ਦਿਯਾ ਬਲ੍ਨ੍ਕਿ ਅਪਨੇ ਮਾਲਿਕ ਸੇ ਦੁਆ ਕੀ, ‘‘ ਮਾਲਿਕ, ਇਨਕੋ ਸਮਝਾ ਦੇ ਦੇ ਯਹ ਜਾਨਤੇ ਨਹੀਂ।‘‘ ਆਪਕੋ ਇਸ ਪਵਿਤ੍ਰ ਸਂਦੇਸ਼ ਔਰ ਈਸ਼ਵਾਣੀ ਪਹੁੋਚਾਨੇ ਕੇ ਕਾਰਣ ਅਪਨਾ ਪ੍ਰਿਯ ਨਗਰ ਮਕ੍ਕਾ ਛੋੜਨਾ ਪੜਾ, ਫਿਰ ਆਪ ਅਪਨੇ ਨਗਰ ਸੇ ਮਦੀਨਾ ਨਗਰ ਮੇਂ ਚਲੇ ਗਯੇ, ਵਹੌ ਭੀ ਮਕ੍ਕਾ ਵਾਲੇ ਵਿਰੋਧੀ, ਫੌਜੇਂ ਬਨਾਕਰ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਆਪਸੇ ਲੜਨੇ ਗਯੇ।
ਸਤ੍ਯ ਕੀ ਜੀਤ
ਸਤ੍ਯ ਕੀ ਸਦਾ ਜੀਤ ਹੋਤੀ ਹੈ ਸੋ ਯਹੌ ਭੀ ਹੁਈ, 23 ਸਾਲ ਕੇ ਕਠਿਨ ਪਰਿਸ਼੍ਰਮ ਕੇ ਬਾਦ ਆਪ ਸਬ ਪਰ ਵਿਜਯੀ ਹੁਏ ਔਰ ਸਤ੍ਯ ਮਾਰ੍ਗ ਕੀ ਔਰ ਆਪਕੇ
ਨਿਸ੍ਵਾਰ੍ਥ ਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰਣ ਨੇ ਪੂਰੇ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ ਕੋ ਇਸ੍ਲਾਮ ਕੀ ਸ਼ੀਤਲ ਛਾਯਾ ਮੇਂ ਖੜਾ ਕਰ ਦਿਯਾ, ਔਰ ਪੂਰੀ ਦੁਨਿਯੌ ਮੇਂ ਏਕ ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਿ ਆ ਗਯੀ, ਮੂਰ੍ਤਿਪੂਜਾ ਬਨ੍ਦ ਹੁਈ, ਊਂਚ ਨੀਚ ਖ਼ਤ੍ਮ ਹੁਯੀ, ਔਰ ਸਬ ਲੋਗ ਏਕ ਅਲ੍ਲਾਹ ਕੋ ਮਾਨਨੇ ਔਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਯੇ।
ਅਨ੍ਤਿਮ ਵਸੀਯਤ
ਅਪਨੀ ਮਰਤ੍ਯੂ ਸੇ ਕੁਛ ਹੀ ਵਰ੍ਸ਼ ਪੂਰ੍ਵ ਆਪਨੇ ਲਗਭਗ ਸਵਾ ਲਾਖ ਲੋਗੋਂ ਕੇ ਸਾਥ ਹਜ ਕਿਯਾ ਔਰ ਸਮਸ੍ਤ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਅਪਨੀ ਅਨ੍ਤਤਿਮ ਵਸੀਯਤ ਕੀ, ਜਿਸਮੇਂ ਆਪ ਨੇ ਕਹਾ, ਲੋਗੋਂ ਤੁਮਸੇ ਮਰਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਜਬ ਕਰ੍ਮੋ ਕੀ ਪੂਛ ਹੋਗੀ ਤੋ ਮੇਰੇ ਵਿਸ਼ਯ ਮੇਂ ਭੀ ਪੂਛਾ ਜਾਯੇਗਾ, ਕਿ ਕ੍ਯਾ ਮੈਂਨੇ ਅਲ੍ਲਾਹ ਕਾ ਦੀਨ (ਧਰ੍ਮ) ਔਰ ਵਹ ਸਚ੍ਚਾਈ ਲੋਗੋਂ ਤਕ ਪਹੁਂਚਾਈ ਹੈਂ? ਸਬ ਨੇ ਕਹਾ ਨਿਸਂਦੇਹ ਆਪ ਪਹੁਂਚਾ ਚੁਕੇ। ਆਪ ਨੇ ਆਸਮਾਨ ਕੀ ਓਰ ਉਂਗਲੀ ਉਠਾਯੀ ਓਰ ਤੀਨ ਬਾਰ ਕਹਾ, ਐ ਅਲ੍ਲਾਹ ਆਪ ਗਵਾਹ ਰਹਿਯੇ, ਆਪ ਗਵਾਹ ਰਹਿਯੇ, ਆਪ ਗਵਾਹ ਰਹਿਯੇ। ਇਸਕੇ ਬਾਦ ਆਪਨੇ ਲੋਗੋਂ ਸੇ ਫਰਮਾਯਾ, ਯਹ ਸਚ੍ਚਾ ਦੀਨ ਜਿਨ ਤਕ ਪਹੁਂਚ ਚੁਕਾ ਹੈ ਵਹ ਉਨਕੇ ਪਾਸ ਪਹੁਂਚਾਏ ਜਿਨਕੇ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਪਹੁਂਚਾ ਹੈ।
ਆਪ ਨੇ ਯਹ ਭੀ ਖ਼ਬਰ ਦੀ ਕੀ ਮੈਂ ਰਸੂਲ ਹੂਂ ਅਬ ਮੇਰੇ ਬਾਦ ਕੋਈ ਰਸੂਲ ਨ ਆਯੇਗਾ, ਮੈਂ ਹੀ ਵਹ ਅਨ੍ਤਤਿਮ ਰਿਸ਼ਿ ਨਰਾਸ਼ਸ ਔਰ ਕਲ੍ਕਿ ਅਵਤਾਰ ਹੂਂ ਜਿਸਕੀ ਤੁਮ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਾ ਕਰਤੇ ਰਹੇ ਥੇ ਔਰ ਜਿਸਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਤੁਮ ਸਬ ਕੁਛ ਜਾਨਤੇ ਹੋ।
ਕੁਰਆਨ ਮੇਂ ਹੈ ਜਿਨ ‘‘ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਹਮ ਨੇ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਹੈ ਵੇ ਇਸ (ਪੈਗ਼ਬਰ ਮੁਹਮ੍ਮਦ)‘‘ ਕੋ ਪਹਚਾਨਤੇ ਹੈਂ ਜੈਸੇ ਅਪਨੇ ਬੇਟੋਂ ਕੋ ਪਹਚਾਨਤੇ ਹੈਂ। ਹਾਂ ਨਿਸਂਦੇਹ ਉਨਮੇਂ ਏਕ ਗਿਰੋਹ ਹਕ ਕੋ ਛਿਪਾਤਾ ਹੈ। (ਸੂਰ: ਅਲ ਬਕਰਾ 147)

ਹਰ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਕਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯ
ਅਬ ਪ੍ਰਲਯ ਤਕ ਆਨੇ ਵਾਲੇ ਹਰ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਕਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯ ਹੈ ਔਰ ਉਸਕਾ ਧਾਰ੍ਮਿਕ ਔਰ ਇਨ੍ਸਾਨੀ ਦਾਯਿਤ੍ਵ ਹੈ ਕਿ ਵਹ ਉਸ ਅਕੇਲੇ ਮਾਲਿਕ ਕੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ,
ਉਸਕੇ ਸਾਥ ਕਿਸੀ ਕੋ ਸਾਝੀ ਨ ਜਾਨੇ ਔਰ ਨ ਮਾਨੇ, ਔਰ ਉਸਕੇ ਅਨ੍ਤਿਮ ਸਂਦੇਸ਼੍ਟਾ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹਮ੍ਮਦ ਸਲ੍ਲ0 ਕੋ ਸਚ੍ਚਾ ਜਾਨੇ, ਓਰ ਉਨਕੇ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਾਏ ਗਯੇ ਦੀਨ ਓਰ ਜੀਵਨ ਵ੍ਯਤੀਤ ਕਰਨੇ ਕੇ ਢਂਗ ਕਾ ਪਾਲਨ ਕਰੇ, ਇਸ੍ਲਾਮ ਮੇਂ ਇਸੀ ਕੋ ਇਰਮਾਨ ਕਹਾ ਗਯਾ ਹੈ ਇਸਕੇ ਬਿਨਾ ਮਰਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੇ ਲਿਏ ਨਰਕ ਮੇਂ ਜਲਨਾ ਪੜੇਗਾ
ਦੋ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨ
ਯਹੌ ਆਪਕੇ ਮਸ੍ਤਿਸ਼੍ਕ ਮੇਂ ਦੋ ਸਵਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਤੇ ਹੈਂ, ਮਰਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਸ੍ਵਰ੍ਗ ਯਾ ਨਰਕ ਮੇਂ ਜਾਨਾ ਦਿਖਾਈ ਤੋ ਦੇਤਾ ਨਹੀਂ, ਉਸੇ ਕ੍ਯੋਂ ਮਾਨੇਂ? ਇਸ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧ ਮੇਂ ਯਹ ਜਾਨ ਲੇਨਾ ਉਚਿਤ ਹੋਗਾ ਕਿ ਤਮਾਮ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰਨ੍ਥੋਂ ਮੇਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗ, ਨਰਕ ਕਾ ਵਰ੍ਣਨ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈਂ ਜਿਸਸੇ ਯਹ ਜ੍ਞਾਤ ਹੋਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗ ਨਰਕ ਕਾ ਵਿਚਾਰ ਤਮਾਮ ਧਰ੍ਮੋਂ ਦ੍ਵਾਰਾ ਪ੍ਰਾਮਣਿਤ ਹੈ। ਇਸੇ ਹਮ ਏਕ ਉਦਾਹਰਣ ਮੇਂ ਭੀ ਸਮਝ ਸਕਤੇ ਹੈਂ। ਬਚ੍ਚਾ ਜਬ ਮਾਂ ਕੇ ਪੇਟ ਮੇਂ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਅਗਰ ਉਸ ਸੇ ਕਹਾ ਜਾਯੇ ਕਿ ਜਬ ਤੁਮ ਗਰ੍ਭ ਸੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੋਗੇ ਜੋ ਦੂਧ ਪਿ਼ਯੋਗੇ, ਰੋਓਗੇ, ਗਰ੍ਭ ਕੇ ਬਾਹਰ ਤੁਮ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਚੀਜ਼ੇ ਦੇਖੋਗੇ, ਤੋ ਗਰ੍ਭ ਕੇ ਅਨ੍ਦਰ ਹੋਨੇ ਕੀ ਅਵਸ੍ਥਾ ਮੇ ਉਸੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਗਾ। ਜੈਸੇ ਹੀ ਗਰ੍ਭ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇਗਾ ਤਬ ਸਬ ਚੀਜੋਂ ਕੋ ਅਪਨੇ ਸਾਮਨੇ ਪਾਯੇਗਾ। ਇਸੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਯਹ ਸਮਸ੍ਤ ਸਂਸਾਰ ਏਕ ਗਰ੍ਭ ਅਵਸ੍ਥਾ ਹੈਂ ਯਹੌ ਸੇ ਮੌਤ ਕੇ ਬਾਦ ਨਿਕਲਕਰ ਜਬ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਆਖਿਰਤ ਕੇ ਸਂਸਾਰ ਮੇ ਆਂਖੇ ਖੋਲੇਗਾ ਤੋ ਸਬ ਕੁਛ ਅਪਨੇ ਸਾਮਨੇ ਪਾਯੇਗਾ।
ਵਹਾਂ ਕੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗ ਨਰਕ ਔਰ ਦੂਸਰੀ ਵਾਸ੍ਤਵਿਕਤਾਓਂ ਕੀ ਖ਼ਬਰ ਹਮੇਂ ਉਸ ਸਚ੍ਚੇ ਨੇ ਦੀ ਹੈ ਜਿਸਕੋ ਉਸਕੇ ਜਾਨੀ ਦੁਸ਼੍ਮਨ ਭੀ ਕਭੀ ਝੂਠਾ ਨ ਕਹ ਸਕੇ। ਔਰ ਕੁਰਆਨ ਜੈਸੀ ਪੁਸ੍ਤਕ ਨੇ ਦੀ ਜਿਸਕੀ ਸਚ੍ਚਾਈ ਹਰ ਅਪਨੇ ਪਰਾਯੇ ਨੇ ਮਾਨੀ ਹੈਂ।

ਦੂਸਰਾ ਸਵਾਲ
ਦੂਸਰੀ ਚੀਜ਼ ਜੋ ਆਪੇ ਮਨ ਮੇਂ ਖਟਕ ਸਕਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ ਸਾਰੇ ਰਸੂਲ ਧਰ੍ਮ ਔਰ ਧਾਰ੍ਮਿਕ ਗ੍ਰਨ੍ਥ ਸਚ੍ਚੇ ਥੇ ਤੋ ਫਿਰ ਇਸ੍ਲਾਮ ਕੁਬੂਲ ਕਰਨਾ ਕ੍ਯਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈਂ?
