ਬ੍ਲੌਗ ਸੇ ਵੇਬਸਾਇਟ ਤਕ …

ਪ੍ਰਿਯ ਮਿਤ੍ਰੋਂ!
ਮੇਰੀ ਕਾਵ੍ਯ ਵਾਟਿਕਾ ਅਬ ਪੂਰੇ ਬਗੀਚੇ ਕਾ ਰੂਪ ਲੇ ਚੁਕੀ ਹੈ। ਅਬ ਬ੍ਲੌਗ ਕੀ ਕ੍ਯਾਰੀ ਮੇਂ ਉਗੀ ਤੁਲਸੀ ਵੇਬਸਾਇਟ ਕੇ ਬਗੀਚੇ ਮੇਂ ਮਹਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਬਗ਼ੀਚੇ ਮੇਂ ਆਪਕੋ ਵਿਵਿਧ ਕ੍ਯਾਰਿਯੋਂ ਕੀ ਮਹਕ ਔਰ ਸੌਂਦਰ੍ਯ ਏਕ ਸਾਥ ਮਿਲੇਗਾ। ਕਰਪਯਾ ਊਪਰ ਦਿਯੇ ਗਏ ਚਿਤ੍ਰ ਪਰ ਕ੍ਲਿਕ ਕਰੇਂ ਔਰ ਹਮਾਰੇ ਨਏ ਘਰ ਪਧਾਰੇਂ-

ਏਕ ਯੁਗ ਕਾ ਅਂਤ

ਕਵਿ ਸਮਾਜ ਹੋ ਯਾ ਆਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕ ਜਗਤ੍… ਆਜ ਕਾ ਦਿਨ ਸਮਸ੍ਤ ਸਂਵੇਦੀ ਸਮਾਜ ਕੇ ਲਿਏ ਵਿਸ਼ਾਦ ਕਾ ਦਿਨ ਹੈ। ਜੈਨ ਸਮਾਜ ਕੇ ਆਚਾਰ੍ਯ ਮਹਾਪ੍ਰਜ੍ਞ ਆਜ ਭੌਤਿਕ ਦੇਹ ਕੋ ਤ੍ਯਾਗ ਗਏ ਹੈਂ…! ਵੇ ਜਿਤਨੇ ਬੜੇ ਸਂਤ ਥੇ ਉਤਨੇ ਹੀ ਬੜੇ ਕਵਿ ਭੀ ਥੇ। ਦਰ੍ਸ਼ਨ ਔਰ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕੇ ਬੀਚ ਨਿਸ਼੍ਪਕ੍ਸ਼ ਰਹਤੇ ਹੁਏ ਸਮਾਜ ਕੋ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ ਦੇਨਾ ਆਪਕੇ ਹੀ ਕੌਸ਼ਲ ਸੇ ਸਂਭਵ ਥਾ। ਆਚਾਰ੍ਯ ਤੁਲਸੀ ਕੇ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਨੇ ਜੈਨ ਵਿਸ਼੍ਵ ਭਾਰਤੀ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਸਮਾਜ ਕੋ ਮਹਾਨ ਸੌਗਾਤ ਦੀ। ਆਪਕੀ ਵੈਚਾਰਿਕ ਕ੍ਸ਼ਮਤਾਓਂ ਨੇ ਆਪਕੋ ਜੈਨ ਸਮਾਜ ਕੀ ਸੀਮਾਓਂ ਸੇ ਨਿਕਾਲ ਸਮਸ੍ਤ ਮਾਨਵ ਜਾਤਿ ਕਾ ਆਚਾਰ੍ਯ ਬਨਾ ਦਿਯਾ ਹੈ…

