-ਫ਼ਿਰਦੌਸ ਖ਼ਾਨ
ਜਬ ਘਰ ਕਾ ਚਸ਼੍ਮੋ-ਚਿਰਾਗ ਕਹੀਂ ਖੋ ਜਾਤਾ ਹੈ, ਤੋ ਉਸਕੀ ਯਾਦ ਮੇਂ ਕਿਸ ਤਰਹ ਦਿਲ ਤਡ਼ਪਤਾ ਹੈ ਔਰ ਆਂਖੇਂ ਗਂਗਾ-ਜਮੁਨਾ ਕੀ ਧਾਰਾ ਬਨ ਜਾਤੀ ਹੈਂ, ਇਸਕੇ ਤਸਵ੍ਵੁਰ ਸੇ ਹੀ ਰੂਹ ਕਾਂਪ ਉਠਤੀ ਹੈ। ਅਗਰ ਜਾਨੇ ਵਾਲੇ ਕੋ ਇਸਕਾ ਅਹਸਾਸ ਹੋ ਤੋ ਕਭੀ ਵਹ ਖ੍ਵਾਬ ਮੇਂ ਭੀ ਅਪਨੇ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਕੋ ਛੋਡ਼ਕਰ ਜਾਨੇ ਕੀ ਬਾਤ ਨਹੀਂ ਸੋਚੇਗਾ। ਉਤ੍ਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕੇ ਮੁਜ਼ਫ੍ਫ਼ਰਨਗਰ ਜਿਲੇ ਕੇ ਕਸ੍ਬੇ ਬੁਢਾਨਾ ਕੇ 10 ਸਾਲ ਕੇ ਮੋਹਮ੍ਮਦ ਹਸਨ ਕੀ ਗੁਮਸ਼ੁਦਗੀ ਕੋ ਚਾਰ ਸਾਲ ਹੋਨੇ ਵਾਲੇ ਹੈਂ। ਉਸਕੀ ਮਾਂ ਆਯਸ਼ਾ ਕਾ ਰੋ-ਰੋਕਰ ਬੁਰਾ ਹਾਲ ਹੈ। ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਅਪਨੇ ਲਾਲ ਕੋ ਹਰ ਜਗਹ ਤਲਾਸ਼ਾ, ਮਗਰ ਵੋ ਕਹੀਂ ਨ ਮਿਲਾ। ਸੁਬਹ ਸੂਰਜ ਕੀ ਪਹਲੀ ਕਿਰਣ ਸੇ ਹੀ ਪੂਰਾ ਘਰ ਅਪਨੇ ਲਾਡਲੇ ਕੇ ਇਂਤਜ਼ਾਰ ਮੇਂ ਪਲਕੇਂ ਬਿਛਾ ਲੇਤਾ ਹੈ, ਉਮ੍ਮੀਦ ਕੀ ਏਕ ਲੌ ਕਾਯਮ ਰਹਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕਭੀ ਕੋਈ ਤੋ ਆਏਗਾ, ਉਨਕੇ ਬੇਟੇ ਕੀ ਖਬਰ ਲੇਕਰ, ਲੇਕਿਨ ਜਬ ਰਾਤ ਢਲਤੀ ਹੈ ਔਰ ਹਸਨ ਕੀ ਕੋਈ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ ਆਤੀ ਤੋ ਦਿਲ ਬੁਝਨੇ ਲਗਤਾ ਹੈ।
ਮੋਹਮ੍ਮਦ ਹਸਨ ਕੇ ਪਿਤਾ ਮੋਹਮ੍ਮਦ ਫੁਰਕਾਨ ਕਾ ਕਹਨਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹੇਂ ਕ੍ਯਾ ਪਤਾ ਥਾ ਕਿ ਉਨਕਾ ਬੇਟਾ ਉਨਸੇ ਬਿਛਡ਼ ਜਾਏਗਾ। ਵੇ ਤੋ ਬਸ ਇਤਨਾ ਚਾਹਤੇ ਥੇ ਕਿ ਮਦਰਸੇ ਸੇ ਆਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਹਸਨ ਯਹਾਂ-ਵਹਾਂ ਖੇਲਕਰ ਵਕ੍ਤ ਬਰ੍ਬਾਦ ਕਰਨੇ ਕੇ ਬਜਾਯ ਉਨਕੇ ਕਾਮ ਮੇਂ ਹਾਥ ਬਂਟਾਏ, ਤਾਕਿ ਉਸੇ ਕਾਮ ਕਰਨੇ ਕੀ ਆਦਤ ਪਡ਼ ਜਾਏ। ਵੇ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਹਮ ਤੋ ਖੇਤੀ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਲੋਗ ਹੈਂ। ਸੁਬਹ ਪੌ ਫਟਨੇ ਸੇ ਲੇਕਰ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤਕ ਖੇਤੋਂ ਮੇਂ ਖੂਨ-ਪਸੀਨਾ ਬਹਾਨਾ ਪਡ਼ਤਾ ਹੈ ਤਬ ਕਹੀਂ ਜਾਕਰ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਕੇ ਗੁਜਾਰੇ ਲਾਯਕ ਆਮਦਨੀ ਜੁਟਾ ਪਾਤੇ ਹੈਂ। ਹਮ ਬਚਪਨ ਸੇ ਹੀ ਬਚ੍ਚੋਂ ਕੋ ਕਾਮ ਕੀ ਆਦਤ ਡਾਲਤੇ ਹੈਂ, ਤਾਕਿ ਬਡ਼ੇ ਹੋਕਰ ਵੇ ਮੇਹਨਤ-ਮਜਦੂਰੀ ਕਰ ਸਕੇਂ। ਬਸ, ਖੇਤ ਮੇਂ ਕਾਮ ਕਰਨੇ ਕੀ ਬਾਤ ਕੋ ਲੇਕਰ ਹੀ ਬੇਟੇ ਪਰ ਉਨਕਾ ਹਾਥ ਉਠ ਗਯਾ ਔਰ ਵਹ ਕਹੀਂ ਚਲਾ ਗਯਾ। ਅਪਨੀ ਇਸ ਗਲਤੀ ਕੇ ਲਿਏ ਵੇ ਆਜ ਤਕ ਪਛਤਾ ਰਹੇ ਹੈਂ। ਕਾਸ਼, ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਅਪਨੇ ਬੇਟੇ ਕੋ ਮਾਰਨੇ ਕੇ ਬਜਾਯ ਪ੍ਯਾਰ ਸੇ ਸਮਝਾਯਾ ਹੋਤਾ ਤੋ ਆਜ ਵਹ ਹਮਾਰੇ ਸਾਥ ਹੀ ਹੋਤਾ। ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਅਪਨੇ ਬੇਟੇ ਕੋ ਆਸਪਾਸ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦੂਰ-ਦਰਾਜ ਤਕ ਕੇ ਇਲਾਕੋਂ ਮੇਂ ਢੂਂਢਾ, ਮਗਰ ਵਹ ਕਹੀਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਾ। ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਅਪਨੇ ਸਬ ਰਿਸ਼੍ਤੇਦਾਰੋਂ ਕੇ ਯਹਾਂ ਜਾਕਰ ਭੀ ਬੇਟੇ ਕੋ ਤਲਾਸ਼ ਕਿਯਾ।
ਬਚ੍ਚੇ ਕਾ ਮਾਮੂ ਜਾਨ ਕਾਰੀ ਮੋਹਮ੍ਮਦ ਆਰਿਫ ਸਾਹਬ ਕਾ ਕਹਨਾ ਹੈ ਕਿ ਮੋਹਮ੍ਮਦ ਹਸਨ ਅਪਨੇ ਪਿਤਾ ਮੋਹਮ੍ਮਦ ਫੁਰਕਾਨ ਸੇ ਬਹੁਤ ਡਰਤਾ ਥਾ। ਉਸਕੇ ਪਿਤਾ ਉਸਸੇ ਖੇਤ ਮੇਂ ਕਾਮ ਕਰਨੇ ਕੋ ਕਹਤੇ ਥੇ। ਇਸੀ ਬਾਤ ਕੋ ਲੇਕਰ ਕਈ ਬਾਰ ਵੇ ਅਪਨੇ ਬੇਟੇ ਕੋ ਪੀਟ ਭੀ ਚੁਕੇ ਹੈਂ। ਇਸਸੇ ਪਹਲੇ ਦੋ ਬਾਰ ਵਹ ਅਪਨੇ ਪਿਤਾ ਕੀ ਮਾਰ ਖਾਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਅਪਨੇ ਮਾਮਾ ਕੇ ਪਾਸ ਬਂਤੀਖੇਡ਼ਾ ਆ ਗਯਾ। ਬਾਦ ਮੇਂ ਵੋ ਉਸੇ ਸਮਝਾ-ਬੁਝਾਕਰ ਉਸਕੇ ਘਰ ਛੋਡ਼ਕਰ ਆਏ। ਵੇ ਬਤਾਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਹਸਨ ਪਢ਼ਨੇ ਮੇਂ ਬਹੁਤ ਹੋਸ਼ਿਯਾਰ ਹੈ। ਉਸੇ ਪਾਸ ਕੇ ਹੀ ਮਦੀਨਾ-ਉਲ-ਤੁਲੂਮ ਮਦਰਸੇ ਮੇਂ ਕੁਰਆਨ ਹਿਫ੍ਜ ਯਾਨਿ ਮੁਂਹ ਜਬਾਨੀ ਯਾਦ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਦਾਖਿਲ ਕਰਾਯਾ ਗਯਾ ਥਾ। ਛੋਟੀ-ਸੀ ਉਮ੍ਰ ਮੇਂ ਹੀ ਉਸਨੇ ਤੀਨ ਪਾਰੇ ਅਧ੍ਯਾਯ ਹਿਫ੍ਜ ਕਰ ਲਿਏ ਥੇ। ਉਸੇ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਖੇਲਨੇ ਕਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਕ ਹੈ। ਨਮ ਆਂਖੋਂ ਸੇ ਵੇ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਹਸਨ ਜਹਾਂ ਕਹੀਂ ਭੀ ਹੋਗਾ, ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਜਰੂਰ ਖੇਲਤਾ ਹੋਗਾ।
ਕਾਰੀ ਸਾਹਬ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਆਜ ਭੀ ਦੇਹਾਤ ਕੇ ਮੁਸਲਮਾਨੋਂ ਮੇਂ ਫੋਟੋ ਖਿਂਚਵਾਨੇ ਕਾ ਚਲਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਬ ਕਭੀ ਦਸ੍ਤਾਵੇਜੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਜਰੂਰਤ ਪਡ਼ਤੀ ਹੈ, ਤਭੀ ਲੋਗ ਫੋਟੋ ਖਿਂਚਵਾਤੇ ਹੈਂ। ਏਕ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਯੂਂ ਹੀ ਮਦਰਸੇ ਮੇਂ ਬਚ੍ਚੋਂ ਕੇ ਸਾਥ ਅਪਨੇ ਭਾਂਜੇ ਹਸਨ ਕੀ ਫੋਟੋ ਖਿਂਚਵਾ ਲੀ ਥੀ, ਵਰਨਾ ਆਜ ਉਸਕੀ ਤਲਾਸ਼ ਕੇ ਲਿਏ ਏਕ ਤਸ੍ਵੀਰ ਤਕ ਉਨਕੇ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਤੀ।
ਹਸਨ ਕਾ ਬਡ਼ਾ ਭਾਈ ਮੋਹਮ੍ਮਦ ਮੁਬਾਰਕ 15 ਸਾਲ ਕਾ ਹੈ। ਪੋਲਿਯੋ ਕੀ ਵਜਹ ਸੇ ਏਕ ਪੈਰ ਸੇ ਲਾਚਾਰ ਹੋਨੇ ਕੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੇ ਭੀ ਅਪਨੇ ਭਾਈ ਕੀ ਤਲਾਸ਼ ਮੇਂ ਜਗਹ-ਜਗਹ ਭਟਕਤਾ ਰਹਤਾ ਹੈ। ਉਸਕਾ ਕਹਨਾ ਹੈ ਕਿ ਬਸ ਉਸੇ ਏਕ ਬਾਰ ਉਸਕਾ ਭਾਈ ਮਿਲ ਜਾਏ, ਵੇ ਉਸੇ ਕਹੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਨੇ ਦੇਗਾ। ਹਸਨ ਕਾ ਛੋਟਾ ਭਾਈ ਅਬ੍ਦੁਲ ਕਾਦਿਰ, ਬਹਨੇਂ ਆਰਿਫਾ ਔਰ ਮਂਤਸ਼ਾ ਭੀ ਅਪਨੇ ਭਾਈ ਕੋ ਦੇਖਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਤਰਸ ਰਹੀ ਹੈਂ। ਵੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਯਹੀ ਦੁਆ ਕਰਤੀ ਹੈਂ ਕਿ ਬਸ ਏਕ ਬਾਰ ਉਨਕਾ ਭਾਈ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਏ। (ਸ੍ਟਾਰ ਨ੍ਯੂਜ਼ ਏਜੇਂਸੀ)