ਆਜ ਕੀ ਵਰ੍ਤਮਾਨ ਦੁਨਿਯਾ ਮੇ ਇਸਕਾ ਜਵਾਬ ਬਿਲ੍ਕੁਲ ਆਸਾਨ ਹੈ, ਹਮਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਕੀ ਏਕ ਸਂਸਦ (ਪਾਰ੍ਲਿਯਾਮੇਂਟ) ਹੈ ਯਹੌ ਕਾ ਏਕ ਸਂਵਿਧਾਨ ਹੈ। ਯਹੌ ਜਿਤਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮਂਤ੍ਰੀ ਆਯੇ ਵੇ ਸਬ ਭਾਰਤ ਕੇ ਵਾਸ੍ਤਵਿਕ ਪ੍ਰਧਾਨਮਂਤ੍ਰੀ ਥੇ, ਪਂਡਿਤ ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨੇਹਰੂ, ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੀ ਜੀ, ਫਿਰ ਇਂਦਿਰਾ ਗਾਂਧੀ, ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਫਿਰ ਵੀ0ਪੀ0 ਸਿਂਹ ਇਤ੍ਯਾਦਿ, ਦੇਸ਼ ਕੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਔਰ ਸਮਯ ਕੇ ਅਨੁਕੂਲ ਜੋ ਕਾਨੂਨ ਔਰ ਅਧ੍ਯਾਦੇਸ਼ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਪਾਸ ਕਿਯੇ ਵੇ ਸਬ ਭਾਰਤ ਕੇ ਥੇ ਮਗਰ ਅਬ ਜੋ ਵਰ੍ਤਮਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨਮਂਤ੍ਰੀ ਹੈ। ਉਨਕੀ ਸਂਸਦ ਔਰ ਸਰਕਾਰ ਜੋ ਭੀ ਕਾਨੂਨ ਮੇਂ ਸਂਸ਼ੋਧਨ ਕਰੇਗੀ ਉਸਸੇ ਪੁਰਾਨਾ ਕਾਨੂਨ ਸਮਾਪ੍ਤ ਹੋ ਜਾਯੇਗਾ, ਔਰ ਭਾਰਤ ਕੇ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਕੇ ਲਿਏ ਅਨਿਵਾਰ੍ਯ ਹੋਗਾ ਕਿ ਉਸ ਨਯਾ ਸਂਸ਼ੋਧਿਤ ਕਾਨੂਨ ਕਾ ਪਾਲਨ ਕਰੇਂ। ਯਦਿ ਅਬ ਕੋਈ ਭਾਰਤੀਯ ਨਾਗਰਿਕ ਯਹ ਕਹੇ ਕਿ ਜਬ ਇਂਦਿਰਾ ਗਾਂਧੀ ਅਸਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨਮਂਤ੍ਰੀ ਥੀ ਤੋ ਮੈਂ ਉਨਕੇ ਹੀ ਕਾਨੂਨ ਮਾਨੂਂਗਾ, ਇਸ ਨਯੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮਂਤ੍ਰੀ ਕੇ ਕਾਨੂਨ ਮੇਂ ਨਹੀਂ ਮਾਨਤਾ ਔਰ ਨ ਉਨਕੇ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਗਾਯੇ ਗਯੇ ਟੈਕ੍ਸ ਦੂਂਗਾ ਤੋ ਐਸੇ ਆਦਮੀ ਕੋ ਹਰ ਕੋਈ ਭਾਰਤ ਵਿਰੋਧੀ ਕਹੇਗਾ ਔਰ ਉਸੇ ਸਜਾ ਕਾ ਪਾਤ੍ਰ ਸਮਝਾ ਜਾਯੇਗਾਂ ਇਸੀ ਤਰਹ ਸਾਰੇ ਧਰ੍ਮ, ਔਰ ਧਾਰ੍ਮਿਕ ਗ੍ਰਨ੍ਥ ਅਪਨੇ ਅਪਨੇ ਸਮਯ ਮੇਂ ਆਯੇ ਓਰ ਸਬ ਸਤ੍ਯ ਕੀ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ ਦੇਤੇ ਥੇ। ਇਸਲਿਏ ਅਬ ਤਮਾਮ ਰਸੂਲੋਂ ਔਰ ਧਾਰ੍ਮਿਕ ਗ੍ਰਨ੍ਥੋਂ ਕੋ ਸਚ੍ਚਾ ਮਾਨਤੇ ਹੁਏ ਭੀ ਅਂਤਿਮ ਰਸੂਲ ਮੁਹਮ੍ਮਦ ਸ0 ਪਰ ਈਮਾਨ ਲਨਾਨਾ ਹਰ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਕੇ ਲਿਏ ਅਨਿਵਾਰ੍ਯ ਹੈ।

ਸਤ੍ਯ ਧਰ੍ਮ ਕੇਵਲ ਏਕ ਹੈ
ਇਸਲਿਏ ਯਹ ਕਹਨਾ ਕਿਸੀ ਤਰਹ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਧਰ੍ਮ ਈਸ਼੍ਵਰ ਕੀ ਆਰੇ ਜਾਤੇ ਹੈਂ। ਰਾਸ੍ਤੇ ਅਲਗ-ਅਲਗ ਹੇਂ, ਮਂਜਿਲ ਏਕ ਹੈ। ਸਤ੍ਯ ਕੇਵਲ ਏਕ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਅਸਤ੍ਯ ਬਹੁਤ ਹੋ ਸਕਤੇ ਹੈ। ਨੂਰ ਏਕ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਅਨ੍ਧੇਰੇ ਬਹੁਤ ਹੋ ਸਕਕਤੇ ਹੈਂ। ਸਚ੍ਚਾ ਧਰ੍ਮ ਕੇਵਲ ਏਕ ਹੈ, ਵਹ ਸ਼ੁਰੂ ਹੀ ਸੇ ਏਕ ਹੈ। ਅਤ ਉਸ ਏਕ ਕੋ ਮਾਨਨਾ ਓਰ ਉਸੀ ਏਕ ਕੀ ਮਾਨਨਾ ਇਸ੍ਲਾਮ ਹੈ। ਧਰ੍ਮ ਕਭੀ ਨਹੀਂ ਬਦਲਤਾ ਕੇਵਲ ਸ਼ਰੀਅਤ (ਕਾਨੂਨ) ਸਮਯ ਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਤੇ ਰਹਤੇ ਹੈਂ ਓਰ ਵੇ ਭੀ ਉਸੀ ਮਾਲਿਕ ਕੇ ਬਤਾਏ ਹੁਏ ਢਂਗ ਪਰ।
ਜਬ ਮਾਨਵ ਜਾਤਿ ਏਕ ਹੈ ਔਰ ਉਨਕਾ ਮਾਲਿਕ ਏਕ ਹੈ ਤੋ ਰਾਸ੍ਤਾ ਭੀ ਕੇਵਲ ਏਕ ਹੈ, ਕੁਰਆਨ ਨੇ ਕਹਾ ਹੈ ‘‘ਧਰ੍ਮ ਤੋ ਅਲ੍ਲਾਹ ਕੇਵਲ ਇਸ੍ਲਾਮ ਹੈ‘‘
ਏਕ ਔਰ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨ
ਯਹ ਏਕ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨ ਭੀ ਮਨ ਮੇਂ ਆ ਸਕਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹਮ੍ਮਦ ਸ0 ਅਲ੍ਲਾਹ ਕੇ ਸਚ੍ਚੇ ਨਬੀ ਈਸ਼ਦੂਤ ਹੈਂ ਔਰ ਵਹ ਸਂਸਾਰ ਕੇ ਅਨ੍ਤਿਮ ਦੂਤ ਭੀ ਹੈ ਇਸਕਾ ਸੁਬੂਤ ਹੈ?