ਬ੍ਲੌਗ ਸੇ ਵੇਬਸਾਇਟ ਤਕ

ਪ੍ਰਿਯ ਪਾਠਕੋਂ!
"ਕਾਵ੍ਯਾਂਚਲ", ਜੋ ਕਿ ਅਬ ਤਕ ਆਪਕੋ ਸਿਰ੍ਫ਼ ਮੇਰੀ ਰਚਨਾਓਂ ਸੇ ਵਾਕਿਫ਼ ਕਰਾਤਾ ਥਾ, ਅਬ ਅਪਨਾ ਦਾਯਰਾ ਬੜਾ ਕਰ ਰਹਾ ਹੈ ਔਰ ਬ੍ਲੌਗ ਕੀ ਬਗਿਯਾ ਸੇ ਨਿਕਲ ਕਰ ਵੇਬਸਾਇਟ ਕੇ ਬਾਗ਼ ਤਕ ਪਹੁਂਚ ਗਯਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਗ਼ ਮੇਂ ਆਪਕੋ ਅਨੇਕ ਜਾਨੇ-ਅਨਜਾਨੇ ਰਚਨਾਕਾਰੋਂ ਕੀ ਰਚਨਾਏਂ ਪਢਨੇ ਕੋ ਮਿਲੇਂਗੀਂ।
ਯਹਾਂ ਸੇ ਆਪ ਅਪਨੇ ਪਸਂਦੀਦਾ ਕਵਿਯੋਂ ਕੋ ਸੁਨ ਭੀ ਸਕਤੇ ਹੈਂ, ਦੇਖ ਭੀ ਸਕਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਉਨਕੀ ਕਵਿਤਾਓਂ ਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਵਾਲਪੇਪਰ੍ਸ ਸੇ ਅਪਨਾ ਡੇਸ੍ਕਟੋਪ ਭੀ ਸਜਾ ਸਕਤੇ ਹੈਂ।
ਆਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਕਾ ਸਮਰ੍ਥਨ ਔਰ ਸਹਯੋਗ ਹਮੇਂ ਮਿਲਤਾ ਰਹੇਗਾ।

-ਆਪਕਾ ਅਪਨਾ
ਚਿਰਾਗ਼ ਜੈਨ

http://www.kavyanchal.com/

ਮੇਰੀ ਰਾਹੋਂ ਪੇ ਚਲਕਰ ਦੇਖ ਲੇਨਾ

ਮੇਰੀ ਆਂਖੋਂ ਕਾ ਮਂਜ਼ਰ ਦੇਖ ਲੇਨਾ
ਫਿਰ ਇਕ ਪਲ ਕੋ ਸਮਂਦਰ ਦੇਖ ਲੇਨਾ
ਸਫ਼ਰ ਕੀ ਮੁਸ਼੍ਕ਼ਿਲੇਂ ਰੋਕੇਂਗੀ ਲੇਕਿਨ
ਪਲਟਕਰ ਇਕ ਦਫ਼ਾ ਘਰ ਦੇਖ ਲੇਨਾ
ਕਿਸੀ ਕੋ ਬੇਵਫ਼ਾ ਕਹਨੇ ਸੇ ਪਹਲੇ
ਜ਼ਰਾ ਮੇਰਾ ਮੁਕ਼ਦ੍ਦਰ ਦੇਖ ਲੇਨਾ
ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਸੇ ਬਦਲੇਗਾ ਜ਼ਮਾਨਾ
ਕਭੀ ਦੋ ਪਲ ਠਹਰਕਰ ਦੇਖ ਲੇਨਾ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੋ ਜ਼ੁਦਾ ਹੋਨੇ ਕੇ ਪਲ ਮੇਂ
ਘਡ਼ੀ ਭਰ ਆਂਖ ਭਰਕਰ ਦੇਖ ਲੇਨਾ
ਮੇਰੀ ਬਾਤੋਂ ਮੇਂ ਰਾਹੇਂ ਬੋਲਤੀਂ ਹੈਂ
ਮੇਰੀ ਰਾਹੋਂ ਪੇ ਚਲਕਰ ਦੇਖ ਲੇਨਾ
ਨ ਪੂਛੋ ਮੁਝਸੇ ਕੈਸੀ ਹੈ ਬੁਲਨ੍ਦੀ
ਮੈਂ ਜਬ ਲੌਟੂਂ ਮੇਰੇ ਪਰ ਦੇਖ ਲੇਨਾ
ਮੁਝੇ ਇਕ ਬੇਤਆਬੀ ਦੇ ਗਯਾ ਹੈ
ਕਿਸੀ ਕਾ ਆਹ ਭਰਕਰ ਦੇਖ ਲੇਨਾ
ਜ਼ਮਾਨੇ ਕੀ ਨਜ਼ਰ ਮੇਂ ਭੀ ਹਵਸ ਥੀ
ਤੁਮ੍ਹੇਂ ਭੀ ਤੋ ਮੇਰੇ ਪਰਦੇ ਖਲੇ ਨਾ
ਮਿਰੇ ਦੁਸ਼੍ਮਨ ਕੇ ਹਾਥੋਂ ਫੈਸਲਾ ਹੈ
ਕ਼ਲਮ ਹੋਗਾ ਮਿਰਾ ਸਰ ਦੇਖ ਲੇਨਾ

