Hindi-Book ਕੁਰਆਨ ਔਰ ਵਿਜ੍ਞਾਨ quran aur vigyan

ਕੁਰਆਨ ਔਰ ਵਿਜ੍ਞਾਨ [ਲੇਖਕ ਜਾਕਿਰ ਨਾਯਕ]

ਅਨੁਕ੍ਰਮ ਵਿਸ਼ਯ ਪਰਿਚਯ, ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ ਵਿਜ੍ਞਾਨ, ਪ੍ਰਕਰਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਨ, ਜਲ ਵਿਜ੍ਞਾਨ, ਭੂ ਵਿਜ੍ਞਾਨ, ਸਮੁਦ੍ਰ ਵਿਜ੍ਞਾਨ, ਵਨਸ੍ਪਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਨ, ਜੀਵ ਵਿਜ੍ਞਾਨ, ਚਿਕਿਤ੍ਸਾ ਵਿਜ੍ਞਾਨ, ਸ਼ਰੀਰ ਰਚਨਾ ਵਿਜ੍ਞਾਨ, ਭ੍ਰੂਣ ਵਿਜ੍ਞਾਨ, ਸਾਰ੍ਵਜਨਿਕ ਵਿਜ੍ਞਾਨ, ਅਂਤਿਮਾਕ੍ਸ਼ਰ

Download hindi PDf Book "Quran aur Vigyan"

ਪਰਿਚਯ

ਜਬ ਸੇ ਇਸ ਪਰਥ੍ਵੀ ਗ੍ਰਹ ਪਰ ਮਾਨਵਜਾਤਿ ਕਾ ਜਨ੍ਮ ਹੁਆ ਹੈ, ਤਬ ਸੇ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਹ ਸਮਝਨੇ ਕੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਾਕਰਤਿਕ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਕੈਸੇ ਕਾਮ ਕਰਤੀ ਹੈ, ਰਚਨਾਓਂ ਔਰ ਪ੍ਰਾਣਿਯੋਂ ਕੇ ਤਾਨੇ-ਬਾਨੇ ਮੇਂ ਇਸਕਾ ਅਪਨਾ ਕ੍ਯਾ ਸ੍ਥਾਨ ਹੈ ਔਰ ਯਹ ਕਿ ਆਖਿ਼ਰ ਖੁ਼ਦ ਜੀਵਨ ਕੀ ਅਪਨੀ ਉਪਯੋਗਿਤਾ ਔਰ ਉਦ੍ਦੇਸ਼੍ਯ ਕ੍ਯਾ ਹੈ ? ਸਚ੍ਚਾਈ ਕੀ ਇਸੀ ਤਲਾਸ਼ ਮੇਂ, ਜੋ ਸਦਿਯੋਂ ਕੀ ਮੁਦ੍ਦਤ ਔਰ ਧੀਰ - ਗਮ੍ਭੀਰ ਸਂਸ੍ਕਰਤਿਯੋਂ ਪਰ ਫੈਲੀ ਹੁਈ ਹੈ ਸਂਗਠਿਤ ਧਰ੍ਮੋ ਨੇ ਮਾਨਵੀਯ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਕੀ ਸਂਰਚਨਾ ਕੀ ਹੈ ਔਰ ਏਕ ਵ੍ਯਾਪਕ ਪਰਿਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮੇਂ ਐਤਿਹਾਸਿਕ ਧਾਰੇ ਕਾ ਨਿਰ੍ਧਾਰਣ ਭੀ ਕਿਯਾ ਹੈ ।

ਕੁਛ ਧਰ੍ਮੋ ਕੀ ਬੁਨਿਯਾਦ ਲਿਖਿਤ ਪਂਕ੍ਤਿਯੋਂ ਵ ਆਦੇਸ਼ੋਂ ਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਜਿਨ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਉਨਕੇ ਅਨੁਯਾਯਿਯੋਂ ਕਾ ਦਾਵਾ ਹੈ ਕਿ ਵਹ ਖੁਦਾਈ ਯਾ ਈਸ਼੍ਵਰੀਯ ਸਾਧਨੋਂ ਸੇ ਮਿਲਨੇ ਵਾਲੀ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ ਕਾ ਸਾਰਤਤ੍ਵ ਹੈ ਜਬ ਕਿ ਅਨ੍ਯ ਧਰ੍ਮ ਕੀ ਨਿਰ੍ਭਰਤਾ ਕੇਵਲ ਮਾਨਵੀਯ ਅਨੁਭਵੋਂ ਪਰ ਰਹੀ ਹੈ ।

ਕ਼ੁਰਆਨ ਪਾਕ, ਜੋ ਇਸ੍ਲਾਮੀ ਆਸ੍ਥਾ ਕਾ ਕੇਂਦ੍ਰੀਯ ਸ੍ਰੋਤ ਹੈ ਏਕ ਐਸੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ ਜਿਸੇ ਇਸ੍ਲਾਮ ਕੇ ਅਨੁਯਾਯੀ ਮੁਸਲਮਾਨ, ਪੂਰੇ ਤੌਰ ਪਰ ਖੁ਼ਦਾਈ ਯਾ ਆਸਮਾਨੀ ਸਾਧਨੋਂ ਸੇ ਆਯਾ ਹੁਆ ਮਾਨਤੇ ਹੈਂ। ਇਸਕੇ ਅਲਾਵਾ ਕ਼ੁਰਆਨ -ਏ ਪਾਕ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਮੁਸਲਮਾਨੋਂ ਕਾ ਯਹ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ, ਕਿ ਇਸਮੇਂ ਰਹਤੀ ਦੁਨਿਯਾ ਤਕ ਮਾਨਵਜਾਤਿ ਕੇ ਲਿਯੇ ਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਚੂਂਕਿ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕਾ ਪੈਗ਼ਾਮ ਹਰ ਜ਼ਮਾਨੇ, ਹਰ ਦੌਰ ਕੇ ਲੋਗੋਂ ਕੇ ਲਿਯੇ ਹੈ, ਅਤ: ਇਸੇ ਹਰ ਯੁਗੀਨ ਸਮਾਨਤਾ ਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਨਾ ਚਾਹਿਯੇ, ਤੋ ਕ੍ਯਾ ਕ਼ੁਰਆਨ ਇਸ ਕਸੌਟੀ ਪਰ ਪੂਰਾ ਉਤਰਤਾ ਹੈ?, ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤ ਸ਼ੋਧ - ਪਤ੍ਰ ਮੇਂ ਮੁਸਲਮਾਨੋਂ ਕੇ ਇਸ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਕਾ ਵਸ੍ਤੁਗਤ ਵਿਸ਼੍ਲੇਸ਼ਣ objective analysis ਪੇਸ਼ ਕਿਯਾ ਜਾ

ਰਹਾ ਹੈ ਜੋ, ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੇ ਇਲ੍ਹਾਮੀ ਸਾਧਨ ਦ੍ਵਾਰਾ ਅਵਤਰਿਤ ਹੋਨੇ ਕੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਕੋ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਖੋਜ ਕੇ ਆਲੋਕ ਮੇਂ ਸ੍ਥਾਪਿਤ ਕਰਤੀ ਹੈ । ਮਾਨਵ ਇਤਿਹਾਸ ਮੇਂ ਏਕ ਯੁਗ ਐਸਾ ਭੀ ਥਾ ਜਬ ‘‘ਚਮਤ੍ਕਾਰ‘‘ ਯਾ ਚਮਤ੍ਕਾਰਿਕ ਵਸ੍ਤੁ ਮਾਨਵੀਯ ਜ੍ਞਾਨ ਔਰ ਤਰ੍ਕ ਸੇ ਆਗੇ ਹੁਆ ਕਰਤੀ ਥੀ ਚਮਤ੍ਕਾਰ ਕੀ ਆਮ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਐਸੀ ‘‘ਵਸ੍ਤੁ‘‘ ਜੋ ਸਾਧਾਰਣਤਯਾ ਮਾਨਵੀਯ ਜੀਵਨ ਕੇ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ ਹੋ ਔਰ ਜਿਸਕਾ ਬੌਦ੍ਧਿਕ ਵਿਸ਼੍ਲੇਸ਼ਣ ਇਂਸਾਨ ਕੇ ਪਾਸ ਨ ਹੋ। ਫਿਰ ਕਿਸੀ ਭੀ ਵਸ੍ਤੁ ਕੋ ਕਰਿਸ਼੍ਮੇ ਕੇ ਤੌਰ ਪਰ ਮਾਨਨੇ ਸੇ ਪਹਲੇ ਹਮੇਂ ਬਹੁਤ ਬਚਨਾ

ਪਡੇ਼ਗਾ ਜੈਸੇ 1993 ਮੇਂ ‘‘ਟਾਇਮ੍ਸ ਔਫ ਇਂਡਿਯਾ‘‘ ਮੁਮ੍ਬਈ ਮੇਂ ਏਕ ਖ਼ਬਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁਈ, ਜਿਸ ਮੇਂ ‘‘ਬਾਬਾ ਪਾਯਲਟ‘‘ ਨਾਮੀ ਏਕ ਸਾਧੂ ਨੇ ਦਾਵਾ ਕਿਯਾ ਥਾ ਕਿ ਵਹ ਪਾਨੀ ਸੇ ਭਰੇ ਏਕ ਟੈਂਕ ਕੇ ਅਂਦਰ ਲਗਾਤਾਰ ਤੀਨ ਦਿਨ ਔਰ ਤੀਨ ਰਾਤੋਂ ਤਕ ਪਾਨੀ ਮੇਂ ਰਹਾ, ਅਲਬਤ੍ਤਾ ਜਬ ਰਿਪੋਰ੍ਟਰੋਂ ਨੇ ਉਸ ਟੈਂਕ ਕੀ ਸਤਹ ਕਾ ਜਾਯਜ਼ਾ ਲੇਨੇ ਕੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀ ਤੋ ਉਨ੍ਹੇਂ ਇਸਕੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ।

ਬਾਬਾ ਨੇ ਪਤ੍ਰਕਾਰੋਂ ਕੋ ਉਤ੍ਤਰ ਦਿਯਾ ਕਿਸੀ ਕੋ ਉਸ ਮਾਂ ਕੇ ਗਰ੍ਭ (womb) ਕਾ ਵਿਸ਼੍ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨੇ ਕੀ ਆਜ੍ਞਾ ਕੈਸੇ ਦੀ ਜਾ ਸਕਤੀ ਹੈ ਜਿਸਸੇ ਬਚ੍ਚਾ ਜਨ੍ਮ ਲੇਤਾ ਹੈ ਸਾਫ਼ ਜਾ਼ਹਿਰ ਹੈ ਕਿ ‘‘ਸਾਧੂ ਜੀ‘‘ ਕੁਛ ਨਾ ਕੁਛ ਛੁਪਾਨਾ ਚਾਹ ਰਹੇ ਥ,ੇ ਔਰ ਉਨਕਾ ਯਹ ਦਾਵਾ ਸਿਰ੍ਫ਼ ਖ੍ਯਾਤਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰਨੇ ਕੀ ਏਕ ਚਾਲ ਥੀ, ਯਕ਼ੀਨਨ ਨਯੇ ਦੌਰ ਕਾ ਕੋਈ ਭੀ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਜੋ ਤਰ੍ਕ ਸਂਗਤ ਸੋਚ (Rational thinking) ਕੀ ਓਰ ਥੋਡ਼ਾ ਝੁਕਾਵ ਰਖਤਾ ਹੋਗਾ ਐਸੇ ਕਿਸੀ ਚਮਤ੍ਕਾਰ ਕੋ ਨਹੀਂ ਮਾਨੇਗਾ। ਅਗਰ ਐਸੇ ਝੂਠੇ ਔਰ ਆਧਾਰਹੀਨ ‘‘ਚਮਤ੍ਕਾਰ‘‘ ਅਲ੍ਲਾਹ ਦ੍ਵਾਰਾ ਘਟਿਤ ਹੋਨੇ ਕਾ ਆਧਾਰ ਬਨੇ ਤੋ ਨਊਜ਼ੂ-ਬਿਲ੍ਲਾਹ ਹਮੇਂ ਦੁਨਿਯਾ ਕੇ ਸਾਰੇ ਜਾਦੂਗਰੋਂ ਕੋ ਖ਼ੁਦਾ ਕੇ ਅਸ੍ਲ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਿ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਸ੍ਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਪਡੇ਼ਗਾ।

ਏਕ ਐਸੀ ਕਿਤਾਬ ਜਿਸਕੇ ਅਲ੍ਲਾਹ ਦ੍ਵਾਰਾ ਅਵਤਰਿਤ ਹੋਨੇ ਕਾ ਦਾਵਾ ਕਿਯਾ ਜਾ ਰਹਾ ਹੈ ਉਸੀ ਆਧਾਰ ਪਰ ਏਕ ਚਮਤ੍ਕਾਰੀ ਜਾਦੂਗਰ ਕੀ ਦਾਵੇਦਾਰੀ ਭੀ ਹੈ ਤੋ ਉਸਕੀ ਪੁਸ਼੍ਟਿ verification ਭੀ ਹੋਨੀ ਚਾਹਿਯੇ। ਮੁਸਲਮਾਨੋਂ ਕਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਅਲ੍ਲਾਹ ਦ੍ਵਾਰਾ ਉਤਾਰੀ ਹੁਈ ਔਰ ਸਚ੍ਚੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ ਜੋ ਅਪਨੇ ਆਪ ਮੇਂ ਏਕ ਚਮਤ੍ਕਾਰ ਹੈ, ਔਰ ਜਿਸੇ ਸਮਸ੍ਤ ਮਾਨਵ ਜਾਤਿ ਕੇ ਕਲ੍ਯਾਣ ਕੇ ਲਿਯੇ ਉਤਾਰਾ ਗਯਾ ਹੈ। ਆਇਯੇ ਹਮ ਇਸ ਆਸ੍ਥਾ ਔਰ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਕੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਕਾ ਬੌਦ੍ਧਿਕ ਵਿਸ਼੍ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ।

ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੀ ਚੁਨੌਤੀ

ਤਮਾਮ ਸਂਸ੍ਕਰਤਿਯੋਂ ਮੇਂ ਮਾਨਵੀਯ ਸ਼ਕ੍ਤਿ ਵਚਨ ਔਰ ਰਚਨਾਤ੍ਮਕ ਕ੍ਸ਼ਮਤਾਓਂ ਕੀ ਅਭਿਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਕੇ ਪ੍ਰਮੁਖ ਸਾਧਨੋਂ ਮੇਂ ਸਾਹਿਤ੍ਯ ਔਰ ਸ਼ਾਯਰੀ (ਕਾਵ੍ਯ ਰਚਨਾ) ਸਰ੍ਵੋਰਿ ਹੈ। ਵਿਸ਼੍ਵ ਇਤਿਹਾਸ ਮੇਂ ਐਸਾ ਭੀ ਜ਼ਮਾਨਾ ਗੁ਼ਜ਼ਰਾ ਹੈ ਜਬ ਸਮਾਜ ਮੇਂ ਸਾਹਿਤ੍ਯ ਔਰ ਕਾਵ੍ਯ ਕੋ ਵਹੀ ਸ੍ਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਥਾ ਜੋ ਆਜ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਔਰ ਤਕਨੀਕ ਕੋ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੈ।

ਗੈ਼ਰ-ਮੁਸ੍ਲਿਮ ਭਾਸ਼ਾ-ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕੋਂ ਕੀ ਸਹਮਤਿ ਹੈ ਕਿ ਅਰਬੀ ਸਾਹਿਤ੍ਯ ਕਾ ਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠ ਸਰ੍ਵੋਤ੍ਤਮ ਨਮੂਨਾ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਹੈ ਯਾਨੀ ਇਸ ਜ਼ਮੀਨ ਪਰ ਅਰਬੀ ਸਹਿਤ੍ਯ ਕਾ ਸਰ੍ਵੋਤ੍ਕਰਸ਼੍ਠ ਉਦਾਹਰਣ ਕ਼ੁਰਆਨ -ਏ ਪਾਕ ਹੀ ਹੈ। ਮਾਨਵ ਜਾਤਿ ਕੋ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੀ ਚੁਨੌਤਿ ਹੈ ਕਿ ਇਨ ਕ਼ੁਰਆਨੀ ਆਯਤੋਂ (ਵਾਕ੍ਯੋਂ ) ਕੇ ਸਮਾਨ ਕੁਛ ਬਨਾਕਰ ਦਿਖਾਏ ਉਸਕੀ ਚੁਨੌਤੀ ਹੈ :

‘‘ਔਰ ਅਗਰ ਤੁਮ੍ਹੇਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਮੇਂ ਸਂਦੇਹ ਹੋ ਕਿ ਯਹ ਕਿਤਾਬ ਜੋ ਹਮ ਨੇ ਅਪਨੇ ਬਂਦੋਂ ਪਰ ਉਤਾਰੀ ਹੈ, ਯਹ ਹਮਾਰੀ ਹੈ ਯਾ ਨਹੀਂ ਤੋ ਇਸਕੀ ਤਰਹ ਏਕ ਹੀ ਸੂਰਤ (ਕ਼ੁਰਆਨੀ ਆਯਤ) ਬਨਾ ਲਾਓ, ਅਪਨੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥਿਯੋਂ ਕੋ ਬੁਲਾ ਲੋ ਏਕ ਅਲ੍ਲਾਹ ਕੋ ਛੋਡ਼ ਕਰ ਸ਼ੇਸ਼ ਜਿਸ - ਜਿਸ ਕੀ ਚਾਹੋ ਸਹਾਯਤਾ ਲੇ ਲੋ, ਅਗਰ ਤੁਮ ਸਚ੍ਚੇ ਹੋ ਤੋ ਯਹ ਕਾਮ ਕਰ ਦਿਖਾਓ, ਲੇਕਿਨ ਅਗਰ ਤੁਮਨੇ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਕਿਯਾ ਔਰ ਯਕੀ਼ਨਨ ਕਭੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਤੇ, ਤੋ ਡਰੋ ਉਸ ਆਗ ਸੇ ਜਿਸਕਾ ਈਧਨ ਬਨੇਂਗੇ ਇਂਸਾਨ ਔਰ ਪਤ੍ਥਰ। ਜੋ ਤੈਯਾਰ ਕੀ ਗਈ ਹੈ ਮੁਨਕਰੀਨ ਹਕ਼ (ਸਤ੍ਯ ਕੋ ਨਕਾਰਨੇ ਵਾਲੋਂ)ਕੇ ਲਿਯੇ ( ਅਲ - ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ 2, ਆਯਤ 23 ਸੇ 24 )

ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਸ੍ਪਸ਼੍ਟ ਸ਼ਬ੍ਦੋਂ ਮੇਂ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣ ਮਾਨਵਜਾਤਿ ਕੋ ਚੁਨੌਤੀ ਦੇ ਰਹਾ ਹੈ ਕਿ ਵਹ ਐਸੀ ਹੀ ਏਕ ਸੂਰ ਬਨਾ ਕਰ ਤੋ ਦਿਖਾਏ ਜੈਸੀ ਕਿ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਕਈ ਸ੍ਥਾਨੋਂ ਪਰ ਦਰ੍ਜ ਹੈ । ਸਿਰ੍ਫ ਏਕ ਹੀ ਐਸੀ ਸੁਰ ਬਨਾਨੇ ਕੀ ਚੁਨੌਤਿ ਜੋ ਅਪਨੇ ਭਾਸ਼ਾ ਸੌਨ੍ਦਰ੍ਯ ਮਰਦੁਭਸ਼ਿਤਾ, ਅਰ੍ਥ ਕੀ ਵ੍ਯਾਪਕਤਾ ਔ ਚਿਂਤਨ ਕੀ ਗਹਰਾਈ ਮੇਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰ ਸਕੇ, ਆਜ ਤਕ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀ ਜਾ ਸਕੀ ।

ਯਦ੍ਯਪਿ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁਗ ਕਾ ਤਟਸ੍ਥ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਭੀ ਐਸੇ ਕਿਸੀ ਧਾਰ੍ਮਿਕ ਗ੍ਰਂਥ ਕੋ ਸ੍ਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ ਜੋ ਅਚ੍ਛੀ ਸਾਹਿਤ੍ਯਿਕ ਵ ਕਾਵ੍ਯਾਤ੍ਮਕ ਭਾਸ਼ਾ ਕਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰਨੇ ਕੇ ਬਾਵਜੂਦ ਯਹ ਕਹਤਾ ਹੋ ਕਿ ਧਰਤੀ ਚਪ੍ਟੀ ਹੈ। ਯਹ ਇਸ ਲਿਯੇ ਹੈ ਕਿ ਹਮ ਏਕ ਐਸੇ ਯੁਗ ਮੇਂ ਜੀ ਰਹੇ ਹੈਂ ਜਹਾਂ ਇਂਸਾਨ ਕੇ ਬੌਦ੍ਧਿਕ ਤਰ੍ਕ ਔਰ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕੋ ਆਧਾਰਭੂਤ ਹੈਸਿਯਤ ਹਾਸਿਲ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸੇ ਲੋਗ ਐਸੇ ਭੀ ਹੈਂ ਜੋ ਅਲ੍ਲਾਹ ਦ੍ਵਾਰਾ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੇ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ ਕੀ ਪ੍ਰਾਮਾਣਿਕਤਾ ਮੇਂ ਉਸਕੀ ਅਸਾਧਾਰਣ ਔਰ ਸਰ੍ਵੋਤ੍ਤਮ ਸਾਹਿਤ੍ਯਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਕੋ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨਹੀਂ ਮਾਨੇਂਗੇ । ਕੋਈ ਭੀ ਐਸਾ ਗ੍ਰਂਥ ਜੋ ਆਸਮਾਨੀ ਹੋਨੇ ਔਰ ਅਲ੍ਲਾਹ ਦ੍ਵਾਰਾ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤ ਹੋਨੇ ਕਾ ਦਾਵੇਦਾਰ ਹੋ, ਉਸੇ ਅਪਨੇ ਪ੍ਰਾਸਂਗਿਕ ਤਰ੍ਕੋਂ ਕੀ ਦਰਢ਼ਤਾ ਕੇ ਆਧਾਰ ਪਰ ਹੀ ਸ੍ਵੀਕਰਤਿ ਕੇ ਯੋਗ੍ਯ ਹੋਨਾ ਚਾਹਿਯੇ ।

ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧ ਭੌਤਿਕਵਾਦੀ ਦਰ੍ਸ਼ਨਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੀ ਔਰ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸ੍ਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਅਲ੍ਬਰ੍ਟ ਆਇਨ੍ਸ੍ਟਾਇਨ ਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ‘‘ਧਰ੍ਮ ਕੇ ਬਿਨਾ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਲਂਗਡ਼ਾ ਹੈ ਔਰ ਧਰ੍ਮ ਕੇ ਬਿਨਾ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਅਂਧਾ ਹੈ ‘‘ਇਸਲਿਯੇ ਅਬ ਹਮ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕਾ ਅਧ੍ਯਯਨ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਯਹ ਜਾਨਨੇ ਕਾ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਔਰ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਪਰਸ੍ਪਰ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਹੈ ਯਾ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਤਾ ?

ਯਹਾਂ ਯਾਦ ਰਖਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੋਈ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਕਿਤਾਬ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਲ੍ਕਿ ਯਹ ‘‘ਨਿਸ਼ਾਨਿਯੋਂ‘‘ (signs) ਕੀ, ਯਾਨਿ ਆਯਾਤ ਕੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਛਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸੇ ਅਧਿਕ ‘‘ਨਿਸ਼ਾਨਿਯਾਂ‘‘ (ਆਯਤੇਂ / ਵਾਕ੍ਯ) ਹੈਂ, ਜਿਨਮੇਂ ਏਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸੇ ਅਧਿਕ ਵਾਕ੍ਯ ਵਿਸ਼ਿਸ਼੍ਟ ਰੂਪ ਸੇ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਏਵਂ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਵਿਸ਼ਯੋਂ ਪਰ ਬਹਸ ਕਰਤੀ ਹੈਂ । ਹਮ ਜਾਨਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਕਈ ਅਵਸਰੋਂ ਪਰ ਵਿਜ੍ਞਾਨ‘‘ ਯੂ ਟਰ੍ਨ ‘‘ਲੇਤਾ ਹੈ ਯਾਨਿ ਵਿਗਤ - ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ ਬਾਤ ਕਹਨੇ ਲਗਤਾ ਹੈ । ਅਤ: ਮੈਂਨੇ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਮੇਂ ਕੇਵਲ ਸਰ੍ਵਮਾਨ੍ਯ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਵਾਸ੍ਤਵਿਕਤਾਓਂ ਕੋ ਹੀ ਚੁਨਾ ਹੈ ਜਬਕਿ ਐਸੇ ਵਿਚਾਰੋਂ ਵ ਦਰਸ਼੍ਟਿਕੋਣ ਪਰ ਬਾਤ ਨਹੀਂ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਮਹਜ਼ ਕਲ੍ਪਨਾ ਹੋ ਔਰ ਪੁਸ਼੍ਟਿ ਕੇ ਲਿਯੇ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨ ਹੋ।

ਡੌ. ਜ਼ਾਕਿਰ ਨਾਇਕ,

ਮੁਂਬਈ, ਭਾਰਤ

ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ - ਵਿਜ੍ਞਾਨ

astrology

ਸਰਸ਼੍ਟਿ ਕੀ ਸਂਰਚਨਾ: ‘‘ਬਿਗ ਬੈਂਗ ‘‘ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਜ੍ਞੋਂ ਨੇ ਸਰਸ਼੍ਟਿ ਕੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਏਕ ਐਸੇ ਸੂਚਕ (phenomenon) ਕੇ ਮਾਧ੍ਯਮ ਸੇ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਜਿਸੇ ਵ੍ਯਾਪਕ ਰੂਪ ‘‘ਸੇ ਬਿਗ ਬੈਂਗ‘‘(big bang) ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਸ੍ਵੀਕਾਰ ਕਿਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਬਿਗ ਬੈਂਗ ਕੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਮੇਂ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਦਸ਼ਕੋਂ ਕੀ ਅਵਧਿ ਮੇਂ ਸ਼ੋਧ ਏਵਂ ਪ੍ਰਯੋਗੋਂ ਕੇ ਮਾਧ੍ਯਮ ਸੇ ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਜ੍ਞੋਂ ਕੀ ਇਕਟਠਾ ਕੀ ਹੁਈ ਜਾਨਕਾਰਿਯਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ‘ਬਿਗ ਬੈਂਗ‘ ਦਰਸ਼੍ਟਿਕੋਣ ਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਾਰਮ੍ਭ ਮੇਂ ਯਹ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣ ਸਰਸ਼੍ਠਿ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕ ਰਸਾਯਨ (primary nebula) ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਥੀ ਫਿਰ ਏਕ ਮਹਾਨ ਵਿਸ੍ਫ਼ੋਟ ਯਾਨਿ ਬਿਗ ਬੈਂਗ (secondry separation) ਹੁਆ ਜਿਸ ਕਾ ਨਤੀਜਾ ਆਕਾਸ਼ਗਂਗਾ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਉਭਰਾ, ਫਿਰ ਵਹ ਆਕਾਸ਼ ਗਂਗਾ ਵਿਭਾਜਿਤ ਹੁਆ ਔਰ ਉਸਕੇ ਟੁਕਡ਼ੇ ਸਿਤਾਰੋਂ, ਗ੍ਰ੍ਰਹੋਂ, ਸੂਰ੍ਯ, ਚਂਦ੍ਰਮਾ ਆਦਿ ਕੇ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ ਮੇਂ ਪਰਿਵਰ੍ਤਿਤ ਹੋ ਗਏ ਕਾਯਨਾਤ, ਪ੍ਰਾਰਮ੍ਭ ਮੇਂ ਇਤਨੀ ਪਰਥਕ ਔਰ ਅਛੂਤੀ ਥੀ ਕਿ ਸਂਯੋਗ (chance) ਕੇ ਆਧਾਰ ਪਰ ਉਸਕੇ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ ਮੇਂ ਆਨੇ ਕੀ ‘‘ਸਮ੍ਭਾਵਨਾ: (probability) ਸ਼ੂਨ੍ਯ ਥੀ । ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਸਰਸ਼੍ਟਿ ਕੀ ਸਂਰਚਨਾ ਕੇ ਸਂਦਰ੍ਭ ਸੇ ਨਿਮ੍ਨਲਿਖਿਤ ਆਯਤੋਂ ਮੇਂ ਬਤਾਤਾ ਹੈ:

‘‘ਕ੍ਯਾ ਵਹ ਲੋਗ ਜਿਨ੍ਹੋਂਨੇ ( ਨਬੀ ਸ.ਅ.ਵ. ਕੀ ਪੁਸ਼੍ਟਿ ) ਸੇ ਇਨ੍ਕਾਰ ਕਰ ਦਿਯਾ ਹੈ ਧ੍ਯਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਤੇ ਕਿ ਯਹ ਸਬ ਆਕਾਸ਼ ਔਰ ਧਰਤੀ ਪਰਸ੍ਪਰ ਮਿਲੇ ਹੁਏ ਥੇ ਫਿਰ ਹਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹੇਂ ਅਲਗ ਕਿਯਾ‘‘(ਅਲ - ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੁਰ: 21, ਆਯਤ 30 )

ਇਸ ਕ਼ੁਰਆਨੀ ਵਚਨ ਔਰ ‘‘ਬਿਗ ਬੈਂਗ‘‘ ਕੇ ਬੀਚ ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਜਨਕ ਸਮਾਨਤਾ ਸੇ ਇਨਕਾਰ ਸਮ੍ਭਵ ਹੀ ਨਹੀਂ! ਯਹ ਕੈਸੇ ਸਮ੍ਭਵ ਹੈ ਕਿ ਏਕ ਕਿਤਾਬ ਜੋ ਆਜ ਸੇ 1400 ਵਰ੍ਸ਼ ਪਹਲੇ ਅਰਬ ਕੇ ਰੇਗਿਸ੍ਤਾਨੋਂ ਮੇਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤ ਹੁਈ ਅਪਨੇ ਅਨ੍ਦਰ ਐਸੇ ਅਸਾਧਾਰਣ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਯਥਾਰ੍ਥ ਸਮਾਏ ਹੁਏ ਹੈ?

ਆਕਾਸ਼ਗਂਗਾ ਕੀ ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿ ਸੇ ਪੂਰ੍ਵ ਪ੍ਰਾਰਮ੍ਭਿਕ ਵਾਯੁਗਤ ਰਸਾਯਨ

ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਇਸ ਬਾਤ ਪਰ ਸਹਮਤ ਹੈਂ ਕਿ ਸਰਸ਼੍ਟਿ ਮੇਂ ਆਕਾਸ਼ਗਂਗਾਓਂ ਕੇ ਨਿਰ੍ਮਾਣ ਸੇ ਪਹਲੇ ਭੀ ਸਰਸ਼੍ਟਿ ਕਾ ਸਾਰਾ ਦ੍ਰਵ੍ਯ ਏਕ ਪ੍ਰਾਰਮ੍ਭਿਕ ਵਾਯੁਗਤ ਰਸਾਯਨ (gas) ਕੀ ਅਵਸ੍ਥਾ ਮੇਂ ਥਾ, ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤ ਯਹ ਕਿ ਆਕਾਸ਼ਗਂਗਾ ਨਿਰ੍ਮਾਣ ਸੇ ਪਹਲੇ ਵਾਯੁਗਤ ਰਸਾਯਨ ਅਥਵਾ ਵ੍ਯਾਪਕ ਬਾਦਲੋਂ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਮੌਜੂਦ ਥਾ ਜਿਸੇ ਆਕਾਸ਼ਗਂਗਾ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਨੀਚੇ ਆਨਾ ਥਾ. ਸਰਸ਼੍ਟਿ ਕੇ ਇਸ ਪ੍ਰਾਰਮ੍ਭਿਕ ਦ੍ਰਵ੍ਯ ਕੇ ਵਿਸ਼੍ਲੇਸ਼ਣ ਮੇਂ ਗੈਸ ਸੇ ਅਧਿਕ ਉਪਯੁਕ੍ਤ ਸ਼ਬ੍ਦ ‘‘ਧੁਂਆ‘‘ ਹੈ।

ਨਿਮ੍ਨਾਂਕਿਤ ਆਯਤੇਂ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਸਰਸ਼੍ਟਿ ਕੀ ਇਸ ਅਵਸ੍ਥਾ ਕੋ ਧੁਂਆ ਸ਼ਬ੍ਦ ਸੇ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਿਯਾ ਹੈ।

‘‘ਫਿਰ ਵੇ ਆਸਮਾਨ ਕੀ ਓਰ ਧ੍ਯਾਨ ਆਕਰ੍ਸ਼ਿਤ ਹੁਏ ਜੋ ਉਸ ਸਮਯ ਸਿਰ੍ਫ਼ ਧੁਆਂ ਥਾ ਉਸ (ਅਲ੍ਲਾਹ) ਨੇ ਆਸਮਾਨ ਔਰ ਜ਼ਮੀਨ ਸੇ ਕਹਾ:ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ ਮੇਂ ਆਜਾਓ ਚਾਹੇ ਤੁਮ ਚਾਹੋ ਯਾ ਨ ਚਾਹੋ‘‘ ਦੋਨੋਂ ਨੇ ਕਹਾ: ਹਮ ਆ ਗਯੇ ਫ਼ਰ੍ਮਾਂਬਰਦਾਰੋਂ (ਆਜ੍ਞਾਕਾਰੀ ਲੋਗੋਂ) ਕੀ ਤਰਹ‘‘(ਅਲ ..ਕੁ਼ਰਆਨ: ਸੂਰ: 41 ,,ਆਯਤ 11)

ਏਕ ਬਾਰ ਫਿਰ, ਯਹ ਯਥਾਰ੍ਥ ਭੀ ‘‘ਬਿਗ ਬੈਂਗ‘‘ ਕੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ ਜਿਸਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹਮ੍ਮਦ ਮੁਸ੍ਤਫਾ਼ (ਸ.ਅ.ਵ. )ਕੀ ਪੈਗ਼ਮਬਰੀ ਸੇ ਪਹਲੇ ਕਿਸੀ ਕੋ ਕੁਛ ਜ੍ਞਾਨ ਨਹੀਂ ਥਾ (ਬਿਗ ਬੈਂਗ ਦਰਸ਼੍ਟਿਕੋਣ ਬੀਸਵੀਂ ਸਦੀ ਯਾਨੀ ਪੈਗ਼ਮਬਰ ਕਾਲ ਕੇ 1300 ਵਰ੍ਸ਼ ਬਾਦ ਕੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੈ )

ਅਗਰ ਇਸ ਯੁਗ ਮੇਂ ਕੋਈ ਭੀ ਇਸਕਾ ਜਾਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਥਾ ਤੋ ਫਿਰ ਇਸ ਜ੍ਞਾਨ ਕਾ ਸ੍ਰੋਤ ਕ੍ਯਾ ਹੋ ਸਕਤਾ ਹੈ?

ਧਰਤੀ ਕੀ ਅਵਸ੍ਥਾ: ਗੋਲ ਯਾ ਚਪਟੀ

ਪ੍ਰਾਰਾਮ੍ਭਿਕ ਜ਼ਮਾਨੋਂ ਮੇਂ ਲੋਗ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤ ਥੇ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਚਪਟੀ ਹੈ, ਯਹੀ ਕਾਰਣ ਥਾ ਕਿ ਸਦਿਯੋਂ ਤਕ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਕੇਵਲ ਇਸਲਿਏ ਸੁਦੂਰ ਯਾਤ੍ਰਾ ਕਰਨੇ ਸੇ ਭਯਾਕ੍ਰਾਂਤਿ ਕਰਤਾ ਰਹਾ ਕਿ ਕਹੀਂ ਵਹ ਜ਼ਮੀਨ ਕੇ ਕਿਨਾਰੋਂ ਸੇ ਕਿਸੀ ਨੀਚੀ ਖਾਈ ਮੇਂ ਨ ਗਿਰ ਪਡੇ਼! ਸਰ ਫ੍ਰਾਂਸ ਡੇਰਿਕ ਵਹ ਪਹਲਾ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਥਾ ਜਿਸਨੇ 1597 ਈ0 ਮੇਂ ਧਰਤੀ ਕੇ ਗਿਰ੍ਦ ( ਸਮੁਦ੍ਰ ਮਾਰ੍ਗ ਸੇ ) ਚਕ੍ਕਰ ਲਗਾਯਾ ਔਰ ਵ੍ਯਵਹਾਰਿਕ ਰੂਪ ਸੇ ਯਹ ਸਿਦ੍ਧ ਕਿਯਾ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਗੋਲ (ਵਰਤ੍ਤਾਕਾਰ ) ਹੈ। ਯਹ ਬਿਂਦੁ ਦਿਮਾਗ਼ ਮੇਂ ਰਖਤੇ ਹੁਏ ਜ਼ਰਾ ਨਿਮ੍ਨਲਿਖਿਤ ਕ਼ੁਰਆਨੀ ਆਯਤ ਪਰ ਵਿਚਾਰ ਕਰੇਂ ਜੋ ਦਿਨ ਔਰ ਰਾਤ ਕੇ ਅਵਾਗਮਨ ਸੇ ਸਮ੍ਬਂਧਿਤ ਹੈ:

‘‘ ਕ੍ਯਾ ਤੁਮ ਦੇਖਤੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਕਿ ਅਲ੍ਲਾਹ ਰਾਤ ਕੋ ਦਿਨ ਮੇਂ ਪਿਰੋਤਾ ਹੁਆ ਲੇ ਆਤਾ ਹੈ ਔਰ ਦਿਨ ਕੋ ਰਾਤ ਮੇਂ ‘‘

(ਅਲ-.ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ: 31 ਆਯਤ 29 )

ਯਹਾਂ ਸ੍ਪਸ਼੍ਟ ਤੌਰ ਪਰ ਦੇਖਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਲ੍ਲਾਹ ਤਾਲਾ ਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਰਾਤ ਕੇ ਦਿਨ ਮੇਂ ਢਲਨੇ ਔਰ ਦਿਨ ਕੇ ਰਾਤ ਮੇਂ ਢਲਨੇ (ਪਰਿਵਰ੍ਤਿਤ ਹੋਨੇ )ਕੀ ਚਰ੍ਚਾ ਕੀ ਹੈ ,ਯਹ ਕੇਵਲ ਤਭੀ ਸਮ੍ਭਵ ਹੋ ਸਕਤਾ ਹੈ ਜਬ ਧਰਤੀ ਕੀ ਸਂਰਚਨਾ ਗੋਲ (ਵਰਤ੍ਤਾਕਾਰ ) ਹੋ। ਅਗਰ ਧਰਤੀ ਚਪਟੀ ਹੋਤੀ ਤੋ ਦਿਨ ਕਾ ਰਾਤ ਮੇਂ ਯਾ ਰਾਤ ਕਾ ਦਿਨ ਮੇਂ ਬਦਲਨਾ ਬਿਲ੍ਕੁਲ ਅਚਾਨਕ ਹੋਤਾ ।

ਨਿਮ੍ਨ ਮੇਂ ਏਕ ਔਰ ਆਯਤ ਦੇਖਿਯੇ ਜਿਸਮੇਂ ਧਰਤੀ ਕੇ ਗੋਲ ਬਨਾਵਟ ਕੀ ਓਰ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ:

ਉਸਨੇ ਆਸਮਾਨੋਂ ਔਰ ਜ਼ਮੀਨ ਕੋ ਬਰਹਕ਼ (ਯਥਾਰ੍ਥ ਰੂਪ ਸੇ )ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਕਿਯਾ ਹੈ ,, ਵਹੀ ਦਿਨ ਪਰ ਰਾਤ ਔਰ ਰਾਤ ਪਰ ਦਿਨ ਕੋ ਲਪੇਟਤਾ ਹੈ।,,(ਅਲ.-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ:39 ਆਯਤ 5)

ਯਹਾਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਿਯੇ ਗਯੇ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬ੍ਦ ‘‘ਕਵ੍ਵਰ‘‘ ਕਾ ਅਰ੍ਥ ਹੈ ਕਿਸੀ ਏਕ ਵਸ੍ਤੁ ਕੋ ਦੂਸਰੇ ਪਰ ਲਪੇਟਨਾ ਯਾ overlap ਕਰਨਾ ਯਾ (ਏਕ ਵਸ੍ਤੁ ਕੋ ਦੂਸਰੀ ਵਸ੍ਤੁ ਪਰ) ਚਕ੍ਕਰ ਦੇਕਰ ( ਤਾਰ ਕੀ ਤਰਹ ) ਬਾਂਧਨਾ। ਦਿਨ ਔਰ ਰਾਤ ਕੋ ਏਕ ਦੂਸਰੇ ਪਰ ਲਪੇਟਨਾ ਯਾ ਏਕ ਦੂਸਰੇ ਪਰ ਚਕ੍ਕਰ ਦੇਨਾ ਤਭੀ ਸਮ੍ਭਵ ਹੈ ਜਬ ਜ਼ਮੀਨ ਕੀ ਬਨਾਵਟ ਗੋਲ ਹੋ ।

ਜ਼ਮੀਨ ਕਿਸੀ ਗੇਂਦ ਕੀ ਭਾਂਤਿ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਗੋਲ ਨਹੀਂ ਬਲ੍ਕਿ ਨਾਰਂਗੀ ਕੀ ਤਰਹ (geo-spherical) ਹੈ ਯਾਨਿ ਧ੍ਰੁਵ (poles) ਪਰ ਸੇ ਥੋਡੀ ਸੀ ਚਪਟੀ ਹੈ। ਨਿਮ੍ਨ ਆਯਤ ਮੇਂ ਜ਼ਮੀਨ ਕੇ ਬਨਾਵਟ ਕੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਯੂਂ ਕੀ ਗਈ ਹੈ ‘‘ਔਰ ਫਿਰ ਜ਼ਮੀਨ ਕੋ ਉਸਨੇ ਬਿਛਾਯਾ ‘‘(ਅਲ ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ 79 ਆਯਤ 30)