ਉਤ੍ਤਰ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਥਮ ਯਹ ਕੁਰਾਅਨ ਈਸ਼੍ਵਰ ਕਾ ਕਲਾਮ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਂਸਾਰ ਕੋ ਅਪਨੇ ਸਚ੍ਚੇ ਹੋਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਜੋ ਤਰ੍ਕ ਦਿਯੇ ਹੈਂ ਵਹ ਸਬ ਕੋ ਮਾਨਨੇ ਪੜੇ ਹੈਂ। ਔਰ ਆਜ ਤਕ ਉਨ ਕਾ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀ ਹੋ ਸਕਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹਮ੍ਮਦ ਕੇ ਸਚ੍ਚੇ ਔਰ ਅਨ੍ਤਿਮ ਨਬੀ (ਈਸ਼ਦੂਤ) ਹੋਨੇ ਕੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀ ਹੈ। ਦੂਸਰੀ ਬਾਤ ਯਹ ਹੈ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹਮ੍ਮਦ ਕੇ ਜੀਵਨ ਕਾ ਏਕ ਏਕ ਪਲ ਸਂਸਾਰ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਹੈ! ਡਨਕਾ ਸਮਸ੍ਤ ਜੀਵਨ ਇਤਿਹਾਸ ਕੀ ਖੁਲੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਸਂਸਾਰ ਮੇਂ ਕਿਸੀ ਭੀ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਕਾ ਜੀਵਨ ਆਪਕੀ ਜੀਵਨੀ ਕੀ ਤਰਹ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਿਤ ਔਰ ਉਜਾਲੇ ਮੇਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਪਕੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਓਂ ਔਰ ਇਸ੍ਲਾਮ ਦੁਸ਼੍ਮਨ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੋਂ ਨੇ ਭੀ ਕਭੀ ਯਹ ਨਹੀਂ ਕਹਾ ਕਿ ਮੁਹਮ੍ਮਦ ਸਾਹਬ ਨੇ ਅਪਨੇ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਗਤ ਜੀਵਨ ਮੇਂ ਕਭੀ ਕਿਸੀ ਕੇ ਵਿਸ਼ਯ ਮੇਂ ਝੂਠ ਬੋਲਾ ਹੈ। ਆਪਕੇ ਨਗਰਵਾਸੀ ਆਪਕੀ ਸਚ੍ਚਾਈ ਕੀ ਕਸਮੇਂ ਖਾਤੇ ਥੇ। ਜਿਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਨੇ ਅਪਨੇ ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ ਮੇਂ ਕਭੀ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਾ, ਵਹ ਧਰ੍ਮ ਕੇ ਨਾਮ ਪਰ ਔਰ ਈਸ਼੍ਵਰ ਕੇ ਨਾਮ ਪਰ ਝੂਠ ਕੈਸੇ ਬੋਲ ਸਕਤਾ ਥਾ। ਆਪਨੇ ਸ੍ਵਂਯ ਯਹ ਬਤਾਯਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਅਨ੍ਤਿਮ ਨਬੀ ਹੂਂ ਮੇਰੇ ਬਾਦ ਅਬ ਕੋਈ ਨਬੀ ਨਹੀਂ ਆਯੇਗਾ ਨ ਕੋਈ ਧਰ੍ਮ ਆਯੇਗਾ, ਔਰ ਮੇਰੇ ਆਨੇ ਕੇ ਵਿਸ਼ਯ ਮੇਂ ਸ ਨਬਿਯੋਂ ਨੇ ਭਵਿਸ਼੍ਯਾਵਾਣੀ ਕੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਧਾਰ੍ਮਿਕ ਗ੍ਰਨ੍ਥੋਂ ਮੇਂ ਅਨ੍ਤਿਮ ਰਿਸ਼ਿ, ਕਲ੍ਕਿ, ਅਵਤਾਰ ਕੀ ਜੋ ਭਵਿਸ਼੍ਯਵਾਣੀ ਕੀ ਗਯੀ ਹੈਂ ਔਰ ਲਕ੍ਸ਼੍ਣ ਔਰ ਪਹਚਾਨੇਂ ਬਤਾਈ ਗਯੀ ਹੈਂ ਯਹ ਕੇਵਲ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹਮ੍ਮਦ ਕੇ ਵਿਸ਼ਯ ਮੇਂ ਸਾਬਿਤ ਹੋਤੀ ਹੈਂ
ਪਂਡਿਤ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਸ਼ਰ੍ਮਾ ਕਾ ਵਿਚਾਰ
ਪਂਡਿਤ ਰੀ ਰਾਮ ਸ਼ਰ੍ਮਾ ਨੇ ਲਿਖਾ ਹੈਂ ਕਿ ਜੋ ਇਸ੍ਲਾਮ ਗ੍ਰਹਣ ਨ ਕਰੇ ਔਰ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹਮ੍ਮਦ ਔਰ ਆਪਕੇ ਧਰ੍ਮ ਕੋ ਨ ਮਾਨੇ ਵਹ ਹਿਨ੍ਦੁ ਭੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਲਿਏ ਕਿ ਹਿਨ੍ਦੁਓਂ ਕੇ ਧਾਰ੍ਮਿਕ ਗ੍ਰਨ੍ਥੋਂ ਮੇਂ ਕਲ੍ਕਿ ਅਵਤਾਰ ਔਰ ਨਰਾਸ਼ਂਸ ਕੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਪਰ ਆ ਜਾਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਉਨਕੋ ਔਰ ਉਨਕਾ ਧਰ੍ਮ ਮਾਨਨੇ ਕੋ ਕਹਾ ਗਯਾ ਹੈ ਤੋ ਜੋ ਹਿਨ੍ਦੁ ਭੀ ਅਪਨੇ ਧਾਰ੍ਮਿਕ ਗ੍ਰਨ੍ਥੋਂ ਮੇਂ ਆਸ੍ਥਾ ਰਖਤਾ ਹੋ ਇਸ ਮਾਨੇ ਬਨਾ ਮਰਨੇ ਬਉਦ ਜੀਵਨ ਮਂ ਨਰਕ ਕੀ ਆਗ, ਵਹੌ ਈਸ਼੍ਵਰ ਕੇ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ ਦਰ੍ਸ਼ਨ ਸੇ ਵਂਚਿਤ, ਔਰ ਉਸਕੇ ਕ੍ਰੋਧ ਕਾ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹੋਗਾ।
ਈਮਾਨ ਕੀ ਆਵਸ਼੍ਯਕਤਾ
ਮਰਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਕੀ ਜਿਨ੍ਦਗੀ ਕੇ ਅਲਾਵਾ ਇਸ ਸਂਸਾਰ ਮੇ ਭੀ ਈਮਾਨ ਔਰ ਇਸ੍ਲਾਮ ਹਮਾਰੀ ਆਵਸ਼੍ਯਕਤਾ ਹੈ ਔਰ ਮਾਨਵ ਕਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯ ਹੈ ਕਿ ਏਕ ਮਾਲਿਕ ਕੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਜੋ ਉਸਕਾ ਦ੍ਵਾਰ ਛੋੜਕਰ ਦੂਸਰੋਂ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਝੁਕਤਾ ਫਿਰੇ ਵਹ ਕੁਤ੍ਤਾ ਭੀ ਅਪਨੇ ਮਾਲਿਕ ਕੇ ਦ੍ਵਾਰ ਪਰ ਪੜਾ ਰਹਤਾ ਹੈ ਔਰ ਉਸੀ ਸੇ ਆਸ ਲਗਾਤਾ ਹੈ। ਵਹ ਕੈਸਾ ਇਂਸਾਨ ਜੋ ਅਪਨੇ ਸਚ੍ਚੇ ਮਾਲਿਕ ਕੋ ਭੂਲ ਕਰ ਦਰ-ਦਰ ਝੁਕਤਾ ਫਿਰੇ।
ਪਰਨ੍ਤੁ ਇਸ ਈਮਾਨ ਕੀ ਜ਼੍ਯਾਦਾ ਆਵਸ਼੍ਯਕਤਾ ਮਰਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਕੇ ਲਿਏ ਹੈ ਜਹੌ ਸੇ ਇਂਸਾਨ ਵਾਪਿਸ ਨ ਲੌਟੇਗਾ ਔਰ ਮੌਤ ਪੁਕਾਰਨੇ ਪਰ ਭੀ ਉਸਕੋ ਮੌਤ ਮਿਲੇਗੀ। ਉਸ ਸਮਯ ਪਛਤਾਵਾ ਔਰ ਪਸ਼੍ਚਾਤਾਪ ਭੀ ਕੁਛ ਕਾਮ ਨ ਦੇਗਾ। ਯਦਿ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਯਹੌ ਸੇ ਈਮਾਨ ਕੇ ਬਿਨਾ ਚਲਾ ਗਯਾ ਤੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਰਕ ਕੀ ਆਗ ਮੇ ਜਲਨਾ ਪੜੇਗਾ। ਯਦਿ ਇਸ ਸਂਸਾਰ ਮੇਂ ਆਗ ਕੀ ਏਕ ਚਿਂਗਾਰੀ ਭੀ ਹਮਾਰੇ ਸ਼ਰੀਰ ਕੋ ਛੂ ਜਾਯੇ ਜੋ ਹਮ ਤੜਪ ਜਾਤੇ ਹੈਂ। ਤੋ ਨਰਕ ਕੀ ਆਗ ਕੈਸੇ ਸਹਨ ਹੋ ਸਕੇਗੀ ਜੋ ਇਸ ਆਗ ਸੇ ਸਤ੍ਤਰ ਗੁਨਾ ਤੇਜ਼ ਹੈ ਔਰ ਉਸਮੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਲਨਾ ਹੈ ਜਬ ਏਕ ਖਾਲ ਜਲ ਜਾਏਗੀ ਜੋ ਦੂਸਰੀ ਖਾਲਬਦਲ ਦੀ ਜਾਏਗੀ ਔਰ ਨਿਰਨ੍ਤਰ ਯਹ ਸਜਾ ਭੁਗਤਨੀ ਹੋਗੀ।
ਪ੍ਰਿਯ ਪਾਠਕ
ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਿਯ ਪਾਠਕ। ਮੌਤ ਕਾ ਸਮਯ ਨ ਜਾਨੇ ਕਬ ਆ ਜਾਯੇ ਜੋ ਸਾਂਸ ਅਨ੍ਦਰ ਹੈ ਉਸਕੇ ਬਾਹਰ ਅਪਨੇ ਕਾ ਭੀ ਭਰੋਸੇ ਨਹੀਂ। ਮੌਤ ਸੇ ਪਹਲੇ ਸਮਯ ਹੈ ਅਪਨੀ ਸਬ ਸੇ ਪਹਲੀ ਔਰ ਸਬ ਸੇ ਬੜੀ ਜਿਮ੍ਮੇਦਾਰੀ ਕਾ ਧ੍ਯਾਨਕਰ ਲੇਂ। ਈਮਾਨ ਕੇ ਬਿਨਾ ਨ ਯਹ ਜੀਵਨ, ਜੀਵਨ ਹੈ ਔਰ ਨ ਮਰਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਅਪਨੇ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ।
ਕਲ ਸਬ ਕੋ ਅਪਨੇ ਮਾਲਿਕ ਕੇ ਪਾਸ ਜਾਨਾ ਹੈ ਯਹੌ ਸਬ ਸੇ ਪਹਲੇ ਈਮਾਨ ਕੀ ਪੂਛ ਹੋਗੀ। ਮੁਝੇ ਭੀ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥ ਹੈ ਇਸ ਬਾਤ ਕਾ ਕਿ ਕਲ ਹਿਸਾਬ ਕੇ ਦਿਨ ਆਪ ਯਹ ਨ ਕਹ ਦੇਂ ਕਿ ਹਮ ਤਕ ਬਾਤ ਪਹੁਂਚਾਈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਥੀ। ਮੁਝੇ ਆਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਯਹ ਸਚ੍ਚੀ ਬਾਤੇਂ ਆਪ ਕੇ ਦਿਲ ਮੇਂ ਘਰ ਕਰ ਗਯੀ ਹੋਗੀ ਤੋ ਆਇਯੇ ਭਗ੍ਯਵਾਨ, ਸਚ੍ਚੇ ਦਿਲ ਔਰ ਸਚ੍ਚੀ ਆਤ੍ਮਾ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਿਯ ਪਾਠਕ, ਉਸ ਮਾਲਿਕ ਕੋ ਗਵਾਹ ਬਨਾਕਰ ਔਰ ਐਸੇ ਸਚ੍ਚੇ ਦਿਲ ਸੇ ਜਿਸੇ ਦਿਲੋਂ ਕੇ ਭੇਦ ਜਾਨਤੇ ਵਾਲਾ ਮਾਨ ਲੇ ਇਕਰਾਰ ਕਰੇਂ ਔਰ ਪ੍ਰਣ ਲੇ-
‘‘ਅਸ਼ਹਦੁ ਅਲ੍ਲਾ ਇਲਾਹਾ ਇਲ੍ਲਲ੍ਲਾਹੁ ਵ ਅਸ਼ਹਦੁ ਅਨ੍ਨਾ ਮੁਹਮ੍ਮਦਨ ਅਬ੍ਦੁਹੂ ਵ ਰਸੂਲੂਹ, ਸਲ੍ਲਲ੍ਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵਸਲ੍ਲਮ‘‘
ਅਰ੍ਥ ਮੈਂ ਗਵਾਹੀ ਦੇਤਾ ਹੂ ਇਸ ਬਾਤ ਕੀ ਕਿ ਅਲ੍ਲਾਹ ਕੇ ਸਿਵਾ ਕੋਈ ਪੂਜਾ ਕੇ ਯੋਗ੍ਯ ਨਹੀ, ਵਹ ਅਕੇਲਾ ਹੈ, ਉਸਕਾ ਕੋਈ ਸਾਝੀ ਨਹੀਂ, ਔਰ ਹਜਰਤ ਮੁਹਮ੍ਮਦ ਸਲ੍ਲਲ੍ਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵਸਲ੍ਲਮ, ਅਲ੍ਲਾਹ ਕੇ ਸਚ੍ਚੇ ਬਨ੍ਦੇ ਔਰ ਰਸੂਲ ਹੈ।‘‘
ਮੈਂ ਤੌਬਾ ਕਰਤਾ ਹੂਂ ਕੁਫ੍ਰ (ਨਾਸ੍ਤਿਕਤਾ) ਸੇ ਸ਼ਿਰ੍ਫ (ਕਿਸੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਭੀ ਅਲ੍ਲਾਹ ਕਾ ਸਾਝੀ ਬਨਾਨੇ) ਸੇ ਔਰ ਸਮਸ੍ਤ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੇ ਪਾਪੋਂ ਸੇ। ਔਰ ਇਸ ਬਾਤ ਕਾ ਪ੍ਰਣ ਲੇਤਾ ਹੂਂ ਕਿ ਅਪਨੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਸਚ੍ਚੇ ਮਾਲਿਕ ਕੇ ਸਬ ਆਦੇਸ਼ ਮਾਨੂਂਗਾ ਔਰ ਉਸਕੇ ਸਚ੍ਚੇ ਨਬੀ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹਮ੍ਮਦ ਸ0 ਕੀ ਸਚ੍ਚੀ ਪੈਰਵੀ (ਅਨੁਸਰਣ) ਕਰੂਂਗਾ।