ਏਕ ਪ੍ਯਾਦੇ ਸੇ ਮਾਤ ਪਲਟੇਗੀ

ਹਰ ਨਈ ਰੁਤ ਕੇ ਸਾਥ ਪਲਟੇਗੀ
ਖ਼ੁਸ਼੍ਬੂ-ਏ-ਕ਼ਾਯਨਾਤ ਪਲਟੇਗੀ
ਯੇ ਸਿਯਾਸਤ ਹੈ ਇਸ ਸਿਯਾਸਤ ਮੇਂ
ਏਕ ਪ੍ਯਾਦੇ ਸੇ ਮਾਤ ਪਲਟੇਗੀ
ਕਿਸਕੀ ਬਾਤੋਂ ਕਾ ਕ੍ਯਾ ਯਕੀਨ ਕਰੇਂ
ਪੀਠ ਪਲਟੇਗੀ ਬਾਤ ਪਲਟੇਗੀ
ਰਂਗ ਪਰਛਾਈ ਤਕ ਕਾ ਬਦਲੇਗਾ
ਸੁਬ੍ਹ ਹੋਗੀ ਤੋ ਰਾਤ ਪਲਟੇਗੀ
ਤੁਮ ਸਂਭਲ ਕਰ ਬਸ ਅਪਨੀ ਚਾਲ ਚਲੋ
ਇਕ ਨ ਇਕ ਦਿਨ ਬਿਸਾਤ ਪਲਟੇਗੀ
ਵਕ੍ਤ ਜ਼ਬ-ਜਬ ਭੀ ਕਰਵਟੇਂ ਲੇਗਾ
ਜ਼ਿਨ੍ਦਗੀ ਸਾਥ-ਸਾਥ ਪਲਟੇਗੀ