ਯਹਾਂ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬ੍ਦ ‘‘ਦਹਾਹਾ‘‘ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤ ਹੈ, ਜਿਸਕਾ ਆਸ਼ਯ ‘‘ਸ਼ੁਤੁਰਮੁਰ੍ਗ਼‘‘ ਕੇ ਅਂਡੇ ਕੇ ਰੂਪ, ਮੇਂ ਧਰਤੀ ਕੀ ਵਰਤ੍ਤਾਕਾਰ ਬਨਾਵਟ ਕੀ ਉਪਮਾ ਹੀ ਹੋ ਸਕਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਯਹ ਮਾਣਿਤ ਹੁਆ ਕਿ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਜ਼ਮੀਨ ਕੇ ਬਨਾਵਟ ਕੀ ਸਟੀਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਬਤਾ ਦੀ ਗਈ ਹੈ, ਯਦ੍ਯਪਿ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕੁਰਆਨ ਕੇ ਅਵਤਰਣ ਕਾਲ ਮੇਂ ਆਮ ਵਿਚਾਰ ਯਹੀ ਥਾ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਚਪਟੀ ਹੈ।

ਚਾਂਦ ਕਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪ੍ਰਤਿਬਿਂਬਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੈ

ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਂਸ੍ਕਰਤਿਯੋਂ ਮੇਂ ਯਹ ਮਾਨਾ ਜਾਤਾ ਥਾ ਕਿ ਚਾਂਦ ਅਪਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸ੍ਵਯਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤ ਕਰਤਾ ਹੈ। ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਨੇ ਹਮੇਂ ਬਤਾਯਾ ਕਿ ਚਾਂਦ ਕਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪ੍ਰਤਿਬਿਂਬਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੈ ਫਿਰ ਭੀ ਯਹ ਵਾਸ੍ਤਵਿਕਤਾ ਆਜ ਸੇ ਚੌਦਹ ਸੌ ਵਰ੍ਸ਼ ਪਹਲੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੀ ਨਿਮ੍ਨਲਿਖਿਤ ਆਯਤ ਮੇਂ ਬਤਾ ਦੀ ਗਈ ਹੈ।

,,ਬਡ਼ਾ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੈ ਵਹ ਜਿਸਨੇ ਆਸਮਾਨ ਮੇਂ ਬੁਰ੍ਜ ( ਦੁਰ੍ਗ ) ਬਨਾਏ ਔਰ ਉਸਮੇਂ ਏਕ ਚਿਰਾਗ਼

ਔਰ ਚਮਕਤਾ ਹੁਆ ਚਾਂਦ ਆਲੋਕਿਤ ਕਿਯਾ ।( ਅਲ. ਕ਼ੁਰਆਨ ,ਸੂਰ: 25 ਆਯਤ 61)

ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਸੂਰਜ ਕੇ ਲਿਯੇ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬ੍ਦ ‘‘ਸ਼ਮ੍ਸ‘‘ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤ ਹੁਆ ਹੈ। ਅਲਬਤ੍ਤਾ ਸੂਰਜ ਕੋ ‘ਸਿਰਾਜ‘ ਭੀ ਕਹਾ ਜਾਤਾ ਹੈ ਜਿਸਕਾ ਅਰ੍ਥ ਹੈ ਮਸ਼ਾਲ (torch) ਜਬਕਿ ਅਨ੍ਯ ਅਵਸਰੋਂ

ਪਰ ਉਸੇ ‘ਵਹਾਜ‘ ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਜਲਤਾ ਹੁਆ ਚਿਰਾਗ ਯਾ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਦੀਪਕ ਕਹਾ ਗਯਾ ਹੈ। ਇਸਕਾ ਅਰ੍ਥ

‘‘ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤ‘ ਤੇਜ ਔਰ ਮਹਾਨਤਾ‘‘ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਕੇ ਲਿਯੇ ਉਪਰੋਕ੍ਤ ਤੀਨੋਂ ਸ੍ਪਸ਼੍ਟੀਕਰਣ ਉਪਯੁਕ੍ਤ ਹੈਂ ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਉਸਕੇ ਅਂਦਰ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਨ combustion ਕਾ ਜ਼ਬਰਦਸ੍ਤ ਕਰ੍ਮ ਨਿਰਂਤਰ ਜਾਰੀ ਰਹਨੇ ਕੇ ਕਾਰਣ ਤੀਵ੍ਰ ਊਸ਼੍ਮਾ ਔਰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਿਕਲਤੀ ਰਹਤੀ ਹੈ।

ਚਾਂਦ ਕੇ ਲਿਯੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬ੍ਦ ਕ਼ਮਰ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ ਔਰ ਇਸੇ ਬਤੌਰ‘ ਮੁਨੀਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਬਤਾਯਾ ਗਯਾ ਹੈ ਐਸਾ ਸ਼ਰੀਰ ਜੋ ‘ਨੂਰ‘ (ਜ੍ਯੋਤਿ) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਤਾ ਹੋ। ਅਰ੍ਥਾਤ, ਪ੍ਰਤਿਬਿਂਬਿਤ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇਤਾ ਹੋ। ਏਕ ਬਾਰ ਪੁਨ: ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਦ੍ਵਾਰਾ ਚਾਂਦ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਬਤਾਏ ਗਯੇ ਤਥ੍ਯ ਪਰ ਨਜ਼ਰ ਡਾਲਤੇ ਹੈਂ, ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਨਿਸਂਦੇਹ ਚਂਦ੍ਰਮਾ ਕਾ ਅਪਨਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਲ੍ਕਿ ਵਹ ਸੂਰਜ ਕੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੇ ਪ੍ਰਤਿਬਿਂਬਿਤ ਹੋਤਾ ਹੈ ਔਰ ਹਮੇਂ ਜਲਤਾ ਹੁਆ ਦਿਖਾਈ ਦੇਤਾ ਹੈ। ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਏਕ ਬਾਰ ਭੀ ਚਾਂਦ ਕੇ ਲਿਯੇ‘, ਸਿਰਾਜ ਵਹਾਜ, ਯਾ ਦੀਪਕ ਜੈਸੇਂ ਸ਼ਬ੍ਦੋਂ ਕਾ ਉਪਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁਆ ਹੈ ਔਰ ਨ ਹੀ ਸੂਰਜ ਕੋ , ਨੂਰ ਯਾ ਮੁਨੀਰ‘,, ਕਹਾ ਗਯਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੇ ਸ੍ਪਸ਼੍ਟ ਹੋਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਸੂਰਜ ਔਰ ਚਾਂਦ ਕੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਕੇ ਬੀਚ ਬਹੁਤ ਸ੍ਪਸ਼੍ਟ ਅਂਤਰ ਰਖਾ ਗਯਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੀ ਆਯਤ ਕੇ ਅਧ੍ਯਯਨ ਸੇ ਸਾਫ਼ ਸਮਝ ਮੇਂ ਆਤਾ ਹੈ।

ਨਿਮ੍ਨਲਿਖਿਤ ਆਯਾਤ ਮੇਂ ਸੂਰਜ ਔਰ ਚਾਂਦ ਕੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਕੇ ਬੀਚ ਅਂਤਰ ਇਸ ਤਰਹ ਸ੍ਪਸ਼੍ਟ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ:

ਵਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸੂਰਜ ਕੋ ਉਜਾਲੇਦਾਰ ਬਨਾਯਾ ਔਰ ਚਾਂਦ ਕੋ ਚਮਕ ਦੀ ।,,( ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ 10,, ਆਯਤ 5 ,,)

ਕ੍ਯਾ ਦੇਖਤੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਕਿ ਅਲ੍ਲਾਹ ਨੇ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਾਤ ਆਸਮਾਨ ਏਕ ਕੇ ਊਪਰ ਏਕ ਬਨਾਏ ਔਰ ਉਨਮੇਂ ਚਾਂਦ ਕੋ ਨੂਰ ( ਜ੍ਯੋਤਿ ) ਔਰ ਸੂਰਜ ਕੋ ਚਿਰਾਗ਼ (ਦੀਪਕ) ਬਨਾਯਾ ।( ਅਲ- ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ:71 ਆਯਤ 15 ਸੇ 16 )

ਇਨ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆਯਤੋਂ ਕੇ ਅਧ੍ਯ੍ਯਨ ਸੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੋਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਨ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਔਰ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਮੇਂ ਧੂਪ ਔਰ ਚਾਂਦਨੀ ਕੀ ਵਾਸ੍ਤਵਿਕਤਾ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣ ਸਹਮਤਿ ਹੈ ।

ਸੂਰਜ ਘੂਮਤਾ ਹੈ

ਏਕ ਲਮ੍ਬੀ ਅਵਧਿ ਤਕ ਯੂਰੋਪੀਯ ਦਾਰ੍ਸ਼ਿਨਿਕੋਂ ਔਰ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕੋਂ ਕਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਰਹਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਸਰਸ਼੍ਟਿ ਕੇ ਕੇਂਦ੍ਰ ਮੇਂ ਚੁਪ ਖਡ਼ੀ ਹੈ ਔਰ ਸੂਰਜ ਸਹਿਤ ਸਰਸ਼੍ਟਿ ਕੀ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ ਵਸ੍ਤੁ ਉਸਕੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਧਰਤੀ ਕਾ ਕੇਂਦ੍ਰੀਯ ਦਰਸ਼੍ਟਿਕੋਣ‘ ਭੂਕੇਨ੍ਦ੍ਰੀਯ ਸਿਦ੍ਧਾਂਤ geo-centric-theory ਭੀ ਕਹਾ ਜਾਤਾ ਹੈ ਜੋ ਬਤਲੀਮੂਸ- ਕਾਲ, ਦੂਸਰੀ ਸਦੀ ਈਸਾ ਪੂਰ੍ਵ ਸੇ ਲੇਕਰ 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਈ. ਤਕ ਸਰ੍ਵਮਾਨ੍ਯ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਦਰਸ਼੍ਟਿਕੋਣ ਰਹਾ ਹੈ, ਪੁਨ:

1512 ਈ0 ਮੇਂ ਨਿਕੋਲਸ ਕੌਪਰਨਿਕਸ ਨੇ ‘‘ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ ਮੇਂ ਗ੍ਰਹੋਂ ਕੀ ਗਤਿ ਕੇ ਸੌਰ-..ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਗ੍ਰਹ- ਗਤਿ ਸਿਦ੍ਧਾਂਤ heliocentric theory of planetary motion ਕਾ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨ ਕਿਯਾ ਜਿਸਮੇਂ ਕਹਾ ਗਯਾ ਥਾ ਕਿ ਸੂਰਜ ਸੌਰਮਣ੍ਡਲ ਕੇ ਕੇਂਦ੍ਰ ਮੇਂ ਯਥਾਵਤ ਹੈ ਔਰ ਅਨ੍ਯ ਤਮਾਮ ਗ੍ਰਹ ਉਸਕੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੈ: 1609 ਈ0 ਮੇਂ ਏਕ ਜਰ੍ਮਨ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਜੋਹਾਨਸ ਕੈਪ੍ਲਰ ਨੇ astronomia nova (ਖਗੋਲੀਯ ਤਂਤ੍ਰ) ਨਾਮਕ ਏਕ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਾਈ। ਜਿਸਮੇਂ ਵਿਦ੍ਵਾਨ ਲੇਖਕ ਨੇ, ਨ ਕੇਵਲ ਯਹ ਸਿਦ੍ਧ ਕਿਯਾ ਕਿ ਸੌਰਮਣ੍ਡਲ ਕੇ ਗ੍ਰਹ ਦੀਰ੍ਧ ਵਰਤ੍ਤੀਯ:elliptical ਅਣ੍ਡਾਕਾਰ ਧੁਰੀ ਪਰ ਸੂਰਜ ਕੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਬਲ੍ਕਿ ਉਸਮੇਂ ਯਹ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਭੀ ਅਵਿਸ਼੍ਕਰਤ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹ ਅਪਨੀ ਧੁਰਿਯੋਂ (axis) ਪਰ ਅਸ੍ਥਾਈ ਗਤਿ ਸੇ ਘੂਮਤੇ ਹੈਂ। ਇਸ ਅਵਿਸ਼੍ਕਰਤ ਜ੍ਞਾਨ ਕੇ ਆਧਾਰ ਪਰ ਯੂਰੋਪੀਯ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕੋਂ ਕੇ ਲਿਯੇ ਸੌਰਮਣ੍ਡਲ ਕੀ ਅਨੇਕ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾਓਂ ਕੀ ਸਟੀਕ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਕਰਨਾ ਸਮ੍ਭਵ ਹੋ ਗਯਾ। ਰਾਤ ਔਰ ਦਿਨ ਕੇ ਪਰਿਵਰ੍ਤਨ ਕੀ ਨਿਰਂਤਰਤਾ ਕੇ ਇਨ ਅਵਿਸ਼੍ਕਾਰੋਂ ਕੇ ਬਾਦ ਯਹ ਸਮਝਾ ਜਾਨੇ ਲਗਾ ਕਿ ਸੂਰਜ ਯਥਾਵਤ ਹੈ ਔਰ ਧਰਤੀ ਕੀ ਤਰਹ ਅਪਨੀ ਧੁਰੀ ਪਰ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਨਹੀਂ ਕਰਤਾ। ਮੁਝੇ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਸ੍ਕੂਲ ਕੇ ਦਿਨੋਂ ਮੇਂ ਭੂਗੋਲ ਕੀ ਕਈ ਕਿਤਾਬੋਂ ਮੇਂ ਇਸੀ ਗ਼ਲਤਫ਼ਹਮੀ ਕਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਥਾ। ਅਬ ਜ਼ਰਾ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੀ ਨਿਮ੍ਨ ਆਯਤੋਂ ਕੋ ਧ੍ਯਾਨ ਸੇ ਦੇਖੇਂ:

”ਔਰ ਵਹ ਅਲ੍ਲਾਹ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਰਾਤ ਔਰ ਦਿਨ ਕੀ ਰਚਨਾ ਕੀ ਔਰ ਸੂਰ੍ਯ ਔਰ ਚਾਂਦ ਕੋ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਕਿਯਾ,, ਸਬ ਏਕ. ਏਕ ਫ਼ਲਕ (ਆਕਾਸ਼ ) ਮੇਂ ਤੈਰ ਰਹੇ ਹੈਂ।“( ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ: 21 ਆਯਤ 33 )

ਧ੍ਯਾਨ ਦੀਜਿਏ ਕਿ ਉਪਰੋਕ੍ਤ ਆਯਤ ਮੇਂ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬ੍ਦ ‘‘ਯਸ੍ਬਹੂਨ‘‘ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ ਜੋ ਸਬ੍ਹਾ ਸੇ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਹੈ ਜਿਸਕੇ ਸਾਥ ਏਕ ਐਸੀ ਹਰਕਤ ਕੀ ਵੈਚਾਰਿਕ ਸਂਕਲ੍ਪਨਾ ਜੁਡੀ਼ ਹੁਈ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੀ ਸ਼ਰੀਰ ਕੀ ਸਕ੍ਰਿਯਤਾ ਸੇ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਹੁਈ ਹੋ। ਅਗਰ ਆਪ ਧਰਤੀ ਪਰ ਕਿਸੀ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਕੇ ਲਿਯੇ ਇਸ ਸ਼ਬ੍ਦ ਕਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰੇਂਗੇ ਤੋ ਇਸਕਾ ਅਰ੍ਥ ਯਹ ਨਹੀਂ ਹੋਗਾ ਕਿ ਵਹ ਲੁਢਕ ਰਹਾ ਹੈ ਬਲ੍ਕਿ ਇਸਕਾ ਆਸ਼ਯ ਹੋਗਾ ਕਿ ਅਮੁਕ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਦੌਡ਼ ਰਹਾ ਹੈ ਅਥਵਾ ਚਲ ਰਹਾ ਹੈ ਅਗਰ ਯਹ ਸ਼ਬ੍ਦ ਪਾਨੀ ਮੇਂ ਕਿਸੀ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਕੇ ਲਿਯੇ ਉਪਯੋਗ ਕਿਯਾ ਜਾਏ ਤੋ ਇਸਕਾ ਅਰ੍ਥ ਯਹ ਨਹੀਂ ਹੋਗਾ ਕਿ ਵਹ ਪਾਨੀ ਪਰ ਤੈਰ ਰਹਾ ਹੈ ਬਲ੍ਕਿ ਇਸਕਾ ਅਰ੍ਥ ਹੋਗਾ ਕਿ ,,ਅਮੁਕ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਪਾਨੀ ਮੇਂ ਤੈਰਾਕੀ:

swimming ਕਰ ਰਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜਬ ਇਸ ਸ਼ਬ੍ਦ,, ’ਯਸਬਹ’ ਕਾ ਕਿਸੀ ਆਕਾਸ਼ੀਯ ਸ਼ਰੀਰ (ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰ) ਸੂਰ੍ਯ ਕੇ ਲਿਯੇ ਉਪਯੋਗ ਕਰੇਂਗੇ ਤੋ ਇਸਕਾ ਅਰ੍ਥ ਕੇਵਲ ਯਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਗਾ ਕਿ ਵਹ ਸ਼ਰੀਰ ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ ਮੇਂ ਗਤਿਸ਼ੀਲ ਹੈ ਬਲ੍ਕਿ ਇਸਕਾ ਵਾਸ੍ਤਵਿਕ ਅਰ੍ਥ ਕੋਈ ਐਸਾ ਸਾਕਾਰ ਸ਼ਰੀਰ ਹੋਗਾ ਜੋ ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ ਮੇਂ ਗਤਿ ਕਰਨੇ ਕੇ ਸਾਥ ਸਾਥ ਅਪਨੇ ਧੁ੍ਰਵ ਪਰ ਭੀ ਘੂਮ ਰਹਾ ਹੋ। ਆਜ ਸ੍ਕੂਲੀ ਪਾਠਯਕ੍ਰਮੋਂ ਮੇਂ ਅਪਨੀ ਜਾਨਕਾਰੀ ਠੀਕ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਯਹ ਵਾਸ੍ਤਵਿਕ੍ਤਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰ੍ਯ ਕੀ ਧ੍ਰੁਵੀਕਰਤ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀ ਜਾਂਚ ਕਿਸੀ ਐਸੇ ਯਂਤ੍ਰ ਸੇ ਕੀ ਜਾਨੀ ਚਾਹਿਯੇ ਜੋ ਸੂਰ੍ਯ ਕੀ ਪਰਛਾਈ ਕੋ ਫੈਲਾ ਕਰ ਦਿਖਾ ਸਕੇ ਇਸੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਅਂਧੇਪਨ ਕੇ ਖ਼ਤਰੇ ਸੇ ਦੋ ਚਾਰ ਹੁਏ ਬਿਨਾ ਸੂਰ੍ਯ ਕੀ ਪਰਛਾਈ ਕਾ ਸ਼ੋਧ ਸਮ੍ਭਵ ਨਹੀਂ। ਯਹ ਦੇਖਾ ਗਯਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰ੍ਯ ਕੇ ਧਰਾਤਲ ਪਰ ਧਬ੍ਬੇ ਹੈਂ ਜੋ ਅਪਨਾ ਏਕ ਚਕ੍ਕਰ ਲਗਭਗ 25 ਦਿਨ ਮੇਂ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੇਤੇ ਹੈ । ਮਤਲਬ ਯਹ ਕੀ ਸੂਰ੍ਯ ਕੋ ਅਪਨੇ ਧ੍ਰੁਵ ਕੇ ਚਾਰੋਂ ਓਰ ਏਕ ਚਕ੍ਕਰ ਪੂਰਾ ਕਰਨੇ ਮੇਂ ਲਗਭਗ 25 ਦਿਨ ਲਗ ਜਾਤੇ ਹੈ। ਇਸਕੇ ਅਲਾਵਾ ਸੂਰ੍ਯ ਅਪਨੀ ਕੁਲ ਗਤਿ 240 ਕਿਲੋ ਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤਿ ਸੇਕੇਣ੍ਡ ਕੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਸੇ ਅਂਤਿਰਕ੍ਸ਼ ਕੀ ਯਾਤ੍ਰਾ ਕਰ ਰਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੂਰਜ ਸਮਾਨ ਗਤਿ ਸੇ ਹਮਾਰੇ ਦੇਸ਼ਜ ਮਾਰ੍ਗ ਆਕਾਸ਼ਗਂਗਾ ਕੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਬੀਸ ਕਰੋਡ਼ ਵਰ੍ਸ਼ ਮੇਂ ਪੂਰੀ ਕਰਤਾ ਹੈ।

ਨ ਸੂਰ੍ਯ ਕੇ ਬਸ ਮੇਂ ਹੈ ਕਿ ਵਹ ਚਾਂਦ ਕੋ ਜਾਕਰ ਪਕਡ਼ੇ ਔਰ ਨ ‘ਰਾਤ,‘‘, ‘ਦਿਨ ਪਰ ਵਰ੍ਚਸ੍ਵ ਲੇ ਜਾ ਸਕਤੀ ਹੈ ,, ਯਹ ਸਬ ਏਕ ਏਕ ਆਕਾਸ਼ ਮੇਂ ਤੈਰ ਰਹੇ ਹੈਂ।,,(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ: 36 ਆਯਤ 40 )

ਯਹ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆਯਤ ਏਕ ਐਸੇ ਆਧਾਰਭੂਤ ਯਥਾਰ੍ਥ ਕੀ ਤਰਫ਼ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਤੀ ਹੈ ਜਿਸੇ ਆਧੁਨਿਕ ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਨੇ ਬੀਤੀ ਸਦਿਯੋਂ ਮੇਂ ਖੋਜ ਨਿਕਾਲਾ ਹੈ ਯਾਨਿ ਚਾਂਦ ਔਰ ਸੂਰਜ ਕੀ ਮੌਲਿਕ ‘‘ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ orbits ਕਾ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ ਅਂਤਿਰਕ੍ਸ਼ ਮੇਂ ਸਕ੍ਰਿਯ ਯਾਤ੍ਰਾ ਕਰਤੇ ਰਹਨਾ ਹੈ।

‘ਵਹ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ ਸ੍ਥਲ fixed place ਜਿਸਕੀ ਓਰ ਸੂਰਜ ਅਪਨੀ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣ ਮਣ੍ਡਲੀਯ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਸਹਿਤ ਯਾਤ੍ਰਾ ਪਰ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਹੀ-ਸਹੀ ਪਹਚਾਨ ਲੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਸੇ ਸੌਰ ,ਕਥਾ solar epics ਕਾ ਨਾਮ ਦਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਸੌਰ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਵਾਸ੍ਤਵ ਮੇਂ ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ ਕੇ ਉਸ ਸ੍ਥਲ ਕੀ ਓਰ ਗਤਿਸ਼ੀਲ ਹੈ ਜੋ ਹਰਕ੍ਯੂਲਿਸ ਨਾਮਕ ਗ੍ਰਹ Elphalerie area ਮੇਂ ਅਵਸ੍ਥਿਤ ਹੈ ਔਰ ਉਸਕਾ ਵਾਸ੍ਤਵਿਕ ਸ੍ਥਲ ਹਮੇਂ ਜ੍ਞਾਤ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ।

ਚਾਂਦ ਅਪਨੀ ਧੁਰੀ ਪਰ ਉਤਨੀ ਹੀ ਅਵਧਿ ਮੇਂ ਅਪਨਾ ਚਕ੍ਕਰ ਪੂਰਾ ਕਰਤਾ ਜਿਤਨੇ ਸਮਯ ਮੇਂ ਵਹ ਧਰਤੀ ਕੀ ਏਕ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਪੂਰੀ ਕਰਤਾ ਹੈ। ਚਾਂਦ ਕੋ ਅਪਨੀ ਏਕ ਧ੍ਰੁਵੀਯ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨੇ ਮੇਂ 29.5 ਦਿਨ ਲਗ ਜਾਤੇ ਹੈਂ । ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੀ ਆਯਤ ਮੇਂ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਵਾਸ੍ਤਵਿਕਤਾਓਂ ਕੀ ਪੁਸ਼੍ਟਿ ਪਰ ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯ ਕਿਯੇ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕ੍ਯਾ ਹਮਾਰੇ ਵਿਵੇਕ ਮੇਂ ਯਹ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਉਠਤਾ ਕਿ ਆਖਿਰ ‘‘ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤ ਜ੍ਞਾਨ ਕਾ ਸ੍ਰੋਤ ਔਰ ਜ੍ਞਾਨ ਕਾ ਵਾਸ੍ਤਵਿਕ ਆਧਾਰ ਕ੍ਯਾ ਹੈ?‘‘

ਸੂਰਜ ਬੁਝ ਜਾਏਗਾ?

ਸੂਰਜ ਕਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਏਕ ਰਸਾਯਨਿਕ ਕ੍ਰਿਯਾ ਕਾ ਮੁਹਤਾਜ ਹੈ ਜੋ ਉਸਕੇ ਧਰਾਤਲ ਪਰ ਵਿਗਤ ਪਾਂਚ ਅਰਬ ਵਰ੍ਸ਼ੋਂ ਸੇ ਜਾਰੀ ਹੈ ਭਵਿਸ਼੍ਯ ਮੇਂ ਕਿਸੀ ਅਵਸਰ ਪਰ ਯਹ ਕਰਤ ਰੂਕ ਜਾਏਗਾ ਔਰ ਤਬ ਸੂਰਜ ਪੂਰ੍ਣਤਯਾ ਬੁਝ ਜਾਏਗਾ ਜਿਸਕੇ ਕਾਰਣ ਧਰਤੀ ਪਰ ਜੀਵਨ ਕੀ ਸਮਾਪ੍ਤਿ ਹੋ ਜਾਏ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਸੂਰਜ ਕੇ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ ਕੀ ਪੁਸ਼੍ਟਿ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਰਤਾ ਹੈ:

‘‘ਔਰ ਸੂਰਜ ਵਹ ਅਪਨੇ ਠਿਕਾਨੇ ਕੀ ਤਰਫ਼ ਚਲਾ ਜਾ ਰਹਾ ਹੈ ਯਹ ਬ੍ਰਹਮ੍ਜ੍ਞਾਨ ਕੇ ਸ੍ਰੋਤ ਮਹਾਜ੍ਞਾਨੀ ਕਾ ਬਾਂਧਾ ਹੁਆ ਗਣਿਤ ਹੈ‘‘ (ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੁਰ: 36 ਆਯਤ 38 )

ਵਿਸ਼ੇਸ਼: ਇਸੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀ ਬਾਤੇਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੇ ਸੂਰ: 13 ਆਯਤ 2,,ਸੂਰ: 35, ਆਯਤ 13

ਸੂਰ: 39 ਆਯਤ 5 ਏਵਂ 21 ਮੇਂ ਭੀ ਬਤਾਈ ਗਈ ਹੈਂ

ਯਹਾਂ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬ੍ਦ‘‘ ਮੁਸ੍ਤਕਿਰ: ਠਿਕਾਨਾ ਕਾ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤ ਹੁਆ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾ ਅਰ੍ਥ ਹੈ ਪੂਰ੍ਵ ਸੇ ਸਂਸ੍ਥਾਪਿਤ ‘ਸਮਯ‘ ਯਾ ‘ਸ੍ਥਲ‘ ਯਾਨੀ ਇਸ ਆਯਤ ਮੇਂ ਅਲ੍ਲਾਹ ਤਾਲਾ ਕਹਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰਜ ਪੂਰ੍ਵਤ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ ਸ੍ਥ੍ਲ ਕੀ ਓਰ ਜਾ ਰਹਾ ਹੈ ਐਸਾ ਪੂਰ੍ਵ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ ਸਮਯ ਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕਰੇਗਾ ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਯਹ ਕਿ ਸੂਰਜ ਭੀ ਸਮਾਪ੍ਤ ਹੋ ਜਾਏਗਾ ਯਾ ਬੁਝ ਜਾਏਗਾ।

ਅਨ੍ਤਰ ਤਾਰਕੀਯ ਦ੍ਰਵ

ਪਿਛਲੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਮੇਂ ਸਂਗਠਿਤ ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਓਂ ਸੇ ਬਾਹਰ ਵਾਹਰਯ ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼: ਵਾਯੁਮਣ੍ਡਲ ਕੋ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣ ਰੂਪ ਸੇ ‘ਖ਼ਾਲੀ:vacum ਮਾਨਾ ਜਾਤਾ ਥਾ ਇਸਕੇ ਬਾਦ ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕੋਂ ਨੇ ਇਸ ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪ੍ਲਾਵਿਕ ਕੇ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਤ੍ਮਕ ਪੁਲੋਂ (bridge) ਕੀ ਖੋਜ ਕੀ ਜਿਸੇ ਪ੍ਲਾਵਿਕ plasma ਕਹਾ ਜਾਤਾ ਹੈ ਜੋ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣ ਰੂਪ ਸੇ ਲੋਨਾਇਜ਼੍ਡ ਗੈਸ lonized-gas ਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਜਿਸਮੇਂ ਸਕਾਰਾਤ੍ਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੇ,, ਅਕੇਲੇ:loni ਔਰ ਸ੍ਵਤਂਨ੍ਨ ਇਲੈਕ੍ਟ੍ਰਨੋਂ ਕੀ ਸਮਾਨ ਸਂਖ੍ਯਾ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਦ੍ਰਵ ਕੀ ਤੀਨ ਜਾਨੀ ਪਹਚਾਨੀ ਅਵਸ੍ਥਾਓਂ ਯਾਨੀ ਠੋਸ ,ਤਰਲ ਔਰ ਜ੍ਵਲਨਸ਼ੀਲ ਤਤ੍ਵੋਂ ਕੇ ਅਤਿਰਿਕ੍ਤ ਪ੍ਲਾਵਿਕ ਕੋ ਚੌਥੀ ਅਵਸ੍ਥਾ ਭੀ ਕਹਾ ਜਾਤਾ ਹੈ ਨਿਮ੍ਨਲਿਖਿਤ ਆਯਤ ਮੇਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ ਕੇ ਪ੍ਲਾਵਿਕ ਦ੍ਰਵ ਯਾ ਅਨ੍ਤ: ਇਸ੍ਪਾਤ ਦ੍ਰਵ੍ਯ:intra steels material ਕੀ ਓਰ ਸਂਕੇਤ ਕਰਤਾ ਹੈ ।

‘‘ਵਹ ਜਿਸ ਨੇ ਛਹ ਦਿਨੋਂ ਮੇਂ ਜ਼ਮੀਨ ਔਰ ਆਸਮਾਨੋਂ ਔਰ ਉਨ ਸਾਰੀ ਵਸ੍ਤੁਓਂ ਕਾ ਨਿਰ੍ਮਾਣ ਪੂਰਾ ਕਰ ਦਿਯਾ ਜੋ ਆਸਮਾਨ ਔਰ ਜ਼ਮੀਨ ਕੇ ਬੀਚ ਮੇਂ ਹੈਂ।( ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ ,,ਸੂਰ: 25 ਆਯਤ 59 )

ਕਿਸੀ ਕੇ ਲਿਯੇ ਯਹ ਵਿਚਾਰ ਭੀ ਹਾਸ੍ਯਾਸ੍ਪਦ ਹੋਗਾ ਕਿ ਵਾਯੁਮਣ੍ਡਲ ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ ਏਵਂ ਆਕਾਸ਼ਗਂਗਾ ਕੇ ਦ੍ਰਵ੍ਯੋਂ ਕਾ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ 1400 ਵਰ੍ਸ਼ ਪਹਲੇ ਸੇ ਹੀ ਹਮਾਰੇ ਜ੍ਞਾਨ ਮੇਂ ਥਾ।

ਸਰਸ਼੍ਟਿ ਕਾ ਫੈਲਾਵ

1925 ਈ0 ਮੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਕੇ ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਏਡੋਨ ਹਬਲ adone hubble ਨੇ ਇਸ ਸਂਦਰ੍ਭ ਮੇਂ ਏਕ ਪ੍ਰਾਮਾਣਿਕ ਖੋਜ ਉਪਲਬ੍ਧ ਕਰਾਯਾ ਥਾ ਕਿ ਸਭੀ ਆਕਾਸ਼ਗਂਗਾ ਏਕ ਦੂਸਰੇ ਸੇ ਦੂਰ ਹਟ ਰਹੇ ਹੈਂ ਅਰ੍ਥਾਤ ਸਰਸ਼੍ਟਿ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ ਸਰਸ਼੍ਟਿ ਵ੍ਯਾਪਕ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਯਹ ਏਕ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਯਥਾਰ੍ਥ ਹੈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਸਰਸ਼੍ਟਿ ਕੀ ਸਂਰਚਨਾ ਕੇ ਸਂਦਰ੍ਭ ਸੇ ਅਲ੍ਲਾਹ ਫ਼ਰਮਾਤਾ ਹੈ:

‘‘ਆਸਮਾਨ ਕੋ ਹਮ ਨੇ ਅਪਨੇ ਜ਼ੋਰ ਸੇ ਬਨਾਯਾ ਹੈ ਔਰ ਹਮ ਇਸਕੀ ਕੁਦਰਤ: ਪ੍ਰਭੁਤ੍ਵ ਰਖੇ ਹੈ (ਯਾ

ਇਸੇ ਫੈਲਾਵ ਦੇ ਰਹੇ ਹੈਂ) (ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ: 51 ਆਯਤ 47 )

ਅਰਬੀ ਸ਼ਬ੍ਦ ਵਾਸਿਊਨ ਕਾ ਸਹੀ ਅਨੁਵਾਦ ਇਸੇ ਫੈਲਾ ਰਹੇ ਹੈਂ ਬਨਤਾ ਹੈ ਤੋ ਯਹ ਆਯਤ ਸਰਸ਼੍ਟਿ ਕੇ ਐਸੇ ਨਿਰ੍ਮਾਣ ਕੀ ਓਰ ਸਂਕੇਤ ਕਰਤੀ ਹੈ ਜਿਸਕਾ ਫੈਲਾਵ ਨਿਰਂਤਰ ਜਾਰੀ ਹੈ ।

ਵਰ੍ਤਮਾਨ ਯੁਗ ਕਾ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧ ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਸ੍ਟੀਫ਼ਨ ਹੌਕਿਗਂ ਅਪਨੇ ਸ਼ੋਧਪਤ੍ਰ: ਸਮਯ ਕਾ ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤ ਇਤਿਹਾਸ: a brief history of time ਮੇਂ ਲਿਖਤਾ ਹੈ ਯਹ ‘‘ਖੋਜ ! ਕਿ ਸਰਸ਼੍ਟਿ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ ਬੀਸਵੀ ਸਦੀ ਕੇ ਮਹਾਨ ਬੌਦ੍ਧਿਕ ਔਰ ਚਿਂਤਨ ਕ੍ਰਾਂਤਿਯੋਂ ਮੇਂ ਸੇ ਏਕ ਹੈ,, ਅਬ ਧ੍ਯਾਨ ਦੀਜਿਯੇ ਕਿ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਨੇਂ ਸਰਸ਼੍ਟਿ ਕੇ ਫੈਲਾਵ ਕੀ ਕਥਾ ਉਸੀ ਸਮਯ ਬਤਾ ਦੀ ਥੀ ਜਬ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਨੇ ਦੂਰਬੀਨ ਤਕ ਕਾ ਅਵਿਸ਼੍ਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਿਯਾ ਥਾ। ਇਸਕੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਂਦਿਗ੍ਧ ਵਿਵੇਕ ਰਖਨੇ ਵਾਲੇ ਕੁਛ ਲੋਗ, ਯਹ ਕਹ ਸਕਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਆਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ ਯਥਾਰ੍ਥ ਕਾ ਮੌਜੂਦ ਹੋਨਾ ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯ ਕੀ ਬਾਤ ਨਹੀਂ ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਅਰਬਵਾਸੀ ਇਸ ਜ੍ਞਾਨ ਕੇ ਪ੍ਰਾਰਮ੍ਭਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਜ੍ਞ ਥੇ।

ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਮੇਂ ਅਰਬੋਂ ਕੇ ਪ੍ਰਾਧਿਕਰਣ ਕੀ ਸੀਮਾ ਤਕ ਤੋ ਉਨਕਾ ਵਿਚਾਰ ਠੀਕ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਬਿਂਦੁ ਕੋ ਸਮਝਨੇ ਮੇਂ ਵੇ ਨਾਕਾਮ ਹੋ ਚੁਕੇ ਹੈਂ ਕਿ ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਮੇਂ ਅਰਬੋਂ ਕੇ ਉਤ੍ਥਾਨ ਸੇ ਭੀ ਸਦਿਯੋਂ ਪਹਲੇ ਹੀ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕਾ ਅਵਤਰਣ ਹੋ ਚੁਕਾ ਥਾ ਇਸਕੇ ਅਤਿਰਿਕ੍ਤ ਊਪਰ ਵਰ੍ਣਿਤ ਬਹੁਤ ਸੇ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਯਥਾਰ੍ਥ ਜੈਸੇ ਬਿਗ ਬੈਂਗ ਸੇ ਸਰਸ਼੍ਟਿ ਕੇ ਪ੍ਰਾਰਮ੍ਭਨ ਆਦਿ ਕੀ ਜਾਨਕਾਰੀ ਸੇ ਤੋ ਅਰਬ ਉਸ ਸਮਯ ਭੀ ਅਨਭਿਜ੍ਞ ਹੀ ਥੇ ਜਬ ਵਹ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਔਰ ਤਕਨੀਕ ਕੇ ਵਿਕਾਸ ਔਰ ਉਨ੍ਨਤਿ ਕੀ ਸਰ੍ਵੋਤ੍ਤਮ ਊਂਚਾਈ ਪਰ ਥੇ ਅਤ: ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਵਰ੍ਣਿਤ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਯਥਾਰ੍ਥ ਕੋ ਅਰਬਵਾਸਿਯੋਂ ਕੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਜ੍ਞਤਾ ਨਹੀਂ ਮਾਨ ਜਾ ਸਕਤਾ। ਦਰਅਸ੍ਲ ਇਸਕੇ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ ਸਚ੍ਚਾਈ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਅਰਬੋਂ ਨੇ ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਮੇਂ ਇਸਲਿਯੇ ਉਨ੍ਨਤਿ ਕੀ ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ ਔਰ ਸਰਸ਼੍ਟਿ ਕੇ ਨਿਰ੍ਮਾਣ ਵਿਸ਼ਯਕ ਜਾਨਕਾਰਿਯਾਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਆਸਾਨੀ ਸੇ ਉਪ੍ਲਬ੍ਧ ਹੋ ਗਏ ਥੇ। ਇਸ ਵਿਸ਼ਯ ਕੋ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਮਹਤ੍ਵਪੂਰ੍ਣ ਸ੍ਥਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਕਰਤਿਕ-ਵਿਜ੍ਞਾਨ

Natural Science

ਪਰਮਾਣੁ ਭੀ ਵਿਭਾਜਿਤ ਕਿਯੇ ਜਾ ਸਕਤੇ ਹੈਂ

ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਮੇਂ ਪਰਮਾਣੁਵਾਦ: atomism ਕੇ ਦਰਸ਼੍ਟਿਕੋਣ ਸ਼ੀਰ੍ਸ਼ਕ ਸੇ ਏਕ ਸਿਦ੍ਧ ਦਰਸ਼੍ਟਿਕੋਣ ਕੋ ਵ੍ਯਾਪਕ ਧਰਾਤਲ ਪਰ ਸ੍ਵੀਕਰ ਕਿਯਾ ਜਾਤਾ ਥਾ ਯਹ ਦਰਸ਼੍ਟਿਕੋਣ ਆਜ ਸੇ 2300 ਵਰ੍ਸ਼ ਪਹਲੇ ਯੂਨਾਨੀ ਦਰ੍ਸ਼ਨਸ਼ਾਸ੍ਨ੍ਨੀ ਵਿਮਾਕ੍ਰਾਤਿਸ vimacratis ਨੇ ਪੇਸ਼ ਕਿਯਾ ਥਾ ਵਿਮਾਕ੍ਰਾਤਿਸ ਔਰ ਉਸਕੇ ਵੈਚਾਰਿਕ ਅਨੁਯਾਯੀ ਕੀ ਸਂਕਲ੍ਪਨਾ ਥੀ ਕਿ, ਦ੍ਰਵ੍ਯ ਕੀ ਨ੍ਯੂਨਤਮ ਇਕਾਈ ਪਰਮਾਣੁ ਹੈ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਰਬ ਵਾਸੀ ਭੀ ਇਸੀ ਸਂਕਲ੍ਪਨਾ ਕੇ ਸਮਰ੍ਥਕ ਥੇ। ਅਰਬੀ ਸ਼ਬ੍ਦ, ‘‘ਜ਼ਰ੍ਰਾ: ਅਣੁ ਕਾ