ਕਰੂਣਾਮਯ ਔਰ ਦਯਾਵਾਨ ਮਾਲਿਕ ਮੁਝੇ ਔਰ ਆਪਕੋ ਇਸ ਰਾਹ ਪਰ ਮਰਤੇ ਦਮ ਤਕ ਕਾਯਮ ਰਖੇ।
ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਿਯ ਪਾਠਕੋ। ਅਗਰ ਆਪ ਅਪਨੀ ਮੌਤ ਤਕ ਇਸ ਯਕੀ਼ਨ ਔਰ ਈਮਾਨ ਕੇ ਅਨੁਰੂਪ ਅਪਨਾ ਜੀਵਨ ਗੁਜਾਰਤੇ ਰਹੇ ਤੋ ਫਿਰ ਮਾਲੂਮ ਹੋਗਾ ਕਿ ਆਪ ਕੇ ਇਸ ਭਾਈ ਨੇ ਕੈਸਾ ਪ੍ਰੇਮ ਕਾ ਹਕ ਅਦਾ ਕਿਯਾ।
ਈਮਾਨ ਕੀ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾ
ਇਸ ਇਸ੍ਲਾਮ ਔਰ ਈਮਾਨ ਕੀ ਵਜਹ ਸੇ ਆਪਕੀ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾ ਭੀ ਹੋ ਸਕਤੀ ਹੈ। ਮਗਰ ਜੀਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਚ ਕੀ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਯਹਾਂ ਭੀ ਸਤ੍ਯ ਕੀ ਜੀਤ ਹੋਗੀ। ਔਰ ਅਗਰ ਜੀਵਨਭਰ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾ ਸੇ ਗੁਜ਼ਰਨਾ ਪੜੇ ਤੋ ਯਹ ਸੋਚ ਕਰ ਸਹ ਜਾਨਾ ਕਿ ਇਸ ਦੁਨਿਯਾ ਕਾ ਜੀਵਨ ਤੋ ਕੁਛ ਦਿਨੋਂ ਤਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਮਰਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਕਾ ਅਪਾਰ ਜੀਵਨ, ਵਹੌ ਕਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗ ਔਰ ਉਸਕੇ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕੇ ਲਿਏ, ਔਰ ਮਾਲਿਕ ਕੋ ਰਾਜੀ਼ (ਪ੍ਰਸਨ੍ਨ ਕਰਨੇ) ਕੇ ਲਿਏ, ਔਰ ਉਸਕੇੇ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ ਦਰ੍ਸ਼ਨ ਕੇ ਲਿਏ ਯਹ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾਯੇਂ ਕੁਛ ਭੀ ਨਹੀਂ ਹੈਂ।
ਆਪਕਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯ

ਏਕ ਬਾਤ ਔਰ, ਈਮਾਨ ਔਰ ਇਸ੍ਲਾਮ ਕੀ ਯਹ ਸਚ੍ਚਾਈ ਹਰ ਉਸ ਭਾਈ ਕਾ ਹਕ ਔਰ ਅਮਾਨਤ ਹੈ ਜਿਸ ਤਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁਂਚਾ ਹੈ। ਅਤ ਆਪਕਾ ਭੀ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯ ਹੈ ਕਿ ਨਿਸ੍ਵਾਰ੍ਥ ਹੋਕਰ ਕੇਵਲ ਅਪਨੇ ਕੋ ਭੀ ਹਮਦਰ੍ਦੀ ਮੇਂ ਔਰ ਉਸੇ ਮਾਲਿਕ ਕੇ ਕ੍ਰੋਧ, ਨਰਕ ਕੀ ਆਗ ਔਰ ਸਜਾ਼ ਸੇ ਬਚਾਨੇ ਕੇ ਲਿਏ, ਦੁਖ ਦਰ੍ਦ ਕੇ ਏਹਸਾਸ ਕੇ ਸਾਥ ਜਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪ੍ਯਾਰੇ ਨਬੀ ਨੇ ਯਹ ਸਚ੍ਚਾਈ ਪਹੁਂਚਾਈ ਥੀ। ਆਪ ਭੀ ਪਹੁਂਚਾਯੇਂ, ਉਨਕੋ ਸਹੀ ਸਚ੍ਚਾਈ ਪਹੁਚਾਈ ਥੀ। ਆਪ ਭੀ ਪਹੁਂਚਾਯੇਂ, ਉਨਕੋ ਸਹੀ ਸਚ੍ਚਾ ਰਾਸ੍ਤਾ ਸਮਝ ਮੇਂ ਆਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਅਪਨੇ ਮਾਲਿਕ ਸੇ ਦੁਆ ਕਰੇਂ। ਐਸਾ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਕ੍ਯਾ ਇਂਸਾਨ ਕਹਲਾਨੇ ਕਾ ਹਕਦਰਾਰ ਹੈ ਜਿਸਕੇ ਸਾਮਨੇ ਏਕ ਅਨ੍ਧਾ ਦਿਖਾਈ ਨ ਦੇਨੇ ਕੀ ਵਜਹ ਸੇ ਆਗ ਕੇ ਅਲਾਵ ਮੇਂ ਗਿਰ ਜਾਯੇ ਔਰ ਵਹ ਏਕ ਬਾਰ ਭੀ ਫੂਟੇ ਮੁਂਹ ਸੇ ਯਹ ਨ ਕਹੇ ਕਿ ਤੁਮ੍ਹਾਰਾ ਯਹ ਮਾਰ੍ਗ ਆਗ ਕੇ ਅਲਾਵ ਕੀ ਓਰ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਸਾਨਿਯਤ ਕੀ ਬਾਤ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸਕੋ ਰੋਕੇ ਉਸਕੋ ਪਕੜ ਕਰ ਬਚਾਯੇ ਔਰ ਪ੍ਰਣ ਲੇ ਕਿ ਅਪਨੇ ਹੋਤੇ ਹੁਏ ਮੈਂ ਹਰਗਿਜ ਤੁਮ੍ਹੇਂ ਆਗ ਮੇਂ ਗਿਰਨੇ ਨਹੀਂ ਦੂਂਗਾ।