ਅਹਸਾਸ ਕਾ ਹੋਨਾ ਅਚ੍ਛਾ

ਉਨਕੋ ਲਗਤਾ ਹੈ ਯੇ ਚਾਂਦੀ ਔ' ਯੇ ਸੋਨਾ ਅਚ੍ਛਾ
ਮੈਂ ਸਮਝਤਾ ਹੂਂ ਕਿ ਅਹਸਾਸ ਕਾ ਹੋਨਾ ਅਚ੍ਛਾ
ਮੈਂਨੇ ਯੇ ਦੇਖ ਕੇ ਮੇਲੇ ਮੇਂ ਲੁਟਾ ਦੀ ਦੌਲਤ
ਮੁਰ੍ਦਾ ਦੌਲਤ ਸੇ ਤੋ ਬਚ੍ਚੋਂ ਕਾ ਖਿਲੋਨਾ ਅਚ੍ਛਾ
ਜਿਸਕੇ ਆਗੋਸ਼ ਮੇਂ ਘੁਟ-ਘੁਟ ਕੇ ਮਰ ਗਏ ਰਿਸ਼੍ਤੇ
ਐਸੀ ਚੁਪ੍ਪੀ ਹੈ ਬੁਰੀ; ਟੂਟ ਕੇ ਰੋਨਾ ਅਚ੍ਛਾ
ਜਿਸਕੇ ਖੋ ਜਾਨੇ ਸੇ ਰਿਸ਼੍ਤੇ ਕੀ ਉਮਰ ਬਢ਼ ਜਾਏ
ਜਿਤਨੀ ਜਲ੍ਦੀ ਹੋ ਉਸ ਅਭਿਮਾਨ ਕਾ ਖੋਨਾ ਅਚ੍ਛਾ
ਅਸ਼੍ਕ਼ ਤੇਜ਼ਾਬ ਹੁਆ ਕਰਤਾ ਹੈ ਦਿਲ ਮੇਂ ਘੁਟਕਰ
ਦਿਲ ਗਲਾਨੇ ਸੇ ਤੋ ਪਲਕੋਂ ਕਾ ਭਿਗੋਨਾ ਅਚ੍ਛਾ
ਮਿਰੇ ਹੋਤੇ ਹੁਏ ਭੀ ਕੋਈ ਮਿਰਾ ਘਰ ਲੂਟੇ
ਫਿਰ ਤੋ ਮੁਝਸੇ ਮਿਰੇ ਖੇਤੋਂ ਕਾ ਡਰੋਨਾ ਅਚ੍ਛਾ
ਜਬਕਿ ਹਰ ਪੇਡ਼ ਫ਼ਕ਼ਤ ਬੀਚ ਮੇਂ ਉਗਨਾ ਚਾਹੇ
ਐਸੇ ਮਾਹੌਲ ਮੇਂ ਇਸ ਬਾਗ਼ ਕਾ ਕੋਨਾ ਅਚ੍ਛਾ
ਰਾਮ ਖ਼ੁਦ ਸੇ ਭੀ ਪਰਾਏ ਹੁਏ ਰਾਜਾ ਬਨਕਰ
ਐਸੇ ਮਹਲੋਂ ਸੇ ਵੋ ਜਂਗਲ ਕਾ ਬਿਛੋਨਾ ਅਚ੍ਛਾ
ਉਸਕੇ ਲਗਨੇ ਸੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਭੀ ਸਂਵਰ ਜਾਤਾ ਥਾ
ਅਬ ਕੇ ਸ਼੍ਰਰਂਗਾਰ ਸੇ ਅਮ੍ਮਾ ਕਾ ਦਿਠੌਨਾ ਅਚ੍ਛਾ

ਕਿਸੀ ਈਸ਼ ਕੋ ਪ੍ਰਣਾਮ ਮਤ ਕੀਜਿਯੇ

ਨਾਨਕ, ਕਬੀਰ, ਮਹਾਵੀਰ, ਪੀਰ ਗੌਤਮ ਕੋ
ਪਂਥ, ਦੇਸ਼ ਜਾਤਿਯੋਂ ਕਾ ਨਾਮ ਮਤ ਦੀਜਿਯੇ
ਜਿਸਨੇ ਸਮਾਜ ਕੀ ਤਮਾਮ ਬੇਡ਼ਿਯਾਂ ਮਿਟਾਈਂ
ਉਸੇ ਕਿਸੀ ਬੇਡ਼ੀ ਕਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਮਤ ਕੀਜਿਯੇ
ਮਨ ਕੇ ਫ਼ਕ਼ੀਰ, ਅਲਮਸ੍ਤ ਮਹਾਮਾਨਵੋਂ ਕੋ
ਰੁਢ਼ਿਯੋਂ ਸੇ ਜੋਡ਼ ਬਦਨਾਮ ਮਤ ਕੀਜਿਯੇ
ਮਾਨਵ ਕੇ ਪ੍ਰਤਿ ਪ੍ਰੇਮ ਹੀ ਪ੍ਰਭੁ ਕੀ ਅਰ੍ਚਨਾ ਹੈ
ਭਲੇ ਕਿਸੀ ਈਸ਼ ਕੋ ਪ੍ਰਣਾਮ ਮਤ ਕੀਜਿਯੇ

ਉਮ੍ਮੀਦ

ਤੁਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਝੇ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਰਾਤੀ ਹੋ
ਕਿ ਮੈਂ ਅਪਨੇ ਰਿਸ਼੍ਤੋਂ ਮੇਂ
ਉਮ੍ਮੀਦੇਂ ਬਹੁਤ ਰਖਤਾ ਹੂਂ
ਲੇਕਿਨ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪਾਤਾ ਹੂਂ ਮੈਂ
ਕਿ ਉਮ੍ਮੀਦ ਕੇ ਬਿਨਾ
ਨਿਭ ਹੀ ਕੈਸੇ ਸਕਤਾ ਹੈ
ਕੋਈ ਸਂਬਂਧ?