ਮਤਲਬ ਵਹੀ ਥਾ ਜਿਸੇ ਯੂਨਾਨੀ ‘ਐਟਮ‘ ਕਹਤੇ ਥੇ। ਨਿਕਟਤਮ ਇਤਿਹਾਸ ਮੇਂ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਨੇ ਯਹ ਖੋਜ ਕੀ ਹੈ ਕਿ ‘,ਪਰਮਾਣੁ‘‘ ਕੋ ਭੀ ਵਿਭਾਜਿਤ ਕਰਨਾ ਸਮ੍ਭਵ ਹੈ, ਪਰਮਾਣੁ ਕੇ ਵਿਭਾਜਨ ਯੋਗ੍ਯ ਹੋਨੇ ਕੀ ਕਲ੍ਪਨਾ ਭੀ ਬੀਸਵੀਂ ਸਦੀ ਕੀ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਸਕ੍ਰਿਯਤਾ ਮੇਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਚੌਦਹ ਸ਼ਤਾਬ੍ਦਿ ਪਹਲੇ ਅਰਬੋਂ ਕੇ ਲਿਯੇ ਭੀ ਯਹ ਕਲ੍ਪਨਾ ਅਸਾਧਾਰਣ ਹੋਤੀ। ਉਨਕੇ ਸਮਕ੍ਸ਼ ਜ਼ਰ੍ਰਾ ਅਥਵਾ ‘ਅਣੁ‘ ਕੀ ਐਸੀ ਸੀਮਾ ਥੀ ਜਿਸਕੇ ਆਗੇ ਔਰ ਵਿਭਾਜਨ ਸਮ੍ਭਵ ਨਹੀਂ ਥਾ ਲੇਕਿਨ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੀ ਨਿਮ੍ਨਲਿਖਿਤ ਆਯਤ ਮੇਂ ਅਲ੍ਲਾਹ ਨੇ ਪਰਮਾਣੁ ਸੀਮਾ ਕੋ ਅਂਤਿਮ ਸੀਮਾ ਮਾਨਨੇ ਸੇ ਇਨ੍ਕਾਰ ਕਰ ਦਿਯਾ ਹੈ।

ਮੁਨਕਰੀਨ ( ਵਿਰੋਧੀ ) ਕਹਤੇ ਹੈਂ: ਕ੍ਯਾ ਬਾਤ ਹੈ ਕਿ ਕ਼ਯਾਮਤ ਹਮ ਪਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਕਹੋ! ਕ਼ਸਮ ਹੈ ਮੇਰੇ ਅਂਤਰ੍ਯਾਮੀ ਪਰਵਰਦਿਗਾਰ (ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ) ਕੀ ਵਹ ਤੁਮ ਪਰ ਆਕਰ ਰਹੇਗੀ ਉਸ ਸੇ ਅਣੁ ਸੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਵਸ੍ਤੁ ਨ ਤੋ ਆਸਮਾਨੋਂ ਮੇਂ ਛੁਪੀ ਹੁਈ ਹੈ ਨ ਧਰਤੀ ਪਰ: ਨ ਅਣੁ ਸੇ ਬਡ਼ੀ ਔਰ ਨ ਉਸ ਸੇ ਛੋਟੀ ! ਯਹ ਸਬਕੁਛ ਏਕ ਸਦਰਸ਼ ਦਫ਼ਤਰ ਮੇਂ ਦਰ੍ਜ ਹੈ। (ਅਲ-ਕੁ਼ਰਆਨ: ਸੂਰ: 34 ਆਯਤ 3)

ਵਿਸ਼ੇਸ਼: ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਸਂਦੇਸ਼ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੀ ਸੂਰ: 10 ਆਯਤ 61 ਮੇਂ ਭੀ ਵਰ੍ਣਿਤ ਹੈ।

ਯਹ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆਯਤ ਹਮੇਂ ਅਲ੍ਲਾਹ ਤਆਲਾ ਕੇ ਆਲਿਮੁਲ ਗੈ਼ਬ ਅਂਤਰ੍ਯਾਮੀ ਹੋਨੇ ਯਾਨਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ ਅਦਰਸ਼੍ਯ ਔਰ ਸਦਰਸ਼੍ਯ ਵਸ੍ਤੁ ਕੇ ਸਂਦਰ੍ਭ ਸੇ ਮਹਾਜ੍ਞਾਨੀ ਹੋਨੇ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਬਤਾਤੀ ਹੈ ਫਿਰ ਯਹ ਆਗੇ ਬਢ਼ਤੀ ਹੈ ਔਰ ਕਹਤੀ ਹੈ ਕਿ ਅਲ੍ਲਾਹ ਤਆਲਾ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਕਾ ਜ੍ਞਾਨ ਰਖਤੇ ਹੈਂ ਚਾਹੇ ਵਹ ਪਰਮਾਣੁ ਸੇ ਛੋਟੀ ਯਾ ਬਡ਼ੀ ਵਸ੍ਤੁ ਹੀ ਕ੍ਯੋਂ ਨ ਹੋ। ਤੋ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੁਆ ਕਿ ਯਹ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆਯਤ ਸ੍ਪਸ਼੍ਟ ਰੂਪ ਸੇ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਤੀ ਹੈ ਕਿ, ਪਰਮਾਣੁ ਸੇ ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤ ਵਸ੍ਤੁ ਭੀ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ ਮੇਂ ਹੈ ਔਰ ਯਹ ਏਕ ਐਸਾ ਯਥਾਰ੍ਥ ਹੈ ਜਿਸੇ ਅਭੀ ਹਾਲ ਹੀ ਮੇਂ ਆਧੁਨਿਕ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕੋਂ ਨੇ ਸਿਦ੍ਧ ਕਿਯਾ ਹੈ।
.........
sea , iron ਲੋਹਾ ਔਰ rain ਬਾਰਿਸ਼ ਕੋ ਕੁਰਆਨ ਸੇ ਸਮਝਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਦੇਖੇਂ ਵਿਡਿਯੋ

ਜਲ ਵਿਜ੍ਞਾਨ

hydrology

ਜਲ ਚਕ੍ਰ

ਆਜ ਹਮ ਜਿਸ ਸਂਕਲ੍ਪਨਾ ਕੋ ‘ਜਲ- ਚਕ੍ਰ:water cycle ਨਾਮ ਸੇ ਜਾਨਤੇ ਹੈਂ ਉਸਕੀ ਸਂਸ੍ਥਾਪਨਾ:

1580 ਈ0 ਮੇਂ ਬਰਨੌਰ੍ਡ ਪ੍ਲੇਸੀ bemard placy ਨੇ ਕੀ ਥੀ। ਉਸਨੇ ਬਤਾਯਾ-ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਮੁਦ੍ਰੋਂ ਸੇ ਜਲ ਕਾ ਵਾਸ਼੍ਪੀਕਰਣ evaporation ਹੋਤਾ ਹੈ, ਔਰ ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਹ ਠਂਡਾ ਹੋਕਰ ਬਾਦਲੋਂ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਪਰਿਵਰ੍ਤਿਤ ਹੋਤਾ ਹੈ ਫਿਰ ਉਸਕੇ ਬਾਦ, ਸ਼ੁਸ਼੍ਕ ਖੁਸ਼੍ਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮੇਂ ਆਗੇ ਕੀ ਓਰ ਉਡ਼ਤੇ ਹੁਏ ਊਂਚਾਈ ਕੀ ਤਰਫ਼ ਬਢ਼ਤਾ ਹੈ ਉਸਮੇਂ ਜਲ ਕਾ ‘‘ਸਂਘਨਨ:condensation ਹੋਤਾ ਹੈ ਔਰ ਵਰ੍ਸ਼ਾ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਉਸੀ ਵਰ੍ਸ਼ਾ ਕਾ ਪਾਨੀ ਝੀਲੋਂ, ਝਰਨੋਂ, ਨਦਿਯੋਂ ਔਰ ਨਹਰੋਂ ਮੇਂ ਅਪਨਾ ਆਕਾਰ ਲੇਤਾ ਹੈ ਔਰ ਅਪਨੀ ਗਤਿ ਸੇ ਬਹਤਾ ਹੁਆ ਵਾਪਿਸ ਸਮੁਦ੍ਰ

ਮੇਂ ਚਲਾ ਜਾਤਾ ਹੈ ਇਸੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਯਹ ਜਲ-ਚਕ੍ਰ ਜਾਰੀ ਰਹਤਾ ਹੈ ਸਾਤਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਾ ਪੂਰ੍ਵ ਮੇਂ ਥੈਲ੍ਜ thelchz ਨਾਮਕ ਏਕ ਯੂਨਾਨੀ ਦਾਰ੍ਸ਼ਨਿਕ ਕੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਥਾ ਕਿ ਸਾਮੁਦ੍ਰਿਕ ਧਰਾਤਲ ਪਰ ਏਕ ਬਾਰੀਕ ਜਲ-ਬੂਂਦੋਂ ਕੀ ਫੁਹਾਰ spray ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਹੋਤੀ ਹੈ ਜਿਸੇ ਹਵਾ ਉਠਾ ਲੇਤੀ ਹੈ ਔਰ ਖ਼ੁਸ਼੍ਕੀ ਕੇ ਦੂਰ ਦਰਾਜ਼ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੋਂ ਤਕ ਲੇ ਜਾਕਰ ਵਰ੍ਸ਼ਾ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਛੋਡ਼ ਦੇਤੀ ਹੈ, ਜਿਸੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਇਸਕੇ ਅਲਾਵਾ ਪੁਰਾਨੇ ਸਮਯੇ ਮੇਂ ਲੋਗ ਯਹ ਭੀ ਨਹੀਂ ਜਾਨਤੇ ਥੇ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਕੇ ਨੀਚੇ ਪਾਨੀ ਕਾ ਸ੍ਰੋਤ ਕ੍ਯਾ ਹੈ? ਉਨਕਾ ਵਿਚਾਰ ਥਾ ਕਿ ਵਾਯੁ ਸ਼ਕ੍ਤਿ ਕੇ ਅਂਤਰ੍ਗਤ ਸਮਂਦਰ ਕਾ ਪਾਨੀ ਉਪਮਹਾਦ੍ਵੀਪ (ਸੂਖੀ ਧਰਤੀ ) ਮੇਂ ਭੀਤਰੀ ਭਾਗੋਂ ਮੇਂ ਸਮਾ ਜਾਤਾ ਹੈ ਉਨਕਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਥਾ ਕਿ ਪਾਨੀ ਏਕ ਗੁਪ੍ਤ ਮਾਰ੍ਗ ਸੇ ਅਥਵਾ ਗਹਰੇ-ਅਂਧੇਰੇ greet abyss ਸੇ ਆਤਾ ਹੈ। ਸਮੁਦ੍ਰ ਸੇ ਮਿਲਾ ਹੁਆ ਯਾ ਕਾਲ੍ਪਨਿਕ ਮਾਰ੍ਗ ਪ੍ਲੇਟੋ-.ਕਾਲ ਸੇ ‘‘ਟੌਰਟੌਰਸ, ਕਹਲਾਤਾ ਥਾ ਯਹਾਂ ਤਕ ਕਿ ਅਟਠਾਰਹਵੀਂ ਸਦੀ ਕੇ ਮਹਾਨ ਚਿਂਤਕ‘ ਡਿਕਾਰਤੇ descartres ਭੀ ਇਨ੍ਹੀ ਵਿਚਾਰੋਂ ਸੇ ਸਹਮਤਿ ਵ੍ਯਕ੍ਤ ਕੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਨੀਸਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਤਕ ‘ਅਰਸ੍ਤੂ aristotle ਕਾ ਦਰਸ਼੍ਟਿਕੋਣ ਹੀ ਅਧਿਕ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰਹਾ। ਉਸ ਦਰਸ਼੍ਟਿਕੋਣ ਕੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਹਾਡ਼ੋਂ ਕੀ ਬਰ੍ਫੀਲੀ ਗੁਫਾ਼ਓਂ ਮੇਂ ਬਰ੍ਫ਼ ਕੇ ਸਂਘਨਨ ਸੇ ਪਾਨੀ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਹੋਤਾ ਹੈ ਇਸ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਯਾ ਕੋ condensation (ਰਿਸ੍ਤੇ ਹੁਏ ਪਾਨੀ ਕਾ ਭਂਡਾਰਣ) ਕਹਤੇ ਹੈਂ, ਜਿਸਸੇ ਵਹਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਕੇ ਨੀਚੇ ਝੀਲੇਂ ਬਨਤੀ ਹੈ ਔਰ ਜੋ ਪਾਨੀ ਕਾ ਮੁਖ੍ਯ ਸ੍ਰੋਤ (ਚਸ਼੍ਮ ) ਹੈਂ। ਆਜ ਹਮੇਂ ਯਹ ਮਾਲੂਮ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਰਿਸ਼ ਕਾ ਪਾਨੀ ਜ਼ਮੀਨ ਪਰ ਮੌਜੂਦਦਰਾਰੋਂ ਕੇ ਰਾਸ੍ਤੇ ਬਹ..ਬਹ ਕਰ ਜ਼ਮੀਨ ਕੇ ਨੀਚੇ ਪਹੁਂਚਤਾ ਹੈ ਔਰ ਚਸ਼੍ਮ: ਜਲਕੁਣ੍ਡ ਕੀ ਉਤ੍ਤ੍ਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਇਸ ਬਿਂਦੁ ਕੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ:

ਕ੍ਯਾ ਤੁਮ ਨਹੀਂ ਦੇਖਤੇ ਕਿ ਅਲ੍ਲਾਹ ਨੇ ਆਸਮਾਨ ਸੇ ਪਾਨੀ ਬਰਸਾਯਾ ਫਿਰ ਉਸਕੋ ਸ੍ਰੋਤੋਂ ਚਸ਼੍ਮੋਂ ਔਰ ਦਰਿਯਾਓਂ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਜ਼ਮੀਨ ਕੇ ਅਂਦਰ ਜਾਰੀ ਕਿਯਾ ਫਿਰ ਉਸ ਪਾਨੀ ਕੇ ਮਾਧ੍ਯਮ ਸੇ ਵਹ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀ ਖੇਤਿਯਾਂ (ਕਰਸ਼ਿ ) ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਕਰਤਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਭਿਨ੍ਨ ਪ੍ਰਜਾਤਿ ਕੇ ਹੈ‘‘ ।(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ ਸੂਰ: 39 ਆਯਤ 21 )

‘‘ਆਸਮਾਨ ਸੇ ਪਾਨੀ ਬਰਸਾਤਾ ਹੈ ਫਿਰ ਉਸਕੇ ਮਾਧ੍ਯਮ ਸੇ ਧਰਤੀ ਕੋ ਉਸਕੀ ‘ਮਰਤ੍ਯੁ‘ ( ਬਂਜਰ ਹੋਨੇ ) ਕੇ ਬਾਦ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਤਾ ਹੈ । ਯਕ਼ੀਨਨ ਉਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਸੀ ਨਿਸ਼ਾਨਿਯਾਂ ਹੈਂ ਉਨ ਲੋਗੋਂ ਕੇ ਲਿਯੇ ਜੋ ਵਿਵੇਕ ਸੇ ਕਾਮ ਲੇਤੇ ਹੈਂ ।(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ 30 ਆਯਤ 24)

‘‘ਔਰ ਆਸਮਾਨ ਸੇ ਹਮ ਨੇ ਠੀਕ ਗਣਿਤ ਕੇ ਅਨੁਕੂਲ ਏਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਾਤ੍ਰਾ ਮੇਂ ਪਾਨੀ ਉਤਾਰਾ ਔਰ ਉਸਕੋ ਧਰਤੀ ਪਰ ਠਹਰਾ ਦਿਯਾ ਹਮ ਉਸੇ ਜਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਚਾਹੇਂ ਵਿਲੀਨ ( ਗ਼ਾਯਬ ) ਕਰ ਸਕਤੇ ਹੈਂ। (ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ:23 ਆਯਤ ..18 )

ਕੋਈ ਦੂਸਰਾ ਗ੍ਰਨ੍ਥ ਜੋ 1400 ਵਰ੍ਸ਼ ਪੁਰਾਨਾ ਹੋ ਪਾਨੀ ਕੇ ਜਲਚਕ੍ਰ ਕੀ ਐਸੀ ਸਟੀਕ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਨਹੀਂ ਕਰਤਾ । ‘ਵਾਸ਼੍ਪੀਕਰਣ: evoporation ‘‘,ਕਸਮ ਹੈ‘ ਵਰ੍ਸ਼ਾ‘‘ ,,ਬਰਸਾਨੇ ਵਾਲੇ ਆਸਮਾਨ ਕੀ‘‘ । ( ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ: 86 ਆਯਤ 11 )

ਵਾਯੁ ਦ੍ਵਾਰਾ ਬਾਦਲੋਂ ਕਾ ਗਰ੍ਭਾਧਾਨ: Impregnate

‘‘,ਔਰ ਹਮ ਹੀ ਹਵਾਓਂ ਕੋ ਲਾਭਦਾਯਕ ਬਨਾਕਰ ਚਲਾਤੇ ਹੈਂ ਫਿਰ ਆਸਮਾਨ ਸੇ ਪਾਨੀ ਬਰਸਾਤੇ ਔਰ ਤੁਮਕੋ ਉਸਸੇ ਤਰਪ੍ਤ: ਸੈਰਾਬ ਕਰਤੇ ਹੈਂ‘‘ ।

ਯਹਾਂ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬ੍ਦ ,ਲਵਾਕ਼ਿਹ, ਕਾ ਉਪਯੋਗ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ ਜੋ ,ਲਾਕ਼ਿਹ, ਕਾ ਬਹੁਵਚਨ ਹੈ ਔਰ ਲਾਕ਼ਿਹਾ ਕਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਹੈ ਅਰ੍ਥਾਤ, ‘‘ਬਾਰ -ਆਵਰ ਯਾਨੀ ‘ਭਰ ਦੇਨਾ‘ ਅਥਵਾ ਗਰ੍ਭਾਧਾਨ। ਇਸੀ ਵਾਕ੍ਯਾਂਸ਼ ਮੇਂ ‘ਬਾਰ-ਆਵਰ ਕਾ ਤਾਤ੍ਪਰ੍ਯ ਯਹ ਕਿ ਵਾਯੁ ਬਾਦਲੋਂ ਕੋ ਏਕ ਦੂਸਰੇ ਕੇ ਸਮੀਪ ਢਕੇਲਤੀ ਹੈਂ ਜਿਸਕੇ ਕਾਰਣ ਬਾਦਲ ਕੇ ਪਾਨੀ ਮੇਂ ਪਰਿਵਰ੍ਤਿਤ ਹੋਨੇ ਕੀ ਕ੍ਰਿਯਾ ਗਤਿਸ਼ੀਲ ਹੋਤੀ ਹੈ, ਉਕ੍ਤ ਗਤਿਸ਼ੀਲਤਾ ਕੇ ਨਤੀਜੇ ਮੇਂ ਬਿਜਲੀ ਚਮਕਨੇ ਔਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਨੇ ਕੀ ਘਟਨਾ ਕ੍ਰਿਯਾ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਕੁਛ ਇਸੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੇ ਸ੍ਪਸ਼੍ਟੀਕਰਣ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੀ ਅਨ੍ਯ ਆਯਤੋਂ ਮੇਂ ਭੀ ਮਿਲਤੇ ਹੈਂ:

‘‘ਕ੍ਯਾ ਤੁਮ ਦੇਖਤੇ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅਲ੍ਲਾਹ ਬਾਦਲ ਕੋ -ਧੀਰੇ ..ਧੀਰੇ ਚਲਾਤਾ ਹੈ, ਔਰ ਫਿਰ ਉਸਕੇ ਟੁਕਡ਼ੋਂ ਕੋ ਆਪਸ ਮੇਂ ਜੋਡ਼ਤਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਸੇ ਸਮੇਟ ਕਰ ਏਕ ਭਾਰੀ ਅਬ੍ਰ (ਮੇਘ )ਬਨਾ ਦੇਤਾ ਹੈ,ਫਿਰ ਤੁਮ ਦੇਖਤੇ ਹੋ ਕਿ ਉਸਕੇ ਖ਼ੋਲ (ਗ਼ਿਲਾਫ਼ ) ਮੇਂ ਸੇ ਵਰ੍ਸ਼ਾ ਕੀ ਬੂਂਦੇਂ ਟਪਕਤੀ ਚਲੀ ਆਤੀ ਹੈਂ ਔਰ ਵਹ ਆਸਮਾਨ ਸੇ: ਉਨ ਪਹਾਡੋਂ ਕੀ ਬਦੌਲਤ ਜੋ ਉਸਮੇਂ ਊਂਚੇ ਹੈਂ: ਓਲੇ ਬਰਸਾਤਾ ਹੈ ,,ਫਿਰ ਜਿਸੇ ਚਾਹਤਾ ਹੈ ਉਸਸੇ ਨੁਕ਼ਸਾਨ ਪਹੁਂਚਾਤਾ ਹੈ ਔਰ ਜਿਸੇ ਚਾਹਤਾ ਹੈ ਉਨਸੇ ਬਚਾ ਲੇਤਾ ਹੈ ਉਸਕੀ ਬਿਜਲੀ ਕੀ ਚਮਕ ਨਿਗਾਹੋਂ ਕੋ ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯ ਸੇ ਭਰ ਦੇਤੀ ਹੈ। (ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ: 24 ਆਯਤ ..43)

‘‘ਅਲ੍ਲਾਹ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਹਵਾਓਂ ਕੋ ਭੇਜਤਾ ਹੈ ਔਰ ਵਹ ਬਾਦਲ ਉਠਾਤੀ ਹੈਂ ਫਿਰ ਵਹ ਉਨ ਬਾਦਲੋਂ ਕੋ ਆਸਮਾਨ ਮੇਂ ਫੈਲਾਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤਰਹ ਚਾਹਤਾ ਹੈ ਔਰ ਉਨ੍ਹੇਂ ਟੁਕਡੋਂ ਮੇਂ ਵਿਭਾਜਿਤ ਕਰ ਦੇਤਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਤੁਮ ਦੇਖਤੇ ਹੋ ਕਿ ਬਾਰਿਸ਼ ਕੀ ਬੂਂਦੇਂ ਬਾਦਲ ਮੇਂ ਸੇ ਟਪਕਤੀ ਚਲੀ ਆਤੀ ਹੈਂ। ਯਹ ਬਾਰਿਸ਼ ਜਬ ਵਹ ਅਪਨੇ ਬਨ੍ਦੋਂ ਮੇਂ ਸੇ ਜਿਸ ਪਰ ਚਾਹਤਾ ਹੈ। ਬਰਸਾਤਾ ਹੈ ਤੋ ਅਕਸ੍ਮਾਤ ਵੇ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨ ਚਿਤ੍ਤ ਹੋ ਜਾਤੇ ਹੈਂ ,, (ਅਲ-ਕੁਰਆਨ: ਸੂਰ 30,,ਆਯਤ .48)

ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਵਰ੍ਣਿਤ ਊਪਰ ਚਰ੍ਚਿਤ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਜਲ ਵਿਜ੍ਞਾਨ hydrology ਪਰ ਉਪ੍ਲਬ੍ਧ ਨਵੀਨ ਅਧ੍ਯਯਨ ਕੀ ਭੀ ਪੁਸ਼੍ਟਿ ਕਰਤੇ ਹੈਂ। ਮਹਾਨ ਗ੍ਰਂਥ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੀ ਵਿਭਿਨ੍ਨ ਆਯਤੋਂ ਮੇਂ ਜਲ ਚਕ੍ਰ ਕਾ ਵਰ੍ਣਨ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ,, ਉਦਾਹਰਣਤਯਾ: ਸੂਰ: 7 ਆਯਤ ..57 ਸੂਰ: 13 ਆਯਤ 17

,, ਸੂਰ: 25 ਆਯਤ.. 48 ਸੇ 49,, ਸੂਰ 35 ਆਯਤ ..9 ਸੂਰ 3 ਆਯਤ. 34 ਸੂਰ 45 ਆਯਤ:.5..

ਸੂਰੇ: 50 ਆਯਤ 9 ਸੇ 11,, ਸੂਰ 56 ਆਯਤ ..68 ਸੇ 70 ਔਰ ਸੂਰ: 67 ਆਯਤ ..30 ,।

ਭੂ-ਵਿਜ੍ਞਾਨ

earth science

ਤਂਬੁਓਂ ਕੇ ਖੂਂਟੋਂ ਕੀ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਪਹਾਡ਼

ਭੂ-ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਮੇਂ.. ‘ਬਲ ਪਡ਼ਨੇ, folding ਕੀ ਸੂਚਨਾ ਨਵੀਨਤਮ ਸ਼ੋਧ ਕਾ ਯਥਾਰ੍ਥ ਹੈ। ਪਰਥ੍ਵੀ ਕੇ ‘ਪਟਲ crust ਮੇਂ ਬਲ ਪਡ਼ਨੇ ਕੇ ਕਾਰਣੋਂ ਸੇ ਹੀ ਪਰ੍ਵਤੋਂ ਕਾ ਜਨ੍ਮ ਹੁਆ। ਪਰਥ੍ਵੀ ਕੀ ਜਿਸ ਸਤਹ ਪਰ ਹਮ ਰਹਤੇ ਹੈਂ ਕਿਸੀ ਠੋਸ ਛਿਲਕੇ ਯਾ ਪਪਡ਼ੀ ਕੀ ਤਰਹ ਹੈ, ਜਬ ਕਿ ਪਰਥ੍ਵੀ ਕੀ ਭੀਤਰੀ ਪਰਤੇਂ layer ਬਹੁਤ ਗਰ੍ਮ ਔਰ ਗੀਲੀ ਹੈਂ ਯਹੀ ਕਾਰਣ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਕਾ ਭੀਤਰੀ ਭਾਗ ਸਭੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੇ ਜੀਵ ਕੇ ਲਿਯੇ ਉਪਯੁਕ੍ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਜ ਹਮੇਂ ਯਹ ਮਾਲੂਮ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਾਡ਼ੋਂ ਕੀ ਉਤ੍ਥਾਪਨਾ ਕੇ ਅਸ੍ਥਾਯਿਤ੍ਵ stability ਕਾ ਸਮ੍ਬਂਧ ਪਰਥ੍ਵੀ ਕੀ ਪਰਤੋਂ ਮੇਂ ਬਲ (ਦਰਾਰ) ਪਡ਼ਨੇ ਕੀ ਕ੍ਰਿਯਾ ਸੇ ਬਹੁਤ ਗਹਰਾ ਹੈ ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਯਹ ਪਰਥ੍ਵੀ ਕੇ ਪਟਲ ਪਰ ਪਡ਼ਨੇ ਵਾਲੇ ‘‘ਬਲ flods ਹੀ ਹੈਂ ਜਿਨ੍ਹੋਂਨੇ ਜ਼ਨ੍ਜ਼ੀਰੋਂ ਕੀ ਤਰਹ ਪਹਾਡ਼ੋਂ ਕੋ ਜਕਡ਼ ਰਖਾ ਹੈ। ਭੂ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਜ੍ਞੋਂ ਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਰਥ੍ਵੀ ਕੀ ਅਰ੍ਦ੍ਧਵ੍ਯਾਸ radius ਕੀ ਆਧੀ ਮੋਟਾਈ ਯਾਨਿ 6.035 ਕਿਲੋ ਮੀਟਰ ਹੈ ਔਰ ਪਰਥ੍ਵੀ ਕੇ ਧਰਾਤਲ ਜਿਸਪਰ ਹਮ ਰਹਤੇ ਹੈਂ ਉਸਕੇ ਮੁਕ਼ਾਬਲੇ ਮੇਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਤਲੀ ਹੈ ਜਿਸਕੀ ਮੋਟਾਈ 2 ਕਿਲੋ ਮੀਟਰ ਸੇ ਲੇਕਰ 35 ਕਿਲੋ ਮੀਟਰ ਤਕ ਹੈ ਇਸਲਿਯੇ ਇਸਕੇ ਥਰਥਰਾਨੇ ਯਾ ਹਿਲਨੇ ਕੀ ਸਮ੍ਭਾਵਨਾ ਭੀ ਬਹੁਤ ਅਸੀਮ ਹੈ ਐਸੇ ਮੇਂ ਪਹਾਡ਼ ਕਿਸੀ ਤਂਬੂ ਕੇ ਖੂਂਟੋਂ ਕੀ ਤਰਹ ਕਾਮ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਜੋ ਪਰਥ੍ਵੀ ਕੇ ਧਰਾਤਲ ਕੋ ਥਾਮ ਲੇਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਉਸੇ ਅਪਨੇ ਸ੍ਥਲ ਪਰ ਅਸ੍ਥਾਯਿਤ੍ਵ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਤੇ ਹੈਂ। ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਭੀ ਯਹੀ ਕਹਤਾ ਹੈ:

ਕ੍ਯਾ ਯਹ ਘਟਨਾ (ਵਾਕ਼ਿਯਾ) ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਹਮ ਨੇ ਪਰਥ੍ਵੀ ਕੋ ਫ਼ਰ੍ਸ਼ ਬਨਾਯਾ ਔਰ ਪਹਾਡ਼ੋਂ ਕੋ ਖੂਂਟੋਂ ਕੀ ਤਰਹ ਗਾਡ਼ ਦਿਯਾ (ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ 78 ਆਯਤ ..6ਸੇ 7)

ਯਹਾਂ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬ੍ਦ ‘‘ਔਤਾਦ‘‘ ਕਾ ‘ਅਰ੍ਥ‘ ਭੀ ਖੂਂਟਾ ਹੀ ਨਿਕਲਤਾ ਹੈ ਵੈਸੇ ਹੀ ਖੂਂਟੇ ਜੈਸਾ ਕਿ ਤਂਬੁਓਂ ਕੋ ਬਾਂਧੇ ਰਖਨੇ ਕੇ ਲਿਯੇ ਲਗਾਏ ਜਾਤੇ ਹੈਂ ਪਰਥ੍ਵੀ ਕੇ ਦਰਾਰੋਂ folds ਯਾ ਸਲਵਟੋਂ ਕੀ ਹੁਈ ਬੁਨਿਯਾਦੇਂ ਭੀ ਯਹੀਂ ਗਹਰੇ ਛੁਪੀ ਹੈਂ। earth ਨਾਮਕ ਅਂਗ੍ਰੇਜੀ਼ ਕਿਤਾਬ ਵਿਸ਼੍ਵ ਕੇ ਅਨੇਕ ਵਿਸ਼੍ਵ ਵਿਦ੍ਯਾਲਯੋਂ ਮੇਂ ਭੂ-ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕੇ ਬੁਨਿਯਾਦੀ ਉਦਾਹਰਣੋਂ ਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਪਾਠਯਕ੍ਰਮ ਕੀ ਪੁਸ੍ਤਕ ਹੈ ਇਸਕੇ ਲੇਖਕੋਂ ਮੇਂ ਏਕ ਨਾਮ ਡਾ. ਫ੍ਰੇਂਕਪ੍ਰੇਸ ਕਾ ਭੀ ਹੈ, ਜੋ 12 ਵਰ੍ਸ਼ਾ ਤਕ ਅਮਰੀਕਾ ਕੇ ਵਿਜ੍ਞਾਨ-ਅਕਾਦਮੀ ਕੇ ਨਿਦੇਸ਼ਕ ਰਹੇ ਜਬਕਿ ਪੂਰ੍ਵ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼੍ਟ੍ਰਪਤਿ ਜਿਮੀਕਾਰ੍ਟਰ ਕੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕਾਲ ਮੇਂ ਰਾਸ਼੍ਟ੍ਰਪਤਿ ਕੇ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਭੀ ਥੇ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਮੇਂ ਵਹ ਪਹਾਡੋਂ ਕੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ:ਕੁਲ੍ਹਾਡ਼ੀ ਕੇ ਫਲ ਜੈਸੇ ਸ੍ਵਰੂਪ wedge-shape ਸੇ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਬਤਾਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਪਹਾਡ਼ ਸ੍ਵਯਂ ਏਕ ਵ੍ਯਾਪਕਤਮ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ ਕਾ ਏਕ ਛੋਟਾ ਹਿਸ੍ਸਾ ਹੋਤਾ ਹੈ ਜਿਸਕੀ ਜਡ਼ੇਂ ਪਰਥ੍ਵੀ ਮੇਂ ਬਹੁਤ ਗਹਰਾਈ ਤਕ ਉਤਰੀ ਹੋਤੀ ਹੈਂ। ਸਂਦਰ੍ਭ ਗ੍ਰਂਥ:earth ਫ੍ਰੇਂਕਪ੍ਰੇਸ ਔਰ ਸਿਲ੍ਵਰ ਪਰਸ਼੍ਟ 435 ,, earth science ਟੌਰਬੁਕ ਔਰ ਲਿਟਕਨ੍ਜ ਪਰਸ਼੍ਟ 157

ਡ਼ੌ॰ ਫ੍ਰੇਂਕਪ੍ਰੇਸ ਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਰਥ੍ਵੀ-ਪਟਲ ਕੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਔਰ ਉਤ੍ਥਾਪਨਾ ਕੇ ਅਸ੍ਥਾਯਿਤ੍ਵ ਮੇਂ ਪਹਾਡ਼ ਬਹੁਤ ਮਹਤ੍ਪੂਰ੍ਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਤੇ ਹੈ।

ਪਰ੍ਵਤੀਯ ਕਾਰ੍ਯੋਂ ਕੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਸ੍ਪਸ਼੍ਟ ਸ਼ਬ੍ਦੋਂ ਮੇਂ ਬਤਾਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹੇਂ ਇਸਲਿਯੇ ਬਨਾਯਾ ਗਯਾ ਹੈ ਤਾਕਿ ਯਹ ਪਰਥ੍ਵੀ ਕੋ ਕਮ੍ਪਨ ਸੇ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਿਤ ਰਖੇਂ।

‘‘ਔਰ ਹਮ ਨੇ ਪਰਥ੍ਵੀ ਮੇਂ ਪਹਾਡ਼ ਜਮਾ ਦਿਯੇ ਤਾਕਿ ਵਹ ਉਨ੍ਹੇ ਲੇਕਰ ਢ਼ੁਲਕ ਨ ਜਾਏ‘‘ । (ਅਲ..ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ: 21 ਆਯਾਤ.. 31)

ਇਸੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਵਰ੍ਣਨ ਸੂਰ 31: ਆਯਤ. 10 ਔਰ ਸੂਰ: 16 .. ਆਯਤ 15 ਮੇਂ ਭੀ ਅਵਤਰਿਤ ਹੁਏ

ਹੈਂ ਅਤ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੇ ਉਪ੍ਲਬ੍ਧ ਬਯਾਨੋਂ ਮੇਂ ਆਧੁਨਿਕ ਭੂ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕੀ ਜਾਨਕਾਰਿਯਾਂ ਪਹਲੇ ਸੇ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈਂ।

ਪਹਾਡ਼ੋਂ ਕੋ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਸੇ ਜਮਾ ਦਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ

ਪਰਥ੍ਵੀ ਕੀ ਸਤਹ ਅਨਗਿਨਤ ਠੋਸ ਟੁਕਡੋਂ ਯਾਨਿ ‘ਪ੍ਲੇਟਾ‘ ਮੇਂ ਟੂਟੀ ਹੁਈ ਹੈ ਜਿਨਕੀ ਔਸਤਨ ਮੋਟਾਈ ਤਕਰੀਬਨ 100 ਕਿਲੋ ਮੀਟਰ ਹੈ। ਯਹ ਪ੍ਲੇਟੇਂ ਆਂਸ਼ਿਕ ਰੂਪ ਸੇ ਪਿਂਘਲੇ ਹੁਏ ਹਿਸ੍ਸੇ ਪਰ ਮਾਨੋ ਤੈਰ ਰਹੀ ਹੈਂ। ਉਕ੍ਤ ਹਿਸ੍ਸੇ ਕੋ ਉਦ੍ਦੀਪਕ ਗੋਲੇ aestheno sphere ਕਹਾ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਪਹਾਡ਼ ਸਾਧਾਰਣਤਯਾ ਪ੍ਲੇਟੋਂ ਕੇ ਬਾਹਰੀ ਸੀਮਾ ਪਰ ਪਾਏ ਜਾਤੇ ਹੈ। ਪਰਥ੍ਵੀ ਕਾ ਧਰਾਤਲ ਸਮੁਦ੍ਰੋਂ ਕੇ ਨੀਚੇ 5 ਕਿਲੋ ਮੀਟਰ ਮੋਟਾ ਹੋਤਾ ਹੈ ਜਬਕਿ ਸੂਖੀ ਧਰਤੀ ਸੇ ਸਮ੍ਬਦ੍ਧ ਪ੍ਲੇਟ ਕੀ ਔਸਤ ਮੋਟਾਈ 35 ਕਿਲੋ ਮੀਟਰ ਤਕ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਅਲਬਤ੍ਤਾ ਪਰ੍ਵਤੀਯ ਸ਼੍ਰਰਂਖ੍ਲਾਓਂ ਮੇਂ ਪਰਥ੍ਵੀ ਕੇ ਧਰਾਤਲ ਕੀ ਮੋਟਾਈ 80 ਕਿਲੋ ਮੀਟਰ ਤਕ ਜਾ ਪਹੁਂਚਤੀ ਹੈ, ਯਹੀ ਵਹ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੁਨਿਯਾਦੇਂ ਹੈ ਜਿਨਪਰ ਪਹਾਡ਼ ਖਡ਼ੇ ਹੈ। ਪਹਾਡ਼ੋਂ ਕੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੁਨਿਯਾਦੋਂ ਕੇ ਵਿਸ਼ਯ ਮੇਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਨੇ ਕੁਛ ਯੂਂ ਬਯਾਨ ਕਿਯਾ ਹੈ

‘‘ਔਰ ਪਹਾਡ਼ ਇਸਮੇਂ ਉਤ੍ਥਾਪਿਤ ਕਿਯੇ ( ਗਾਡ਼ ਦਿਯੇ )। (ਅਲ.ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ: 79 ਆਯਤ ..32 )

ਇਸੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਸਂਦੇਸ਼ ਸੂਰ 88 ਆਯਤ .19 ਮੇਂ ਭੀ ਦਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ ।

ਅਤ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੁਆ ਕਿ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਪਹਾਡ਼ੋਂ ਕੇ ਆਕਾਰ. ਪ੍ਰਕਾਰ ਔਰ ਉਸਕੀ ਉਤ੍ਥਾਪਨਾ ਕੇ ਵਿਸ਼ਯ ਮੇਂ ਦੀ ਗਈ ਜਾਨਕਾਰੀ ਪੂਰੀ ਤਰਹ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਕੇ ਭੂ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਖੋਜ ਔਰ ਅਨੁਸਂਧਾਨੋਂ ਕੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ।

ਸਮੁਦ੍ਰ ਵਿਜ੍ਞਾਨ

oceanography

ਮੀਠੇ ਔਰ ਖਾਰੇ ਪਾਨੀ ਕੇ ਬੀਚ ‘ਆਡ਼‘

‘‘ਦੋ ਸਮਂਦਰੋਂ ਕੋ ਉਸਨੇ ਛੋਡ਼ ਦਿਯਾ ਕਿ ਪਰਸ੍ਪਰ ਮਿਲ ਜਾਏਂ ਫਿਰ ਭੀ ਉਨਕੇ ਬੀਚ ਏਕ ਪਰ੍ਦਾ (ਦੀਵਾਰ ) ਹੈ। ਜਿਸਕਾ ਵਹ ਉਲ੍ਲਂਘਨ ਨਹੀਂ ਕਰਤੇ‘‘ ।,,(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ 55 ਆਯਤ ..19 ਸੇ 20 )

ਆਪ ਦੇਖ ਸਕਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਇਨ ਆਯਤੋਂ ਕੇ ਅਰਬੀ ਵਾਕ੍ਯਾਂਸ਼ੋਂ ਮੇਂ ਸ਼ਬ੍ਦ ‘ਬਰਜ਼ਖ‘ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤ ਹੁਆ ਹੈ ਜਿਸਕਾ ਅਰ੍ਥ ਰੂਕਾਵਟ ਯਾ ਦੀਵਾਰ ਹੈ ਯਾਨਿ partition ਇਸੀ ਕ੍ਰਮ ਮੇਂ ਏਕ ਅਨ੍ਯ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬ੍ਦ ‘ਮਰਜ‘ ਭੀ ਆਯਾ ਹੈ ਜਿਸਕਾ ਅਰ੍ਥ ਹੈ ‘ਵਹ ਦੋਨੋਂ ਪਰਸ੍ਪਰ ਮਿਲਤੇ ਔਰ ਸਮਾਹਿਤ ਹੋਤੇ ਹੈਂ‘। ਪ੍ਰਾਰਮ੍ਭਿਕ ਕਾਲ ਮੇਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੇ ਭਾਸ਼੍ਯਕਾਰੋਂ ਕੇ ਲਿਯੇ ਯਹ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਕਠਿਨ ਥਾ ਕਿ ਪਾਨੀ ਕੇ ਦੋ ਭਿਨ੍ਨ ਦੇਹ ਸੇ ਸਮ੍ਬਂਧਿਤ ਦੋ ਵਿਪਰੀਤਾਰ੍ਥਕ ਆਸ਼ਯੋਂ ਕਾ ਤਾਤ੍ਪਰ੍ਯ ਕ੍ਯਾ ਹੈ ? ਅਰ੍ਥਾਤ ਯਹ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੇ ਜਲ ਹੈਂ ਜੋ ਆਪਸ ਮੇਂ ਮਿਲਤੇ ਭੀ ਹੈਂ ਔਰ ਉਨਕੇ ਬੀਚ ਦੀਵਾਰ ਭੀ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਨੇ ਯਹ ਖੋਜ ਕਰ ਲੀ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਂ-ਜਹਾਂ ਦੋ ਭਿਨ੍ਨ ਸਮੁਦ੍ਰ oceans ਆਪਸ ਮੇਂ ਮਿਲਤੇ ਹੈ ਵਹੀਂ ਵਹੀਂ ਉਨਕੇ ਬੀਚ ‘‘ਦੀਵਾਰ‘ ਭੀ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਦੋ ਸਮੁਦ੍ਰੋਂ ਕੋ ਵਿਭਾਜਿਤ ਕਰਨੇ ਵਾਲੀ ਦੀਵਾਰ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਉਨਮੇਂ ਸੇ ਏਕ ਸਮੁਦ੍ਰ ਕੀ ਲਵਣਤਾ:salinity ਜਲ ਯਾਨਿ ਤਾਪਮਾਨ ਔਰ ਰਸਾਯਨਿਕ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ ਏਕ ਦੂਸਰੇ ਸੇ ਭਿਨ੍ਨ ਹੋਤੇ ਹੈਂ । (ਸਂਦਰ੍ਭ: principleas of oceanography devis ਪਰਸ਼੍ਠ .92-93)