ਈਮਾਨ ਲਾਨੇ ਬਾਦ ਹਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸਕੋ ਦੀਨ ਕੀ ਨਬੀ ਕੀ, ਕੁਰਾਨ ਕੀ ਹਿਦਾਯਤ ਮਿਲ ਚੁਕੀ ਹੈ ਵਹ ਸ਼ਿਰ੍ਕ ਔਰ ਕੁਫ੍ਰ ਕੀ ਆਗ ਮੇਂ ਫਂਸੇ ਲੋਗੋ ਕੋ ਬਚਾਨੇ ਕੋ ਬਚਾਨੇ ਕੀ ਧੁਨ ਮੇਂ ਲਗ ਜਾਯੇ ਉਨਕੀ ਠੋਡੀ ਮੇਂ ਹਾਥ ਦੇ ਉਨਕੇ ਪਾਂਵ ਪਕਡੇ ਕਿ ਲੋਗ ਈਮਾਨ ਸੇ ਹਟਕਰ ਗ਼ਲਤ ਰਾਸ੍ਤੇ ਪਰ ਨ ਜਾਯੇਂ। ਨਿਸ੍ਵਾਰ੍ਥ ਔਰ ਸਚ੍ਚੀ ਹਮਦਰ੍ਦੀ ਮੇਂ ਕਹੀ ਗਯੀ ਬਾਤ ਦਿਲ ਪਰ ਅਸਰ ਕਰਤੀ ਹੇ ਅਗਰ ਆਪ ਕੀ ਵਜਹ ਸੇ ਏਕ ਆਦਮੀ ਕੋ ਭੀ ਈਮਾਨ ਮਿਲ ਗਯਾ ਤੋ ਹਮਾਰਾ ਬੇੜਾ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਏਗਾ । ਇਸਲਿਏ ਅਲ੍ਲਾਹ ਉਸ ਆਦਮੀ ਸੇ ਜ੍ਯਾਦਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨ ਹੋਤਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੀ ਕੋ ਕੁਫ੍ਰ ਔਰ ਸ਼ਿਰ੍ਕ ਸੇ ਨਿਕਾਲਕਰ ਸਚ੍ਚਾਈ ਕੇ ਰਾਸ੍ਤੇ ਪਰ ਲਗਾ ਦੇ ਜਿਸ ਤਰਹ ਆਪਕਾ ਬੇਟਾ ਅਗਰ ਆਪਕਾ ਬਾਗੀ਼ ਹੋਕਰ ਦੁਸ਼੍ਮਨ ਸੇ ਜਾ ਮਿਲੇ ਓਰ ਉਸੀ ਕਾ ਕਹਨਾ ਮਾਨਤਾ ਰਹੇ। ਯਦਿ ਕੋਈ ਸਜ੍ਜਨ ਉਸਕੋ ਸਮਝਾ ਬੁਝਾਕਰ ਆਪਕਾ ਆਜ੍ਞਾਕਾਰੀ ਬਨਾ ਦੇਂ ਤੋ ਅਪ ਉਸ ਸਜ੍ਜਨ ਸੇ ਕਿਤਨੇ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨ ਹੋਂਗੇ। ਮਾਲਿਕ ਉਸ ਬਨ੍ਦੇ ਸੇ ਇਸ ਸੇ ਜ੍ਯਾਦਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨ ਹੋਤਾ ਹੈ ਜੋ ਦੂਸਰੇ ਤਕ ਈਮਾਨ ਪਹੁਂਚਾਾਨੇ ਔਰ ਬਾਟਨੇ ਕਾ ਮਾਧ੍ਯਮ ਬਨ ਜਾਯਂੇ।
ਈਮਾਨ ਲਾਨੇ ਕੇ ਬਾਦ
ਇਸ੍ਲਾਮ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਨੇ ਕੇ ਪਸ਼੍ਚਾਤ ਜਬ ਆਪ ਮਾਲਿਕ ਕੇ ਸਚ੍ਚੇ ਬਨ੍ਦੇ ਬਨ ਗਯੇ ਤੋ ਆਬ ਆਪ ਪਰ ਰੋਜਾ਼ਨਾ ਪਾਂਚ ਬਾਰ ਨਮਾਜ਼ ਅਨਿਵਾਰ੍ਯ ਹੈ ਆਪ ਇਸੇ ਸੀਖੇਂ ਔਰ ਪਢੇਂ। ਇਸੀ ਸੇ ਆਤ੍ਮਾ ਕੀ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿ ਔਰ ਅਲ੍ਲਾਹ ਕਾ ਪ੍ਰੇਮ ਬਢੇਗਾ। ਰਮਜਾ਼ਨ ਆਯੋਗ ਤੋ ਏਕ ਮਹੀਨੇ ਕੇ ਰੋਜੇ਼ ਰਖਨੇ ਹੋਂਗੇ। ਮਾਲਦਾਰ ਹੈ ਤੋ ਪੂਰੀ ਉਮ੍ਰ ਮੇਂ ਏਕ ਬਾਰ ਹਜ ਕੇ ਲਿਏ ਜਾਨਾ ਪੜੇਗਾ।
ਖ਼ਬਰਦਾਰ! ਅਬ ਆਪਕਾ ਸ਼ੀਸ਼ (ਸਿਰ) ਅਲ੍ਲਾਹ ਕੇ ਅਲਾਵਚਾ ਕਿਸੀ ਕੇ ਆਗੇ ਨ ਝੁਕੇ। ਆਪ ਪਰ ਸ਼ਰਾਬ ਜੁਆ ਸੂਦ (ਵ੍ਯਾਜ) ਸੁਅਰ ਕਾ ਮੀਟ, ਰਿਸ਼੍ਵਤ ਔਰ ਹਰ ਹਰਾਮ ਚੀਜ਼ ਨਿਸ਼ੇਧ ਹੈ ਔਰ ਉਸਸੇ ਬਚਨਾ ਹੈ। ਔਰ ਅਲ੍ਲਾਹ ਕੀ ਪਵਿਤ੍ਰ ਬਤਾਈ ਹੁਈ ਚੀਜੋਂ ਕੋ ਪੂਰੇ ਚਾਵ (ਸ਼ੌਕ) ਸੇ ਸੇਵਨ ਕਰਨਾ ਹੈਂ।
ਅਪਨੇ ਮਾਲਿਕ ਦ੍ਵਾਰਾ ਦਿਯਾ ਗਯਾ ਪਵਿਤ੍ਰ ਗ੍ਰਂਥ ਨਿਯਮਿਤ ਰੂਪ ਸੇ ਪਢਨਾ ਹੈ ਔਰ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਔਰ ਸਫਾ਼ਈ ਕੇ ਨਿਯਮ ਸੀਖਨੇ ਹੈਂ ਔਰ ਸਚ੍ਚੇ ਦਿਲ ਸੇ ਯਹ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਾ ਕਰਨੀ ਹੈ ਕਿ ਹੈ ਹਮਾਰੇ ਮਾਲਿਕ ਹਮਕੋ, ਹਮਾਰੇ ਦੋਸ੍ਤੋਂ ਕੋ, ਪਰਿਵਾਰ ਕੇ ਸਦਸ੍ਯੋਂ ਔਰ ਰਿਸ਼੍ਤੇਦਾਰੋਂ ਕੋ, ਔਰ ਇਸ ਭੂਮਣ੍ਡਲ ਪਰ ਬਸਨੇ ਵਾਲੀ ਪੂਰੀ ਮਾਨਵਤਾ ਕੋ ਈਮਾਨ ਕੇ ਸਾਥ ਜਿਨ੍ਦਾ ਰਖ ਔਰ ਈਮਾਨ ਕੇ ਸਾਥ ਇਨ੍ਹੇਂ ਮੌਤ ਦੇ। ਇਸਲਿਏ ਕਿ ਈਮਾਨ ਹੀ ਇਸ ਮਾਨਵ ਸਮਾਜ ਕਾ ਪਹਲਾ ਔਰ ਅਨ੍ਤਿਮ ਸਹਾਰਾ ਹੈਂ ਜਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਅਲ੍ਲਾਹ ਕੇ ਏਕ ਦੂਤ ਹਜ਼ਰਤ ਇਬ੍ਰਾਹੀਮਮ ਜਲਤੀ ਹੁਈ ਆਗ ਮੇ ਅਪਨੇ ਈਮਾਨ ਕੀ ਬਦੌਲਤ ਕੂਦ ਗਯੇ ਥੇ ਔਰ ਕਾ ਬਾਲ ਬਾਂਕਾ ਨਹੀਂ ਹੁਆ ਥਾ ਆਜ ਭੀ ਇਸ ਈਮਾਨ ਕੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿ ਆਗ ਕੋ ਪੁਸ਼੍ਪ ਬਨਾ ਸਕਤੀ ਹੈ ਔਰ ਸਤ੍ਯ ਮਾਰ੍ਗ ਕੀ ਹਰ ਰੂਕਾਵਟ ਕੋ ਖਤ੍ਮ ਕਰ ਸਕਤੀ ਹੈ।
ਹੋ ਅਗਰ ਈਮਾਨ ਇਬ੍ਰਾਹੀਮ ਕਾ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਆਜ!
ਪੁਸ਼੍ਪ ਕੇ ਸ੍ਵਭਾਵ ਸੇ ਹੋ ਆਗ ਭੀ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨ ਆਜ!

ਵਸ੍ਸਲਾਮ
ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤਿ ਮੌਲਾਨਾ ਮੁਹਮ੍ਮਦ ਕਲੀਮ ਸਿਦ੍ਦੀਕੀ,
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਅਰਮੁਗ਼ਾਨ ਪਬ੍ਲਿਕੇਸ਼ਨ
ਫੁਲਤ, ਮੁਜ਼ਫ਼੍ਫ਼ਰ ਨਗਰ (ਯੂ.ਪੀ.)

ਅਧਿਕ ਜਾਨਕਾਰੀ ਕੇ ਲਿਏ ਸਮ੍ਪਰ੍ਕ ਕਰੇਂ,
ਮੋ. ਕਲੀਮ ਸਿਦ੍ਦੀਕੀ
ਫੁਲਤ, ਮੁਜ਼ਫ਼੍ਫਰ ਨਗਰ
ਅਲੀਗਢ ਮੇਂ ਸਮ੍ਪਰ੍ਕ ਕਰੇਂ
ਗਲੀ ਨਂ0 1 ਫਿਰਦੌਸ ਨਗਰ ਕਿਲਾ ਰੋਡ, ਯੂਨਿਵਰ੍ਸੀਟਿ ਫਾਰ੍ਮ, ਅਲੀਗਢ- 202002
http://www.armughan.in/
------------------

ਦੋ ਸ਼ਬ੍ਦ
ਯਦਿ ਆਗ ਕੀ ਏਕ ਛੋਟੀ ਸੀ ਚਿਂਗਾਰੀ ਆਪਕੇ ਸਾਮਨੇ ਪੜੀ ਹੋ ਔਰ ਏਕ ਅਬੋਧ ਬਚ੍ਚਾ ਸਾਮਨੇ ਸੇ ਨਂਗੇ ਪਾਂਵ ਆ ਰਹਾ ਹੋ ਔਰ ਉਸਕਾ ਨਨ੍ਹਾ ਸਾ ਪਾਂਵ ਸੀਧੇ ਆਗ ਪਰ ਪੜਨੇ ਜਾ ਰਹਾ ਹੋ ਤੋ ਆਪ ਕ੍ਯਾ ਕਰੇਂਗੇ?