...ਉਮ੍ਮੀਦ ਕੇ ਬਿਨਾ ਤੋ
ਦਾਨ ਦਿਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ!

ਜੀਵਂਤ ਹੋ ਉਠੀ ਹੈ ਮਾਂ!

ਗਾਂਵ ਕਾ ਪੁਰਾਨਾ ਮਕਾਨ
ਕਚ੍ਚਾ-ਪਕ੍ਕਾ ਫ਼ਰ੍ਸ਼
ਦੀਮਕ ਲਗੀ ਜਰ੍ਜਰ ਚੌਖਟ
ਔਰ ਦੇਹਰੀ ਕੇ ਦੋਨੋਂ ਓਰ
ਚਿਕਨਾਈ ਕੇ
ਦੋ ਗੋਲ ਨਿਸ਼ਾਨ!

.....ਮੁਦ੍ਦਤ ਹੁਈ
ਹਰ ਸਾਲ ਦੀਪਾਵਲੀ ਪਰ
ਦੀਪਕ ਜਲਾਤੇ ਥੇ ਦੋ ਹਾਥ।
ਫਿਰ ਅਪਨੇ ਪਲ੍ਲੂ ਕੀ ਓਟ ਮੇਂ ਛਿਪਾਕਰ
ਹਵਾ ਕੇ ਝੋਂਕੇ ਸੇ ਬਚਾਤੇ ਹੁਏ
ਦੀਵਾਰ ਕੀ ਆਡ਼ ਮੇਂ
ਹੌਲੇ ਸੇ ਦੇਹਰੀ ਪਰ
ਦੋ ਦੀਪਕ ਧਰ ਆਤੇ ਥੇ ਦੋ ਹਾਥ।

......
.........ਨ ਜਾਨੇ ਕ੍ਯੋਂ
ਆਜ ਫਿਰ ਸੇ
ਜੀਵਂਤ ਹੋ ਉਠੀ ਹੈ ਮਾਂ!

ਰਿਕ੍ਸ਼ਾਵਾਲਾ : ਏਕ ਸਂਤ੍ਰਾਸ

ਡਰੀ-ਸਹਮੀ ਪਤ੍ਨੀ
ਔਰ ਤੀਨ ਬਚ੍ਚੋਂ ਕੇ ਸਾਥ
ਕਿਰਾਏ ਕੇ ਮਕਾਨ ਮੇਂ
ਰਹਤਾ ਹੈ ਰਿਕ੍ਸ਼ਾਵਾਲਾ।

ਬਚ੍ਚੇ
ਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਮ ਖੇਲਤੇ ਹੈਂ ਏਕ ਖੇਲ
ਜਿਸਮੇਂ ਸੀਟੀ ਨਹੀਂ ਬਜਾਤੀ ਹੈ ਰੇਲ
ਨਹੀਂ ਹੋਤੀ ਉਸਮੇਂ
ਪਕਡ਼ਮ-ਪਕਡ਼ਾਈ ਕੀ ਭਾਗਦੌਡ਼
ਨ ਕਿਸੀ ਸੇ ਆਗੇ ਨਿਕਲਨੇ ਕੀ ਹੋਡ਼
ਨ ਊਂਚ-ਨੀਚ ਕਾ ਭੇਦ-ਭਾਵ
ਔਰ ਨ ਹੀ ਛੁਪਮ੍-ਛੁਪਾਈ ਕਾ ਰਾਜ਼