ਆਜ ਸਮੁਦ੍ਰ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਜ੍ਞ ਊਪਰ ਵਰ੍ਣਿਤ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆਯਤੋਂ ਕੀ ਬੇਹਤਰ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਕਰ ਸਕਤੇ ਹੈਂ। ਦੋ ਸਮੁਦ੍ਰੋ ਕੇ ਬੀਚ ਜਲ ਕਾ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ (ਪ੍ਰਾਕਰਤਿਕ ਗੁਣੋਂ ਕੇ ਕਾਰਣ ) ਸ੍ਥਾਪਿਤ ਹੋਤਾ ਹੈ ਜਿਸਸੇ ਗੁਜ਼ਰ ਕਰ ਏਕ ਸਮਂਦਰ ਕਾ ਪਾਨੀ ਦੂਸਰੇ ਸਮਂਦਰ ਮੇਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਤਾ ਹੈ ਤੋ ਵਹ ਅਪਨੀ ਮੌਲਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਖੋ ਦੇਤਾ ਹੈ, ਔਰ ਦੂਸਰੇ ਜਲ ਕੇ ਸਾਥ ਸਮਾਂਗਤਾਤ੍ਮਕ ਮਿਸ਼੍ਰਣ: Homogeous Mixture ਬਨਾ ਲੇਤਾ ਹੈ। ਯਾਨਿ ਏਕ ਤਰਹ ਸੇ ਯਹ ਰੂਕਾਵਟ ਕਿਸੀ ਅਂਤਰਿਮ ਸਮਮਿਸ਼੍ਰਣ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਕਾ ਕਾਮ ਕਰਤੀ ਹੈ। ਜੋ ਦੋਨੋਂ ਸਮੁਦ੍ਰੋਂ ਕੇ ਬੀਚ ਸ੍ਥਿਤ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਂਦੁ ਪਰ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਭੀ ਬਾਤ ਕੀ ਗਈ ਹੈ:

‘‘ਔਰ ਵਹ ਕੌਨ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਪਰਥ੍ਵੀ ਕੋ ਠਿਕਾਨਾ ਬਨਾਯਾ ਔਰ ਉਸਕੇ ਅਂਦਰ ਨਦਿਯਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਂ ਔਰ ਉਸਮੇਂ ( ਪਹਾਡੋਂ ਕੀ ) ਖੂਂਟਿਯਾਂ ਉਤ੍ਥਾਪਿਤ ਕੀਂ ‘‘ਔਰ ਪਾਨੀ ਕੇ ਦੋ ਭਣ੍ਡਾਰੋਂ ਕੇ ਬੀਚ ਪਰ੍ਦੇ ਬਨਾ ਦਿਯੇ ? ਕ੍ਯਾ ਅਲ੍ਲਾਹ ਕੇ ਸਾਥ ਕੋਈ ਔਰ ਖ਼ੁਦਾ ਭੀ ( ਇਨ ਕਾਰ੍ਯੋਂ ਮੇਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ) ਹੈ ? ਨਹੀਂ, ਬਲ੍ਕਿ ਉਨਮੇਂ ਸੇ ਅਕਸਰ ਲੋਗ ਨਾਦਾਨ ਹੈਂ‘(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ .ਸੂਰ: 27 ..ਆਯਾਤ ..61 )

ਯਹ ਸ੍ਥਿਤਿ ਅਸਂਖ੍ਯ ਸ੍ਥਲੋਂ ਪਰ ਘਟਿਤ ਹੋਤੀ ਹੈ ਜਿਨਮੇਂ Gibralter ਕੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਮੇਂ ਰੋਮ-ਸਾਗਰ ਔਰ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਸਾਗਰ ਕਾ ਮਿਲਨ ਸ੍ਥਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਸੇ ਚਰ੍ਚਾ ਕੇ ਯੋਗ੍ਯ ਹੈ। ਇਸੀ ਤਰਹ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣ ਅਫ਼੍ਰੀਕਾ ਮੇਂ,‘‘ਅਂਤਰੀਪ-ਸ੍ਥਲ cape point ਔਰ‘ ਅਂਤਰੀਪ ਪ੍ਰਾਯਦ੍ਵੀਪ‘‘cape peninsula ਮੇਂ ਭੀ ਪਾਨੀ ਕੇ ਬੀਚ, ਏਕ ਉਜਲੀ ਪਟਟੀ ਸ੍ਪਸ਼੍ਟ ਰੂਪ ਸੇ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਤੀ ਹੈ ਜਹਾਂ ਏਕ ਦੂਸਰੇ ਸੇ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਸਾਗਰ ਔਰ ਹਿਂਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਕਾ ਮਿਲਾਪ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਜਬ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਤਾਜ਼ਾ ਔਰ ਖਾਰੇ ਪਾਨੀ ਕੇ ਮਧ੍ਯ ਦੀਵਾਰ ਯਾ ਰੂਕਾਵਟ ਕੀ ਚਰ੍ਚਾ ਕਰਤਾ ਹੈ ਤੋ ਸਾਥ-.ਸਾਥ ਏਕ ਵਰ੍ਜਿਤ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਭੀ ਬਤਾਤਾ ਹੈ:

”ਔਰ ਵਹੀ ਜਿਸਨੇ ਦੋ ਸਮੁਦ੍ਰੋਂ ਕੋ ਮਿਲਾ ਕਰ ਰਖਾ ਹੈ ਏਕ ਸ੍ਵਾਦਿਸ਼੍ਟ ਔਰ ਮੀਠਾ ਦੂਸਰਾ ਕਡ਼ਵਾ ਔਰ ਨਮਕੀਨ, ਔਰ ਉਨ ਦੋਨੋਂ ਕੇ ਬੀਚ ਏਕ ਪਰ੍ਦਾ ਹੈ, ਏਕ ਰੂਕਾਵਟ ਜੋ ਉਨ੍ਹੇਂ ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਹੋਨੇ ਸੇ ਰੋਕੇ ਹੁਏ ਹੈ‘‘ ।(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ ਸੂਰ: 25 ਆਯਤ.53 )

ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਨੇ ਖੋਜ ਕਰ ਲੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਹਿਲ ਕੇ ਨਿਕਟਸ੍ਥ ਸਮੁਦ੍ਰੀ ਸ੍ਥਲੋਂ ਪਰ ਜਹਾਂ ਦਰਿਯਾ ਕਾ ਤਾਜਾ਼ ਮੀਠਾ ਔਰ ਸਮੁਦ੍ਰ ਕਾ ਨਮਕੀਨ ਪਾਨੀ ਪਰਸ੍ਪਰ ਮਿਲਤੇ ਹੈਂ ਵਹਾਂ ਕਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਦਾਚਿਤ ਭਿਨ੍ਨ ਹੋਤਾ ਹੈਂ ਜਹਾਂ ਦੋ ਸਮੁਦ੍ਰੋਂ ਕੇ ਨਮਕੀਨ ਪਾਨੀ ਆਪਸ ਮੇਂ ਮਿਲਤੇ ਹੈਂ। ਯਹ ਖੋਜ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ ਕਿ ਖਾਡ਼ਿਯੋਂ ਕੇ ਮੁਹਾਨੇ ਯਾ ਨਦਮੁਖ:estuaries ਮੇਂ ਜੋ ਵਸ੍ਤੁ ਤਾਜਾ਼ ਪਾਨੀ ਕੋ ਖਾਰੇ ਪਾਨੀ ਸੇ ਅਲਗ ਕਰਤੀ ਹੈ ਵਹ ਘਨਤ੍ਵ ਉਨ੍ਮੁਖ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰpycnocline zone ਹੈ ਜਿਸਕੀ ਬਢ਼ਤੀ ਘਟਤੀ ਰਸਾਯਨਿਕ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਯਾ ਮੀਠੇ ਔਰ ਖਾਰੇ ਪਾਨੀ ਕੇ ਵਿਭਿਨ੍ਨ ਪਰਤੋਂ layers ਕੋ ਏਕ ਦੂਸਰੇ ਸੇ ਅਲਗ ਰਖਤੀ ਹੈ। ( ਸਂਦਰ੍ਭ oceanography ਗ੍ਰੂਸ: ਪਰਸ਼੍ਠ 242 ਔਰ Introductry oceanography ਥਰਮਨ ਪੁਸ਼੍ਠ 300 ਸੇ 301 )

ਰੂਕਾਵਟ ਕੇ ਇਸ ਪਰਥਕ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਕੇ ਪਾਨੀ ਮੇਂ ਨਮਕ ਕਾ ਅਨੁਪਾਤ ਤਾਜ਼ਾ ਪਾਨੀ ਔਰ ਖਾਰੇ ਪਾਨੀ ਦੋਨੋਂ ਸੇ ਹੀ ਭਿਨ੍ਨ ਹੋਤਾ ਹੈ , ( ਸਂਦਰ੍ਭ: oceanography ,ਗ੍ਰੂਸ ਪਰਸ਼੍ਠ 244 ਔਰ Introductry oceanography ‘‘ਥਰਮਨ: ਪੁਸ਼੍ਠ 300 ਸੇ 301)

ਇਸ ਪ੍ਰਸਂਗ ਕਾ ਅਧ੍ਯਯਨ ਕਈ ਅਸਂਖ੍ਯ ਸ੍ਥਲੋਂ ਪਰ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ, ਜਿਸਮੇਂ ਮਿਸ੍ਰ ਮ੍ਹਲਚਜ ਕੀ ਖਾ਼ਸ ਚਰ੍ਚਾ ਹੈ ਜਹਾਂ ਦਰਿਯਾਏ ਨੀਲ, ਰੋਮ ਸਾਗਰ ਮੇਂ ਗਿਰਤਾ ਹੈ। ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਵਰ੍ਣਿਤ ਇਨ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਪ੍ਰਸਂਗੋਂ ਕੀ ਪੁਸ਼੍ਟਿ ‘ਡੌ. ਵਿਲਿਯਮ ਏਚ‘ ਨੇ ਭੀ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਕੇ ਕੋਲਵਾਡੋਰ ਯੂਨੀਵਰ੍ਸਿਟੀ ਮੇਂ ਸਮੁਦ੍ਰ-ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਔਰ ਭੂ-ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕੇ ਪ੍ਰੋਫੇ਼ਸਰ ਹੈਂ।

ਸਮੁਦ੍ਰ ਕੀ ਗਹਰਾਇਯੋਂ ਮੇਂ ਅਂਧੇਰਾ

ਸਮੁਦ੍ਰ-ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਔਰ ਭੂ-ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕੇ ਜਾਨੇ ਮਾਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਜ੍ਞ ਪ੍ਰੋਫੇਸਰ ਦੁਰ੍ਗਾ ਰਾਵ ਜਦ੍ਦਾ ਸ੍ਥਿਤ ਸ਼ਾਹ ਅਬ੍ਦੁਲ ਅਜੀ਼ਜ਼ ਯੂਨਿਵਰ੍ਸਿਟੀ, ਸਊਦੀ ਅਰਬ ਮੇਂ ਪ੍ਰੋਫ਼ੇਸਰ ਰਹ ਚੁਕੇ ਹੈਂ।

ਏਕ ਬਾਰ ਉਨ੍ਹੇਂ ਨਿਮ੍ਨਲਿਖਿਤ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆਯਤ ਕੀ ਸਮੀਕ੍ਸ਼ਾ ਕੇ ਲਿਯੇ ਕਹਾ ਗਯਾ:

‘‘ਯਾ ਫਿਰ ਉਸਕਾ ਉਦਾਹਰਣ ਐਸਾ ਹੈ ਜੈਸੇ ਏਕ ਗਹਰੇ ਸਮੁਦ੍ਰ ਮੇਂ ਅਂਧੇਰੇ ਕੇ ਊਪਰ ਏਕ ਮੌਜ ਛਾਈ ਹੁਈ ਹੈ, ਉਸਕੇ ਊਪਰ ਏਕ ਔਰ ਮੌਜ ਔਰ ਉਸਕੇ ਊਪਰ ਬਾਦਲ ਅਂਧਕਾਰ ਪਰ ਅਂਧਕਾਰ ਛਾਯਾ ਹੁਆ ਹੈ, ਆਦਮੀ ਅਪਨਾ ਹਾਥ ਨਿਕਾਲੇ ਤੋ ਉਸੇ ਭੀ ਨ ਦੇਖਨੇ ਪਾਏ। ਅਲ੍ਲਾਹ ਜਿਸੇ ਨੂਰ ਨ ਬਖ੍ਸ਼ੇ ਉਸਕੇ ਲਿਯੇ ਫਿਰ ਕੋਈ ਨੂਰ ਨਹੀਂ। ‘‘(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ 24 ਆਯਤ ..40 )

ਪ੍ਰੋਫੇ਼ਸਰ ਰਾਵ ਨੇ ਕਹਾ - ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਅਭੀ ਹਾਲ ਮੇਂ ਹੀ ਆਧੁਨਿਕ ਯਂਤ੍ਰੋਂ ਕੀ ਸਹਾਯਤਾ ਸੇ ਯਹ ਪੁਸ਼੍ਟਿ ਕਰਨੇ ਕੇ ਯੋਗ੍ਯ ਹੁਏ ਹੈਂ ਕਿ ਸਮੁਦ੍ਰ ਕੀ ਗਹਰਾਈਯੋਂ ਮੇਂ ਅਂਧਕਾਰ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਯਹ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਕੇ ਬਸ ਸੇ ਬਾਹਰ ਹੈ ਕਿ ਵਹ 20 ਯਾ 30 ਮੀਟਰ ਸੇ ਜ਼੍ਯਾਦਾ ਗਹਰਾਈ ਮੇਂ ਅਤਿਰਿਕ੍ਤ ਯਂਤ੍ਰ੍ਰੋਂ ਔਰ ਸਮਾਨੋਂ ਸੇ ਲੈਸ ਹੁਏ ਬਿਨਾ ਡੁਬਕੀ ਲਗਾ ਸਕੇ ਇਸਕੇ ਅਤਿਰਿਕ੍ਤ, ਮਾਨਵ ਸ਼ਰੀਰ ਮੇਂ ਇਤਨੀ ਸਹਨ ਸ਼ਕ੍ਤਿ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਜੋ 200 ਮੀਟਰ ਸੇ ਅਧਿਕ ਗਹਰਾਈ ਮੇਂ ਪਡਨੇ ਵਾਲੇ ਪਾਨੀ ਕੇ ਦਬਾਵ ਕਾ ਸਾਮਨਾ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਜੀਵਿਤ ਭੀ ਰਹ ਸਕੇ। ਯਹ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆਯਤ ਤਮਾਮ ਸਮੁਦ੍ਰੋਂ ਕੀ ਤਰਫ਼ ਇਸ਼ਾਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਤੀ ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਹਰ ਸਮੁਦ੍ਰ ਕੋ ਪਰਤ ਦਰ ਪਰਤ ਅਂਧਕਾਰ, ਕਾ ਸਾਝੀਦਾਰ ਕਰਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿਯਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਅਲਬਤ੍ਤਾ ਯਹ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆਯਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਸੇ ਗਹਰੇ ਸਮੁਦ੍ਰੋਂ ਕੀ ਓਰ ਆਕਰ੍ਸ਼ਿਤ ਕਰਤੀ ਹੈ ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੀ ਇਸ ਆਯਤ ਮੇਂ ਭੀ ‘‘ਵਿਸ਼ਾਲ ਔਰ ਗਹਰੇ ਸਮੁਦ੍ਰ ਕੇ ਅਂਧਕਾਰ ‘ਕਾ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ ਗਹਰੇ ਸਮੁਦ੍ਰ ਕਾ ਯਹ ਤਹ ਦਰ ਤਹ ਅਂਧਕਾਰ ਦੋ ਕਾਰਣੋਂ ਕਾ ਪਰਿਣਾਮ ਹੈ।

ਪ੍ਰਥਮ: ਆਮ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕੀ ਏਕ ਕਿਰਣ ਸਾਤ ਰਂਗੋਂ ਸੇ ਮਿਲ ਕਰ ਬਨਤੀ ਹੈ। ਯਹ ਸਾਤ ਰਂਗ ਕ੍ਰਮਸ਼ ਬੈਂਗਨੀ, ਨੀਲਾ, ਆਸਮਾਨੀ, ਹਰਾ, ਪੀਲਾ, ਨਾਰਂਜੀ, ਲਾਲ (vibgyor) ,ਹੈ। ਰੌਸ਼ਨੀ ਕੀ ਕਿਰਣੇਂ ਜਬ ਜਲ ਮੇਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਤੀ ਹੈਂ ਤੋ ਪ੍ਰਤਿਛਾਯਾਂਕਨ ਕੀ ਕ੍ਰਿਯਾ ਸੇ ਗੁਜ਼ਰਤੀ ਹੈਂ ਊਪਰ ਸੇ ਨੀਚੇ ਕੀ ਤਰਫ਼ 10 ਸੇ 15 ਮੀਟਰ ਕੇ ਬੀਚ ਜਲ ਮੇਂ ਲਾਲ ਰਂਗ ਆਤ੍ਮਸਾਤ ਹੋ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਿਯੇ ਅਗਰ ਕੋਈ ਗੋ਼ਤਾਖੋਰ ਪਾਨੀ ਮੇਂ ਪਚ੍ਚੀਸ ਮੀਟਰ ਕੀ ਗਹਰਾਈ ਤਕ ਜਾ ਪਹੁਂਚੇ ਔਰ ਜ਼ਖ਼੍ਮੀ ਹੋ ਜਾਏ ਤੋ ਵਹ ਅਪਨੇ ਖੂ਼ਨ ਮੇਂ ਲਾਲੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਪਾਏਗਾ, ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਲਾਲ ਰਂਗ ਕੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਉਤਨੀ ਗਹਰਾਈ ਤਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁਂਚ ਸਕਤੀ। ਇਸੀ ਪ੍ਰਕਾਰ 30 ਸੇ 50 ਮੀਟਰ ਤਕ ਕੀ ਗਹਰਾਈ ਆਤੇ-ਆਤੇ ਨੀਲੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਭੀ ਪੂਰੇ ਤੌਰ ਪਰ ਆਤ੍ਮਸਾਤ ਹੋ ਜਾਤੀ ਹੈ, ਆਸਮਾਨੀ ਰੌਸ਼ਨੀ 50 ਸੇ 110 ਮੀਟਰ ਤਕ ਹਰੀ ਰੌਸ਼ਨੀ 100 ਸੇ 200 ਮੀਟਰ ਤਕ ਪੀਲੀ ਰੌਸ਼ਨੀ 200 ਮੀਟਰ ਸੇ ਕੁਛ ਜ਼੍ਯਾਦਾ ਤਕ ਜਬ ਕਿ ਨਾਰਂਜੀ ਔਰ ਬੈਂਗਨੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਇਸਸੇ ਭੀ ਕੁਛ ਅਘਿਕ ਗਹਰਾਈ ਤਕ ਪਹੁਂਚਤੇ ਪਹੁਂਚਤੇ ਪੂਰੇ ਤੌਰ ਪਰ ਵਿਲੀਨ ਹੋ ਜਾਤੀ ਹੈ। ਪਾਨੀ ਮੇਂ ਰਂਗੋਂ ਕੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕ੍ਰਮਸ਼ ਵਿਲੀਨ ਹੋਨੇ ਕੇ ਕਾਰਣ ਸਮੁਦ੍ਰ ਭੀ ਪਰਤ ਦਰ ਪਰਤ ਅਂਧੇਰਾ ਕਰਤਾ ਚਲਾ ਜਾਤਾ ਹੈ, ਯਾਨਿ ਅਂਧੇਰੇ ਕਾ ਪ੍ਰਕਟੀਕਰਣ ਭੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕੀ ਪਰਤੋਂ (layers) ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਹੋਤਾ ਹੈ । 1000 ਮੀਟਰ ਸੇ ਅਧਿਕ ਕੀ ਗਹਰਾਈ ਮੇਂ ਪੂਰਾ ਅਂਧੇਰਾ ਹੋਤਾ ਹੈ ।(ਸਂਦਰ੍ਭ: oceans ਏਲ੍ਡਰ ਔਰ ਪ੍ਰਨਿਟਾ ਪਰਸ਼੍ਠ 27 )

ਦ੍ਵਿਤੀਯ: ਧੂਪ ਕੀ ਕਿਰਣੇਂ ਬਾਦਲੋਂ ਮੇਂ ਆਤ੍ਮਸਾਤ ਹੋ ਜਾਤੀ ਹੈਂ, ਜਿਸਕੇ ਪਰਿਣਾਮ ਸ੍ਵਰੂਪ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕੀ ਕਿਰਣੇਂ ਇਧਰ ਉਧਰ ਬਿਖੇਰਤੀ ਹੈ। ਔਰ ਇਸੀ ਕਾਰਣ ਸੇ ਬਾਦਲੋਂ ਕੇ ਨੀਚੇ ਅਂਧੇਰੇ ਕੀ ਕਾਲੀ ਪਰਤ ਸੀ ਬਨ ਜਾਤੀ ਹੈ। ਯਹ ਅਂਧੇਰੇ ਕੀ ਪਹਲੀ ਪਰਤ ਹੈ। ਜਬ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕੀ ਕਿਰਣੇਂ ਸਮੁਦ੍ਰ ਕੇ ਤਲ ਸੇ ਟਕਰਾਤੀ ਹੈਂ ਤੋ ਵਹ ਸਮੁਦ੍ਰੀ ਲਹਰੋਂ ਕੀ ਪਰਤ ਸੇ ਟਕਰਾ ਕਰ ਪਲਟਤੀ ਹੈਂ ਔਰ ਜਗਮਗਾਨੇ ਜੈਸਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਕਰਤੀ ਹੈਂ, ਅਤ ਯਹ ਸਮੁਦ੍ਰੀ ਲਹਰੇਂ ਜੋ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕੋ ਪ੍ਰਤਿਬਿਂਬਿਤ ਕਰਤੀ ਹੈਂ ਅਂਧੇਰਾ ਉਤ੍ਪਨ ਕਰਨੇ ਕਾ ਕਾਰਣ ਬਨਤੀ ਹੈਂ। ਗੈ਼ਰ ਪ੍ਰਤਿਬਿਂਬਿਤ ਰੌਸ਼ਨੀ, ਸਮੁਦ੍ਰ ਕੀ ਗਹਰਾਈਯੋਂ ਮੇਂ ਸਮਾ ਜਾਤੀ ਹੈਂ, ਇਸਲਿਯੇ ਸਮੁਦ੍ਰ ਕੇ ਦੋ ਭਾਗ ਹੋ ਗਯੇ ਪਰਤ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਕ੍ਸ਼ਣ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਔਰ ਤਾਪਮਾਨ ਹੈਂ ਜਬ ਕਿ ਅਂਧੇਰਾ ਸਮੁਦ੍ਰੀ ਗਹਰਾਈਯੋਂ ਕਾ ਅਨੋਖਾ ਲਕ੍ਸ਼ਣ ਹੈ ਇਸਕੇ ਅਲਾਵਾ ਸਮੁਦ੍ਰ ਕੇ ਧਰਾਤਲ ਔਰ ਯਾ ਪਾਨੀ ਕੀ ਸਤਹ ਕੋ ਏਕ ਦੂਸਰੇ ਸੇ ਮਹਤ੍ਵਪੂਰ੍ਣ ਬਨਾਨੇ ਵਾਲੀ ਵਸ੍ਤੁ ਭੀ ਲਹਰੇਂ ਹੀ ਹੈਂ। ਅਂਦਰੂਨੀ ਮੌਜੇਂ ਸਮੁਦ੍ਰ ਕੇ ਗਹਰੇ ਪਾਨੀ ਔਰ ਗਹਰੇ ਜਲਕੁਣ੍ਡ ਕਾ ਘੇਰਾਵ ਕਰਤੀ ਹੈਂ ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਗਹਰੇ ਪਾਨੀ ਕਾ ਵਜ਼ਨ ਅਪਨੇ ਊਪਰ (ਕਮ ਗਹਰੇ ਵਾਲੇ) ਪਾਨੀ ਕੇ ਮੁਕ਼ਾਬਲੇ ਮੇਂ ਜ਼੍ਯਾਦਾ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਅਂਧੇਰੇ ਕਾ ਸਾਮ੍ਰਾਜ੍ਯ ਪਾਨੀ ਕੇ ਭੀਤਰੀ ਹਿਸ੍ਸੇ ਮੇਂ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਇਤਨੀ ਗਹਰਾਈ ਮੇਂ ਜਹਾਂ ਤਕ ਮਛਲਿਯੋਂ ਕੀ ਨਜ਼ਰ ਭੀ ਨਹੀਂ ਪਹੁਂਚ ਸਕਤੀ ਜਬਕਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਾ ਮਾਧ੍ਯਮ ਸ੍ਵਯਂ ਮਛਲਿਯੋਂ ਕਾ ਸ਼ਰੀਰ ਹੋਤਾ ਹੈਂ ਇਸ ਬਾਤ ਕੋ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਰ੍ਕਸਂਗਤ ਵਾਕ੍ਯੋਂ ਮੇਂ ਬਯਾਨ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਕਹਤਾ ਹੈ

ਉਨ ਅਂਧੇਰੋਂ ਕੇ ਸਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਹਰੇ ਸਮੁਦ੍ਰ ਕੀ ਤਹ ਮੇਂ ਹੋਂ, ਜਿਸੇ ਊਪਰੀ ਸਤਹ ਕੀ ਮੌਜੋਂ ਨੇ ਢਾਂਪ ਰਖਾ ਹੋ ,,ਦੂਸਰੇ ਸ਼ਬ੍ਦੋਂ ਮੇਂ, ਉਨ ਲਹਰੋਂ ਕੇ ਊਪਰ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀ ਲਹਰੇਂ ਹੈਂ ਯਾਨਿ ਵਹ ਲਹਰੇਂ ਜੋ ਸਮੁਦ੍ਰ ਕੀ ਸਤਹ ਪਰ ਪਾਈ ਜਾਤੀ ਹੈਂ। ਇਸੀ ਕ੍ਰਮ ਮੇਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆਯਤ ਕਾ ਕਥਨ ਹੈ ‘‘ਫਿਰ ਊਪਰ ਸੇ ਬਾਦਲ ਛਾਯੇ ਹੁਏ ਹੋਂ, ਤਾਤ੍ਪਰ੍ਯ ਕਿ ਅਂਧੇਰੇ ਹੈਂ ਜੋ ਊਪਰ ਕੀ ਓਰ ਪਰਤ ਦਰ ਪਰਤ ਹੈਂ ਜੈਸੀ ਕਿ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਕੀ ਗਈ ਹੈ ਯਹ ਬਾਦਲ ਪਰਤ ਦਰ ਪਰਤ ਵਹ ਰੂਕਾਵਟੇਂ ਹੈਂ ਜੋ ਵਿਭਿਨ੍ਨ ਪਰਤੋਂ ਪਰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕੇ ਵਿਭਨ੍ਨ ਰਂਗੋਂ ਕੋ ਆਤ੍ਮਾਸਾਤ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਅਂਧੇਰੇ ਕੋ ਵ੍ਯਾਪਕ ਬਨਾਤੀ ਚਲੀ ਜਾਤੀ ਹੈਂ।

ਪ੍ਰੋਫ਼ੇਸਰ ਦੁਰ੍ਗਾ ਰਾਵ ਨੇ ਯਹ ਕਹਤੇ ਹੁਏ ਅਪਨੀ ਬਾਤ ਪੂਰੀ ਕੀ ‘‘1400 ਵਰ੍ਸ਼ ਪੂਰ੍ਵ ਕੋਈ ਸਾਧਾਰਣ ਮਾਨਵ ਇਸ ਬਿਂਦੁ ਪਰ ਇਤਨੇ ਵਿਸ੍ਤਾਰ ਸੇ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਤਾ ਥਾ ਇਸਲਿਯੇ ਯਹ ਜ੍ਞਾਨ ਅਨਿਵਾਰ੍ਯ ਰੂਪ ਸੇ ਕਿਸੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਕਰਤਿਕ ਮਾਧ੍ਯਮ ਸੇ ਹੀ ਆਯਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋਤਾ ਹੈ।

‘‘ਔਰ ਵਹੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਪਾਨੀ ਸੇ ਏਕ ਮਾਨਵ ਪੈਦਾ ਕਿਯਾ, ਫਿਰ ਉਸਸੇ ਪੀਢ਼ਿਯਾਂ ਔਰ ਸਸੁਰਾਲ ਕੇ ਦੋ ਪਰਥਕ ਕੁਲ ਗੋਤ੍ਰ ( ਸਿਲਸਿਲੇ ) ਚਲਾਏ। ਤੇਰਾ ਰਬ ਬਡ਼ੇ ਹੀ ਅਧਿਕਾਰੋਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ,,(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ:25 ਆਯਤ ..54 )

ਕ੍ਯਾ ਯਹ ਸਮ੍ਭਵ ਥਾ ਕਿ ਚੌਦਹ ਸੌ ਵਰ੍ਸ਼ ਪਹਲੇ ਕੋਈ ਭੀ ਇਂਸਾਨ ਯਹ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾ ਸਕੇ ਕਿ ਹਰ ਏਕ ਜੀਵ ਜਨ੍ਤੁ ਪਾਨੀ ਸੇ ਹੀ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ ਮੇਂ ਆਈ ਹੈ? ਇਸਕੇ ਅਲਾਵਾ ਕ੍ਯਾ ਯਹ ਸਮ੍ਭਵ ਥਾ ਕਿ ਅਰਬ ਕੇ ਰੇਗਿਸ੍ਤਾਨੋਂ ਸੇ ਸਮ੍ਬਂਧ ਰਖਨੇ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਐਸਾ ਕੋਈ ਅਨੁਮਾਨ ਸ੍ਥਾਪਿਤ ਕਰ ਲੇਤਾ? ਵਹ ਭੀ ਐਸੇ ਰੇਗਿਸ੍ਤਾਨੋਂ ਕਾ ਰਹਨੇ ਵਾਲਾ ਜਹਾਂ ਪਾਨੀ ਕਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਭਾਵ ਰਹਤਾ ਹੋ।

ਵਨਸ੍ਪਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਨ

Botany

ਨਰ ਔਰ ਮਾਦਾ ਪੌਘੇ

ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਕੇ ਮਾਨਵੋਂ ਕੋ ਯਹ ਜ੍ਞਾਨ ਨਹੀਂ ਥਾ ਕਿ ਪੌਧੋਂ ਮੇਂ ਭੀ ਜੀਵ ਜਨ੍ਤੁਓਂ ਕੀ ਤਰਹ ਨਰ ( ਪੁਰੂਸ਼ ) ਮਾਦਾ ( ਮਹਿਲਾ ) ਤਤ੍ਵ ਹੋਤੇ ਹੈਂ। ਅਲਬਤ੍ਤਾ ਆਧੁਨਿਕ ਵਨਸ੍ਪਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਯਹ ਬਤਾਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪੌਧੇ ਕੀ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ ਪ੍ਰਜਾਤਿ ਮੇਂ ਨਰ ਏਵਂ ਮਾਦਾ ਲਿਂਗ ਹੋਤੇ ਹੈਂ। ਯਹਾਂ ਤਕ ਕਿ ਵਹ ਪੌਧੇ ਜੋ ਉਭਯ ਲਿਂਗੀ (unisexual) ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਉਨਮੇਂ ਭੀ ਨਰ ਔਰ ਮਾਦਾ ਕੀ ਵਿਸ਼ਿਸ਼੍ਟਤਾਏਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਤੀ ਹੈਂ ।

‘‘ਔਰ ਊਪਰ ਸੇ ਪਾਨੀ ਬਰਸਾਯਾ ਔਰ ਫਿਰ ਉਸਕੇ ਦ੍ਵਾਰਾ ਅਲਗ õ ਅਲਗ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀ ਪੈਦਾਵਾਰ (ਜੋਡ਼ਾ ) ਨਿਕਾਲਾ‘‘(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ ਸੂਰ 20: ਆਯਤ 53 )

ਫਲੋਂ ਮੇਂ ਨਰ ਔਰ ਮਾਦਾ ਕਾ ਅਂਤਰ

‘‘ਉਸੀ ਨੇ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੇ ਫਲੋਂ ਕੇ ਜੋਡ਼ੇ ਪੈਦਾ ਕਿਯੇ ਹੈਂ। (ਅਲ. ਕ਼ੁਰਆਨ ਸੂਰ: 20 ਆਯਤ . 53)

ਉਚ੍ਚ ਸ੍ਤਰੀਯ ਪੌਧੋਂ: superior plants ਮੇ ਨਸ੍ਲੀਯ ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿ ਕੀ ਆਖਿਰੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਔਰ ਉਨਕੇ ਫਲ:fruitsਹੋਤੇ ਹੈਂ। ਫਲ ਸੇ ਪਹਲੇ ਫੂਲ ਬਨਤੇ ਹੈਂ ਜਿਸਮੇਂ ਨਰ ਔਰ ਮਾਦਾ ,,ਅਂਗੋਂ organs ਯਾਨਿ ਪੁਂਕੇਸਰ:stamens ਔਰ ਡਿਮ੍ਬ:ovulesਹੋਤੇ ਹੈ ਜਬ ਕੋਈ pollen ਜ਼ਰਦਾਨਾ: ਪਰਾਗ ਯਾਨਿ ਪ੍ਰਜਨਕ ਵੀਰ੍ਯ ਕੋਂਪਲੋਂ ਸੇ ਹੋਤਾ ਹੁਆ ਫੂਲ ਕੀ ਅਵਸ੍ਥਾ ਤਕ ਪਹੁਂਚਤਾ ਹੈ ਤਭੀ ਵਹ ਫਲ ਮੇਂ ਪਰਿਵਰ੍ਤਿਤ ਹੋਨੇ ਕੇ ਯੋਗ੍ਯ ਹੋਤਾ ਹੈ ਯਹਾਂ ਤਕ ਕਿ ਫਲ ਪਕ ਜਾਏ ਔਰ ਨਯੀ ਨਸ੍ਲ ਕੋ ਜਨ੍ਮ ਦੇਨੇ ਵਾਲੇ ਬੀਜ ਬਨਨੇ ਕੀ ਅਵਸ੍ਥਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰ ਲੇ । ਇਸਲਿਯੇ ਸਾਰੇ ਫਲ ਇਸ ਬਾਤ ਕਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈਂ ਕਿ ਪੌਧੋਂ ਮੇਂ ਭੀ ਨਰ ਔਰ ਮਾਦਾ ਜੀਵ ਹੋਤੇ ਹੈਂ । ਫੂਲ ਕੀ ਨਸ੍ਲ ਭੀ ਵਨਸ੍ਪਤਿ ਹੈ।ਵਨਸ੍ਪਤਿ ਭੀ ਏਕ ਜੀਵ ਹੈ ਔਰ ਇਸ ਸਚ੍ਚਾਈ ਕੋ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਬਹੁਤ ਪਹਲੇ ਬਯਾਨ ਕਰ ਚੁਕਾ ਹੈ:

‘‘ਔਰ ਹਰ ਵਸ੍ਤੁ ਕੇ ਹਮ ਨੇ ਜੋਡੇ਼ ਬਨਾਏ ਹੈਂ ਸ਼ਾਯਦ ਕਿ ਤੁਮ ਇਸਸੇ ਸਬਕ਼ ਲੋ‘‘। (ਅਲ.ਕ਼ੁਰਆਨ ਸੂਰ: 51 ਆਯਤ 49)

ਪੌਧੋਂ ਕੇ ਕੁਛ ਪ੍ਰਕਾਰ ਅਨੁਤ੍ਪਾਦਕ:Non-fertilized ਫੂਲੋਂ ਸੇ ਭੀ ਫਲ ਬਨ ਸਕਤੇ ਹੈਂ ਜਿਨ੍ਹੇਂ Porthenocarpic fruit ਪੌਰੂਸ਼.-ਵਿਹੀਨ ਫਲ ਕਹਤੇ ਹੈਂ। ਐਸੇ ਫਲੋਂ ਮੇ ਕੇਲੇ, ਅਨਨ੍ਨਾਸ, ਇਂਜੀਰ, ਨਾਰਂਗੀ, ਔਰ ਅਂਗੂਰ ਆਦਿ ਕੀ ਕਈ ਨਸ੍ਲੇਂ ਹੈਂ। ਯਦ੍ਯਪਿ ਉਨ ਪੌਧੋਂ ਮੇਂ ਪ੍ਰਜਨਨ-..ਚਰਿਤ੍ਰ: sexual characterstics ਮੌਜੂਦ ਹੋਤਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ ਵਸ੍ਤੁ ਕੋ ਜੋਡੋਂ ਮੇਂ ਬਨਾਯਾ ਗਯਾ ਹੈ

ਇਸ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆਯਤ ਮੇਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ ‘ਵਨਸ੍ਪਤਿ‘ ਕੇ ਜੋਡੋਂ ਮੇਂ ਬਨਾਏ ਜਾਨੇ ਕੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਬਯਾਨ ਕੀ ਗਈ ਹੈ। ਮਾਨਵੀਯ ਜੀਵੋਂ ਪਾਸ਼੍ਵਿਕ ਜੀਵੋਂ ਵਾਨਸ੍ਪਤੇਯ ਜੀਵੋਂ ਔਰ ਫਲੋਂ ਕੇ ਅਲਾਵਾ ਬਹੁਤ ਸਮ੍ਭਵ ਹੈ ਕਿ ਯਹ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆਯਤ ਉਸ ਬਿਜਲੀ ਕੀ ਓਰ ਭੀ ਸਂਕੇਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋ ਜਿਸ ਮੇਂ ਨਕਾਰਾਤ੍ਮਕ ਊਰ੍ਜਾ: negetive charge ਵਾਲੇ ਇਲੇਕ੍ਟ੍ਰੌਨੋਂ ਔਰ ਸਕਾਰਾਤ੍ਮਕ ਊਰ੍ਜਾ positive ਵਾਲੇ ਕੇਂਦ੍ਰੋਂ ਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਇਨਕੇ ਅਲਾਵਾ ਭੀ ਅਨ੍ਯ ਜੋਡ਼ੇ ਹੋ ਸਕਤੇ ਹੈਂ।

‘‘ਪਾਕ ਹੈ ਵਹ ਜ਼ਾਤ (ਅਲ੍ਲਾਹ ) ਜਿਸਨੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣਿਯੋਂ ਕੇ ਜੋਡੇ਼ ਪੈਦਾ ਕਿਯੇ ਚਾਹੇ ਵਹ ਧਰਤੀ ਕੇ ਵਨਸ੍ਪਤਿਯੋਂ ਮੇਂ ਸੇ ਹੋ ਯਾ ਸ੍ਵਯਂ ਉਨਕੀ ਅਪਨੇ ਜੈਵਿਕੀਯ ਨਸ੍ਲ ਮੇਂ ਸੇ ਯਾ ਉਨ ਵਸ੍ਤੁਓਂ ਮੇਂ ਸੇ ਜਿਨ੍ਹੇਂ ਯਹ ਜਾਨਤੇ ਤਕ ਨਹੀਂ।‘‘(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ ਸੂਰ: 36 ਆਯਤ 36)

ਯਹਾਂ ਅਲ੍ਲਾਹ ਫ਼ਰਮਾਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਜੋਡੋਂ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਪੈਦਾ ਕੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਨਮੇਂ ਐਸੀ ਵਸ੍ਤੁਏਂ ਭੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈਂ ਜਿਨ੍ਹੇਂ ਆਜ ਕਾ ਮਾਨਵ ਨਹੀਂ ਜਾਨਤਾ ਔਰ ਹੋ ਸਕਤਾ ਹੈ ਕਿ ਆਨੇ ਵਾਲੇ ਕਲ ਮੇਂ ਉਸਕੀ ਖੋਜ ਕਰ ਲੇ।

ਜੀਵ ਵਿਜ੍ਞਾਨ

Zoology

ਪਸ਼ੁਓਂ ਔਰ ਪਰਿਂਦੋਂ ਕਾ ਸਮਾਜੀ ਜੀਵਨ

ਧਰਤੀ ਪਰ ਚਲਨੇ ਵਾਲੇ ਕਿਸੀ ਪਸ਼ੁ ਔਰ ਹਵਾ ਮੇਂ ਪਰੋਂ ਸੇ ਉਡ਼ਨੇ ਵਾਲੇ ਕਿਸੀ ਪਰਿਂਦੇ ਕੋ ਦੇਖ ਲੋ ਯਹ ਸਬ ਤੁਮ੍ਹਾਰੇ ਹੀ ਜੈਸੀ ਨਸ੍ਲੇਂ ਹੈਂ ਔਰ ਹਮ ਨੇ ਉਨਕਾ ਭਾਗ੍ਯ ਲਿਖਨੇ ਮੇਂ ਕੋਈ ਕਸਰ ਨਹੀਂ ਛੋਡ਼ੀ ਹੈ

ਫਿਰ ਯਹ ਸਬ ਅਪਨੇ ਰਬ ਕੀ ਓਰ ਸਮੇਟੇ ਜਾਤੇ ਹੈਂ। (ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ ਸੂਰ: 6 ਆਯਤ: 38 )

ਸ਼ੋਧ ਸੇ ਯਹ ਭੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ ਕਿ ਪਸ਼ੁ ਔਰ ਪਰਿਂਦੇ ਭੀ ਸਮੁਦਾਯੋਂ:communitities ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਰਹਤੇ ਹੈਂ। ਅਰ੍ਥਾਤ ਉਨਮੇਂ ਭੀ ਏਕ ਸਾਂਗਠਨਿਕ ਆਚਾਰ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਵਹ ਮਿਲ ਜੁਲ ਕਰ ਰਹਤੇ ਔਰ ਕਾਮ ਭੀ ਕਰਤੇ ਹੈਂ।

ਪਰਿਨ੍ਦੋਂ ਕੀ ਉਡ਼ਾਨ

‘‘ਕ੍ਯਾ ਉਨ ਲੋਗੋਂ ਨੇ ਕਭੀ ਪਰਿਨ੍ਦੋਂ ਕੋ ਨਹੀਂ ਦੇਖਾ ਕਿ ਆਕਾਸ਼ ਮਣ੍ਡਲ ਮੇਂ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੁਰਿਕ੍ਸ਼ਤ ਰਹਤੇ ਹੈਂ ਅਲ੍ਲਾਹ ਕੇ ਸਿਵਾ ਕਿਸਨੇ ਉਨਕੋ ਥਾਮ ਰਖਾ ਹੈ? ਇਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਸੀ ਨਿਸ਼ਨਿਯਾਂ ਹੈਂ ਉਨ ਲੋਗੋਂ ਕੇ ਲਿਯੇ ਜੋ ਈਮਾਨ ਲਾਤੇ ਹੈ(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ: 16 ਆਯਤ 79.)