ਆਪ ਤੁਰਨ੍ਤ ਉਸ ਬਚ੍ਚੇ ਕੋ ਗੋਦ ਮੇਂ ਉਠਾ ਲੇਂਗੇ ਔਰ ਆਗ ਸੇ ਦੂਰ ਖੜਾ ਕਰਕੇ ਆਪ ਅਪਾਰ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਤਾ ਕਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰੇਂਗੇਂ।
ਇਸੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਯਦਿ ਕੋਈ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਆਗ ਮੇਂ ਝੁਲਸ ਜਾਯੇ ਯਾ ਜਲ ਜਾਯੇ ਤੋ ਆਪ ਤੜਪ ਜਾਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਉਸਕੇ ਪ੍ਰਤਿ ਆਪਕੇ ਦਿਲ ਮੇਂ ਸਹਾਨੁਭੂਤਿ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਤੀ ਹੈ।
ਕ੍ਯਾ ਆਪਨੇ ਕਭੀ ਸੋਚਾ ਅਖਿਰ ਐਸਾ ਕ੍ਯੋਂ ਹੈ? ਇਸਲਿਏ ਕਿ ਸਮਸ੍ਤ ਮਾਨਵ ਸਮਾਜ ਕੇਵਲ ਏਕ ਮਾਤਰ-ਪਿਤਾ ਕੀ ਸਂਤਾਨ ਹੈ ਔਰ ਹਰ ਏਕ ਕੇ ਸੀਨੇ ਮੇਂ ਏਕ ਧੜਕਤਾ ਹੁਆ ਦਿਲ ਹੈ ਜਿਸਮੇਂ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ ਹਮਦਰ੍ਦੀ ਹੈ ਔਰ ਸਹਾਨੁਭੂਤਿ ਹੈ ਵਹ ਏਕ ਦੂਸਰੇ ਕੇ ਦੁਖ ਸੁਖ ਮੇ ਤੜਪਤਾ ਹੈ ਔਰ ਏਕ ਦੂਸਰੇ ਕੀ ਮਦਦ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਇਸਲਿਏ ਸਚ੍ਚਾ ਇਨ੍ਸਾਨ ਔਰ ਮਾਨਵ ਵਹੀ ਹੈ ਜਿਸਕੇ ਸੀਨੇ ਮੇਂ ਪੂਰੀ ਮਾਨਵਤਾ ਕੇ ਲਿਏ ਪ੍ਰੇਮ ਉਬਲਤਾ ਹੋ, ਜਿਸਕਾ ਹਰ ਕਾਰ੍ਯ ਮਾਨਵਤਾ ਕੀ ਸੇਵਾ ਕੇ ਲਿਏ ਹੋ ਔਰ ਜੋ ਹਰ ਏਕ ਕੋ ਦੁਖ ਦਰ੍ਦ ਮੇ ਦੇਖਕਰ ਤੜਪ ਜਾਏ ਔਰ ਉਸਕੀ ਮਦਦ ਉਸਕੇ ਜੀਵਨ ਕਾ ਅਟੂਟ ਅਂਗ ਬਨ ਜਾਏ।
ਇਸ ਸਂਸਾਰ ਮੇਂ ਮਨਨੁਸ਼੍ਯ ਕਾ ਯਹ ਜੀਵਨ ਅਸ੍ਥਾਈ ਹੈ, ਔਰ ਮਰਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਉਸੇ ਏਕ ਔਰ ਜੀਵਨ ਮਿਲੇਗਾ ਜੋ ਸ੍ਥਾਈ ਹੋਗਾ। ਅਪਨੇ ਸਚ੍ਚੇ ਮਾਲਿਕ ਕੀ ਉਪਾਸਨਾ, ਔਰ ਕੇਵਲ ਉਸੀ ਕੀ ਮਾਨੇ ਬਿਨਾ ਮਰਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਕੇ ਜੀਵਨ ਮੇਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਤਾ ਔਰ ਸਦਾ ਕੇ ਲਿਏ ਨਰਕ ਕਾ ਈਂਧਨ ਬਨਨਾ ਪੜੇਗਾ।
ਆਜ ਲਾਖੋਂ ਕਰੋੜੋ ਆਦਮੀ ਨਰਕ ਕਾ ਈਧਨ ਬਨਨੇ ਕੀ ਹੋੜ ਮੇਂ ਲਗੇ ਹੁਏ ਹੈਂ ਔਰ ਐਸੇ ਮਾਰ੍ਗ ਪਰ ਚਲ ਰਹੇ ਹੈਂ ਜੋ ਸੀਧੇ ਨਰਕ ਕੀ ਓਰ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮੇਂ ਉਨ ਤਮਾਮ ਲੋਗੋਂ ਕਾ ਦਾਯਿਤ੍ਵ ਹੈ ਜੋ ਮਾਨਵ ਸਮੂਹ ਸੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਮਾਨਵਤਾ ਮੇਂ ਆਸ੍ਥਾ ਰਖਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਵੇ ਆਗੇ ਆਯੇਂ ਔਰ ਨਰਕ ਮੇਂ ਗਿਰ ਰਹੇਂ ਇਂਸਾਨੋਂ ਕੋ ਬਚਾਨੇ ਕਾ ਅਪਨਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਯ ਪੂਰਾ ਕਰੇਂ।
ਹਮੇਂ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨਵ ਜਾਤਿ ਸੇ ਸਚ੍ਚੀ ਸਹਾਨੁਭੂਤਿ ਰਖਨੇ ਵਾਲੇ ਔਰ ਉਨਕੋ ਨਰਕ ਕੀ ਆਗ ਸੇ ਬਚਾ ਲੇਨੇ ਕੇ ਦੁਖ ਮੇਂ ਘੁਲਨੇ ਵਾਲੇ ਮੌਲਾਨਾ ਮੁਹਮ੍ਮਦ ਕਲੀਮ ਸਿਦ੍ਦੀ਼ਕੀ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮ ਔਰ ਸ੍ਨੇਹ ਕੇ ਕੁਛ ਫੂਲ ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤ ਕਿਯੇ ਹੈਂ ਜਿਸਮੇਂ ਮਾਨਵਤਾ ਕੇ ਪ੍ਰਤਿ ਉਨਕਾ ਪੇ੍ਰਮ ਸਾਫ਼ ਝਲਕਤਾ ਹੈ ਔਰ ਇਸਕੇ ਮਾਧ੍ਯਮ ਸੇ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਵਹ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯ ਪੂਰਾ ਕਿਯਾ ਹੈ ਜੋ ਏਕ ਸਚ੍ਚੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੋਨੇ ਕੇ ਨਾਤੇ ਹਮ ਸਬ ਪਰ ਹੈ।
ਇਨ ਸ਼ਬ੍ਦੋਂ ਕੇ ਸਾਥ ਦਿਲ ਕੇ ਯੇ ਟੁਕੜੇ ਔਰ ਆਪ ਕੀ ਅਮਾਨਤਾ ਆਪ ਕੇ ਸਮਕ੍ਸ਼ ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤ ਹੈ।
ਵਸੀ ਸੁਲੇਮਾਨ ਨਦਵੀ, ਸਮ੍ਪਾਦਕ ਉਰ੍ਦੂ ਮਾਸਿਕ ਅਰਮੁਗਾਨ,ਫੁਲਤ, ਮੁਜ਼ਫ਼੍ਫਰ ਨਗਰ (ਯੂ.ਪੀ.)