....ਉਸਮੇਂ ਹੋਤੀ ਹੈ
''ਫਤੇਹਪੁਰੀ- ਏਕ ਸਵਾਰੀ''
-ਕੀ ਆਵਾਜ਼।

ਛੋਟਾ-ਸਾ ਬਚ੍ਚਾ
ਪੁਰਾਨੀ ਪੈਂਟ ਕੇ ਪੌਂਚੇ ਊਪਰ ਚਢ਼ਾ
ਰਿਕ੍ਸ਼ਾ ਕਾ ਹੈਂਡਿਲ ਪਕਡ਼
ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੋਰ ਸੇ ਆਵਾਜ਼ ਲਗਾਤਾ ਹੈ,
ਔਰ ਛੋਟੀ ਬਹਨ ਕੋ ਸਵਾਰੀ ਬਨਾ
ਪਿਛਲੀ ਸੀਟ ਪਰ ਬੈਠਾਤਾ ਹੈ

...ਥੋਡ਼ੀ ਦੇਰ ਤਕ
ਉਲ੍ਟੇ-ਸੀਧੇ ਪੈਡਲ ਮਾਰਨੇ ਕੇ ਬਾਦ
ਅਪਨੇ ਛੋਟੇ-ਕਾਲੇ ਹਾਥ
ਸਵਾਰੀ ਕੇ ਆਗੇ ਫੈਲਾ ਦੇਤਾ ਹੈ
ਨਕਲੀ ਰਿਕ੍ਸ਼ਾਵਾਲਾ

ਪੂਰ੍ਵ ਨਿਰ੍ਧਾਰਿਤ ਕਾਰ੍ਯਕ੍ਰਮ ਕੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਉਤਰ ਜਾਤੀ ਹੈ ਸਵਾਰੀ
ਅਪਨੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕੇ ਸਾਥ ਮੇਂ
ਔਰ ਮੁਟ੍ਠੀ ਮੇਂ ਬਂਧਾ
ਪਾਂਚ ਰੁਪਯੇ ਕਾ ਨਕਲੀ ਨੋਟ
(....ਜੋ ਨਿਕਲਤਾ ਹੈ
ਏਕ ਰੁਪਏ ਕੇ ਸੌਂਫ ਕੇ ਪੈਕਿਟ ਮੇਂ)
ਥਮਾ ਦੇਤੀ ਹੈ
ਨਕਲੀ ਰਿਕ੍ਸ਼ਾਵਾਲੇ ਕੇ ਹਾਥ ਮੇਂ।

ਤਭੀ ਖੇਲ ਮੇਂ
ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਤਾ ਹੈ ਤੀਸਰਾ ਬਚ੍ਚਾ;
ਪਕਡ਼ ਰਖੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ
ਏਕ ਗਨ੍ਦੀ-ਸੂਖੀ ਲਕਡ਼ੀ
ਠੀਕ ਉਸੀ ਤਰਹ
...ਜ੍ਯੋਂ ਏਕ ਪੁਲਿਸਵਾਲਾ
ਡਂਡਾ ਪਕਡ਼ਤਾ ਹੈ ਅਪਨੇ ਨਿਰ੍ਮਮ ਹਾਥ ਮੇਂ।

ਮਾਰਤਾ ਹੈ ਰਿਕ੍ਸ਼ਾ ਕੇ ਟਾਯਰ ਪਰ
ਫਿਰ ਧਮਕਾਤਾ ਹੈ ਉਸੇ
ਪੁਲਿਸਵਾਲੇ ਕੀ ਤਰਹ;
ਔਰ ਛੀਨ ਲੇਤਾ ਹੈ
ਨਕਲੀ ਬੋਹਨੀ ਕੇ
ਨਕਲੀ ਪੈਸੇ
ਨਕਲੀ ਰਿਕ੍ਸ਼ਾਵਾਲੇ ਸੇ
ਨਕਲੀ ਪੁਲਿਸਵਾਲਾ ਬਨਕਰ
ਅਸਲੀ ਪੁਲਿਸਵਾਲੇ ਕੀ ਤਰਹ।