ਏਕ ਔਰ ਆਯਤ ਮੇਂ ਪਰਿਨ੍ਦੋਂ ਪਰ ਕੁਛ ਇਸ ਅਂਦਾਜ਼ ਸੇ ਬਾਤ ਕੀ ਗਈ ਹੈ ‘‘ਯਹ ਲੋਗ ਅਪਨੇ ਊਪਰ ਉਡ਼ਨੇ ਵਾਲੇ ਪਰਿਨ੍ਦੋਂ ਕੋ ਪਰ ਫੈਲਾਤੇ ਔਰ ਸੁਕੇਡ਼ਤੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਤੇ ?

ਰਹਮਾਨ੍ ਕੇ ਸਿਵਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹੇਂ ਥਾਮੇ ਹੁਏ ਹੋ ਵਹੀ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ ਵਸ੍ਤੁ ਕਾ ਨਿਗਹਬਾਨ ਹੈ(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰਹ:79 ਆਯਤ 19 )

ਅਰਬੀ ਸ਼ਬ੍ਦ ‘ਅਮਸਕ‘ ਕਾ‘ ਸ਼ਾਬ੍ਦਿਕ ਅਰ੍ਥ‘ ਹੈ ਕਿਸੀ ਕੇ ਹਾਥ ਮੇਂ ਹਾਥ ਦੇਨਾ ਰੋਕਨਾ‘ ਥਾਮਨਾ ਯਾ ਕਿਸੀ ਕੀ ਕਮਰ ਪਕਡ਼ ਲੇਨਾ। ਉਪਰ੍ਯੁਕ੍ਤ ਆਯਾਤ ਮੇਂ ਯੁਮਸਿਕੁਹੁਨ੍ਨ‘‘ ਕੀ ਅਭਿਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਹੈ ਕਿ ਅਲ੍ਲਾਹ ਤਆਲਾ ਅਪਨੀ ਪ੍ਰਕਰਤਿ ਔਰ ਅਪਨੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿ ਸੇ ਪਰਿਨ੍ਦੋਂ ਕੋ ਹਵਾ ਮੇਂ ਥਾਮੇ ਰਖਤਾ ਹੈ। ਇਨ ਪਵਿਤ੍ਰ ਰਬ੍ਬਾਨੀ ਆਯਤੋਂ ਮੇਂ ਇਸ ਸਤ੍ਯ ਪਰ ਜੋ਼ਰ ਦਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਿਨ੍ਦੋਂ ਕੀ ਕਾਰ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਮਤਾ ਪੂਰ੍ਣਤਯਾ ਉਨ ਵਿਧਾਨੋਂ ਪਰ ਨਿਰ੍ਭਰ ਹੈ ਜਿਸਕੀ ਰਚਨਾ ਅਲ੍ਲਾਹ ਤਆਲਾ ਨੇ ਕੀ ਔਰ ਜਿਨ੍ਹੇਂ ਹਮ ਪ੍ਰਾਕਰਤਿਕ ਨਿਯਮੋਂ ਕੇ ਨਾਮ ਸੇ ਜਾਨਤੇ ਹੈਂ।

ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਸੇ ਯਹ ਭੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਛ ਪਰਿਨ੍ਦੋਂ ਮੇਂ ਉਡ਼ਾਨ ਕੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਔਰ ਦੋਸ਼ਮੁਕ੍ਤ ਕ੍ਸ਼ਮਤਾ ਕਾ ਸਮ੍ਬਂਧ ਉਸ ਵ੍ਯਾਪਕ ਔਰ ਸਂਗਠਿਤ ‘‘ਯੋਜਨਾਬਂਦੀ‘‘:programming ਸੇ ਹੈ ਜਿਸਮੇਂ ਪਰਿਨ੍ਦੋਂ ਕੇ ਦੈਹਿਕ ਕਾਰ੍ਯ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈਂ। ਜੈਸੇ ਹਜ਼ਾਰੋਂ ਮੀਲ ਦੂਰ ਤਕ ਸ੍ਥਾਨਾਨ੍ਤਰਣ:transfer ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਪਰਿਨ੍ਦੋਂ ਕੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਯਾ genetic codes ਮੇਂ ਉਨਕੀ ਯਾਤ੍ਰਾ ਕਾ ਸਾਰਾ ਵਿਵਰਣ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਜੋ ਉਨ ਪਰਿਨ੍ਦੋਂ ਕੋ ਉਡ਼ਾਨ ਕੇ ਯੋਗ੍ਯ ਬਨਾਤੀ ਹੈ ਔਰ ਯਹ ਕਿ ਵਹ ਅਲ੍ਪ ਆਯੁ ਮੇਂ ਭੀ ਲਮ੍ਬੀ ਯਾਤ੍ਰਾ ਕੇ ਕਿਸੀ ਅਨੁਭਵ ਕੇ ਬਿਨਾ ਔਰ ਕਿਸੀ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਕ ਯਾ ਰਹਨੁਮਾ ਕੇ ਬਿਨਾ ਹੀ ਹਜ਼ਾਰੋਂ ਮੀਲ ਕੀ ਯਾਤ੍ਰਾ ਤਯ ਕਰ ਲੇਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਅਨ੍ਜਾਨ ਰਾਸ੍ਤੋਂ ਸੇ ਉਡ਼ਾਨ ਕਰਤੇ ਚਲੇ ਜਾਤੇ ਹੈਂ ਬਾਤ ਯਾਤ੍ਰਾ ਕੀ ਏਕ ਤਰਫ਼ਾ ਸਮਾਪ੍ਤਿ ਪਰ ਹੀ ਖ਼ਤ੍ਮ ਨਹੀਂ ਹੋਤੀ ਬਲ੍ਕਿ ਵੇ ਸਬ ਪਰਿਨ੍ਦੇ ਏਕ ਨਿਯਤ ਤਿਥਿ ਔਰ ਸਮਯ ਪਰ ਅਪਨੇ ਅਸ੍ਥਾਈ ਘਰ ਸੇ ਉਡ਼ਾਨ ਭਰਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਹਜ਼ਾਰੋਂ ਮੀਲ ਵਾਪਸੀ ਕੀ ਯਾਤ੍ਰਾ ਕਰ ਕੇ ਏਕ ਬਾਰ ਫਿਰ ਅਪਨੇ ਘੋਂਸਲੋਂ ਤਕ ਬਿਲ੍ਕੁਲ ਠੀਕ õਠੀਕ ਜਾ ਪਹੁਂਚਤੇ ਹੈਂ।

ਪ੍ਰੋਫੇਸਰ ਹੋਮ੍ਬਰ੍ਗਰ ਨੇ ਅਪਨੀ ਕਿਤਾਬ ਪਾਵਰ ਏਣ੍ਡ ਫ਼੍ਰੀਜਿਲਿਟੀ ਮੇਂ ‘‘ਮਟਨ ਬਰ੍ਡ ਨਾਮਕ ਏਕ ਪਰਿਨ੍ਦੇ ਕਾ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿਯਾ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਕੇ ਇਲਾਕ਼ੋਂ ਮੇਂ ਪਾਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ ਸ੍ਥਾਨਾਨ੍ਤਰਣ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਯੇ ਪਕ੍ਸ਼ੀ 24000 ਕਿ.ਮੀ. ਕੀ ਦੂਰੀ 8 ਕੇ ਆਕਾਰ ਮੇਂ ਅਪਨੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਸੇ ਪੂਰੀ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਯੇ ਪਰਿਨ੍ਦੇ ਅਪਨੀ ਯਾਤ੍ਰਾ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਮੇਂ ਪੂਰੀ ਕਰਤੇ ਹੈ ਔਰ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਨ ਬਿਂਦੁ ਤਕ ਅਧਿਕ ਸੇ ਅਧਿਕ ਏਕ ਸਪ੍ਤਾਹ ਵਿਲਮ੍ਬ ਸੇ ਵਾਪਿਸ ਪਹੁਂਚ ਜਾਤੇ ਹੈਂ। ਐਸੀ ਕਿਸੀ ਯਾਨ੍ਨਾ ਕੇ ਲਿਯੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜਟਿਲ ਜਾਨਕਾਰੀ ਕਾ ਹੋਨਾ ਅਨਿਯਾਰ੍ਯ ਹੈ ਜੋ ਉਨ ਪਰਿਨ੍ਦੋਂ ਕੀ ਵਿਵੇਕ ਕੋਸ਼ਿਕਾਓਂ ਮੇਂ ਸੁਰਿਕ੍ਸ਼ਤ ਹੋਨੀ ਚਾਹਿਏ । ਯਾਨੀ ਏਕ ਨੀਤੀਬਦ੍ਧ ਕਾਰ੍ਯਕ੍ਰਮ ਪਰਿਨ੍ਦੇ ਕੇ ਮਸ੍ਤਿਸ਼੍ਕ ਮੇਂ ਔਰ ਉਸੇ ਪੂਰਾ ਕਰਨੇ ਕੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿ ਸ਼ਰੀਰ ਮੇਂ ਉਪ੍ਲਬ੍ਧ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਅਗਰ ਪਰਿਨ੍ਦੇ ਮੇਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਹੈ ਤੋ ਕ੍ਯਾ ਇਸਸੇ ਯਹ ਜ੍ਞਾਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਤਾ ਕਿ ਇਸੇ ਆਕਾਰ ਦੇਨੇ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਰ ਭੀ ਯਕ਼ੀਨਨ ਹੈ?

ਸ਼ਹਦ ਕੀ ਮਕ੍ਖੀ ਔਰ ਉਸਕੀ ਯੋਗ੍ਯਤਾ

‘‘ਔਰ ਦੇਖੋ ਤੁਮ੍ਹਾਰੇ ਰਬ ਨੇ ਮਧੁਮਕ੍ਖੀ ਪਰ ਯਹ ਬਾਤ ‘‘ਵਹ੍ਯ ਖੁਦਾਈ ਆਦੇਸ਼‘‘ ਕਰ ਦੀ ਕਿ ਪਹਾਡ਼ੋਂ ਮੇਂ ਔਰ ਵਰਕ੍ਸ਼ੋਂ ਔਰ ਛਪ੍ਪਰੋਂ ਪਰ ਚਢ਼ਾਈ ਹੁਈ ਲਤਾਓਂ ਮੇਂ, ਅਪਨੇ ਛਤ੍ਤੇ ਬਨਾ ਔਰ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੇ ਫਲੋਂ ਕਾ ਰਸ ਚੂਸ ਔਰ ਅਪਨੇ ਰਬ ਦ੍ਵਾਰਾ ‘‘ਹਮਵਾਰ: ਤੈਯਾਰ‘ ਰਾਹੋਂ ਪਰ ਚਲਤੀ ਰਹ। ਉਸ ਮਕ੍ਖੀ ਕੇ ਅਂਦਰ ਸੇ ਰਂਗ ਬਿਰਂਗਾ ਏਕ ਸ਼ਰ੍ਬਤ ਨਿਕਲਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਮੇਂ ‘ਸ਼ਿਫ਼ਾ: ਕਲ੍ਯਾਣ ਹੈ ਲੋਗੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਯਕ਼ੀਨਨ ਉਸਮੇਂ ਭੀ ਏਕ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ ਉਨ ਲੋਗੋਂ ਕੇ ਲਿਯੇ ਜੋ ਵਿਚਾਰ ਚਿਂਤਨ ਕਰਤੇ ਹੈ।‘‘ (ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ.. ਸੂਰ: 16 ਆਯਤ .68. 69 )

ਵੌਨਫ਼ਰ੍ਸ਼ ਨੇ ਮਧੁਮਕ੍ਖਿਯੋਂ ਕੀ ਕਾਰ੍ਯ ਵਿਧਿ ਔਰ ਉਨਮੇਂ ਸਂਪਰ੍ਕ ਵ ਸਂਪ੍ਰੇਸ਼ਣ:communication ਕੇ ਸ਼ੋਧ ਪਰ 1973 ਈ0 ਕਾ ਨੋਬੁਲ ਪੁਰਸ੍ਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਿਯਾ ਹੈ।ਯਦਿ ਕਿਸੀ ਮਧੁਮਕ੍ਖੀ ਕੋ ਜਬ ਕੋਈ ਨਯਾ ਬਾਗ਼ ਯਾ ਫੂਲ ਦਿਖਾਈ ਦੇਤਾ ਹੈ ਤੋ ਵਹ ਅਪਨੇ ਛਤ੍ਤੇ ਮੇਂ ਵਾਪਿਸ ਜਾਤੀ ਹੈ ਔਰ ਅਪਨੇ ਸਂਗਠਨ ਕੀ ਅਨ੍ਯ ਸਭੀ ਮਧੁਮਕ੍ਖਿਯੋਂ ਕੋ ਉਸ ਸ੍ਥਲ ਕੀ ਦਿਸ਼ਾ ਔਰ ਵਹਾਂ ਪਹੁਂਚਾਨੇ ਵਾਲੇ ਮਾਰ੍ਗ ਕੇ ਵਿਸ੍ਤਰਤ ਨਕ੍ਸ਼ੇ ਸੇ ਆਗਾਹ ਕਰਤੀ ਹੈ। ਮਧੁਮਕ੍ਖੀ ਸਂਦੇਸ਼ਾ ਪਹੁਂਚਾਨੇ ਯਾ ਸਂਪ੍ਰੇਸ਼ਣ ਕਾ ਯਹ ਕਾਮ ਏਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀ ਸ਼ਾਰਿਰਿਕ ਗਤਿਵਿਧਿ ਸੇ ਲੇਤੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹੇਂ ਮਧੁਮਕ੍ਖੀ ਨਰਤ੍ਯ:bee dance ਕਹਾ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਜਾ਼ਹਿਰ ਹੈ ਕਿ ਯਹ ਕੋਈ ਸਾਧਾਰਣ ਨਰਤ੍ਯ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ ਬਲ੍ਕਿ ਇਸਕਾ ਉਦ੍ਦੇਸ਼੍ਯ ਮਧੁ ਕੀ ਕਾਮਗਾਰ ਮਕ੍ਖਿਯੋਂ:worker bees ਕੋ ਯਹ ਸਮਝਾਨਾ ਹੋਤਾ ਹੈ ਕਿ ਫਲ ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਮੇਂ ਹੈਂ ਔਰ ਉਸ ਸ੍ਥਲ ਤਕ ਪਹੁਂਚਨੇ ਕੇ ਲਿਯੇ ਉਨ੍ਹੇਂ ਕਿਸ ਤਰਹ ਕੀ ਉਡ਼ਾਨ ਭਰਨੀ ਹੋਗੀ ਯਦ੍ਯਪਿ ਮਧੁਮਕ੍ਖਿਯੋਂ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਸਾਰੀ ਜਾਨਕਾਰੀ ਹਮ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕੀ ਛਾਯਾਂਕਨ ਔਰ ਦੂਸਰੇ ਜਟਿਲ ਅਨੁਸਂਧਾਨੋਂ ਕੇ ਮਾਧ੍ਯਮ ਸੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕੀ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਆਗੇ ਦੇਖਿਯੇ ਕਿ ਉਪਰੋਕ੍ਤ ਪਵਿਤ੍ਰ੍ਰ ਆਯਤੋਂ ਮੇਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਮਹਾਗ੍ਰਂਥ ਕ਼ੁਰਆਨ ਨੇ ਕੈਸੀ ਸ੍ਪਸ਼੍ਟ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਕੇ ਸਾਥ ਬਤਾਯਾ ਹੈ ਕਿ ਅਲ੍ਲਾਹ ਤਾਲਾ ਨੇ ਮਧੁਮਕ੍ਖੀ ਕੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀ ਯੋਗ੍ਯਤਾ, ਨਿਪੁਣਤਾ ਔਰ ਕ੍ਸ਼ਮਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀ ਹੈ ਜਿਸ ਸੇ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣ ਹੋਕਰ ਵਹ ਅਪਨੇ ਰਬ ਕੇ ਬਤਾਏ ਹੁਏ ਰਾਸ੍ਤੇ ਕੋ ਤਲਾਸ਼ ਕਰ ਲੇਤੀ ਹੈ ਔਰ ਉਸ ਪਰ ਚਲ ਪਡ਼ਤੀ ਹੈ। ਏਕ ਔਰ ਧ੍ਯਾਨ ਦੇਨੇ ਯੋਗ੍ਯ ਬਾਤ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਉਪਰੋਕ੍ਤ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆਯਤ ਮੇਂ ਮਧੁਮਕ੍ਖੀ ਕੋ ਮਾਦਾ ਮਕੋਡ਼ੇ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ ਜੋ ਅਪਨੇ ਭੋਜਨ ਕੀ ਤਲਾਸ਼ ਮੇਂ ਨਿਕਲਤੀ ਹੈ, ਅਨ੍ਯ ਸ਼ਬ੍ਦੋਂ ਮੇਂ ਸਿਪਾਹੀ ਯਾ ਕਾਮਗਾਰ ਮਧੁਮਕ੍ਖਿਯਾਂ ਭੀ ਮਾਦਾ ਹੋਤੀ ਹੈਂ।

ਏਕ ਦਿਲਚਸ੍ਪ ਯਥਾਰ੍ਥ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੇਕ੍ਸਪਿਯਰ ਕੇ ਨਾਟਕ ‘ਹੇਨਰੀ ਦਿ ਫ਼ੋਰ੍ਥ, ਮੇਂ ਕੁਛ ਪਾਤ੍ਰ ਮਧੁਮਕ੍ਖਿਯੋਂ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਬਾਤੇ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਸ਼ਹਦ ਕੀ ਮਕ੍ਖਿਯਾਂ ਸਿਪਾਹੀ ਹੋਤੀ ਹੈਂ ਔਰ ਯਹ ਉਨਕਾ ਰਾਜਾ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੇਕ੍ਸਪਿਯਰ ਕੇ ਯੁਗ ਮੇਂ ਲੋਗੋਂ ਕਾ ਜ੍ਞਾਨ ਸੀਮਿਤ ਥਾ ਵੇ ਸਮਝਤੇ ਥੇ ਕਿ ਕਾਮਗਾਰ ਮਕ੍ਖਿਯਾਂ ਨਰ ਹੋਤੀ ਹੈਂ ਔਰ ਵੇ ਮਧੁ ਕੇ ਰਾਜਾ ਮਕ੍ਖੀ ‘ਨਰ‘ ਕੇ ਪ੍ਰਤਿ ਉਤ੍ਤਰਦਾਯੀ ਹੋਤੀ ਹੈਂ ਪਰਂਤੁ ਯਹ ਸਚ ਨਹੀਂ, ਸ਼ਹਦ ਕੀ ਕਾਮਗਾਰ ਮਕ੍ਖਿਯਾਂ ਮਾਦਾ ਹੋਤੀ ਹੈਂ ਔਰ ਸ਼ਹਦ ਕੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਮਕ੍ਖੀ ‘ਰਾਜਾ ਮਕ੍ਖੀ‘ ਕੋ ਨਹੀਂ ‘ਰਾਨੀ ਮਕ੍ਖੀ‘ ਕੋ ਅਪਨੇ ਕਾਰ੍ਯ ਨਿਸ਼ਪਾਦਨ ਕੀ ਰਪਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਤੀ ਹੈਂ। ਅਬ ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਕ੍ਯਾ ਕਹਾ ਜਾਏ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 300 ਵਰ੍ਸ਼ ਕੇ ਦੌਰਾਨ ਹੋਨੇ ਵਾਲੇ ਆਧੁਨਿਕ ਅਨੁਸਂਧਾਨੋਂ ਕੇ ਆਧਾਰ ਪਰ ਹੀ ਹਮ ਯਹ ਸਬ ਕੁਛ ਆਪਕੇ ਸਾਮਨੇ ਖੋਜ ਕਰ ਲਾ ਪਾਏ ਹੈਂ ।

ਮਕਡ਼ੀ ਕਾ ਜਾਲਾ: ਅਸ੍ਥਾਯੀ ਘਰ

‘‘ਜਿਨ ਲੋਗੋਂ ਨੇ ਅਲ੍ਲਾਹ ਕੋ ਛੋਡ਼ ਕਰ ਦੂਸਰੇ ਸਂਰਕ੍ਸ਼ਕ ਬਨਾ ਲਿਯੇ ਹੈਂ ਉਨਕੀ ਮਿਸਾਲ ਮਕਡ਼ੀ ਜੈਸੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਪਨਾ ਘਰ ਬਨਾਤੀ ਹੈਂ ਔਰ ਸਬ ਘਰੋਂ ਮੇਂ ਜ਼੍ਯਾਦਾ ‘ਕਮਜੋ਼ਰ ਘਰ‘ ਮਕਡ਼ੀ ਕਾ ਘਰ ਹੋਤਾ ਹੈ । ਕਾਸ਼ ਯਹ ਲੋਗ ਜ੍ਞਾਨ ਰਖਤੇ ।‘‘(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ ਸੂਰ 29 ਆਯਤ 41)

ਮਕਡ਼ੀ ਕੇ ਜਾਲੇ ਕੋ ਨਾਜ਼ੁਕ ਔਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਕਾਨ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਨੇ ਕੇ ਅਲਾਵਾ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਨੇ ਮਕਡ਼ੀ ਕੇ ਘਰੇਲੂ ਸਮ੍ਬਂਧੋਂ ਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਾਜ਼ੁਕ ਔਰ ਅਸ੍ਥਾਈ ਹੋਨੇ ਪਰ ਜੋ਼ਰ ਦਿਯਾ ਹੈ। ਯਹ ਸਹੀਂ ਭੀ ਹੈ ਕ੍ਯੋਂਕੇ ਅਧਿਕਤਰ ਐਸਾ ਹੋਤਾ ਹੈ ਮਕਡ਼ੀ ਅਪਨੇ, ਨਰ:mateਕੋ ਮਾਰ ਡਾਲਤੀ ਹੈ । ਯਹੀ ਉਦਾਹਰਣ ਐਸੇ ਲੋਗੋਂ ਕੀ ਕਮਜ਼ੋਰਿਯੋਂ ਕੀ ਓਰ ਸਂਕੇਤ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਭੀ ਦਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ ਜੋ ਦੁਨਿਯਾ ਔਰ ਆਖਿ਼ਰਤ: ਪਰਲੋਕ ਮੇਂ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਾ ਵ ਸਫ਼ਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿ ਕੇ ਲਿਯੇ ਅਲ੍ਲਾਹ ਕੋ ਛੋਡ਼ ਕਰ ਦੂਸਰੋਂ ਸੇ ਆਸ਼ਾ ਰਖਤੇ ਹੈਂ।

ਚੀਂਟਿਯੋਂ ਕੀ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਔਰ ਪਰਸ੍ਪਰ ਸਮ੍ਪਰ੍ਕ

‘‘ਪੈਗ਼ਮ੍ਬਰ ਸੁਲੇਮਾਨ ਅਲੈਹਿਸ੍ਸਲਾਮ ਕੇ ਲਿਯੇ ਜਿਨ੍ਨਾਤੋਂ, ਇਂਸਾਨੋਂ, ਪਰਿਨ੍ਦੋਂ ਕੀ ਸੇਨਾਐਂ ਸਂਗਠਿਤ ਕੀ ਗਈ ਥੀਂ ਔਰ ਵਹ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤ ਵਿਧਾਨ ਕੇ ਅਂਤਰ੍ਗਤ ਰਖੇ ਜਾਤੇ ਥੇ ਏਕ ਬਾਰ ਵਹ ਉਨਕੇ ਸਾਥ ਜਾ ਰਹਾ ਥਾ ਯਹਾਂ ਤਕ ਕਿ ਜਬ ਤਮਾਮ ਸੇਨਾਏਂ ਚੀਂਟਿਯੋਂ ਕੀ ਵਾਦੀ ਮੇਂ ਪਹੁਂਚੀਂ ਤੋ ਏਕ ਚੀਂਟੀ ਨੇ ਕਹਾ ‘‘ਏ ਚੀਂਟਿਯੋ ! ਅਪਨੇ ਬਿਲੋਂ ਮੇਂ ਘੁਸ ਜਾਓਂ ਕਹੀਂ ਐਸਾ ਨ ਹੋ ਕਿ ਸੁਲੇਮਾਨ ਔਰ ਉਸਕੀ ਸੇਨਾ ਤੁਮ੍ਹੇਂ ਕੁਚਲ ਡ਼ਾਲੇਂ ਔਰ ਉਨ੍ਹੇਂ ਪਤਾ ਭੀ ਨ ਚਲੇ। ‘‘(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ: 27 ਆਯਤ. 17.18 )

ਹੋ ਸਕਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਤੀਤ ਮੇਂ ਕੁਛ ਲੋਗੋਂ ਨੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਚੀਂਟਿਯੋਂ ਕੀ ਉਪਰੋਕ੍ਤ ਵਾਰ੍ਤਾ ਦੇਖ ਕਰ ਉਸ ਪਰ ਟਿਪ੍ਪਣੀ ਕੀ ਹੋ ਔਰ ਕਹਾ ਹੋ ਕਿ ਚੀਂਟਿਯਾਂ ਤੋ ਕੇਵਲ ਕਹਾਨਿਯੋਂ ਕੀ ਕਿਤਾਬੋਂ ਮੇਂ ਹੀ ਬਾਤੇਂ ਕਰਤੀ ਹੈਂ। ਅਲਬਤ੍ਤਾ ਨਿਕਟਤਮ ਵਰ੍ਸ਼ੋ ਮੇਂ ਹਮੇਂ ਚੀਂਟਿਯੋਂ ਕੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਉਨਕੇ ਪਰਸ੍ਪਰ ਸਮ੍ਬਂਧ ਔਰ ਅਨ੍ਯ ਜਟਿਲ ਅਵਸ੍ਥਾਓਂ ਕਾ ਜ੍ਞਾਨ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ। ਯਹ ਜ੍ਞਾਨ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਸੇ ਪੂਰ੍ਵ ਕੇ ਮਾਨਵ ਸਮਾਜ ਕੋ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਨਹੀਂ ਥਾ।

ਅਨੁਸਂਧਾਨ ਸੇ ਯਹ ਰਹਸ੍ਯ ਭੀ ਖੁਲਾ ਹੈ ਕਿ ਵਹ ‘‘ਜੀਵ: ਕੀਟ ‘‘ਪਤਂਗ, ਕੀਡ਼-ਮਕੋਡ਼ੇ ਜਿਨਕੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਮਾਨਵ ਸਮਾਜ ਸੇ ਅਸਾਧਰਣ ਰੂਪ ਸੇ ਜੁਡ਼ੀ ਹੈ ਵਹ ਚੀਂਟਿਯਾਂ ਹੀ ਹੈਂ। ਇਸਕੀ ਪੁਸ਼੍ਟਿ ਚੀਂਟਿਯੋਂ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਨਿਮ੍ਨਲਿਖਿਤ ਨਵੀਨ ਅਨੁਸਂਧਾਨੋਂ ਸੇ ਭੀ ਹੋਤੀ ਹੈ:

ਕ, ਚੀਂਟਿਯਾਂ ਭੀ ਅਪਨੇ ਮਰਤਕੋਂ ਕੋ ਮਾਨਵ ਸਮਾਜ ਕੀ ਤਰਹ ਦਫ਼ਨਾਤੀ ਹੈਂ।

ਖ, ਉਨਮੇਂ ਕਾਮਗਾਰੋਂ ਕੇ ਵਿਭਾਜਨ ਕੀ ਪੇਚੀਦਾ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਹੈ ਜਿਸਮੇਂ ਮੈਨੇਜਰ ,ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰ,ਫੋਰਮੈਨ ਔਰ ਮਜ਼ਦੂਰ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈਂ।

ਗ, ਕਭੀ ਕਭਾਰ ਵਹ ਆਪਸ ਮੇਂ ਮਿਲਤੀ ਹੈ ਔਰ ਬਾਤਚੀਤchat ਭੀ ਕਰਤੀ ਹੈਂ।

ਘ, ਉਨਮੇਂ ਵਿਚਾਰੋਂ ਕਾ ਪਰਸ੍ਪਰ ਆਦਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ communication ਕੀ ਵਿਕਸਿਤ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ

ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਚ, ਉਨਕੀ ਕੌਲੋਨਿਯੋਂ ਮੇਂ ਵਿਧਿਵਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਜਹਾਂ ਵੇ ਅਪਨੇ ਵਸ੍ਤੁਓਂ ਕਾ ਵਿਨਿਮਯ ਕਰਤੀ ਹੈਂ। ਛ, ਸਰ੍ਦ ਮੌਸਮ ਮੇਂ ਲਮ੍ਬੀ ਅਵਧਿ ਤਕ ਭੂਮਿਗਤ ਰਹਨੇ ਕੇ ਲਿਯੇ ਵਹ ਅਨਾਜ ਕੇ ਦਾਨੋਂ ਕਾ ਭਂਡਾਰਣ ਭੀ ਕਰਤੀ ਹੈਂ ਔਰ ਯਦਿ ਕੋਈ ਦਾਨਾ ਫੂਟਨੇ ਲਗੇ ਯਾਨਿ ਪੌਧਾ ਬਨਨੇ ਲਗੇ ਤੋ ਵਹ ਫ਼ੌਰਨ ਉਸਕੀ ਜਡ਼ੇਂ ਕਾਟ ਦੇਤੀ ਹੈਂ । ਜੈਸੇ ਉਨ੍ਹੇਂ ਯਹ ਪਤਾ ਹੋ ਕਿ ਅਗਰ ਵਹ ਉਕ੍ਤ ਦਾਨੇ ਕੋ ਯੂਂਹੀ ਛੋਡ਼ ਦੇਂਗੀ ਤੋ ਵਹ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਨਾ ਪ੍ਰਾਰਮ੍ਭ ਕਰ ਦੇਗਾ । ਅਗਰ ਉਨਕਾ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਿਤ ਕਿਯਾ ਹੁਆ ਅਨਾਜ ਭਂਡਾਰ ਕਿਸੀ ਭੀ ਕਾਰਣ ਸੇ ਉਦਾਹਰਣ ਸ੍ਵਰੂਪ ਵਰ੍ਸ਼ਾ ਮੇਂ ਗੀਲਾ ਹੋ ਜਾਏ ਤੋ ਵਹ ਉਸੇ ਅਪਨੇ ਬਿਲ ਸੇ ਬਾਹਰ ਲੇ ਜਾਤੀ ਹੈਂ ਔਰ ਧੂਪ ਮੇਂ ਸੁਖਾਤੀ ਹੈਂ। ਜਬ ਅਨਾਜ ਸੂਖ ਜਾਤਾ ਹੈ ਤਭੀ ਵਹ ਉਸੇ ਬਿਲ ਮੇਂ ਵਾਪਸ ਲੇ ਜਾਤੀ ਹੈਂ। ਯਾਨਿ ਯੂਂ ਲਗਤਾ ਹੈ ,ਜੈਸੇ ਉਨ੍ਹੇਂ ਯਹ ਜ੍ਞਾਨ ਹੋ ਕਿ ਨਮੀ ਕੇ ਕਾਰਣ ਅਨਾਜ ਕੇ ਦਾਨੇ ਸੇ ਜਡ਼ੇਂ ਨਿਕਲ ਪਡ਼ੇਂਗੀ ਜਿਸਕੇ ਕਾਰਣ ਵਹ ਦਾਨੇ ਖਾਨੇ ਕੇ ਯੋਗ੍ਯ ਨਹੀਂ ਰਹ ਜਾਏਂਗੇ।

ਚਿਕਿਤ੍ਸਾ-ਵਿਜ੍ਞਾਨ

Medical Science

‘‘ਮਧੁ ਸ਼ਹਦ‘‘:ਮਾਨਵਜਾਤਿ ਕੇ ਲਿਯੇ, ‘ਸ਼ਿਫ਼ਾ ਰੋਗ ਮੁਕ੍ਤਿ ਸ਼ਹਦ ਕੀ ਮਕ੍ਖੀ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੇ ਫੂਲੋਂ ਔਰ ਫਲੋਂ ਕਾ ਰਸ ਚੂਸਤੀ ਹੈਂ ਔਰ ਉਸੇ ਅਪਨੇ ਹੀ ਸ਼ਰੀਰ ਕੇ ਅਂਦਰ ਸ਼ਹਦ ਮੇਂ ਪਰਿਵਰ੍ਤਿਤ ਕਰਤੀ ਹੈਂ। ਇਸ ਸ਼ਹਦ ਯਾਨਿ ਮਧੁ ਕੋ ਵਹ ਅਪਨੇ ਛਤ੍ਤੇ ਕੇ ਬਨੇ ਘਰੋਂ: cells ਮੇਂ ਇਕਟਠਾ ਕਰਤੀ ਹੈਂ। ਆਜ ਸੇ ਕੇਵਲ ਕੁਛ ਸਦੀ ਪਹਲੇ ਹੀ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਕੋ ਯਹ ਜ੍ਞਾਤ ਹੁਆ ਕਿ ਮਧੁ ਵਾਸ੍ਤਵ ਮੇਂ ਮਧੁਮਕ੍ਖਿਯੋਂ ਕੇ ਪੇਟ belly ਸੇ ਨਿਕਲਤਾ ਹੈ, ਕਿਨ੍ਤੁ ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤ ਯਥਾਰ੍ਥ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਨੇ 1400 ਵਰ੍ਸ਼ ਪਹਲੇ ਹੀ ਨਿਮ੍ਨ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆਯਤ ਮੇਂ ਬਯਾਨ ਕਰ ਦੀ ਥੀਂ:

‘‘ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੇ ਫਲੋਂ ਕਾ ਰਸ ਚੂਸ, ਔਰ ਅਪਨੇ ਰਬ ਦ੍ਵਾਰਾ ਤੈਯਾਰ ਕਿਏ ਹੁਏ ਮਾਰ੍ਗ ਪਰ ਚਲਤੀ ਰਹੇ। ਉਸ ਮਕ੍ਖੀ ਕੇ ਅਂਦਰ ਸੇ ਏਕ ਰਂਗ ਬਿਰਂਗਾ ਸ਼ਰਬਤ ਨਿਕਲਤਾ ਹੈ ਜਿਸਮੇਂ ਸ਼ਿਫਾ ਰੋਗਮੁਕ੍ਤਿ ਹੈ ਲੋਗੋਂ ਕੇ ਲਿਯੇ। ਯਕ਼ੀਨਨ ਉਸਮੇਂ ਭੀ ਏਕ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ ਉਨ ਲੋਗੋਂ ਕੇ ਲਿਯੇ ਜੋ ਚਿਂਤਨ ਮਨਨ ਕਰਤੇ ਹੈਂ।‘‘ ( ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ:ਸੂਰ 16 ਆਯਤ 69 )

ਇਸਕੇ ਅਲਾਵਾ ਹਮ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਮੇਂ ਯਹ ਖੋਜ ਨਿਕਾਲਾ ਹੈ ਕਿ ਮਧੁ ਮੇਂ ਸ਼ਿਫ਼ਾ ਬਖ਼੍ਸ਼ ( ਰੋਗਮੁਕ੍ਤ ਕਰਨੇ ਵਾਲੀ ) ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਏਂ ਪਾਈ ਜਾਤੀ ਹੈਂ ਔਰ ਯਹ ਮਧ੍ਯਮ ਵਰ੍ਗੀਯ ਗਂਦ ਤ੍ਯਾਗ Miled Antiseptic ਕਾ ਕਾਮ ਭੀ ਕਰਤੀ ਹੈ। ਦੂਸਰੇ ਵਿਸ਼੍ਵ ਯੁਦ੍ਵ ਮੇਂ ਰੂਸਿਯੋਂ ਨੇ ਭੀ ਅਪਨੇ ਘਾਯਲ ਸੈਨਿਕੋਂ ਕੇ ਘਾਵ ਢਾਂਪਨੇ ਕੇ ਲਿਯੇ ਮਧੁ ਕਾ ਉਪਯੋਗ ਕਿਯਾ ਥਾ। ਮਧੁ ਕੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ ਕਿ ਯਹ ਨਮੀ ਕੋ ਯਥਾਵਤ ਰਖਤਾ ਹੈ ਔਰ ਕੋਸ਼ਿਕਾਓਂ cells ਪਰ ਘਾਵੋਂ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਾਕ਼ੀ ਨਹੀਂ ਰਹਨੇ ਦੇਤਾ ਹੈ। ਮਧੁ ਕੀ ‘ਸਘਨਤਾ:dencity ਕੇ ਕਾਰਣ ਕੋਈ ਫਫੂਂਦੀ ਕਿਟਾਣੁ ਨ ਤੋ ਘਾਵ ਮੇਂ ਸ੍ਵਯਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਂਗੇ ਔਰ ਨ ਹੀ ਘਾਵ ਕੋ ਬਢ਼ਨੇ ਦੇਂਗੇ ।

ਸਿਸ੍ਟਰ ਕਿਰੌਲ ਨਾਮਕ ਕੇ ਏਕ ਈਸਾਈ ਰਾਹਿਬਾ: ਮਠਵਾਸਿਨੀ:nun ਨੇ ਬ੍ਰਿਤਾਨੀ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਲ੍ਯੋਂ ਮੇਂ ਛਾਤੀ ਔਰ ਇਲ੍ਜਾ਼ਈਮਰ ਕੇ ਰੋਗੋਂ ਮੇਂ ਮੁਬ੍ਤਲਾ 22 ਚਿਕਿਤ੍ਸਾ ਵਿਹੀਨ ਰੋਗਿਯੋਂ ਕਾ ਇਲਾਜ ਮਧੁਮਕ੍ਖੀ ਕੇ ਛਤ੍ਤੋਂ:propolis ਨਾਮਕ ਦ੍ਰਵ੍ਯ ਸੇ ਕਿਯਾ। ਯਹ ਦ੍ਰਵ੍ਯ ਮਧੁਮਕ੍ਖਿਯਾਂ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਕਰਤੀ ਹੈਂ ਔਰ ਉਸੇ ਅਪਨੇ ਛਤ੍ਤੋਂ ਮੇਂ ਕਿਟਾਣੁਓਂ ਕੇ ਵਿਰੂਦ੍ਵ ਸੀਲ ਬਂਦ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਯੇ ਉਪਯੋਗ ਮੇਂ ਲਾਤੀ ਹੈਂ।

ਯਦਿ ਕੋਈ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਕਿਸੀ ਪੌਧੇ ਸੇ ਹੋਨੇ ਵਾਲੀ ਏਲਰ੍ਜੀ ਸੇ ਗ੍ਰਸ੍ਤ ਹੋ ਜਾਏ ਤੋ ਉਸੀ ਪੌਧੇ ਸੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਮਧੁ ਉਸ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਕੋ ਦਿਯਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਹੈ ਤਾਕਿ ਵਹ ਏਲਰ੍ਜੀ ਕੇ ਵਿਰੂਦ੍ਵ ਰੂਕਾਵਟ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਕਰਲੇ। ਮਧੁ ਵਿਟਾਮਿਨ ਕੇ਼ ਔਰ ਫ੍ਰਿ਼ਕ੍ਟੋਜ਼ (ਏਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀ ਚੀਨੀ ) ਸੇ ਭੀ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣ ਹੋਤਾ ਹੈ।

ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਮਧੁ ,ਉਸਕੀ ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿ ਔਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਓਂ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਜੋ ਜ੍ਞਾਨ ਦਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ ਉਸੇ ਮਾਨਵ ਸਮਾਜ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੇ ਅਵਤਰਣ ਕੇ ਸਦਿਯੋਂ ਬਾਦ ,ਅਪਨੇ ਅਨੁਸਂਧਾਨੋਂ ਔਰ ਪ੍ਰਯੋਗੋਂ ਕੇ ਆਧਾਰ ਪਰ ਆਜ ਖੋਜ ਸਕਾ ਹੈ।

ਸ਼ਰੀਰ ਰਚਨਾ ਵਿਜ੍ਞਾਨ

Physiology

ਰਕ੍ਤ ਪ੍ਰਵਾਹ (Blood circulations) ਔਰ ਦੂਧ

ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕਾ ਅਵਤਰਣ ਰਕ੍ਤ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਾਰਮ੍ਭਿਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਇਬ੍ਨ ਅਨ ਨਫ਼ੀਸ ਸੇ 600 ਵਰ੍ਸ਼ ਪਹਲੇ ਔਰ ਇਸ ਖੋਜ ਕੋ ਪਸ਼੍ਚਿਮ ਮੇਂ ਪਰਿਚਿਤ ਕਰਵਾਨੇ ਵਾਲੇ ਵਿਲਿਯਮ ਹੌਰਵੇ ਸੇ 1000 ਵਰ੍ਸ਼ ਪਹਲੇ ਹੁਆ ਥਾ। ਤਕ਼ਰੀਬਨ 1300 ਵਰ੍ਸ਼ ਪਹਲੇ ਯਹ ਮਾਲੂਮ ਹੋ ਚੁਕਾ ਥਾ ਕਿ ਆਂਤੋਂ ਕੇ ਅਂਦਰ ਐਸਾ ਕ੍ਯਾ ਕੁਛ ਹੋਤਾ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਮੇਂ ਅਂਜਾਮ ਪਾਨੇ ਵਾਲੀ ਕ੍ਰਿਯਾ ਦ੍ਵਾਰਾ ਸ਼ਾਰੀਰਿਕ ਅਂਗੋਂ ਕੇ ਵਿਕਾਸ ਕੀ ਗਾਰਂਟੀ ਉਪਲਬ੍ਧ ਕਰਾਤਾ ਹੈ। ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੀ ਏਕ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆਯਤ ਜੋ ਦੁਗ੍ਧ ਤਤ੍ਵਾਂਸ਼ੋਂ ਕੇ ਸ੍ਰੋਤ ਕੀ ਪੁਸ਼੍ਟਿ ਕਰਤੀ ਹੈ ਇਸ ਕਲ੍ਪਨਾ ਕੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ। ਉਪਰੋਕ੍ਤ ਸਂਕਲ੍ਪਨਾ ਕੇ ਸਂਦਰ੍ਭ ਸੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨੀ ਆਯਤੋਂ ਕੋ ਸਮਝਨੇ ਕੇ ਲਿਯੇ ਯਹ ਜਾਨ ਲੇਨਾ ਮਹਤ੍ਵਪੂਰ੍ਣ ਹੈ ਕਿ ਆਂਤੋਂ ਮੇਂ ਰਸਾਯਨਿਕ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਯਾਏ:reactions ਘਟਿਤ ਹੋਤੀ ਰਹਤੀ ਹੈਂ ਔਰ ਆਂਤੋਂ ਦ੍ਵਾਰਾ ਹੀ ਪਾਚਨ ਕ੍ਰਿਯਾ ਸੇ ਗੁ਼ਜ਼ਰ ਕਰ ਆਹਾਰ ਸੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਦ੍ਰਵ੍ਯ ਏਕ ਜਟਿਲ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਸੇ ਹੋਤੇ ਹੁਏ ਰਕ੍ਤ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕ੍ਰਿਯਾ ਮੇਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਤੇ ਹੈਂ। ਕਭੀ ਵਹ ਦ੍ਰਵ੍ਯ ਜਿਗਰ ਸੇ ਹੋਕਰ ਗੁਜ਼ਰਤੇ ਹੈਂ ਜੋ ਰਸਾਯਨਿਕ ਤਰਕੀਬ ਪਰ ਨਿਰ੍ਭਰ ਹੋਤੇ ਹੈਂ। ਖ਼ੂਨ ਉਨ ਤਤ੍ਵੋਂ (ਦ੍ਰਵ੍ਯੋਂ )ਕੋ ਤਮਾਮ ਅਂਗੋਂ ਤਕ ਪਹੁਂਚਾਤਾ ਹੈ ਜਿਨਮੇਂ ਦੂਧ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਕਰਨੇ ਵਾਲੀ ਛਾਤਿਯੋਂ ਕੀ ਕੋਸ਼ਿਕਾਏਂ ਭੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈਂ।

ਸਾਧਾਰਣ ਸ਼ਬ੍ਦੋਂ ਮੇਂ ਯਹ ਕਹਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਹੈ ਕਿ ਆਂਤੋਂ ਮੇਂ ਅਵਸ੍ਥਿਤ ਆਹਾਰ ਕੇ ਕੁਛ ਦ੍ਰਵ੍ਯ ਆਂਤੋਂ ਕੀ ਦੀਵਾਰ ਸੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਰਕ੍ਤ ਕੀ ਨਲਿਯੋਂ:vessels ਮੇਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਫਿਰ ਰਕ੍ਤ ਕੇ ਮਾਧ੍ਯਮ ਸੇ ਯਹ ਰਕ੍ਤ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦ੍ਵਾਰਾ ਕਈ ਅਂਗੋਂ ਤਕ ਜਾ ਪਹੁਂਚਤੇ ਹੈਂ ਸ਼ਾਰੀਰਿਕ ਰਚਨਾ ਕੀ ਯਹ ਸਂਕਲ੍ਪਨਾ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣ ਰੂਪ ਸੇ ਹਮਾਰੀ ਸਮਝ ਮੇਂ ਆ ਜਾਏਗੀ ਯਦਿ ਹਮ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੀ ਨਿਮ੍ਨਲਿਖਤ ਆਯਾਤੋਂ ਕੋ ਸਮਝਨੇ ਕੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਂਗੇ ‘‘ਔਰ ਤੁਮ੍ਹਾਰੇ ਲਿਯੇ ਮਵੇਸ਼ਿਯੋਂ ਮੇਂ ਭੀ ਏਕ ਸਬਕ਼ (ਸੀਖ) ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਉਨਕੇ ਪੇਟ ਸੇ ਗੋਬਰ ਔਰ ਖੂਨ ਕੇ ਬੀਚ ਹਮ ਏਕ ਚੀਜ਼ ਤੁਮ੍ਹੇਂ ਪਿਲਾਤੇ ਹੈਂ ਯਾਨਿ ਖਾਲਿਸ ਦੂਧ ਜੋ ਪੀਨੇ ਵਾਲੋਂ ਕੇ ਲਿਯੇ ਬਹੁਤ ਸ੍ਵਾਸ੍ਥ੍ਯ ਵਰ੍ਦ੍ਧਕ ਹੈ ‘‘(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ ਸੂਰ 16 ਆਯਤ 66)

‘‘ਔਰ ਯਥਾਰ੍ਥ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਮ੍ਹਾਰੇ ਲਿਯੇ ਮਵੇਸ਼ਿਯੋਂ ਮੇਂ ਭੀ ਏਕ ਸਬਕ਼ ਹੈ। ਉਨਕੇ ਪੇਟੋਂ ਮੇਂ ਜੋ ਕੁਛ ਹੈ ਉਸੀ ਮੇਂ ਸੇ ਏਕ ਚੀਜ਼ (ਯਾਨਿ ਦੂਧ ) ਹਮ ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਿਲਾਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਤੁਮ੍ਹਾਰੇ ਲਿਯੇ ਉਨਮੇਂ ਬਹੁਤ ਸੇ ਲਾਭ ਭੀ ਹੈਂ, ਉਨਕੋ ਤੁਮ ਖਾਤੇ ਹੋ‘‘ (ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ 23 ਆਯਤ 21 )

1400 ਵਰ੍ਸ਼ ਪੂਰ੍ਵ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਦ੍ਵਾਰਾ ਦੀ ਹੁਈ ਯਹ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਜੋ ਗਾਯ ਕੇ ਦੂਧ ਕੀ ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿ ਕੇ ਸਂਦਰ੍ਭ ਸੇ ਹੈ ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਜਨਕ ਰੂਪ ਸੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ਰੀਰ ਰਚਨਾ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਸੇ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਇਸ ਵਾਸ੍ਤਵਿਕਤਾ ਕੋ ਇਸ੍ਲਾਮ ਕੇ ਆਗਮਨ ਕੇ ਬਹੁਤ ਬਾਦ ਅਬ ਖੋਜ ਨਿਕਾਲਾ ਹੈ।
more watch video http://www.youtube.com/watch?v=mb2hI_uySIQ&feature=related

ਭ੍ਰੂਣ ਵਿਜ੍ਞਾਨ

Embryology

ਮੁਸਲਮਾਨ ਜਵਾਬੋਂ (ਉਤ੍ਤਰ) ਕੀ ਤਲਾਸ਼ ਮੇਂ

ਯਮਨ ਕੇ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧ ਜ੍ਞਾਨੀ ,ਸ਼ੈਖ਼ ਅਬ੍ਦੁਲ ਮਜੀਦ ਅਲ ਜ਼ਨ੍ਦਾਨੀ ਕੇ ਨੇਤਰਤ੍ਵ ਮੇਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ੍ਕਾਲਰੋਂ ਕੇ ਏਕ ਸਮੂਹ ਨੇ ਭ੍ਰੂਣ ਵਿਜ੍ਞਾਨ Embryology ਔਰ ਦੂਸਰੇ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਵਿਸ਼ਯੋਂ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਔਰ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਨੀਯ ਹਦੀਸ ਗ੍ਰਂਥੋਂ ਸੇ ਜਾਨਕਾਰਿਯਾਂ ਇਕਟ੍ਠੀ ਕੀ ਔਰ ਉਨਕਾ ਅਂਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਮੇਂ ਅਨੁਵਾਦ ਕਿਯਾ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੀ ਏਕ ਸਲਾਹ ਪਰ ਕਾਮ ਕਿਯਾ:

ਐ ਪੈਗ਼ਮ੍ਬਰ! ਹਮਨੇ ਤੁਮਸੇ ਪਹਲੇ ਭੀ ਜਬ ਕਭੀ ਰਸੂਲ ਸਂਦੇਸ਼ਵਾਹਕ ਭੇਜੇ ਹੈਂ ਆਦਮੀ ਹੀ ਭੇਜੇ ਹੈਂ ਜਿਨਕੀ ਤਰਫ ਹਮ ਅਪਨੇ ਸਂਦੇਸ਼ ਕੋ ਵਹ੍ਰਾ ਕਿਯਾ ਕਰਤੇ ਥੇ ਸਾਰੇ ਚਰ੍ਚਾ ਕਰਨੇ ਵਾਲੋਂ ਸੇ ਪੂਛ ਲੋ ਅਗਰ ਤੁਮ ਸ੍ਵਯਂ ਨਹੀਂ ਜਾਨਤੇ।(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ:ਸੂਰ16 ਆਯਤ 43 )

ਜਬ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਔਰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਹਦੀਸੋਂ ਸੇ ਭ੍ਰੂਣ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕੀ ਗਈ ਜਾਨਕਾਰੀ ਏਕਤ੍ਰਿਤ ਹੋਕਰ ਅਂਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਮੇਂ ਅਨੁਦਿਤ ਹੁਈ ਤੋ ਉਨ੍ਹੇਂ ਪ੍ਰੋਫੇ਼ਸਰ ਡ਼ਾ. ਕੈਥਮੂਰ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਪੇਸ਼ ਕਿਯਾ ਗਯਾ। ਡ਼ਾ. ਕੈਥਮੂਰ ਟੋਰੌਨ੍ਟੋ ਵਿਸ਼੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਲਯ ਕਨਾਡਾ ਮੇਂ ਸ਼ਰੀਰ ਰਚਨਾ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਵਿਭਾਗ ਕੇ ਸਂਚਾਲਕ ਔਰ ਭੂ੍ਰਣ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੇਸਰ ਹੈਂ। ਆਜ ਕਲ ਵਹ ਪ੍ਰਜਨਨ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਮੇਂ ਅਧਿਕਰਤ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕੀ ਹੈਸਿਯਤ ਸੇ ਵਿਸ਼੍ਵ ਵਿਖ੍ਯਾਤ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਹੈਂ। ਉਨਸੇ ਕਹਾ ਗਯਾ ਹੈ ਕਿ ਵਹ ਉਨਕੇ ਸਮਕ੍ਸ਼ ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤ ਸ਼ੋਧ ਪਤ੍ਰ ਪਰ ਅਪਨੀ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਿਯਾ ਦੇਂ। ਗਮ੍ਭੀਰ ਅਧ੍ਯਯਨ ਕੇ ਬਾਦ ਡੌ. ਕੈਥਮੂਰ ਨੇ ਕਹਾ ਭ੍ਰੂਣ ਕੇ ਸਂਦਰ੍ਭ ਸੇ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੀ ਆਯਤੋਂ ਔਰ ਹਦੀਸ ਕੇ ਗ੍ਰਂਥੋਂ ਮੇਂ ਬਯਾਨ ਕੀ ਗਈ ਤਕ਼ਰੀਬਨ ਤਮਾਮ ਜਾਨਕਾਰਿਯਾਂ ਠੀਕ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕੀ ਖੋਜੋਂ ਕੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈਂ। ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਜਨਨ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਸੇ ਉਨਕੀ ਭਰਪੂਰ ਸਹਮਤਿ ਹੈ ਔਰ ਵਹ ਕਿਸੀ ਭੀ ਤਰਹ ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਜਨਨ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਸੇ ਅਸਹਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈਂ। ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਆਗੇ ਬਤਾਯਾ ਕਿ ਅਲਬਤ੍ਤਾ ਕੁਛ ਆਯਤੇਂ ਐਸੀ ਭੀ ਹੈਂ ਜਿਨਕੀ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਨੀਯਤਾ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਵਹ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਕਹ ਸਕਤੇ। ਵਹ ਯਹ ਨਹੀਂ ਬਤਾ ਸਕਤੇ ਕਿ ਵਹ ਆਯਤੇਂ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕੀ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਮੇਂ ਸਹੀ ਅਥਵਾ ਗ਼ਲਤ ਹੈਂ, ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਖੁਦ ਉਨ੍ਹੇਂ ਉਨ ਆਯਤੋਂ ਮੇਂ ਦੀ ਗਈ ਜਾਨਕਾਰੀ ਕੇ ਸਂਦਰ੍ਭ ਕਾ ਕੋਈ ਜ੍ਞਾਨ ਨਹੀਂ। ਉਨਕੇ ਸਂਦਰ੍ਭ ਸੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਕੇ ਆਧੁਨਿਕ ਅਧ੍ਯਯਨ ਔਰ ਸ਼ੋਧ ਪ਼ਤ੍ਰੋਂ ਮੇਂ ਭੀ ਕੁਛ ਉਪ੍ਲਬ੍ਧ ਨਹੀਂ ਥਾ ‘‘।

ਐਸੀ ਹੀ ਏਕ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆਯਤ ਨਿਮ੍ਨਲਿਖਿਤ ਹੈ

‘‘ਪਢ਼ੋ (ਐ ਨਬੀ ) ਅਪਨੇ ਰਬ ਕੇ ਨਾਮ ਕੇ ਸਾਥ ਜਿਸਨੇ ਪੈਦਾ ਕਿਯਾ, ਜਮੇ ਹੁਏ ਰਕ੍ਤ ਕੇ ਏਕ ਥਕ੍ਕੇ ਸੇ ਮਾਨਵ ਜਾਤਿ ਕੀ ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿ ਕੀ‘‘। (ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ 96 ਆਯਾਤ 1ਸੇ..2 )

ਯਹਾਂ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬ੍ਦ ਅਲਕ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤ ਹੁਆ ਹੈ ਜਿਸਕਾ ਏਕ ਅਰ੍ਥ ਤੋ ,ਰਕ੍ਤ ਕਾ ਥਕ੍ਕਾ‘‘ ਹੈ ਜਬ ਕਿ ਦੂਸਰਾ ਅਰ੍ਥ ਕੋਈ ਐਸੀ ਵਸ੍ਤੁ ਹੈ ਜੋ ,,ਚਿਪਟ ਜਾਤੀ ਹੋ ਯਾਨਿ ਜੋਂਕ ਜੈਸੀ ਕੋਈ ਵਸ੍ਤੁ ਡੌ. ਕੈਥਮੂਰ ਕੋ ਜ੍ਞਾਨ ਨਹੀਂ ਥਾ ਕਿ ਗਰ੍ਭ ਕੇ ਪ੍ਰਾਰਮ੍ਭ ਮੇਂ ਭ੍ਰੂਣ:imbryo ਕਾ ਸ੍ਵਰੂਪ ਜੋਂਕ ਜੈਸਾ ਹੋਤਾ ਹੈ ਯਾ ਨਹੀਂ। ਯਹ ਮਾਲੂਮ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਯੇ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ਼ਾਲੀ ਔਰ ਅਨੁਭੂਤਿਸ਼ੀਲ ਯਂਤ੍ਰੋਂ ਕੀ ਸਹਾਯਤਾ ਸੇ, ਭ੍ਰੂਣ imbryo ਕੇ ਪ੍ਰਾਰਿਮ੍ਭਕ ਸ੍ਵਰੂਪ ਕਾ ਏਕ ਔਰ ਗਮ੍ਭੀਰ ਅਧ੍ਯਯਨ ਕਿਯਾ ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਤ ਉਨ ਚਿਤ੍ਰੋਂ ਕੀ ਤੁਲਨਾ ਜੋਂਕ ਕੇ ਚਿਤ੍ਰਾਂਕਨ ਸੇ ਕੀ ਵਹ ਉਨ ਦੋਨੋਂ ਕੇ ਮਧ੍ਯ ਅਸਾਧਾਰਣ ਸਮਾਨਤਾ ਦੇਖ ਕਰ ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਚਕਿਤ ਰਹ ਗਯੇ। ਇਸੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਭ੍ਰੂਣ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਅਨ੍ਯ ਜਾਨਕਾਰਿਯਾਂ ਭੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕੀ ਜੋ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਸੇ ਲੀ ਗਯੀ ਥੀਂ ਔਰ ਅਬ ਸੇ ਪਹਲੇ ਵਹ ਇਸ ਸੇ ਪਰਿਚਿਤ ਨਹੀਂ ਥੇ।

ਭ੍ਰੂਣ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਜ੍ਞਾਨ ਸੇ ਸਂਬਂਧਿਤ ਜਿਨ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨੋਂ ਕੇ ਉਤ੍ਤਰ ਡੌ. ਕੈਥਮੂਰ ਨੇ ਕ਼ੁਰਆਨ ਔਰ ਹਦੀਸ ਸੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਸਾਮਗ੍ਰੀ ਕੇ ਆਧਾਰ ਪਰ ਦਿਯੇ ਉਨਕੀ ਸਂਖ੍ਯਾ 80 ਥੀ। ਕ਼ੁਰਆਨ ਵ ਹਦੀਸ ਮੇਂ ਪ੍ਰਜਨਨ ਕੀ ਪ੍ਰਕਰਤਿ ਸੇ ਸਂਬਂਧਿਤ ਉਪ੍ਲਬ੍ਧ ਜ੍ਞਾਨ ਕੇਵਲ ਆਧੁਨਿਕ ਜ੍ਞਾਨ ਸੇ ਪਰਸ੍ਪਰ ਸਹਮਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲ੍ਕਿ ਡੌ0 ਕੈਥਮੂਰ ਅਗਰ ਆਜ ਸੇ ਤੀਸ ਵਰ੍ਸ਼ ਪਹਲੇ ਮੁਝਸੇ ਯਹੀ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨ ਕਰਤੇ ਤੋ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਜਾਨਕਾਰੀ ਕੇ ਆਭਾਵ ਮੇਂ:ਮੈ ਇਨਮੇਂ ਸੇ ਆਧੇ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨੋਂ ਕੇ ਉਤ੍ਤਰ ਭੀ ਨਹੀ ਦੇ ਸਕਤਾ ਥਾ।

1981 ਈ0 ਮੇਂ ਦਮ੍ਮਾਮ (ਸਊਦੀ ਅਰਬ ) ਮੇਂ ਆਯੋਜਿਤ ‘‘ਸਪ੍ਤਮ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾ‘‘ ਸਮ੍ਮੇਲਨ, ਮੇਂ ਡੌ0 ਮੂਰ ਨੇ ਕਹਾਂ,, ‘‘ਮੇਰੇ ਲਿਯੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਤਾ ਕੀ ਸ੍ਥਿਤਿ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂਨੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਉਪ੍ਲਬ੍ਧ ‘ਗਰ੍ਭਾਵਧਿ ਮੇਂ ਮਾਨਵ ਕੇ ਵਿਕਾਸ‘ ਸੇ ਸਮ੍ਬਂਧਿਤ ਸਾਮਗ੍ਰੀ ਕੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਕਰਨੇ ਮੇਂ ਸਹਾਯਤਾ ਕੀ। ਅਬ ਮੁਝ ਪਰ ਯਹ ਸ੍ਪਸ਼੍ਟ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ ਕਿ ਯਹ ਸਾਰਾ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਪੈਗ਼ਮ੍ਬਰ ਮੁਹਮ੍ਮਦ ਸ.ਅ.ਵ. ਤਕ ਖ਼ੁਦਾ ਯਾ ਅਲ੍ਲਾਹ ਨੇ ਹੀ ਪਹੁਂਚਾਯਾ ਹੈ ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਕਮੋਬੇਸ਼ ਯਹ ਸਾਰਾ ਜ੍ਞਾਨ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੇ ਅਵਤਰਣ ਕੇ ਕਈ ਸਦਿਯੋਂ ਬਾਦ ਢੂਂਡਾ ਗਯਾ ਥਾ।

ਇਸਸੇ ਭੀ ਸਿਦ੍ਧ ਹੋਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਹਮ੍ਮਦ ਨਿਸਨ੍ਦੇਹ ਅਲ੍ਲਾਹ ਕੇ ਰਸੂਲ ਸਂਦੇਸ਼ਵਾਹਕ ਹੀ ਥੇ । ਇਸ ਘਟਨਾ ਸੇ ਪੂਰ੍ਵ ਡ਼ੌ0 ਕੈਥਮੂਰ‘ The developing human ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਮਾਨਵ‘ ਨਾਮਕ ਪੁਸ੍ਤਕ ਲਿਖ ਚੁਕੇ ਥੇ। ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਸੇ ਨਵੀਨ ਜ੍ਞਾਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰ ਲੇਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ 1982 ਈ0 ਮੇਂ ਇਸ ਪੁਸ੍ਤਕ ਕਾ ਤੀਸਰਾ ਸਂਸ੍ਕਰਣ ਤੈਯਾਰ ਕਿਯਾ। ਉਸ ਸਂਸ੍ਕਰਣ ਕੋ ਵੈਸ਼੍ਵਿਕ ਸ਼ਾਬਾਸ਼ੀ ਔਰ ਖ੍ਯਾਤਿ ਮਿਲੀ ਔਰ ਉਸੇ ਵੈਸ਼੍ਵਿਕ ਧਰਾਤਲ ਪਰ ਸਰ੍ਵਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾ ਪੁਸ੍ਤਕ ਕਾ ਸਮ੍ਮਾਨ ਭੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੁਆ। ਉਸ ਪੁਸ੍ਤਕ ਕਾ ਅਨੁਵਾਦ ਵਿਸ਼੍ਵ ਕੀ ਕਈ ਬਡ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਓਂ ਮੇਂ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਔਰ ਉਸੇ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਪਾਠਯਕ੍ਰਮ ਕੇ ਪ੍ਰਥਮ ਵਰ੍ਸ਼ ਮੇਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰ ਕੇ ਵਿਦ੍ਯਾਰ੍ਥਿਯੋਂ ਕੋ ਅਨਿਵਾਰ੍ਯ ਪੁਸ੍ਤਕ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਪਢ਼ਾਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ।

ਡੌ0 ਜੋਹਮ੍ਪਸਨ ਬੇਲਰ ਕੌਲਿਜ ਔਫ਼ ਮੇਡਿਸਿਨ ਹ੍ਯੁਸ੍ਟਨ, ਅਮਰੀਕਾ ਮੇਂ ‘‘ਗਰ੍ਭ ਏਵਂ ਪ੍ਰਸਵ ਵਿਭਾਗ obstearics and gynaecology ਕੇ ਅਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ ਹੈਂ। ਉਨਕਾ ਕਥਨ ਹੈ ਯਹ ਮੁਹਮ੍ਮਦ ਸ.ਅ.ਵ. ਕੀ ਹਦੀਸ ਮੇਂ ਕਹੀ ਹੁਈ ਬਾਤੇਂ ਕਿਸੀ ਭੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਲੇਖਕ ਕੇ ਕਾਲ ,7 ਵੀਂ ਸਦੀ ਈ. ਮੇਂ ਉਪ੍ਲਬ੍ਧ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਜ੍ਞਾਨ ਕੇ ਆਧਾਰ ਪਰ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀ ਜਾਸਕਤੀ ਥੀਂ ਇਸਸੇ ਨ ਕੇਵਲ ਯਹ ਜ੍ਞਾਤ ਹੁਆ ਕਿ ‘‘ਅਨੁਵਾਂਸ਼ਿਕ genetics ਔਰ ਮਜ਼ਹਬ ਯਾਨੀ ਇਸਲਾਮ ਮੇਂ ਕੋਈ ਭਿਨ੍ਨਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਲ੍ਕਿ ਯਹ ਭੀ ਪਤਾ ਚਲਾ ਕਿ ਇਸ੍ਲਾਮ ਮਜ਼ਹਬ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੇ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕਾ ਨੇਤਰਤ੍ਵ ਕਰ ਸਕਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮ੍ਪਰਾਬਦ੍ਧ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਦੂਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤਾ ਮੇਂ ਕੁਛ ਇਲ੍ਹਾਮੀ ਰਹਸ੍ਯੋਂ ਕੋ ਭੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਤਾ ਚਲਾ ਜਾਏ। ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਐਸੇ ਬਯਾਨ ਮੌਜੂਦ ਹੈਂ ਜਿਨਕੀ ਪੁਸ਼੍ਟਿ ਕਈ ਸਦਿਯੋਂ ਬਾਦ ਹੁਈ ਹੈ। ਇਸਸੇ ਹਮਾਰੇ ਉਸ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਕੋ ਸ਼ਕ੍ਤਿ ਮਿਲਤੀ ਹੈ ਕਿ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਉਪ੍ਲਬ੍ਧ ਜ੍ਞਾਨ ਵਾਸ੍ਤਵ ਮੇਂ ਅਲ੍ਲਾਹ ਕੀ ਓਰ ਸੇ ਹੀ ਆਯਾ ਹੈ।‘‘

ਰੀਢ਼ ਕੀ ਹਡਡੀ ਔਰ ਪਸ੍ਲਿਯੋਂ ਕੇ ਬੀਚ ਸੇ ਰਿਸਨੇ ਵਾਲੀ ਬੂਂਦ

‘‘ਫਿਰ ਜ਼ਰਾ ਇਨ੍ਸਾਨ ਯਹੀ ਦੇਖ ਲੇ ਕਿ ਵਹ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਸੇ ਪੈਦਾ ਕਿਯਾ ਗਯਾ। ਏਕ ਉਛਲਨੇ ਵਾਲੇ ਪਾਨੀ ਸੇ ਪੈਦਾ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੀਠ ਔਰ ਸੀਨੇ ਕੀ ਹਡ਼ਡਿਯੋਂ ਕੇ ਬੀਚ ਸੇ ਨਿਕਲਤਾ ਹੈ।‘‘(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ.ਸੂਰ 86 ਆਯਤ .5 ਸੇ .7 )

ਪ੍ਰਜਨਨ ਅਵਧਿ ਮੇਂ ਸਂਤਾਨ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਜਨਾਂਗੋਂ ਯਾਨਿ‘ ਅਣ੍ਡਗ੍ਰਂਥਿ: testicles ਔਰ ਅਣ੍ਡਾਸ਼ਯ ovary ‘ਗੁਰ੍ਦੋ kidnies ਕੇ ਪਾਸ ਸੇ ‘‘ਮੇਰੂਦਣ੍ਡ: spinal cord ਔਰ ਗ੍ਯਾਰਹਵੀਂ ਬਾਰਹਵੀਂ ਪਸ੍ਲਿਯੋਂ ਕੇ ਬੀਚ ਸੇ ਨਿਕਲਨਾ ਪ੍ਰਾਰਮ੍ਭ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਇਸਕੇ ਬਾਦ ਵਹ ਕੁਛ ਨੀਚੇ ਉਤਰ ਆਤੇ ਹੈਂ। ‘‘ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਜਨਨ ਗ੍ਰਂਥਿਯਾ: gonads ਯਾਨਿ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯ ਪੇਡੂ: pelvis ਮੇਂ ਰੂਕ ਜਾਤੀ ਹੈਂ ਜਬਕਿ ਪੁਰੂਸ਼ ਜਨਾਂਗ ਵਂਕ੍ਸ਼ਣ ਨਲੀ: Inguinal Canal ਕੇ ਮਾਰ੍ਗ ਸੇ ਅਣ੍ਡਕੋਸ਼ scrotum ਤਕ ਜਾ ਪਹੁਂਚਤੇ ਹੈਂ ਯਹਾਂ ਤਕ ਕਿ ਵ੍ਯਸ੍ਕ ਹੋਨੇ ਪਰ ਜਬਕਿ ਪ੍ਰਜਨਨ ਗ੍ਰਂਥਿਯੋਂ ਕੇ ਨੀਚੇ ਸਰਕਨੇ ਕੀ ਕ੍ਰਿਯਾ ਰੂਕ ਚੁਕੀ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਉਨ ਗ੍ਰਂਥਿਯੋਂ ਮੇਂ ਉਦਰੀਯ ਮਹਾਧਮਨੀ: abdominal aorta ਕੇ ਮਾਧ੍ਯਮ ਸੇ ਰਕ੍ਤ ਔਰ ਸ੍ਨਾਯੁ ਸਮੂਹ ਕਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕ੍ਰਮ ਜਾਰੀ ਰਹਤਾ ਹੈ, ਧ੍ਯਾਨ ਰਹੇ ‘ਕਿ ਉਦਰੀਯ ਮਹਾਧਮਨੀ: abdominal aorta ਰੀਢ਼ ਕੀ ਹਡ਼ਡੀ ਔਰ ਪਸ੍ਲਿਯੋਂ ਕੇ ਬੀਚ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਲਸੀਕਾ ਨਿਕਾਸ Lymphetic Drainage ਔਰ ਧਮਨਿਯੋਂ ਮੇਂ ਰਕ੍ਤ ਪ੍ਰਵਾਹ ਭੀ ਇਸੀ ਦਿਸ਼ਾ ਮੇਂ ਹੋਤਾ ਹੈ।

ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਣੁ: ਨ੍ਯੂਨਤਮ ਦ੍ਰਵ

ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਕਮ ਸੇ ਕਮ ਗ੍ਯਾਰਹ ਬਾਰ ਦੁਹਰਾਯਾ ਗਯਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨਵ ਜਾਤਿ ਕੀ ਰਚਨਾ‘ ਵੀਰ੍ਯ ਨੁਤ੍ਫ਼ਾ‘‘ ਸੇ ਕੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸਕਾ ਅਰ੍ਥ ਦ੍ਰਵ ਕਾ ਨ੍ਯੁਨਤਮ ਭਾਗ ਹੈ। ਯਹ ਬਾਤ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੀ ਕਈ ਆਯਤੋਂ ਮੇਂ ਬਾਰ ਬਾਰ ਆਈ ਹੈ ਜਿਨ ਮੇਂ ਸੂਰ 22 ਆਯਤ 15 ਔਰ ਸੂਰ 23 ਆਯਤ 13

ਕੇ ਅਲਾਵਾ ਸੂਰ: 16 ਆਯਤ 14, ਸੂਰ: 18 ਆਯਤ .37, ਸੂਰ: 35 ਆਯਤ. 11, ਸੂਰ 36 ਆਯਤ 77, ਸੂਰ 40 ਆਯਤ .67, ਸੂਰ: 53 ਆਯਤ 46, ਸੂਰ: 76 ਆਯਤ .2, ਔਰ ਸੂਰ: 80 ਆਯਤ .19 ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈਂ।

ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਮੇਂ ਯਹ ਖੋਜ ਨਿਕਾਲਾ ਹੈ ਕਿ ‘‘ਅਣ੍ਡਾਣੁ:ovum ਕੋ ਕਾਮ ਮੇਂ ਲਾਨੇ ਕੇ ਲਿਯੇ ਔਸਤਨ ਤੀਸ ਲਾਖ ਵੀਰ੍ਯ‘ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਣੁ:sperms ਮੇਂ ਸੇ ਸਿਰ੍ਫ਼ ਏਕ ਕੀ ਆਵਸ਼੍ਯਕਤਾ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਅਰ੍ਥ ਯਹ ਹੁਆ ਕਿ ਸ੍ਖਲਿਤ ਹੋਨੇ ਵਾਲੀ ਵੀਰ੍ਯ ਕੀ ਮਾਤ੍ਰਾ ਕਾ ਤੀਸ ਲਾਖਵਾਂ ਭਾਗ ਯਾ 1/30,000,00 ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਤ ਮਾਤ੍ਰਾ ਹੀ ਗਰ੍ਭਾਧਾਨ ਕੇ ਲਿਯੇ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤ ਹੋਤਾ ਹੈ।

‘ਸੁਲਾਲਾ: ਪ੍ਰਾਰਮ੍ਭਿਕ ਦ੍ਰਵ ,ਕੇ ਗੁਣ

‘‘ ਫਿਰ ਉਸਕੀ ਨਸ੍ਲ ਏਕ ਐਸੇ ਰਸ ਸੇ ਚਲਾਈ ਜੋ ਤੁਚ੍ਛ ਜਲ ਕੀ ਭਾਂਤਿ ਹੈ‘‘(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ: 22 ਆਯਤ .8)

ਅਰਬੀ ਸ਼ਬ੍ਦ ‘ਸੁਲਾਲਾ‘ ਸੇ ਤਾਤ੍ਪਰ੍ਯ ਕਿਸੀ ਦ੍ਰਵ ਕਾ ਸਰ੍ਵੋਤ੍ਤਮ ਅਂਸ਼ ਹੈ। ਸੁਲਾਲਾ ਕਾ ਸ਼ਾਬ੍ਦਿਕ ਅਰ੍ਥ‘ ਨਵਜਾਤ ਸ਼ਿਸ਼ੁ‘‘ ਭੀ ਹੈ। ਅਬ ਹਮ ਜਾਨ ਚੁਕੇ ਹੈਂ ਕਿ ਸ੍ਤ੍ਰੈਨ ਅਣ੍ਡੇ ਕੀ ਤੈਯਾਰੀ ਕੇ ਲਿਯੇ ਪੁਰੂਸ਼ ਦ੍ਵਾਰਾ ਸ੍ਖਲਿਤ ਲਾਖੋਂ ਕਰੋਡੋ਼ ਵੀਰ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਣੁਓਂ ਮੇਂ ਸੇ ਸਿਰ੍ਫ਼ ਏਕ ਕੀ ਆਵਸ਼੍ਯਕਤਾ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਲਾਖੋਂ ਕਰੋਡ਼ੋਂ ਮੇਂ ਸੇ ਇਸੀ ਏਕ ਵੀਰ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਣੁ :sperm ਕੋ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਨੇ ‘ਸੁਲਾਲਾ‘ ਕਹਾ ਹੈ। ਅਬ ਹਮੇਂ ਯਹ ਭੀ ਪਤਾ ਚਲ ਚੁਕਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿਲਾਓਂ ਮੇਂ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਹਜ਼ਾਰੋਂ ‘ਅਣ੍ਡਾਣੁਓਂ‘ ovam ਮੇਂ ਸੇ ਕੇਵਲ ਏਕ ਹੀ ਸਫਲ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਉਨ ਹਜ਼ਾਰੋਂ ਅਂਡੋਂ ਮੇਂ ਸੇ ਕਿਸੀ ਏਕ ਕਰ੍ਮਸ਼ੀਲ ਔਰ ਯੋਗ੍ਯ ਅਣ੍ਡੇ ਕੇ ਲਿਯੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਨੇ ਸੁਲਾਲਾ ਸ਼ਬ੍ਦ ਕਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਿਯਾ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਬ੍ਦ ਕਾ ਏਕ ਔਰ ਅਰ੍ਥ ਭੀ ਹੈ ਕਿਸੀ ਦ੍ਰਵ ਕੇ ਅਂਦਰ ਸੇ ਕਿਸੀ ਰਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਿਤ ਸ੍ਖਲਨ। ਇਸ ਦ੍ਰਵ ਕਾ ਤਾਤ੍ਪਰ੍ਯ ਪੁਰੂਸ਼ ਔਰ ਮਹਿਲਾ ਦੋਨੋਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦ੍ਰਵ ਭੀ ਹੈਂ ਜਿਨਮੇਂ ਲਿਂਗਸੂਚਕ ‘ਯੁਗ੍ਮਕ: gametes (ਵੀਰ੍ਯ) ਮੌਜੂਦ ਹੋਤੇ ਹੈ। ਗਰ੍ਭਾਧਾਨ ਕੀ ਅਵਧਿ ਮੇਂ ਸ੍ਖਲਿਤ ਵੀਰ੍ਯੋਂ ਸੇ ਦੋਨੋਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੇ ਅਂਡਾਣੁ ਹੀ ਅਪਨੇ õਅਪਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਪੂਰ੍ਵਕ ਬਿਛਡ਼ਤੇ ਹੈਂ।

ਸਂਯੁਕ੍ਤ ਵੀਰ੍ਯ ਪਰਸ੍ਪਰ ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਦ੍ਰਵ

‘‘ਹਮ ਨੇ ਮਾਨਵ ਕੋ ਏਕ ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਵੀਰ੍ਯ ਸੇ ਪੈਦਾ ਕਿਯਾ ਤਾਕਿ ਉਸਕੀ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾ ਲੇਂ ਔਰ ਇਸ ਉਦ੍ਦੇਸ਼੍ਯ ਕੀ ਪੂਰ੍ਤ੍ਤਿ ਕੇ ਲਿਯੇ ਹਮਨੇ ਉਸੇ ਸੁਨਨੇ ਔਰ ਦੇਖਨੇ ਵਾਲਾ ਬਨਾਯਾ‘‘ । (ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ ਸੂਰ 76 ਆਯਤ 2)

ਅਰਬੀ ਸ਼ਬ੍ਦ ‘ਨੁਤ੍ਫ਼ਤਿਨ ਇਮ੍ਸ਼ਾਜ‘‘ ਕਾ ਅਰ੍ਥ ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਦ੍ਰਵ ਹੈ। ਕੁਛੇਕ ਜ੍ਞਾਨੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾਓਂ ਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਦ੍ਰਵ ਕਾ ਤਾਤ੍ਪਰ੍ਯ ਪੁਰੂਸ਼ ਔਰ ਮਹਿਲਾ ਕੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦ੍ਰਵ ਹੈਂ: ਪੁਰੂਸ਼ ਔਰ ਮਹਿਲਾ ਕੇ ਇਸ ਦ੍ਵਯਲਿਂਗੀ ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਵੀਰ੍ਯ ਕੋ ‘‘ਯੁਗ੍ਮਨਰ੍ਜ: Zygote ਜੁਫ਼੍ਤਾ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਜਿਸਕਾ ਪੂਰ੍ਵ ਸ੍ਵਰੂਪ ਭੀ ਵੀਰ੍ਯ ਹੀ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਪਰਸ੍ਪਰ ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਦ੍ਰਵ ਕਾ ਏਕ ਦੂਸਰਾ ਅਰ੍ਥ ਵਹ ਦ੍ਰਵ ਭੀ ਹੋ ਸਕਤਾ ਹੈਂ। ਜਿਸਮੇਂ ਸਂਯੁਕ੍ਤ ਯਾ ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਵੀਰ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਣੁ ਯਾ ਵੀਰ੍ਯ ਅਣ੍ਡਾਣੁ ਤੈਰਤੇ ਰਹਤੇ ਹੈ। ਯਹ ਦ੍ਰਵ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੇ ਸ਼ਾਰਿਰਿਕ ਰਸਾਯਨੋਂ ਸੇ ਮਿਲ ਕਰ ਬਨਤਾ ਹੈ ਜੋ ਕਈ ਸ਼ਾਰਿਰਿਕ ਗ੍ਰਂਥਿਯੋਂ ਸੇ ਸ੍ਖਲਿਤ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਿਯੇ ‘ਨੁਤ੍ਫ਼ਾ ਏ ਇਮ੍ਸ਼ਾਜ ਸਂਯੁਕ੍ਤ ਵੀਰ੍ਯ‘ ਯਾਨਿ ਪਰਸ੍ਪਰ ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਦ੍ਰਵ ਕੇ ਮਾਧ੍ਯਮ ਸੇ ਬਨੇ ਨਵੀਨ ਪੁਲਿਗਂ ਯਾ ਸ੍ਨ੍ਨੀਲਿਗਂ ਵੀਰ੍ਯ ਦ੍ਰਵ੍ਯ ਯਾ ਉਸਕੇ ਚਾਰੋਂ ਓਰ ਫੈਲੇ ਦ੍ਰਵ੍ਯੋਂ ਕੀ ਓਰ ਸਂਕੇਤ ਕਿਯਾ ਜਾ ਰਹਾ ਹੈ।

ਲਿਂਗ ਕਾ ਨਿਰ੍ਧਾਰਣ

ਪਰਿਪਕ੍ਵ ,ਭ੍ਰੂਣ:Foetus ਕੇ ਲਿਗਂ ਕਾ ਨਿਰ੍ਧਾਰਣ ਯਾਨਿ ਉਸਸੇ ਲਡ਼ਕਾ ਹੋਗਾ ਯਾ ਲਡ਼ਕੀ?

ਸ੍ਖਲਿਤ ਵੀਰ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਰਣੁਓਂ ਸੇ ਹੋਤਾ ਹੈ ਨ ਕਿ ਅਣ੍ਡਾਣੁਓਂ ਸੇ। ਅਰ੍ਥਾਤ ਮਾਂ ਕੇ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯ ਮੇਂ ਠਹਰਨੇ ਵਾਲੇ ਗਰ੍ਭ ਸੇ ਲਡ਼ਕਾ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਹੋਗਾ ਯਹ ਕ੍ਰੋਮੋਜੋ਼ਮ ਕੇ 23 ਵੇਂ ਜੋਡ਼ੇ ਮੇਂ ਕ੍ਰਮਸ਼xx/xy ਵਰ੍ਣਸੂਤ੍ਰ Chromosome ਅਵਸ੍ਥਾ ਪਰ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਰਿਮ੍ਭਕ ਤੌਰ ਪਰ ਲਿਗਂ ਕਾ ਨਿਰ੍ਧਾਰਣ ਸਮਾਗਮ ਕੇ ਅਵਸਰ ਪਰ ਹੋ ਜਾਤਾ ਹੈ ਔਰ ਵਹ ਸ੍ਖਲਿਤ ਵੀਰ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਣੁਓਂ:Sperm ਕੇ ਕਾਮ ਵਰ੍ਣਸੂਤ੍ਰ Sex Chromosome ਪਰ ਹੋਤਾ ਹੈ ਜੋ ਅਣ੍ਡਾਣੁਓਂ ਕੀ ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿ ਕਰਤਾ ਹੈ। ਅਗਰ ਅਣ੍ਡੇ ਕੋ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਣੁਓਂ ਮੇਂ X ਵਰ੍ਣਸੂਤ੍ਰ ਹੈ ਤੋ ਠਹਰਨੇ ਵਾਲੇ ਗਰ੍ਭ ਸੇ ਲਡ਼ਕੀ ਪੈਦਾ ਹੋਗੀ। ਇਸਕੇ ਉਲਟ ਅਗਰ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਣੁਓਂ ਮੇਂ Y ਵਰ੍ਣਸੂਤ੍ਰ ਹੈ ਤੋ ਠਹਰਨੇ ਵਾਲੇ ਗਰ੍ਭ ਸੇ ਲਡ਼ਕਾ ਪੈਦਾ ਹੋਗਾ ।

‘‘ਔਰ ਯਹ ਕਿ ਉਸੀ ਨੇ ਨਰ ਔਰ ਮਾਦਾ ਕਾ ਜੋਡ਼ਾ ਪੈਦਾ ਕਿਯਾ, ਏਕ ਬੂਂਦ ਸੇ ਜਬ ਵਹ ਟਪਕਾਈ ਜਾਤੀ ਹੈ‘‘।(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ ਸੂਰ 53 ਆਯਾਤ ..45 ਸੇ 46 )

ਯਹਾਂ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬ੍ਦ ਨੁਤ੍ਫ਼ਾ ਕਾ ਅਰ੍ਥ ਤੋ ਦ੍ਰਵ ਕੀ ਬਹੁਤ ਕਮ ਮਾਤ੍ਰਾ ਹੈ ਜਬਕਿ ‘ਤੁਮ੍ਨੀ‘ ਕਾ ਅਰ੍ਥ ਤੀਵ੍ਰ ਸ੍ਖਲਨ ਯਾ ਪੌਧੇ ਕਾ ਬੀਜਾਰੋਪਣ ਹੈ। ਇਸ ਲਿਯੇ ਨੁਤਫ਼ ਵੀਰ੍ਯ ਮੁਖ੍ਯਤਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਣੁਓਂ ਕੀ ਓਰ ਸਂਕੇਤ ਕਰ ਰਹਾ ਹੈ ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਯਹ ਤੀਵ੍ਰਤਾ ਸੇ ਸ੍ਖਲਿਤ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਅਲ੍ਲਾਹ ਤਆਲਾ ਫ਼ਰ੍ਮਾਤਾ ਹੈ

‘‘ਕ੍ਯਾ ਵਹ ਏਕ ਤੁਚ੍ਛ ਪਾਨੀ ਕਾ ਜਲ ਵੀਰ੍ਯ ਨਹੀਂ ਥਾ ਜੋ ਮਾਤਾ ਕੇ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯ ਮੇਂ ਟਪਕਾਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ? ਫਿਰ ਵਹ ਏਕ ਥਕ੍ਕਾ । ਲੋਥਡ਼ਾ ਬਨਾ ਫਿਰ ਅਲ੍ਲਾਹ ਨੇ ਉਸਕਾ ਸ਼ਰੀਰ ਬਨਾਯਾ ਔਰ ਉਸਕੇ ਅਂਗੋਂ ਕੋ ਠੀਕ ਕਿਯਾ, ਫਿਰ ਉਸਸੇ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੇ (ਮਾਨਵ) ਪੁਰੂਸ਼ ਔਰ ਮਹਿਲਾ ਬਨਾਏ ।(ਅਲ-ਕੁਰਆਨ:ਸੂਰ:75 ਆਯਤ .37 ਸੇ 39 )

ਧ੍ਯਾਨ ਪੂਰ੍ਵਕ ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਯਹਾਂ ਏਕ ਬਾਰ ਫਿਰ ਯਹ ਬਤਾਯਾ ਗਯਾ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨ੍ਯੂਨਤਮ ਮਾਤ੍ਰਾ ( ਬੂਂਦੋਂ ) ਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦ੍ਰਵ ਜਿਸਕੇ ਲਿਯੇ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬ੍ਦ ‘‘ਨੁਤ੍ਫਤਮ੍ਮਿਨ੍ਨੀ‘‘ ਅਵਤਰਿਤ ਹੁਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੁਰੂਸ਼ ਕੀ ਓਰ ਸੇ ਆਤਾ ਹੈ ਔਰ ਮਾਤਾ ਕੇ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯ ਮੇਂ ਬਚ੍ਚੇਂ ਕੇ ਲਿਂਗ ਨਿਰ੍ਧਾਰਣ ਕਾ ਮੂਲ ਆਧਾਰ ਹੈ।

ਉਪਮਹਾਦ੍ਵੀਪ ਮੇਂ ਯਹ ਅਫ਼ਸੋਸ ਨਾਕ ਰਿਵਾਜ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ ਪਰ ਜੋ ਮਹਿਲਾਏਂ ਸਾਸ ਬਨ ਜਾਤੀ ਹੈਂ ਉਨ੍ਹੇਂ ਪੋਤਿਯੋਂ ਸੇ ਅਘਿਕ ਪੋਤੋਂ ਕਾ ਅਰਮਾਨ ਹੋਤਾ ਹੈ ਅਗਰ ਬਹੁ ਕੇ ਯਹਾਂ ਬੇਟੋਂ ਕੇ ਬਜਾਏ ਬੇਟਿਯਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀਂ ਹੈਂ ਤੋ ਵਹ ਉਨ੍ਹੇਂ ‘‘ਪੁਰੂਸ਼ ਸਂਤਾਨ‘‘ ਪੈਦਾ ਨ ਕਰ ਪਾਨੇ ਕੇ ਤਾਨੇ ਦੇਤੀ ਹੈਂ ਅਗਰ ਉਨ੍ਹੇਂ ਕੇਵਲ ਯਹੀ ਪਤਾ ਚਲ ਜਾਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਂਤਾਨ ਕੇ ਲਿਂਗ ਨਿਰ੍ਧਾਰਣ ਮੇਂ ਮਹਿਲਾਓਂ ਕੇ ਅਣ੍ਡਾਣੁਓਂ ਕੀ ਕੋਈ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਔਰ ਉਸਕਾ ਤਮਾਮ ਉਤ੍ਤਰਦਾਯਿਤ੍ਵ ਪੁਰੂਸ਼ ਵੀਰ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਣੁਓਂ ਪਰ ਨਿਰ੍ਭਰ ਹੋਤਾ ਹੈ ਔਰ ਇਸਕੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਹ ਤਾਨੇ ਦੇਂ ਤੋ ਉਨ੍ਹੇਂ ਚਾਹਿਏ ਕਿ ਵਹ ‘‘ਪੁਰੂਸ਼ ਸਂਤਾਨ‘‘ ਨ ਪੈਦਾ ਹੋਨੇ ਪਰ ਅਪਨੀ ਬਹੁਓਂ ਕੇ ਬਜਾਏ ਬਪਨੇ ਬੇਟੋਂ ਕੋ ਤਾਨੇ ਦੇਂ ਯਾ ਕੋਸੇਂ ਔਰ ਉਨ੍ਹੇਂ ਬੁਰਾ ਭਲਾ ਕਹੇਂ। ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਔਰ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਦੋਨੋਂ ਹੀ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਪਰ ਸਹਮਤ ਹੈਂ ਕੇ ਬਚ੍ਚੇ ਕੇ ਲਿਂਗ ਨਿਰ੍ਧਾਰਣ ਮੇਂ ਪੁਰੂਸ਼ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਣੁਓਂ ਕੀ ਹੀ ਜ਼ਿਮ੍ਮੇਦਾਰੀ ਹੈ ਤਥਾ ਮਹਿਲਾਓਂ ਕਾ ਇਸਮੇਂ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ।

ਤੀਨ ਅਂਧੇਰੇ ਪਰ੍ਦੋਂ ਮੇਂ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਿਤ ,‘ਉਦਰ‘

‘‘ਉਸੀ ਨੇ ਤੁਮ ਕੋ ਏਕ ਜਾਨ ਸੇ ਪੈਦਾ ਕਿਯਾ। ਫਿਰ ਵਹੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਉਸ ਜਾਨ ਸੇ ਉਸਕਾ ਜੋਡਾ ਬਨਾਯਾ ਔਰ ਉਸੀ ਨੇ ਤੁਮ੍ਹਾਰੇ ਲਿਯੇ ਮਵੇਸ਼ਿਯੋਂ ਮੇਂ ਸੇ ਆਠ ਨਰ ਔਰ ਮਾਦਾ ਪੈਦਾ ਕਿਯੇ ਔਰ ਵਹ ਤੁਮ੍ਹਾਰੀ ਮਾਂਓਂ ਕੇ ‘ਉਦਰੋਂਰ ਪੇਟੋ‘ ,ਮੇਂ ਤੀਨ ਤੀਨ ਅਂਧੇਰੇ ਪਰਦੋਂ ਕੇ ਭੀਤਰ ਤੁਮ੍ਹੇਂ ਏਕ ਕੇ ਬਾਦ ਏਕ ਸ੍ਵਰੂਪ ਦੇਤਾ ਚਲਾ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਯਹੀ ਅਲ੍ਲਾਹ (ਜਿਸਕੇ ਯਹ ਕਾਮ ਹੈਂ )ਤੁਮ੍ਹਾਰਾ ਰਬ ਹੈ। ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਉਸੀ ਕੀ ਹੈ ਕੋਈ ਮਾਂਬੂਦ (ਪੂਜਨੀਯ) ਉਸਕੇ ਅਤਿਰਿਕ੍ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ‘‘।(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ ਸੂਰ 39 ਆਯਤ 6)

ਪ੍ਰੋਫ਼ੇਸਰ ਡੌ. ਕੈਥਮੂਰ ਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਅਂਧੇਰੇ ਕੇ ਜਿਨ ਤੀਨ ਪਰਦੋਂ ਕੀਚਰ੍ਚਾ ਕੀ ਗਈ ਹੈ ਵਹ ਨਿਮ੍ਨਲਿਖਿਤ ਹੈਂ :

1- ਮਾਂ ਕੇ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯ ਕੀ ਅਗਲੀ ਦੀਵਾਰ

2- ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯ ਕੀ ਮੂਲ ਦੀਵਾਰ

3- ਭ੍ਰੂਣ ਕਾ ਖੋਲ ਯਾ ਉਸਕੇ ਊਪਰ ਲਿਪਟੀ ਝਿਲ੍ਲੀ

ਭ੍ਰੂਣੀਯ ਅਵਸ੍ਥਾਏਂ

‘‘ਹਮ ਨੇ ਮਾਨਵ ਕੋ ਮਿਟ੍ਟੀ ਕੇ, ਰਸ: ‘ਸਤ ਸੇ ਬਨਾਯਾ ਫਿਰ ਉਸੇ ਏਕ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਿਤ ਸ੍ਥਲ ਪਰ ਟਪਕੀ ਹੁਈ ਬੂਂਦ ਮੇਂ ਪਰਿਵਰ੍ਤਿਤ ਕਿਯਾ, ਫਿਰ ਉਸ ਬੂਂਦ ਕੋ ਲੋਥਡੇ਼ ਕਾ ਸ੍ਵਰੂਪ ਦਿਯਾ, ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਤ ਲੋਥਡ਼ੇ ਕੋ ਬੋਟੀ ਬਨਾ ਦਿਯਾ ਫਿਰ ਬੋਟੀ ਕੀ ਹਡਿਡਯਾਂ ਬਨਾਈ, ਫਿਰ ਹਡ੍ਰਿ਼ਡ਼ਯੋਂ ਪਰ ਮਾਂਸ ਚਢ਼ਾਯਾ ਫਿਰ ਉਸੇ ਏਕ ਦੂਸਰਾ ਹੀ ਰਚਨਾ ਬਨਾ ਕਰ ਖਡਾ਼ ਕਿਯਾ ਬਸ ਬਡ਼ਾ ਹੀ ਬਰਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਲ੍ਲਾਹ: ਸਬ ਕਾਰੀਗਰੋਂ ਸੇ ਅਚ੍ਛਾ ਕਾਰੀਗਰ‘‘ ।(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ:23 ਆਯਾਤ .12 ਸੇ 14 )

ਇਨ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆਯਤੋਂ ਮੇਂ ਅਲ੍ਲਾਹ ਤਆਲਾ ਫ਼ਰਮਾਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਮਾਨਵ ਕੋ ਦ੍ਰਵ ਕੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮ ਮਾਤ੍ਰਾ ਸੇ ਬਨਾਯਾ ਗਯਾ ਅਥਵਾ ਸਰਜਿਤ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ, ਜਿਸੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ:Rest ਸ੍ਥਲ ਮੇਂ ਰਖ ਦਿਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ ਯਹ ਦ੍ਰਵ ਉਸ ਸ੍ਥਲ ਪਰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਸੇ ਚਿਪਟਾ ਰਹਤਾ ਹੈ। ਯਾਨਿ ਸ੍ਥਾਪਿਤ ਅਵਸ੍ਥਾ ਮੇਂ, ਔਰ ਇਸੀ ਅਵਸ੍ਥਾ ਕੇ ਲਿਯੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ‘ਕ਼ਰਾਰ ਏ ਮਕੀਨ‘ ਕਾ ਗਦ੍ਯਾਂਸ਼ ਅਵਤਰਿਤ ਹੁਆ ਹੈ। ਮਾਤਾ ਕੇ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯ ਕੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿਸ੍ਸੇ ਕੋ ਰੀਢ਼ ਕੀ ਹਡਡ਼ੀ ਔਰ ਕਮਰ ਕੇ ਪਟਠੋਂ ਕੀ ਬਦੌਲਤ ਕਾਫ਼ੀ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋਤੀ ਹੈਂ ਉਸ ਭ੍ਰੂਣ ਕੋ ਅਨਨ੍ਯ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਾ‘‘ ਪ੍ਰਜਨਨ ਥੈਲੀ:Amniotic Sac ਸੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋਤੀ ਹੈ ਜਿਸਮੇਂ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦ੍ਰਵ Amnioic Fluid ਭਰਾ ਹੋਤਾ ਹੈ ਅਤ: ਸਿਦ੍ਧ ਹੁਆ ਕਿ ਮਾਤਾ ਕੇ ਗਰ੍ਭ ਮੇਂ ਏਕ ਐਸਾ ਸ੍ਥਲ ਹੈ ਜਿਸੇ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਾ ਦੀ ਗਈ ਹੈ।ਦ੍ਰਵ ਕੀ ਚਰ੍ਚਿਤ ਨ੍ਯੂਨਤਮ ਮਾਤ੍ਰਾ ‘ਅਲਕ਼ਹ‘ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਹੋਤੀ ਹੈ ਯਾਨਿ ਏਕ ਐਸੀ ਵਸ੍ਤੁ ਕੇ ਸ੍ਵਰੂਪ ਮੇਂ ਜੋ ‘‘ਚਿਮਟ ਜਾਨੇ‘‘ ਮੇਂ ਸਕ੍ਸ਼ਮ ਹੈ। ਇਸਕਾ ਤਾਤ੍ਪਰ੍ਯ ਜੋਂਕ ਜੈਸੀ ਕੋਈ ਵਸ੍ਤੁ ਭੀ ਹੈ। ਯਹ ਦੋਨੋਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਏਂ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕੇ ਆਧਾਰ ਪਰ ਸ੍ਵੀਕਰਤਿ ਕੇ ਯੋਗ੍ਯ ਹੈਂ ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਬਿਲ੍ਕੁਲ ਪ੍ਰਾਰਮ੍ਭਿਕ ਅਵਸ੍ਥਾ ਮੇਂ ਭ੍ਰੂਣ ਵਾਸ੍ਤਵ ਮੇਂ ਮਾਤਾ ਕੇ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯ ਕੀ ਭੀਤਰੀ ਦੀਵਾਰ ਸੇ ਚਿਮਟ ਜਾਤਾ ਹੈ ਜਬ ਕਿ ਉਸਕਾ ਬਾਹਰੀ ਸ੍ਵਰੂਪ ਭੀ ਕਿਸੀ ਜੋਂਕ ਕੇ ਸਮਾਨ ਹੋਤਾ ਹੈ।

ਇਸਕੀ ਕਾਰ੍ਯਪ੍ਰਣਾਲੀ ਜੋਂਕ ਕੀ ਤਰਹ ਹੀ ਹੋਤੀ ਹੈ ਕ੍ਯੋਂਕਿ, ਯਹ ‘ਆਵਲ ਨਾਲ‘‘ ਕੇ ਮਾਰ੍ਗ ਸੇ ਅਪਨੀ ਮਾਂ ਕੇ ਸ਼ਰੀਰ ਸੇ ਰਕ੍ਤ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰਤਾ ਔਰ ਉਸਸੇ ਅਪਨਾ ਆਹਾਰ ਲੇਤਾ ਹੈ। ‘ਅਲਕ਼ਹ‘ ਕਾ ਤੀਸਰਾ ਅਰ੍ਥ ਰਕ੍ਤ ਕਾ ਥਕ੍ਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਲਕ਼ਹ ਵਾਲੇ ਅਵਸ੍ਥਾ ਸੇ ਜੋ ਗਰ੍ਭ ਠਹਰਨੇ ਕੇ ਤੀਸਰੇ ਔਰ ਚੌਥੇ ਸਪ੍ਤਾਹ ਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋਤਾ ਹੈ ਬਂਦ ਧਮਨਿਯੋਂ ਮੇਂ ਰਕ੍ਤ ਜਮਨੇ ਲਗਤਾ ਹੈ।

ਅਤ ਭ੍ਰੂਣ ਕਾ ਸ੍ਵਰੂਪ ਕੇਵਲ ਜੋਂਕ ਜੈਸਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹਤਾ ਬਲ੍ਕਿ ਵਹ ਰਕ੍ਤ ਕੇ ਥਕ੍ਕੇ ਜੈਸਾ ਭੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਨੇ ਲਗਤਾ ਹੈ। ਅਬ ਹਮ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਦ੍ਵਾਰਾ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤ ਜ੍ਞਾਨ ਔਰ ਸਦਿਯੋਂ ਕੇ ਸਂਧਂਰ੍ਸ਼ ਕੇ ਬਾਦ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਦ੍ਵਾਰਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਆਧੁਨਿਕ ਜਾਨਕਾਰਿਯੋਂ ਕੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰੇਂਗੇ। 1677 ਈ0 ਹੇਮ ਔਰ ਲ੍ਯੂਨਹੌਕ ਐਸੇ ਦੋ ਪ੍ਰਥਮ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਥੇ ਜਿਨ੍ਹੋਂਨੇ ਖੁਰ੍ਦਬੀਨ: Microscope ਸੇ ਵੀਰ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਣੁਓਂ ਕਾ ਅਧ੍ਯਯਨ ਕਿਯਾ ਥਾ। ਉਨਕਾ ਵਿਚਾਰ ਥਾ ਕਿ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਣੁਓਂ ਕੀ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ ਕੋਸ਼ਿਕਾ ਮੇਂ ਏਕ ਛੋਟਾ ਸਾ ਮਾਨਵ ਮੌਜੂਦ ਹੋਤਾ ਹੈ ਜੋ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯ ਮੇਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਤਾ ਹੈ ਔਰ ਏਕ ਨਵਜਾਤ ਸ਼ਿਸ਼ੁ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਰਸ਼੍ਟਿਕੋਣ ਕੋ ,ਛਿਦ੍ਰਣ ਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤ:Perforation Theory ਭੀ ਕਹਾ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਕੁਛ ਦਿਨੋਂ ਕੇ ਬਾਦ ਜਬ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕੋਂ ਨੇ ਯਹ ਖੋਜ ਨਿਕਾਲਾ ਕਿ ਮਹਿਲਾਓਂ ਕੇ ਅਣ੍ਡਾਣੁ, ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਣੁ ਕੋਸ਼ਿਕਾਓਂ ਸੇ ਕਹੀਂ ਅਧਿਕ ਬਡੇ਼ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਤੋ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਜ੍ਞ ਡੀ ਗ੍ਰਾਫ਼ ਸਹਿਤ ਕਈ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕੋਂ ਨੇ ਯਹ ਸਮਝਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਯਾ ਕਿ ਅਣ੍ਡੇ ਕੇ ਅਂਦਰ ਹੀ ਮਾਨਵੀਯ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮ ਅਵਸ੍ਥਾ ਮੇਂ ਪਾਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਇਸਕੇ ਕੁਛ ਔਰ ਦਿਨੋਂ ਬਾਦ, 18 ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਮੇਂ ਮੋਪੇਸ਼ਸ:ਉਂਨਚਮਪਜਪਨੇਣ੍ ਨਾਮਕ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਨੇ ਉਪਰੋਕ੍ਤ ਦੋਨੋਂ ਵਿਚਾਰੋਂ ਕੇ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ ਇਸ ਦਰਸ਼੍ਟਿਕੋਣ ਕਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਿਯਾ ਕਿ, ਕੋਈ ਬਚ੍ਚਾ ਅਪਨੀ ਮਾਤਾ ਔਰ ਪਿਤਾ ਦੋਨੋਂ ਕੀ ‘ਸਂਯੁਕ੍ਤ ਵਿਰਾਸਤ:Joint inheritance ਕਾ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਿ ਹੋਤਾ ਹੈ । ਅਲਕ਼ਹ ਪਰਿਵਰ੍ਤਿਤ ਹੋਤਾ ਹੈ ਔਰ ‘‘ਮਜ਼ਗ਼ਤਾ‘‘ ਕੇ ਸ੍ਵਰੂਪ ਮੇਂ ਆਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਕਾ ਅਰ੍ਥ ਹੈ ਕੋਈ ਵਸ੍ਤੁ ਜਿਸੇ ਚਬਾਯਾ ਗਯਾ ਹੋ ਯਾਨਿ ਜਿਸ ਪਰ ਦਾਂਤੋਂ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਂ ਔਰ ਕੋਈ ਐਸੀ ਵਸ੍ਤੁ ਹੋ ਜੋ ਚਿਪਚਿਪੀ (ਲਸਦਾਰ) ਔਰ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮ ਹੋਂ, ਜੈਸੇ ਚ੍ਯੁਂਗਮ ਕੀ ਤਰਹ ਮੁਂਹ ਮੇਂ ਰਖਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਹੋ। ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਆਧਾਰ ਪਰ ਯਹ ਦੋਨੋਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਏਂ ਸਟੀਕ ਹੈਂ। ਪ੍ਰੋਫ਼ੇਸਰ ਕੈਥਮੂਰ ਨੇ ਪ੍ਲਾਸ੍ਟੋ ਸੇਨ: ਰਬਰ ਔਰ ਚ੍ਯੁਂਗਮ ਜੈਸੇ ਦ੍ਰਵ ,ਕਾ ਏਕ ਟੁਕਡ਼ਾ ਲੇਕਰ ਉਸੇ ਪ੍ਰਾਰਮ੍ਭਿਕ ਅਵਧਿ ਵਾਲੇ ਭ੍ਰੂਣ ਕਾ ਸ੍ਵਰੂਪ ਦਿਯਾ ਔਰ ਦਾਂਤੋਂ ਸੇ ਚਬਾਕਰ ‘ਮਜ਼ਗਾ‘ ਮੇਂ ਪਰਿਵਰ੍ਤਿਤ ਕਰ ਦਿਯਾ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਾਯੋਗਿਕ ‘ਮਜ਼ਗ਼ਾ‘ ਕੀ ਸਂਰਚਨਾ ਕੀ ਤੁਲਨਾ ਪ੍ਰਾਰਮ੍ਭਿਕ ਭੂ੍ਰਣ:Foetus ਕੇ ਚਿਤ੍ਰੋਂ ਸੇ ਕੀ ਇਸ ਪਰ ਮੌਜੂਦ ਦਾਂਤੋਂ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਮਾਨਵੀਯ ‘ਮਜ਼ਗ਼ਾ ਪਰ ਪਡ਼ੇ ਕਾਯਖਣ੍ਡ:Somites ਕੇ ਸਮਾਨ ਥੇ ਜੋ ਗਰ੍ਭ ਮੇਂ ‘ਮੇਰੂਦਣ੍ਡ:Spinal Cord ਕੇ ਪ੍ਰਾਰਿਮ੍ਭਕ ਸ੍ਵਰੂਪ ਕੋ ਦਰ੍ਸ਼ਾਤੇ ਹੈਂ।

ਅਗਲੇ ਚਰਣ ਮੇਂ ਯਹ ਮਜ਼ਗ਼ਾ ਪਰਿਵਰ੍ਤਿਤ ਹੋਕਰ ਹਡ਼ਡਿਯੋਂ ਕਾ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰ ਲੇਤਾ ਹੈ। ਉਨ ਹਡ੍ਰਡਿਯੋਂ ਕੇ ਗਿਰ੍ਦ ਨਰਮ ਔਰ ਬਾਰੀਕ ਮਾਂਸ ਯਾ ਪਟਠੋਂ ਕਾ ਗ਼ਿਲਾਫ਼ (ਖੋਲ) ਹੋਤਾ ਹੈ ਫ਼ਿਰ ਅਲ੍ਲਾਹ ਤਆਲਾ ਉਸੇ ਏਕ ਬਿਲ੍ਕੁਲ ਹੀ ਅਲਗ ਜੀਵ ਕਾ ਰੂਪ ਦੇ ਦੇਤਾ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ ਮੇਂ ਥੌਮਸ ਜਿਫ਼ਰ੍ਸਨ ਵਿਸ਼੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਲਯ, ਫ਼ਿਲਾਡੋਲ੍ਫ਼ਿਯਾ ਕੇ ਉਦਰ ਵਿਭਾਗ ਮੇਂ ਅਧ੍ਯਕ੍ਸ਼, ਦਨ੍ਤ ਸਂਸ੍ਥਾਨ ਕੇ ਨਿਦੇਸ਼ਕ ਔਰ ਅਧਿਕਰਤ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਪ੍ਰੋਫ਼ੇਸਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਜੌਂਸ ਸੇ ਕਹਾ ਗਯਾ ਕਿ ਵਹ ਭੂ੍ਰਣ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕੇ ਸਂਦਰ੍ਭ ਸੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੀ ਆਯਤੋਂ ਕੀ ਸਮੀਕ੍ਸ਼ਾਕਰੇਂ। ਪਹਲੇ ਤੋ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਯਹ ਕਹਾ ਕਿ ਕੋਈ ਅਸਂਖ੍ਯ ਪ੍ਰਜਨਨ ਚਰਣੋਂ ਕੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਕਰਨੇ ਵਾਲੀ ਕ਼ੁਰਆਨੀ ਆਯਤੇਂ ਕਿਸੀ ਭੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੇ ਸਹਮਤਿ ਕਾ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਤੀਂ ਔਰ ਹੋ ਸਕਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪੈਗਮ੍ਬਰ ਮੁਹਮ੍ਮਦ ਸ.ਅ.ਵ. ਕੇ ਪਾਸ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ਼ਾਲੀ ਖੁਰ੍ਦਬੀਨ Microscope ਰਹਾ ਹੋ। ਜਬ ਉਨ੍ਹੇਂ ਯਹ ਯਾਦ ਦਿਲਾਯਾ ਗਯਾ ਕਿ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕਾ ਨਜ਼ੂਲ ਅਵਤਰਣ 1400 ਵਰ੍ਸ਼ ਪਹਲੇ ਹੁਆ ਥਾ ਔਰ ਵਿਸ਼੍ਵ ਕੀ ਪਹਲੀ ਖੁ਼ਰ੍ਦਬੀਨ Microscope ਭੀ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹਮ੍ਮਦ ਸ.ਅ.ਵ. ਕੇ ਸੈਂਕਡੋਂ ਵਰ੍ਸ਼ ਬਾਦ ਅਵਿਸ਼੍ਕਰਤ ਹੁਈ ਥੀ ਤੋ ਪ੍ਰੋਫ਼ੇਸਰ ਜੌਂਸ ਹਂਸੇ ਔਰ ਯਹ ਸ੍ਵੀਕਾਰ ਕਿਯਾ ਕਿ ਪਹਲੀ ਅਵਿਸ਼੍ਕਰਤ ਖ਼ੁਰ੍ਦਬੀਨ ਭੀ ਦਸ ਗੁਣਾ ਜ਼੍ਯਾਦਾ ਬਡ਼ਾ ਸ੍ਵਰੂਪ ਦਿਖਾਨੇ ਮੇਂ ਸਮਕ੍ਸ਼ ਨਹੀਂ ਥੀ ਔਰ ਉਸਕੀ ਸਹਾਯਤਾ ਸੇ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮ ਦਰਸ਼੍ਯ ਕੋ ਸ੍ਪਸ਼੍ਟ ਰੂਪ ਮੇਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਥਾ। ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਤ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਕਹਾ: ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਮੁਝੇ ਇਸ ਸਂਕਲ੍ਪਨਾ ਮੇਂ ਕੋਈ ਵਿਵਾਦ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇਤਾ ਕਿ ਜਬ ਪੈਗ਼ਮ੍ਬਰ ਮੋਹਮ੍ਮਦ ਸ0ਅ0ਵ0 ਨੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੀ ਅਯਤੇਂ ਪਢ਼ੀਂ ਤੋ ਉਸ ਸਮਯ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਨੀਯ ਤੌਰ ਪਰ ਕੋਈ ਆਸਮਾਨੀ (ਇਲ੍ਹਾਮੀ )ਸ਼ਕ੍ਤਿ ਭੀ ਸਾਥ ਮੇਂ ਕਾਮ ਕਰ ਰਹੀ ਥੀ।

ਡ਼ੌ. ਕੈਥਮੂਰ ਕਾ ਕਹਨਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਜਨਨ ਵਿਕਾਸ ਕੇ ਚਰਣੋਂ ਕਾ ਜੋ ਵਰ੍ਗੀਕਰਣ ਸਾਰੀ ਦੁਨਿਯਾ ਮੇਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ, ਆਸਾਨੀ ਸੇ ਸਮਝ ਮੇਂ ਆਨੇ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਉਸਮੇਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ ਚਰਣ ਕੋ ਏਕ ਸਂਖ੍ਯਾ ਦ੍ਵਾਰਾ ਪਹਚਾਨਾ ਜਾਤਾ ਹੈ ਜੈਸੇ ਚਰਣ ਸਂਖ੍ਯਾ,,1, ਚਰਣ ਸਂਖ੍ਯਾ,,2 ਆਦਿ। ਦੂਸਰੀ ਓਰ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਨੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਕੇ ਚਰਣੋਂ ਕਾ ਜੋ ਵਿਭਾਜਨ ਕਿਯਾ ਹੈ ਉਸਕਾ ਆਧਾਰ ਪਰਥਕ ਔਰ ਆਸਾਨੀ ਸੇ ਚਿਨ੍ਹਿਤ ਕਰਨੇ ਯੋਗ੍ਯ ਅਵਸ੍ਥਾ ਯਾ ਸਂਰਚਨਾ ਪਰ ਹੈਂ ਯਹੀ ਵਹ ਚਰਣ ਹੈਂ, ਜਿਨਸੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਜਨਨ ਏਕ ਕੇ ਬਾਦ ਏਕ ਗ਼ੁਜਰਤਾ ਹੈ ਇਸਕੇ ਅਲਾਵਾ ਯਹ ਅਵਸ੍ਥਾਏਂ (ਸਂਰਚਨਾਏਂ) ਜਨ੍ਮ ਸੇ ਪੂਰ੍ਵ, ਵਿਕਾਸ ਕੇ ਵਿਭਿਨ੍ਨ ਚਰਣੋਂ ਕਾ ਨੇਤਰਤ੍ਵ ਕਰਤੀਂ ਹੈਂ ਔਰ ਐਸੀ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਏ ਉਪ੍ਲਬ੍ਧ ਕਰਾਤੀਂ ਹੈਂ ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਊਂਚੇ ਸ੍ਤਰ ਕੀ ਤਥਾ ਸਮਝਨੇ ਯੋਗ੍ਯ ਹੋਨੇ ਕੇ ਸਾਥ ਸਾਥ ਵ੍ਯਵਹਾਰਿਕ ਮਹਤ੍ਵ ਭੀ ਰਖਤੀਂ ਹੈਂ। ਮਾਤਰ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯ ਮੇਂ ਮਾਨਵੀਯ ਪ੍ਰਜਨਨ ਵਿਕਾਸ ਕੇ ਵਿਭਿਨ੍ਨ ਚਰਣੋਂ ਕੀ ਚਰ੍ਚਾ ਨਿਮ੍ਨਲਿਖਿਤ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆਯਤੋਂ ਮੇਂ ਭੀ ਸਮਝੀ ਜਾ ਸਕਤੀ ਹੈਂ:

‘‘ਕ੍ਯਾ ਵਹ ਏਕ ਤੁਚ੍ਛ ਪਾਨੀ ਕਾ ਵੀਰ੍ਯ ਨ ਥਾ ਜੋ (ਮਾਤਰ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯ ਮੇਂ ) ਟਪਕਾਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ ? ਫ਼ਿਰ ਵਹ ਏਕ ਥਕ੍ਕਾ ਬਨਾ ਫਿਰ ਅਲ੍ਲਾਹ ਨੇ ਉਸਕਾ ਸ਼ਰੀਰ ਬਨਾਯਾ ਔਰ ਉਸਕੇ ਅਂਗ ਠੀਕ ਕਿਯੇ ਫਿਰ ਉਸਸੇ ਮਰ੍ਦ ਔਰ ਔਰਤ ਕੀ ਦੋ ਕ਼ਿਸਮੇਂ ਬਨਾਈ । ਅਲ-ਕੁਰਆਨ ਸੂਰੇ:75, ਆਯਤ 37 ਸੇ 39

‘‘ਜਿਸਨੇ ਤੁਝੇ ਪੈਦਾ ਕਿਯਾ, ਤੁਝੇ ਆਕਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ (ਨਕ-ਸਕ) ਸੇ ਠੀਕ ਕਿਯਾ , ਤੁਝੇ ਉਚਿਤ ਅਨੁਪਾਤ ਮੇਂ ਬਨਾਯਾ ਔਰ ਜਿਸ ਸ੍ਵਰੂਪ ਮੇਂ ਚਾਹਾ ਤੁਝੇ ਜੋਡ਼ ਕਰ ਤੈਯਾਰ ਕਿਯਾ।‘‘(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ 82 ਆਯਾਤ 7 ਸੇ 8 )

( ਵਿਡਿਯੋ ਸੇ ਸਮਝੇਂ http://www.youtube.com/watch?v=PpvlNXD-ybI )

ਅਰ੍ਦ੍ਧ ਨਿਰ੍ਮਿਤ ਏਂਵ ਅਰ੍ਦ੍ਧ ਅਨਿਰ੍ਮਿਤ ਗਰ੍ਭਸ੍ਥ ਭ੍ਰੂਣ

ਅਗਰ ‘ਮਜ਼ਗ਼ਾ‘ ਕੀ ਅਵਸ੍ਥਾ ਪਰ ਗਰ੍ਭਸ੍ਥ ਭ੍ਰੂਣ ਬੀਚ ਸੇ ਕਾਟਾ ਜਾਏ ਔਰ ਉਸਕੇ ਅਂਦਰੂਨੀ ਭਾਗੋਂ ਕਾ ਅਧ੍ਯਯਨ ਕਿਯਾ ਜਾਏ ਤੋ ਹਮੇਂ ਸ੍ਪਸ਼੍ਟ ਰੂਪ ਸੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏਗਾ ਕਿ (ਮਜ਼ਗ਼ਾ ਕੇ ਭੀਤਰੀ ਅਂਗੋਂ ਮੇਂ ਸੇ ) ਅਧਿਕਤਰ ਪੂਰੀ ਤਰਹ ਬਨ ਚੁਕੇ ਹੈਂ ਜਬ ਕਿ ਸ਼ੇਸ਼ ਅਂਗ ਅਪਨੇ ਨਿਰ੍ਮਾਣ ਕੇ ਚਰਣੋਂ ਸੇ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੇ ਹੈਂ। ਪ੍ਰੋਫ਼ੇਸਰ ਜੌਂਸ ਕਾ ਕਹਨਾ ਹੈ ਕਿ ਅਗਰ ਹਮ ਪੂਰੇ ਗਰ੍ਭਸ੍ਥ ਭ੍ਰੂਣ ਕੋ ਏਕ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਬਯਾਨ ਕਰੇਂ ਤੋ ਹਮ ਕੇਵਲ ਉਸੀ ਹਿਸ੍ਸੇ ਕੀ ਬਾਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਂਗੇ ਜਿਸਕਾ ਨਿਰ੍ਮਾਣ ਪੂਰਾ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ ਔਰ ਅਗਰ ਹਮ ਉਸੇ ਅਰ੍ਦ੍ਧ ਨਿਰ੍ਮਿਤ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ ਕਹੇਂ ਤੋ ਫਿਰ ਹਮ ਗਰ੍ਭਸ੍ਥ ਭ੍ਰੂਣ ਕੇ ਉਨ ਭਾਗੋਂ ਕਾ ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋਂਗੇ ਜੋ ਅਭੀ ਪੂਰੀ ਤਰਹ ਸੇ ਨਿਰ੍ਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁਏ ਬਲ੍ਕਿ ਨਿਰ੍ਮਾਣ ਕੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਯਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੈਂ। ਅਬ ਸਵਾਲ ਯਹ ਉਠਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਅਵਸਰ ਪਰ ਗਰ੍ਭਸ੍ਥ ਭ੍ਰੂਣ ਕੋ ਕ੍ਯਾ ਸਮ੍ਬੋਧਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਯੇ? ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ ਯਾ ਅਰ੍ਦ੍ਧ ਨਿਰ੍ਮਿਤ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ ਗਰ੍ਭਸ੍ਥ, ਭੁ੍ਰਣ ਕੇ ਵਿਕਾਸ ਕੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਯਾ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਜੋ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਹਮੇਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਨੇ ਦੀ ਹੈ ਉਸਸੇ ਬੇਹਤਰ ਕੋਈ ਅਨ੍ਯ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਸਮ੍ਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਇਸ ਚਰਣ ਕੋ ‘ਅਰ੍ਦ੍ਧ‘ ਨਿਰ੍ਮਿਤ ਅਰ੍ਦ੍ਧ ਅਨਿਰ੍ਮਿਤ‘ ਕੀ ਸਂਜ੍ਞਾ ਦੇਤਾ ਹੈ। ਨਿਮ੍ਨ੍ਲਿਖਿਤ ਆਯਤੋਂ ਕਾ ਆਸ਼ਯ ਦੇਖਿਏ:

‘‘ਲੋਗੋਂ! ਅਗਰ ਤੁਮ੍ਹੇਂ ਜੀਵਨ ਕੇ ਬਾਦ ਮਰਤ੍ਯੁ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਕੁਛ ਸ਼ਕ ਹੈ ਤੋ ਤੁਮ੍ਹੇਂ ਮਾਲੂਮ ਹੋ ਕਿ ਹਮ ਨੇ ਤੁਮਕੋ ਮਿਟ੍ਠੀ ਸੇ ਪੈਦਾ ਕਿਯਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀਰ੍ਯ ਸੇ, ਫਿਰ ਰਕ੍ਤ ਕੇ ਥਕ੍ਕੇ ਸੇ, ਫਿਰ ਮਾਂਸ ਕੀ ਬੋਟੀ ਸੇ ਜੋ ਸ੍ਵਰੂਪ ਵਾਲੀ ਭੀ ਹੋਤੀ ਹੈ ਔਰ ਬੇਰੂਪ ਭੀ, ਯਹ ਹਮ ਇਸਲਿਯੇ ਬਤਾ ਰਹੇ ਹੈਂ ਤਾਕਿ ਤੁਮ ਪਰ ਯਰ੍ਥਾਥ ਸ੍ਪਸ਼੍ਟ ਕਰੇਂ। ਹਮ ਜਿਸ (ਵੀਰ੍ਯ) ਕੋ ਚਾਹਤੇ ਹੈਂ ਏਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਵਧਿ ਤਕ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯ ਮੇਂ ਠਹਰਾਏ ਰਖਤੇ ਹੈਂ। ਫਿਰ ਤੁਮ ਕੋ ਏਕ ਬਚ੍ਚੇ ਕੇ

ਸ੍ਵਰੂਪ ਮੇਂ ਨਿਕਾਲ ਲਾਤੇ ਹੈਂ (ਫਿਰ ਤੁਮ੍ਹਾਰੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ) ਤਾਕਿ ਤੁਮ ਅਪਨੀ ਜਵਾਨੀ ਕੋ ਪਹੁਂਚੋ‘‘ ।(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ 22 ਆਯਤ .5 )

ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਦਰਸ਼੍ਟਿਕੋਣ ਸੇ ਹਮ ਜਾਨਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਗਰ੍ਭਸ੍ਥ ਭ੍ਰੂਣ ਵਿਕਾਸ ਕੇ ਇਸ ਪ੍ਰਾਰਮ੍ਭਿਕ ਚਰਣ ਮੇਂ ਕੁਛ ਵੀਰ੍ਯ ਐਸੇ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਜੋ ਏਕ ਪਰਥਕ ਸ੍ਵਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰ ਚੁਕੇ ਹੈਂ, ਜਬਕਿ ਕੁਛ ਸ੍ਖਲਿਤ ਵੀਰ੍ਯ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੁਲਨਾਤ੍ਮਕ ਸ੍ਵਰੂਪ ਮੇਂ ਆਏ ਨਹੀਂ ਹੋਤੇ । ਯਾਨਿ ਕੁਛ ਅਂਗ ਬਨ ਚੁਕੇ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਕੁਛ ਅਭੀ ਅਨਿਰ੍ਮਿਤ ਅਵਸ੍ਥਾ ਮੇਂ ਹੋਤੇ ਹੈਂ।

ਸੁਨਨੇ ਔਰ ਦੇਖਨੇ ਕੀ ਇਂਦ੍ਰਿਯਾ

ਮਾਂ ਕੇ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯ ਮੇਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਮਾਨਵੀਯ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ ਮੇਂ ਸਬ ਸੇ ਪਹਲੇ ਜੋ ਇਂਦ੍ਰਿਯ ਜਨ੍ਮ ਲੇਤੀ ਹੈ ਵਹ ਸ਼੍ਰਵਣ ਇਂਦ੍ਰਿਯਾਂ ਹੋਤੀ ਹੈ। 24 ਸਪ੍ਤਾਹ ਕੇ ਬਾਦ ਪਰਿਪਕ੍ਵ ਭ੍ਰੂਣ Mature Foetus ਆਵਾਜੇਂ ਸੁਨਨੇ ਕੇ ਯੋਗ੍ਯ ਹੋ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਗਰ੍ਭ ਕੇ 28 ਵੇਂ ਸਪ੍ਤਾਹ ਤਕ ਦਰਸ਼੍ਟਿ ਇਂਦ੍ਰਿਯਾਂ ਭੀ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ ਮੇਂ ਆ ਜਾਤੀ ਹੈਂ ਔਰ ਦਰਸ਼੍ਟਿਪਟਲ Retina ਰੌਸ਼ਨੀ ਕੇ ਲਿਯੇ ਅਨੁਭੂਤ ਹੋ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਯਾ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਯੂਂ ਫ਼ਰਮਾਤਾ ਹੈ:

‘‘ਫਿਰ ਉਸਕੋ ਨਕ - ਸਕ ਸੇ ਠੀਕ ਕਿਯਾ ਔਰ ਉਸਕੇ ਅਂਦਰ ਅਪਨੇ ਪ੍ਰਾਣ ਡਾਲ ਦਿਯੇ ਔਰ ਤੁਮ ਕੋ ਕਾਨ ਦਿਯੇ, ਆਂਖੇਂ ਦੀ ਔਰ ਦਿਲ ਦਿਯੇ, ਤੁਮ ਲੋਗ ਕਮ ਹੀ ਸ਼ੁਕ੍ਰਗੁਜ਼ਾਰ ਹੋਤੇ ਹੋ।‘‘(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ: 32 ਆਯਤ 9)

‘‘ਹਮ ਨੇ ਮਾਨਵ ਕੋ ਏਕ ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਵੀਰ੍ਯ ਸੇ ਪੈਦਾ ਕਿਯਾ ਤਾਕਿ ਉਸਕੀ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾ ਲੇਂ ਔਰ ਇਸ ਉਦ੍ਦੇਸ਼੍ਯ ਕੇ ਲਿਯੇ ਹਮ ਨੇ ਉਸੇ ਸੁਨਨੇ ਔਰ ਦੇਖਨੇ ਵਾਲਾ ਬਨਾਯਾ‘‘।(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ 76 ਆਯਤ .2)

‘‘ਵਹ ਅਲ੍ਲਾਹ ਹੀ ਤੋ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਤੁਮ੍ਹੇਂ ਦੇਖਨੇ ਔਰ ਸੁਨਨੇ ਕੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿਯਾਂ ਦੀਂ ਔਰ ਸੋਚਨੇ ਕੋ ਦਿਲ ਦਿਯੇ ਮਗਰ ਤੁਮ ਲੋਗ ਕਮ ਹੀ ਸ਼ੁਕ੍ਰਗੁਜ਼ਾਰ ਹੋਤੇ ਹੋ।‘‘(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ:ਸੂਰ23 ਆਯਤ 78 )

ਧ੍ਯਾਨ ਦੀਜਿਯੇ ਕਿ ਤਮਾਮ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆਯਤੋਂ ਮੇਂ ਸ਼੍ਰਵਣ-ਇਂਦ੍ਰਿਯ ਕੀ ਚਰ੍ਚਾ ਦਰਸ਼੍ਟਿ-ਇਂਦ੍ਰਿਯ ਸੇ ਪਹਲੇ ਆਯੀ ਹੁਈ ਹੈ ਇਸਸੇ ਸਿਦ੍ਵ ਹੁਆ ਕਿ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਦ੍ਵਾਰਾ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਏਂ, ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਜਨਨ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਮੇਂ ਹੋਨੇ ਵਾਲੇ ਸ਼ੋਧ ਔਰ ਖੋਜੋਂ ਸੇ ਪੂਰੀ ਤਰਹ ਮੇਲ ਖਾਤੇ ਹੈਂ ਯਾ ਸਮਾਨ ਹੈ।

ਸਾਰ੍ਵਜਨਿਕ ਵਿਜ੍ਞਾਨ

General Science

ਉਂਗਲ-ਚਿਨ੍ਹ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ; (Finger Prints)

‘‘ਕ੍ਯਾ ਮਾਨਵ ਯਹ ਸਮਝ ਰਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹਮ ਉਸਕੀ ਹਡ਼ਡਿਯੋਂ ਕੋ ਏਕਤ੍ਰਿਤ ਨ ਕਰ ਸਕੇਂਗੇ ? ਕ੍ਯੋਂ ਨਹੀਂ ? ਹਮ ਤੋ ਉਸਕੀ ਉਂਗਲਿਯੋਂ ਕੇ ਪੋਰ õ ਪੋਰ ਤਕ ਠੀਕ ਬਨਾ ਦੇਨੇ ਕਾ ਪ੍ਰਭੁਤ੍ਵ ਰਖਤੇ ਹੈਂ।‘‘(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ:75 ਆਯਤ. 3 ਸੇ 4)

ਕਾਫ਼ਿਰ ਯਾ ਗੈ਼ਰ ਮੁਸ੍ਲਿਮ ਆਪਤ੍ਤਿ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਜਬ ਕੋਈ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਮਰਤ੍ਯੁ ਕੇ ਬਾਦ ਮਿਟਟੀ ਮੇਂ ਮਿਲ ਜਾਤਾ ਹੈ ਔਰ ਉਸਕੀ ਹਡ਼ਡਿਯਾਂ ਤਕ ਖ਼ਾਕ ਮੇਂ ਮਿਲ ਜਾਤੀ ਹੈਂ ਤੋ ਯਹ ਕੈਸੇ ਸਮ੍ਭਵ ਹੈ ਕਿ ‘‘ਕ਼ਯਾਮਤ ਕੇ ਦਿਨ ਉਸਕੇ ਸ਼ਰੀਰ ਕਾ ਏਕ - ਏਕ ਅਂਸ਼ ਪੂਨ ਏਕਤ੍ਰਿਤ ਹੋ ਕਰ ਪਹਲੇ ਵਾਲੀ ਜੀਵਿਤ ਅਵਸ੍ਥਾ ਮੇਂ ਵਾਪਿਸ ਆਜਾਏ ? ਔਰ ਅਗਰ ਐਸਾ ਹੋ ਭੀ ਗਯਾ ਤੋ ਕ਼ਯਾਮਤ ਕੇ ਦਿਨ ਉਸ ਵ੍ਯਾਕ੍ਤਿ ਕੀ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਪਹਚਾਨ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੋਗੀ ? ਅਲ੍ਲਾਹ ਤਆਲਾ ਨੇ ਉਪਰ੍ਯੁਕ੍ਤ ਪਵਿਤ੍ਰ

ਆਯਤ ਮੇਂ ਇਸ ਆਪਤ੍ਤਿ ਕਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ੍ਪਸ਼੍ਟ ਉਤ੍ਤਰ ਦੇਤੇ ਹੁਏ ਕਹਾ ਹੈ ਕਿ ਵਹ (ਅਲ੍ਲਾਹ) ਸਿਰ੍ਫ ਇਸੀ ਪਰ ਪ੍ਰਭੁਤ੍ਵ (ਕੁਦਰਤ)ਨਹੀਂ ਰਖਤਾ ਕੀ ਚੂਰ -ਚੂਰ ਹਡ਼ਡਿਯੋਂ ਕੋ ਵਾਪਿਸ ਏਕਤ੍ਰਿਤ ਕਰ ਦੇ ਬਲ੍ਕਿ ਇਸ ਪਰ ਭੀ ਪ੍ਰਭੁਤ੍ਵ ਰਖਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹਮਾਰੀ ਉਂਗਲਿਯੋਂ ਕੀ ਪੋਰੋਂ ਤਕ ਕੋ ਦੁਬਾਰਾ ਸੇ ਪਹਲੇ ਵਾਲੀ ਅਵਸ੍ਥਾ ਮੇਂ ਠੀਕ - ਠੀਕ ਪਰਿਵਰ੍ਤਿਤ ਕਰ ਦੇ।

ਸਵਾਲ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਜਬ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮਾਨਵੀਯ ਮੌਲਿਕਤਾ ਕੇ ਪਹਚਾਨ ਕੀ ਬਾਤ ਕਰ ਰਹਾ ਹੈ ਤੋ ‘ਉਂਗਲਿਯੋਂ ਕੇ ਪੋਰੋਂ, ਕੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਰ੍ਚਾ ਕ੍ਯੋਂ ਕਰ ਰਹਾ ਹੈ? ਸਰ ਫ੍ਰਾਂਸ ਗੌਲ੍ਟ ਕੀ ਤਹਕ਼ੀਕ਼ ਕੇ ਬਾਦ 1880 ਈ0 ਮੇਂ ਉਂਗਲ - ਚਿਨ੍ਹ Finger Prints ਕੋ ਪਹਚਾਨ ਕੇ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਵਿਧਿ ਕਾ ਦਰ੍ਜਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੁਆ ਆਜ ਹਮ ਯਹ ਜਾਨਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਇਸ ਸਂਸਾਰ ਮੇਂ ਕਿਸੀ ਦੋ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਕੇ ਉਂਗਲ - ਚਿਨ੍ਹ ਕਾ ਨਮੂਨਾ ਸਮਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਤਾ। ਯਹਾਂ ਤਕ ਕਿ ਹਮਸ਼ਕ੍ਲ ਜੁਡ਼ੁਵਾਂ ਭਾਈ ਬਹਨੋਂ ਕਾ ਭੀ ਨਹੀਂ, ਯਹੀ ਕਾਰਣ ਹੈ ਕਿ ਆਜ ਤਮਾਮ ਵਿਸ਼੍ਵ ਮੇਂ ਅਪਰਾਧਿਯੋਂ ਕੀ ਪਹਚਾਨ ਕੇ ਲਿਯੇ ਉਨਕੇ ਉਂਗਲ ਚਿਨ੍ਹ ਕਾ ਹੀ ਉਪਯੋਗ ਕਿਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ।

ਕ੍ਯਾ ਕੋਈ ਬਤਾ ਸਕਤਾ ਹੈ ਕਿ ਆਜ ਸੇ 1400 ਵਰ੍ਸ਼ ਪਹਲੇ ਕਿਸਕੋ ਉਂਗਲ ਚਿਨ੍ਹੋਂ ਕੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਔਰ ਉਸਕੀ ਮੌਲਿਕਤਾ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਮਾਲੂਮ ਥਾ? ਯਕ਼ੀਨਨ ਐਸਾ ਜ੍ਞਾਨ ਰਖਨੇ ਵਾਲੀ ਜ਼ਾਤ ਅਲ੍ਲਾਹ ਤਆਲਾ ਕੇ ਸਿਵਾ ਕਿਸੀ ਔਰ ਕੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਤੀ।

ਤ੍ਵਚਾ ਮੇਂ ਦਰ੍ਦ ਕੇ ਅਭਿਗ੍ਰਾਹਕ Receptors

ਪਹਲੇ ਯਹ ਸਮਝਾ ਜਾਤਾ ਥਾ ਕਿ ਅਨੁਭੂਤਿਯਾਂ ਔਰ ਦਰ੍ਦ ਕੇਵਲ ਦਿਮਾਗ਼ ਪਰ ਨਿਰ੍ਭਰ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਅਲਬਤ੍ਤਾ ਹਾਲ ਕੇ ਸ਼ੋਧ ਸੇ ਯਹ ਜਾਨਕਾਰੀ ਮਿਲੀ ਹੈ ਕਿ ਤ੍ਵਚਾ ਮੇਂ ਦਰ੍ਦ ਕੋ ਅਨੁਭੂਤ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ‘‘ਅਭਿਗ੍ਰਾਹਕ: Receptors ਹੋਤੇ ਹੈਂ। ਅਗਰ ਐਸੀ ਕੋਸ਼ਿਕਾਏਂ ਨ ਹੋਂ ਤੋ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਦਰ੍ਦ ਕੀ ਅਨੁਭੂਤਿ (ਮਹਸੂਸ) ਕਰਨੇ ਯੋਗ੍ਯ ਨਹੀਂ ਰਹਤਾ । ਜਬ ਕੋਈ ਡ਼ੌ. ਕਿਸੀ ਰੋਗੀ ਮੇਂ ਜਲਨੇ ਕੇ ਕਾਰਣ ਪਡ਼ਨੇ ਵਾਲੇ ਘਾਵੋਂ ਕੋ ਇਲਾਜ ਕੇ ਲਿਯੇ, ਪਰਖਤਾ ਹੈ ਤੋ ਵਹ ਜਲਨੇ ਕਾ ਤਾਪਮਾਨ ਮਾਲੂਮ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਯੇ: ਜਲੇ ਹੁਏ ਸ੍ਥਲ ਪਰ ਸੂਈ ਚੁਭੋਕਰ ਦੇਖਤਾ ਹੈ ਅਗਰ ਸੁਈ ਚੁਭਨੇ ਸੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਕੋ ਦਰ੍ਦ ਮਹਸੂਸ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਤੋ ਚਿਕਿਤ੍ਸਕ ਯਾ ਡੌਕ੍ਟਰ ਕੋ ਇਸ ਪਰ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਤਾ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਇਸਕਾ ਅਰ੍ਥ ਯਹ ਹੋਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਲਨੇ ਕਾ ਘਾਵ ਕੇਵਲ ਤ੍ਵਚਾ ਕੇ ਬਾਹਰੀ ਹਦ ਤਕ ਹੈ ਔਰ ਦਰ੍ਦ ਮਹਸੂਸ ਕਰਨੇ ਵਾਲੀ ਕੇਸ਼ਿਕਾਏਂ ਜੀਵਿਤ ਔਰ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਿਤ ਹੈਂ। ਇਸਕੇ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ ਅਗਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਕੋ ਸੁਈ ਚੁਭਨੇ ਪਰ ਦਰ੍ਦ ਅਨੁਭੂਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਤੋ ਯਹ ਚਿਂਤਾਜਨਕ ਸ੍ਥਿਤਿ ਹੋਤੀ ਹੈ ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਇਸਕਾ ਅਰ੍ਥ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਜਲਨੇ ਕੇ ਕਾਰਣ ਬਨਨੇ ਵਾਲੇ ਘਾਵ: ਜ਼ਖ਼੍ਮ ਕੀ ਗਹਰਾਈ ਅਧਿਕ ਹੈ ਔਰ ਦਰ੍ਦ ਮਹਸੂਸ ਕਰਨੇ ਵਾਲੀ ਕੋਸ਼ਿਕਾਏਂ ਭੀ ਮਰ ਚੁਕੀ ਹੈਂ।

‘‘ਜਿਨ ਲੋਗੋਂ ਨੇ ਹਮਾਰੀ ਆਯਤੋਂ ਕੋ ਮਾਨਨੇ ਸੇ ਇਨ੍ਕਾਰ ਕਰ ਦਿਯਾ ਉਨ੍ਹੇਂ ਨਿਸ੍ਸਂਦੇਹ, ਹਮ ਆਗ ਮੇਂ ਝੋਂਕੇਂਗੇ ਔਰ ਜਬ ਉਨਕੇ ਸ਼ਰੀਰ ਕੀ‘ ਤ੍ਵਚਾ: ਖਾਲ ਗਲ ਜਾਏਗੀ ਤੋ, ਉਸਕੀ ਜਗਹ ਦੂਸਰੀ ਤ੍ਵਚਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦੇਂਗੇ ਤਾਕਿ ਵਹ ਖੂ਼ਬ ਯਾਤਨਾ: ਅਜ਼ਾਬ ਕਾ ਸ੍ਵਾਦ ਚਖੇਂ ਅਲ੍ਲਾਹ ਬਡ਼ੀ ‘ਕੁ਼ਦਰਤ: ਪ੍ਰਭੁਤਾ‘‘ ਰਖਤਾ ਹੈ ਔਰ ਅਪਨੇ ਫੈ਼ਸਲੋਂ ਕੋ ਵ੍ਯਵਹਾਰ ਮੇਂ ਲਾਨੇ ਕਾ ‘ਵਿਜ੍ਞਾਨ: ਹਿਕ੍ਮਤ‘ ਭਲੀ ਭਾਂਤਿ ਜਾਨਤਾ ਹੈ।(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ:ਸੂਰ: 4 ਆਯਤ .56 )

ਥਾਈਲੈਣ੍ਡ ਮੇਂ – ਚਿਯਾਂਗ ਮਾਈ ਯੁਨੀਵਰ੍ਸਿਟੀ ਕੇ ਉਦਰ ਵਿਭਾਗ Department of Anatomy ਕੇ ਸਂਚਾਲਕ ਪ੍ਰੋਫ਼ੇਸਰ ਤੀਗਾਤਾਤ ਤੇਜਾਸਾਨ ਨੇ ਦਰ੍ਦ ਕੋਸ਼ਿਕਾਓਂ ਕੇ ਸਂਦਰ੍ਭ ਮੇਂ ਸ਼ੋਧ ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਮਯ ਖਰ੍ਚ ਕਿਯਾ ਪਹਲੇ ਤੋ ਉਨ੍ਹੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁਆ ਕਿ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕੁ਼ਰਆਨ ਨੇ 1400 ਵਰ੍ਸ਼ ਪਹਲੇ ਇਸ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਯਥਾਰ੍ਥ ਕਾ ਰਹਸ੍ਯ ਉਦਘਾਟਿਤ ਕਰ ਦਿਯਾ ਥਾ। ਫਿਰ ਇਸਕੇ ਬਾਦ ਜਬ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਉਪਰੋਕ੍ਤ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆਯਤੋਂ ਕੇ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀ ਬਾਜ਼ਾਬ੍ਤਾ ਪੁਸ਼੍ਟਿ ਕਰਲੀ ਤੋ ਵਹ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੀ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਤਾ ਸੇ ਬਹੁਤ ਜ਼੍ਯਾਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁਏ। ਤਭੀ ਯਹਾਂ ਸਊਦੀ ਅਰਬ ਕੇ ਰਿਯਾਜ਼ ਨਗਰ ਮੇਂ ਏਕ ਸਮ੍ਮੇਲਨ ਆਯੋਜਿਤ ਹੁਆ ਜਿਸਕਾ ਵਿਸ਼ਯ ਥਾ ‘‘ਪਵਿਨ੍ਨ ਕ਼ੁਰਆਨ ਔਰ ਸੁਨ੍ਨਤ ਮੇਂ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਨਿਸ਼ਾਨਿਯਾਂ‘‘ ਪ੍ਰੋਫ਼ੇਸਰ ਤੇਜਾਸਾਨ ਭੀ ਉਸ ਸਮ੍ਮੇਲਨ ਮੇਂ ਪਹੁਂਚੇ ਔਰ ਸਊਦੀ ਅਰਬ ਕੇ ਸ਼ਹਰ ਰਿਯਾਜ਼ ਮੇਂ ਆਯੋਜਿਤ ‘‘ਆਠਵੇਂ ਸਊਦੀ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾ ਸਮ੍ਮੇਲਨ‘‘ ਕੇ ਅਵਸਰ ਪਰ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਭਾਰੀ ਸਭਾ ਮੇਂ ਗਰ੍ਵ ਔਰ ਸਮਰ੍ਪਣ ਕੇ ਸਾਥ ਸਬਸੇ ਪਹਲੇ ਕਹਾ:

‘‘ ਅਲ੍ਲਾਹ ਕੇ ਸਿਵਾ ਕੋਈ ਮਾਬੂਦ ਪੂਜਨੀਯ ਨਹੀਂ, ਔਰ (ਮੁਹਮ੍ਮਦ ਸ.ਅ.ਵ.)ਉਸਕੇ ਰਸੂਲ ਹੈਂ।‘‘

ਅਂਤਿਮਾਕ੍ਸ਼ਰ

Final Verdict

ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਯਥਾਰ੍ਥ ਕੀ ਉਪਸ੍ਥਿਤਿ ਕੋ ਸਂਯੋਗ ਕ਼ਰਾਰ ਦੇਨਾ ਦਰ ਅਸ੍ਲ ਏਕ ਹੀ ਸਮਯ ਮੇਂ ਵਾਸ੍ਤਵਿਕ ਬੌਦ੍ਧਿਕਤਾ ਔਰ ਸਹੀ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਦਰਸ਼੍ਟਿਕੋਣ ਕੇ ਬਿਲ੍ਕੁਲ ਵਿਰੂਦ੍ਵ ਹੈ। ਵਾਸ੍ਤਾਵ ਮੇਂ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੀ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆਯਤੋਂ ਮੇਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕਤਾ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੀ ਸ੍ਪਸ਼੍ਟ ਘੋਸ਼ਣਾਓਂ ਕੀ ਓਰ ਸਂਕੇਤ ਕਰਤੀ ਹੈ:

‘‘ਸ਼ੀਧ੍ਰ ਹੀ ਹਮ ਉਨਕੋ ਅਪਨੀ ਨਿਸ਼ਾਨਿਯਾਂ ਸਰਸ਼੍ਟਿ ਮੇਂ ਭੀ ਦਿਖਾਏਂਗੇ ਔਰ ਉਨਕੇ ਅਪਨੇ ‘‘ਨਫ਼੍ਸ: ਮਨਸ੍ਥਿਤਿ‘ ਮੇਂ ਭੀ ਯਹਾਂ ਤਕ ਕਿ ਉਨ ਪਰ ਯਹ ਬਾਤ ਖੁਲ ਜਾਏਗੀ ਕਿ ਯਹ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਬਰਹਕ਼: ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤ-ਸਤ੍ਯ ਹੈ। ਕ੍ਯਾ ਯਹ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੇਰਾ ਰਬ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ ਵਸ੍ਤੁ ਕਾ ਗਵਾਹ ਹੈ। (ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ:ਸੂਰ: 41 ਆਯਤ .53 )

ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਤਮਾਮ ਮਾਨਵਜਾਤਿ ਕੋ ਨਿਮਂਤ੍ਰਣ ਦੇਤਾ ਹੈ ਕਿ ਵੇ ਸਬ ਕਾਯਨਾਤ: ਸਰਸ਼੍ਟਿ‘‘ ਕੀ ਸਂਰਚਨਾ ਔਰ ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿ ਪਰ ਚਿਂਤਨ ਮਨਨ ਕਰੇਂ:

‘‘ ਜ਼ਮੀਨ ਔਰ ਆਸਮਾਨੋਂ ਕੇ ਜਨ੍ਮ ਮੇਂ ਔਰ ਰਾਤ ਔਰ ਦਿਨ ਕੀ ਬਾਰੀ ਬਾਰੀ ਸੇ ਆਨੇ ਮੇਂ ਉਨ ਹੋਸ਼ਮਂਦੋਂ ਕੇ ਲਿਯੇ ਬਹੁਤ ਨਿਸ਼ਾਨਿਯਾਂ ਹੈਂ।‘‘(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ 3 ਆਯਤ 190 )

ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਮੇਂ ਉਪਸ੍ਥਿਤ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਸਾਕ੍ਸ਼੍ਯ ਔਰ ਅਵਸ੍ਥਾਏਂ ਸਿਦ੍ਧ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਯਹ ਵਾਕਈ ‘‘ਇਲ੍ਹਾਮੀ‘‘ ਮਾਧ੍ਯਮ ਸੇ ਅਵਤਰਿਤ ਹੁਆ ਹੈ। ਆਜ ਸੇ 1400 ਵਰ੍ਸ਼ ਪਹਲੇ ਕੋਈ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਥਾ ਜੋ ਇਸ ਤਰਹ ਮਹਤ੍ਵਪੂਰ੍ਣ ਔਰ ਸਟੀਕ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਯਥਾਰ੍ਥੋ ਪਰ ਅਧਾਰਿਤ ਕੋਈ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖ ਸਕਤਾ।

ਯਦ੍ਯਪਿ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਕੋਈ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਗ੍ਰਂਥ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਲ੍ਕਿ ਯਹ ‘ਨਿਸ਼ਾਨਿਯੋਂ - Signs ਕੀ ਪੁਸ੍ਤਕ ਹੈ। ਯਹ ਨਿਸ਼ਾਨਿਯਾਂ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣ ਮਾਨਵ ਸਮੁਹ ਕੋ ਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰਣ ਦਾਵਤ ਦੇਤੀ ਹੈਂ ਕਿ ਵਹ ਪਰਥ੍ਵੀ ਪਰ ਅਪਨੇ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ ਕੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਔਰ ਉਦ੍ਦੇਸ਼੍ਯ ਕੀ ਅਨੁਭੂਤਿ ਕਰੇਂ ਔਰ ਪ੍ਰਕਰਤਿ ਸੇ ਸਮਾਨਤਾ ਅਪਨਾਏ ਹੁਏ ਰਹੇਂ। ਇਸਮੇਂ ਕੋਈ ਸਂਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਅਲ੍ਲਾਹ ਤਾਲਾ ਦ੍ਵਾਰਾ ਅਵਤਰਿਤ ‘ਵਾਣੀ ਕਲਾਮ ਹੈ ਰਬ੍ਬੁਲ ਆਲਮੀਨ ਸਰਸ਼੍ਟਿ ਕੇ ਈਸ਼੍ਵਰ ਕੀ ਵਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਰਸ਼੍ਟਿ ਕਾ ਸਰਜਨ ਕਰਨੇ ਵਾਲਾ ਰਚਨਾਕਾਰ ਔਰ ਮਾਲਿਕ ਭੀ ਹੈ ਔਰ ਇਸਕਾ ਸਂਚਾਲਨ ਭੀ ਕਰ ਰਹਾ ਹੈ।

ਇਸਮੇਂ ਅਲ੍ਲਾਹ ਤਆ਼ਲਾ ਕੀ ਏਕਾਤ੍ਮਤਾ ਵਹਦਾਨਿਯਤ ਕੇ ਹੋਨੇ ਕਾ ਵਹੀ ਸਂਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸਕਾ, ਪ੍ਰਚਾਰ ਤਬਲੀਗ਼ ਹਜ਼ਰਤ ਆਦਮ ਅਲੈਹਿਸ੍ਸਲਾਮ, ਹਜ਼ਰਤ ਮੂਸਾ ਅਲੈਹਿਸ੍ਸਲਾਮ ਹਜ਼ਰਤ ਈਸਾ ਅਲੈਹਿਸ੍ਸਲਾਮ ਔਰ ਹੁਜੂ਼ਰ ਨਬੀ ਏ ਕਰੀਮ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹਮ੍ਮਦ ਸ.ਅ.ਵ. ਤਕ ਤਮਾਮ ਪੈਗ਼ਮ੍ਬਰੋਂ ਨੇ ਕਿਯਾ ਹੈ।

ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਔਰ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕੇ ਵਿਸ਼ਯ ਪਰ ਅਬ ਤਕ ਬਹੁਤ ਕੁਛ ਵਿਸ੍ਤਾਰ ਸੇ ਲਿਖਾ ਜਾ ਚੁਕਾ ਹੈ ਔਰ ਇਸ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਮੇਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ ਕ੍ਸ਼ਣ ਨਿਰਂਤਰ ਸ਼ੋਧ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਸ਼ਾਅਲ੍ਲਾਹ ਯਹ ਸ਼ੋਧ ਭੀ ਮਾਨਵੀਯ ਸਮੂਹ ਕੋ ਅਲ੍ਲਾਹ ਤਆਲਾ ਕੀ ਵਾਣੀ ਕੇ ਨਿਕਟ ਲਾਨੇ ਮੇਂ ਸਹਾਯਕ ਸਿਦ੍ਧ ਹੋਗਾ ਇਸ ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤ ਸੀ ਕਿਤਾਬ ਮੇਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਦ੍ਵਾਰਾ ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤ ਕੇਵਲ ਕੁਛੇਕ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਯਥਾਰ੍ਥ ਸਂਗ੍ਰਹਿਤ ਕਿਯੇ ਗਯੇ ਹੈ ਮੈ ਯਹ ਦਾਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਤਾ ਕਿ ਮੈਂਨੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ਯ ਕੇ ਸਾਥ ਪੂਰਾ ਪੂਰਾ ਇਂਸਾਫ਼ ਕਿਯਾ ਹੈ।

ਜਾਪਾਨੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ੇਸਰ ਤੇਜਾਸਾਨ ਨੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕੁਰਆਨ ਮੇਂ ਬਤਾਈ ਹੁਈ ਕੇਵਲ ਏਕ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਕੇ ਅਟਲ ਯਥਾਰ੍ਥ ਹੋਨੇ ਕੇ ਕਾਰਣ,, ਇਸ੍ਲਾਮ ਮਜ਼ਹਬ ਧਾਰਣ ਕਿਯਾ ਬਹੁਤ ਸਮ੍ਭਵ ਹੈ ਕਿ ਕੁਛ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਦਸ ਔਰ ਕੁਛੇਕ ਕੋ 100 ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਨਿਸ਼ਾਨਿਯੋਂ ਕੀ ਆਵਸ਼੍ਯਕਤਾ ਹੋ ਤਾਕਿ ਵੇ ਸਬ ਯਹ ਮਾਨ ਲੇਂ ਕਿ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਅਲ੍ਲਾਹ ਦ੍ਵਾਰਾ ਅਵਤਰਿਤ ਹੈ। ਕੁਛ ਲੋਗ ਸ਼ਾਯਦ ਐਸੇ ਭੀ ਹੋਂ ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਨਿਸ਼ਾਨਿਯਾਂ ਦੇਖ ਲੇਨੇ ਔਰ ਉਸਕੀ ਪੁਸ਼੍ਟਿ ਕੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਚ੍ਚਾਈ। ਸਤ੍ਯ ਕੋ ਸ੍ਵੀਕਾਰ ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹਤੇ ਹੋਂ।ਪਵਿਤ੍ਰ ਕੁਰਆਨ ਨੇ ਨਿਮ੍ਨਲਿਖਿਤ ਆਯਤੋਂ ਮੇਂ, ਐਸੇ ਅਨੁਦਾਰ ਦਰਸ਼੍ਟਿਕੋਣ ਵਾਲੋਂ ਕੀ ‘ਭਰ੍ਤ੍ਸਨਾ ਮੁਜ਼ਮ੍ਮਤ ਕੀ ਹੈ।

‘‘ਬਹਰੇ ਹੈਂ, ਗੂਂਗੇ ਹੈਂ ,ਅਂਧੇ ਹੈਂ ਯਹ ਅਬ ਨਹੀਂ ਪਲਟੇਂਗੇ‘‘‘(ਅਲ-ਕ਼ੁਰਆਨ: ਸੂਰ 2 ਆਯਤ 18 )

ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਵੈਯਕ੍ਤਿਕ ਜੀਵਨ ਔਰ ਸਾਮੂਹਿਕ ਸਮਾਜ ,ਤਮਾਮ ਲੋਗੋਂ ਕੇ ਲਿਯੇ ਹੀ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣ ਜੀਵਨ ਆਚਾਰਣ ਹੈ। ਅਲਹਮ੍ਦੁਲਿਲ੍ਲਾਹ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕ਼ੁਰਆਨ ਹਮੇਂ ਜ਼ਿਨ੍ਦਗੀ ਗੁਜ਼ਾਰਨੇ ਕਾ ਜੋ ਤਰੀਕਾ਼ ਬਤਾਤਾ ਹੈ ਵੇ ਇਸ ਸਾਰੇ, ਵਾਦੋਂ Isms ਸੇ ਬਹੁਤ ਊਪਰ ਹੈ, ਜਿਸੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮਾਨਵ ਨੇ ਕੇਵਲ ਅਪਨੀ ਨਾਸਮਝੀ ਔਰ ਅਜ੍ਞਾਨਤਾ ਕੇ ਆਧਾਰ ਪਰ ਅਵਿਸ਼੍ਕਰਤ: ਈਜਾਦ ਕਿਯੇ ਹੈਂ। ਕ੍ਯਾ ਯਹ ਸਮ੍ਭਵ ਹੈ ਕਿ ਸ੍ਵਂਯ ਸਰਜਕ ਔਰ ਰਚਨਾਕਾਰ ਮਾਲਿਕ ਸੇ ਜ਼੍ਯਾਦਾ ਬੇਹਤਰ ਨੇਤਰਤ੍ਵ ਕੋਈ ਔਰ ਦੇ ਸਕੇ? ਮੇਰੀ ‘ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਾ ਦੁਆ‘ ਹੈ ਕਿ ਅਲ੍ਲਾਹ ਤਆ਼ਲਾ ਮੇਰੀ ਇਸ ਮਾਮੂਲੀ ਸੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੋ ਸ੍ਵੀਕਾਰ ਕਰੇ ਹਮ ਪਰ ‘ਦਯਾ‘ ਰਹਮ‘ ਕਰੇ ਔਰ ਹਮੇਂ ਸਨ੍ਮਾਰ੍ਗ ਸਹੀ ਰਾਸ੍ਤਾ ਦਿਖਾਏ ਆਮੀਨ।

......ਨਾਯਕ ਸਾਹਬ ਸੇ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤ ਅਂਗ੍ਰੇਜੀ ਵੇਬਸਾਇਟ.......

http://www.ilovezakirnaik.com/videos/index.htm

-end-

The following are some comments of scientists you can see and hear the scientists while they are giving the following comments. (To view video of a comment, click on the link at the end of that comment.

1) Dr. T. V. N. Persaud is Professor of Anatomy, Professor of Pediatrics and Child Health, and Professor of Obstetrics, Gynecology, and Reproductive Sciences at the University of Manitoba, Winnipeg, Manitoba, Canada. There, he was the Chairman of the Department of Anatomy for 16 years. He is well-known in his field. He is the author or editor of 22 textbooks and has published over 181 scientific papers. In 1991, he received the most distinguished award presented in the field of anatomy in Canada, the J.C.B. Grant Award from the Canadian Association of Anatomists. When he was asked about the scientific miracles in the Quran which he has researched, he stated the following:

“The way it was explained to me is that Muhammad was a very ordinary man. He could not read, didn’t know [how] to write. In fact, he was an illiterate. And we’re talking about twelve [actually about fourteen] hundred years ago. You have someone illiterate making profound pronouncements and statements and that are amazingly accurate about scientific nature. And I personally can’t see how this could be a mere chance. There are too many accuracies and, like Dr. Moore, I have no difficulty in my mind that this is a divine inspiration or revelation which led him to these statements.” (View the video of this comment)

Professor Persaud has included some Quranic verses and sayings of the Prophet Muhammad, may the mercy and blessings of God be upon him, in some of his books. He has also presented these verses and sayings of the Prophet Muhammad at several conferences.

2) Dr. Joe Leigh Simpson is the Chairman of the Department of Obstetrics and Gynecology, Professor of Obstetrics and Gynecology, and Professor of Molecular and Human Genetics at the Baylor College of Medicine, Houston, Texas, USA. Formerly, he was Professor of Ob-Gyn and the Chairman of the Department of Ob-Gyn at the University of Tennessee, Memphis, Tennessee, USA. He was also the President of the American Fertility Society. He has received many awards, including the Association of Professors of Obstetrics and Gynecology Public Recognition Award in 1992. Professor Simpson studied the following two sayings of the Prophet Muhammad:

“In every one of you, all components of your creation are collected together in your mother’s womb by forty days...”

“If forty-two nights have passed over the embryo, God sends an angel to it, who shapes it and creates its hearing, vision, skin, flesh, and bones....”

He studied these two sayings of the Prophet Muhammad extensively, noting that the first forty days constitute a clearly distinguishable stage of embryo-genesis. He was particularly impressed by the absolute precision and accuracy of those sayings of the Prophet Muhammad. Then, during one conference, he gave the following opinion:

“So that the two hadeeths (the sayings of the Prophet Muhammad) that have been noted provide us with a specific time table for the main embryological development before forty days. Again, the point has been made, I think, repeatedly by other speakers this morning: these hadeethscould not have been obtained on the basis of the scientific knowledge that was available [at] the time of their writing . . . . It follows, I think, that not only there is no conflict between genetics and religion but, in fact, religion can guide science by adding revelation to some of the traditional scientific approaches, that there exist statements in the Quran shown centuries later to be valid, which support knowledge in the Quran having been derived from God.” (View the video of this comment)

3) Dr. E. Marshall Johnson is Professor Emeritus of Anatomy and Developmental Biology at Thomas Jefferson University, Philadelphia, Pennsylvania, USA. There, for 22 years he was Professor of Anatomy, the Chairman of the Department of Anatomy, and the Director of the Daniel Baugh Institute. He was also the President of the Teratology Society. He has authored more than 200 publications. In 1981, during the Seventh Medical Conference in Dammam, Saudi Arabia, Professor Johnson said in the presentation of his research paper:

“Summary: The Quran describes not only the development of external form, but emphasizes also the internal stages, the stages inside the embryo, of its creation and development, emphasizing major events recognized by contemporary science.” (View the video of this comment)

Also he said: “As a scientist, I can only deal with things which I can specifically see. I can understand embryology and developmental biology. I can understand the words that are translated to me from the Quran. As I gave the example before, if I were to transpose myself into that era, knowing what I knew today and describing things, I could not describe the things which were described. I see no evidence for the fact to refute the concept that this individual, Muhammad, had to be developing this information from some place. So I see nothing here in conflict with the concept that divine intervention was involved in what he was able to write" (View the video of this comment )

4) Dr. William W. Hay is a well-known marine scientist. He is Professor of Geological Sciences at the University of Colorado, Boulder, Colorado, USA. He was formerly the Dean of the Rosenstiel School of Marine and Atmospheric Science at the University of Miami, Miami, Florida, USA. After a discussion with Professor Hay about the Quran’s mention of recently discovered facts on seas, he said:

“I find it very interesting that this sort of information is in the ancient scriptures of the Holy Quran, and I have no way of knowing where they would come from, but I think it is extremely interesting that they are there and that this work is going on to discover it, the meaning of some of the passages.” And when he was asked about the source of the Quran, he replied: “Well, I would think it must be the divine being.” (View the video of this comment)

5) Dr. Gerald C. Goeringer is Course Director and Associate Professor of Medical Embryology at the Department of Cell Biology, School of Medicine, Georgetown University, Washington, DC, USA. During the Eighth Saudi Medical Conference in Riyadh, Saudi Arabia, Professor Goeringer stated the following in the presentation of his research paper:

“In a relatively few aayahs (Quranic verses) is contained a rather comprehensive description of human development from the time of commingling of the gametes through organogenesis. No such distinct and complete record of human development, such as classification, terminology, and description, existed previously. In most, if not all, instances, this description antedates by many centuries the recording of the various stages of human embryonic and fetal development recorded in the traditional scientific literature.” (View the video of this comment)

6) Dr. Yoshihide Kozai is Professor Emeritus at Tokyo University, Hongo, Tokyo, Japan, and was the Director of the National Astronomical Observatory, Mitaka, Tokyo, Japan. He said:

“I am very much impressed by finding true astronomical facts in [the] Quran, and for us the modern astronomers have been studying very small pieces of the universe. We’ve concentrated our efforts for understanding of [a] very small part. Because by using telescopes, we can see only very few parts [of] the sky without thinking [about the] whole universe. So, by reading [the] Quran and by answering to the questions, I think I can find my future way for investigation of the universe.” (View the video of this comment)

7) Professor Tejatat Tejasen is the Chairman of the Department of Anatomy at Chiang Mai University, Chiang Mai, Thailand. Previously, he was the Dean of the Faculty of Medicine at the same university. During the Eighth Saudi Medical Conference in Riyadh, Saudi Arabia, Professor Tejasen stood up and said:

“During the last three years, I became interested in the Quran . . . . From my study and what I have learned from this conference, I believe that everything that has been recorded in the Quran fourteen hundred years ago must be the truth, that can be proved by the scientific means. Since the Prophet Muhammad could neither read nor write, Muhammad must be a messenger who relayed this truth, which was revealed to him as an enlightenment by the one who is eligible [as the] creator. This creator must be God. Therefore, I think this is the time to say La ilaha illa Allah , there is no god to worship except Allah (God), Muhammadur rasoolu Allah , Muhammad is Messenger (Prophet) of Allah (God). Lastly, I must congratulate for the excellent and highly successful arrangement for this conference . . . . I have gained not only from the scientific point of view and religious point of view but also the great chance of meeting many well-known scientists and making many new friends among the participants. The most precious thing of all that I have gained by coming to this place is La ilaha illa Allah, Muhammadur rasoolu Allah , and to have become a Muslim .” (View the video of this comment)

After all these examples we have seen about the scientific miracles in the Holy Quran and all these scientists’ comments on this, let us ask ourselves these questions:

· Could it be a coincidence that all this recently discovered scientific information from different fields was mentioned in the Quran, which was revealed fourteen centuries ago?

· Could this Quran have been authored by Muhammad, may the mercy and blessings of God be upon him, or by any other human being?

The only possible answer is that this Quran must be the literal word of God, revealed by Him.

http://www.rasoulallah.net/v2/document.aspx?lang=en&doc=7596

Hindi-Book ਕੁਰਆਨ ਔਰ ਵਿਜ੍ਞਾਨ quran aur vigyan