ਸੁਵਿਚਾਰੋਂ ਕੇ ਆਸਪਾਸ ਬਿਖਰਾ ਜਿਂਦਗੀ ਕਾ ਸਚ

ਦੈਨਿਕ ਭਾਸ੍ਕਰ ਕੇ ਸਂਪਾਦਕੀਯ ਪੇਜ ਪਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਮੇਰਾ ਆਲੇਖ
http://10.51.82.15/epapermain.aspx?edcode=120&eddate=5/17/2012%2012:00:00%20AM&querypage=8

ਨੇਤਾਓਂ ਕੀ ਜਰੂਰਤ ਬਨਤਾ ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ

ਡੌ. ਮਹੇਸ਼ ਪਰਿਮਲ
ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਦੁਰ੍ਘਟਨਾ ਮੇਂ ਝਾਰਖਂਡ ਕੇ ਮੁਖ੍ਯਮਂਤ੍ਰੀ ਅਜਰੁਨ ਮੁਂਡਾ ਗਂਭੀਰ ਰੂਪ ਸੇ ਘਾਯਲ ਹੋ ਗਏ। ਪਾਯਲਟ ਕੀ ਸੂਝਬੂਝ ਸੇ ਮੁਖ੍ਯਮਂਤ੍ਰੀ ਕੀ ਜਾਨ ਬਚ ਗਈ। ਹਰ ਬਾਰ ਕੀ ਤਰਹ ਘਟਨਾ ਕੀ ਜਾਂਚ ਕੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਿਏ ਗਏ ਹੈਂ। ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਆਜ ਨੇਤਾਓਂ ਕੀ ਜਰੂਰਤ ਬਨ ਗਯਾ ਹੈ। ਜਿਤਨੀ ਅਧਿਕ ਜਰੂਰਤ, ਉਤਨਾ ਹੀ ਖਤਰਾ। ਦੇਸ਼ ਮੇਂ ਅਬ ਤਕ ਹੁਏ ਨ ਜਾਨੇ ਕਿਤਨੇ ਹਾਦਸੇ ਹੁਏ। ਇਨ ਹਾਦਸੋਂ ਮੇਂ ਹਮੇਂ ਕਈ ਨੇਤਾਓਂ ਕੋ ਖੋ ਦਿਯਾ ਹੈ। ਅਰੁਣਾਚਲ ਕੇ ਮੁਖ੍ਯਮਂਤ੍ਰੀ ਦੋਰਜੀ ਖਾਂਡੂ, ਆਂਧ੍ਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕੇ ਮੁਖ੍ਯਮਂਤ੍ਰੀ ਵਾਯ.ਏਸ.ਆਰ੍. ਰੇਡ੍ਡੀ, ਪੂਰ੍ਵ ਲੋਕਸਭਾ ਅਘ੍ਯਕ੍ਸ਼ ਜੀਏਮਸੀ ਬਾਲਯੋਗੀ ਕੀ ਮੌਤ ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਦੁਰ੍ਘਟਨਾ ਸੇ ਹੀ ਹੁਈ ਹੈ। ਪੂਰ੍ਵ ਕੇਂਦ੍ਰੀਯ ਮਂਤ੍ਰੀ ਮਾਧਵ ਰਾਵ ਸਿਂਧਿਯਾ ਕੀ ਮੌਤ ਏਕ ਵਿਮਾਨ ਦੁਰ੍ਘਟਨਾ ਮੇਂ ਹੁਈ। ਸਂਜਯ ਗਾਂਧੀ ਕੀ ਮੌਤ ਗ੍ਲਾਇਡਰ ਦੁਰ੍ਘਟਨਾ ਮੇਂ ਹੁਈ। ਇਸਕੇ ਅਲਾਵਾ ਕਈ ਨੇਤਾ ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਦੁਰ੍ਘਟਨਾ ਮੇਂ ਬਾਲ-ਬਾਲ ਬਚੇ ਭੀ ਹੈਂ।
ਹਾਲ ਹੀ ਮੇਂ ਹੁਏ 5 ਰਾਜ੍ਯੋਂ ਮੇਂ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਚੁਨਾਵ ਮੇਂ ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰੋਂ ਕਾ ਖੁਲਕਰ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਕਿਯਾ ਗਯਾ। ਵੈਸੇ ਭੀ ਅਬ ਹਮਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਮੇਂ ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਕਾ ਉਪਯੋਗ ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਬਢ਼ਤਾ ਜਾ ਰਹਾ ਹੈ। ਚੁਨਾਵ ਮੇਂ ਇਸਕਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਸੇ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਨੇਤਾਓਂ ਕੇ ਅਲਾਵਾ ਅਬ ਕਾਪਰੇਰੇਟ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਕੇ ਲੋਗ ਭੀ ਅਬ ਇਸਕਾ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਕਰਨੇ ਮੇਂ ਨਹੀਂ ਹਿਚਕਤੇ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਮੇਂ ਅਭੀ 280 ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਹੈਂ। ਦੇਸ਼ ਮੇਂ ਪਹਲਾ ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ 1953 ਮੇਂ ਉਡ਼ਾ ਥਾ। ਏਕ ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਕੀ ਕੀਮਤ 60 ਸੇ 75 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰ ਆਮ ਚੁਨਾਵ ਮੇਂ ਕਰੀਬ 100 ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰੋਂ ਕਾ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਕਿਯਾ ਗਯਾ। ਜਿਸਮੇਂ ਰੋਜ ਏਕ ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਕਾ ਈਧਨ ਕਾ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਹੁਆ। ਦੋ ਦਸ਼ਕ ਪਹਲੇ ਤਕ ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਕੇਵਲ ਰਕ੍ਸ਼ਾ ਮਂਤ੍ਰਾਲਯ ਕੇ ਪਾਸ ਹੀ ਹੁਆ ਕਰਤੇ ਥੇ। ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਦੇਸ਼ ਕੀ ਆਰ੍ਥਿਕ ਪ੍ਰਗਤਿ ਹੋਤੀ ਗਈ, ਇਸਸੇ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਜਲ੍ਦੀ ਆਨੇ ਜਾਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਕੀ ਆਵਸ਼੍ਯਕਤਾ ਪਡ਼ਨੇ ਲਗੀ। ਇਸਮੇਂ ਬਡ਼ੀਰ ਕਂਪਨਿਯੋਂ ਕੇ ਅਰਬਪਤਿ ਮਾਲਿਕ ਭੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈਂ। ਜਿਨਕੇ ਪਾਸ ਅਪਨੇ ਨਿਜੀ ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਹੈਂ। ਅਭੀ ਦੇਸ਼ ਮੇਂ ਭਲੇ ਹੀ 280 ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਹੋ, ਪਰ 2017 ਤਕ ਦੇਸ਼ ਮੇਂ ਕੁਲ ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਕੀ ਸਂਖ੍ਯਾ ਬਢ਼ਕਰ 350 ਤਕ ਪਹੁਂਚ ਜਾਏਗੀ। ਇਸ ਦਰਸ਼੍ਟਿ ਸੇ ਹਮਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਮੇਂ ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰੋਂ ਕੀ ਸਂਖ੍ਯਾ ਕਾਫੀ ਕਮ ਹੈ, ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਅਭੀ ਬ੍ਰਾਜੀਲ ਕੇ ਪਾਸ 700 ਔਰ ਅਮੇਰਿਕਾ ਕੇ ਪਾਸ 11 ਹਜਾਰ ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਹੈਂ।
ਭਾਰਤ ਮੇਂ ਇਟਲੀ ਕੀ ਅਗਸ੍ਤਾ ਵੇਸ੍ਟਲੈਂਡ ਨੇ ਪਿਛਲੇ 6 ਵਰ੍ਸ਼ੋ ਮੇਂ 50 ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਬੇਚੇ ਹੈਂ। ਏਕ ਸਮਯ ਥਾ, ਜਬ ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰੋਂ ਕਾ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਬਾਢ਼ ਮੇਂ ਫਂਸੇ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਬਚਾਨੇ, ਜਂਗਲੋਂ ਮੇਂ ਆਗ ਬੁਝਾਨੇ ਔਰ ਖੇਤੋਂ ਮੇਂ ਦਵਾ ਛਿਡ਼ਕਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਕਿਯਾ ਜਾਤਾ ਥਾ। ਸੇਨਾ ਮੇਂ ਇਸਕਾ ਸਬਸੇ ਅਧਿਕ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਏਮ੍ਬੁਲੇਂਸ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਕਿਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਪਹਲੇ ਸਾਰੇ ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਏਕ ਤਰਹ ਕੇ ਹੁਆ ਕਰਤੇ ਥੇ, ਪਰ ਅਬ ਇਸਮੇਂ ਭੀ ਵੇਰਾਯਟੀ ਆਨੇ ਲਗੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰਹ ਸੇ ਕਾਰ ਕਾ ਡੇਕੋਰੇਸ਼ਨ ਕਿਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ, ਠੀਕ ਉਸੀ ਤਰਹ ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਕੇ ਮਾਲਿਕ ਅਪਨੇ ਹਿਸਾਬ ਸੇ ਇਸਕੀ ਬੈਠਕ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਰਖਨੇ ਲਗੇ ਹੈਂ। ਹਮਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਮੇਂ ਅਭੀ 20 ਏਯਰ ਏਮ੍ਬੁਲੇਂਸ ਹੈਂ। ਪਿਛਲੇ ਵਰ੍ਸ਼ ਹੀ ਆਯੋਜਿਤ ਫਾਮਰੂਲਾ ਵਨ ਰੇਸ ਮੇਂ ਭੀ ਏਯਰ ਏਮ੍ਬੁਲੇਂਸ ਦੇਖਨੇ ਕੋ ਮਿਲੇ ਥੇ। ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਕੀ ਸਬਸੇ ਬਡ਼ੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਯਹੀ ਹੈ ਕਿ ਵਹ ਮਕਾਨ ਕੀ ਛਤ ਪਰ ਭੀ ਉਤਰ ਸਕਤਾ ਹੈ। 25 ਵਰ੍ਗਫੀਟ ਜਗਹ ਲੈਂਡ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਕੇ ਕਰੋਡ਼ਪਤਿ ਲੋਗ ਅਬ ਅਪਨੇ ਬਂਗਲੋਂ ਮੇਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਸੇ ਹੇਲੀਪੇਡ ਬਨਵਾਨੇ ਲਗੇ ਹੈਂ, ਤਾਕਿ ਘਰ ਸੇ ਹੀ ਬਾਹਰ ਜਾਯਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਜਬ ਹਮ ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਕੀ ਸੁਵਿਧਾਓਂ ਕੀ ਬਾਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹੈਂ, ਤੋ ਉਸਕੇ ਦੁਸ਼੍ਪਰਿਣਾਮ ਭੀ ਹਮੇਂ ਹੀ ਭੁਗਤਨੇ ਹੋਤੇ ਹੈਂ। ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਦੁਰ੍ਘਟਨਾ ਮੇਂ ਹਮਨੇ ਦੇਸ਼ ਕੇ ਕੁਛ ਨੇਤਾਓਂ ਕੋ ਖੋਯਾ ਹੈ। ਆਂਧ੍ਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕੇ ਮੁਖ੍ਯਮਂਤ੍ਰੀ ਵਾਯ.ਏਸ. ਰਾਜਸ਼ੇਖਰ ਰੇਡ੍ਡੀ ਔਰ ਅਰੁਣਾਚਲ ਕੇ ਮੁਖ੍ਯਮਂਤ੍ਰੀ ਦੋਰਜੀ ਖਂਡੂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਦੁਰ੍ਘਟਨਾ ਮੇਂ ਹੀ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਦੇਸ਼ ਮੇਂ ਇਨ ਦੋਨੋਂ ਨੇਤਾਓਂ ਕੀ ਕਮੀ ਆਜ ਭੀ ਖਲਤੀ ਹੈ। ਅਕ੍ਸਰ ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਦੁਰ੍ਘਟਨਾ ਖਰਾਬ ਮੌਸਮ ਕੇ ਕਾਰਣ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਇਂਜਨ ਫੇਲ ਹੋਨੇ ਕੇ ਕਾਰਣ ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਕਮ ਹੀ ਦੁਰ੍ਘਟਨਾਗ੍ਰਸ੍ਤ ਹੁਏ ਹੈਂ। ਅਭੀ ਹਮਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਮੇਂ ਏਯਰ ਟੈਕ੍ਸੀ ਕੇ ਲਿਏ ਪ੍ਰਯਾਸ ਜਾਰੀ ਹੈਂ। ਵਿਸ਼੍ਵ ਮੇਂ ਪਹਲੀ ਏਯਰ ਟੈਕ੍ਸੀ ਕੇ ਮਾਲਿਕ ਕੇਨੇਡਿਯਨ ਭਾਰਤੀਯ ਹੈਂ। ਯਹ ਭੀ ਏਕ ਸਂਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਵੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਹੈਂ। ਏਯਰ ਟੈਕ੍ਸੀ ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਚੁਨੌਤੀ ਬਨ ਸਕਤੇ ਹੈਂ। ਇਸ ਪਰ ਸ਼ੋਧ ਜਾਰੀ ਹੈਂ, ਅਭੀ ਯਹ ਪਹਲੇ ਸ੍ਤਰ ਪਰ ਹੈ। ਏਯਰ ਟੈਕ੍ਸੀ ਕੇ ਲਿਏ ਹੇਲੀਪੇਡ ਸੇ ਭੀ ਕਮ ਸ੍ਥਾਨ ਕੀ ਆਵਸ਼੍ਯਕਤਾ ਹੋਤੀ ਹੈ।
ਏਕ ਤਰਫ ਹਮਾਰਾ ਦੇਸ਼ ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਸਮਰਦ੍ਧ ਹੋਤਾ ਜਾ ਰਹਾ ਹੈ, ਵਹੀਂ ਦੂਸਰੀ ਓਰ ਏਕ ਤਬਕਾ ਐਸਾ ਭੀ ਹੈ, ਜਿਸੇ ਏਕ ਸਮਯ ਕਾ ਭਰਪੇਟ ਭੋਜਨ ਭੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਪਾ ਰਹਾ ਹੈ। ਅਮੀਰੀਨ੍ਗਰੀਬੀ ਕੇ ਬੀਚ ਖਾਈ ਲਗਾਤਾਰ ਚੌਡ਼ੀ ਹੋਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਿਸੀ ਕੇ ਪਾਸ ਸਾਇਕਿਲ ਤਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤੋ ਏਕ ਵਰ੍ਗ ਐਸਾ ਭੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਮਾਨ ਔਰ ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਭੀ ਖਰੀਦ ਸਕਤਾ ਹੈ। ਯਹਾਂ ਆਕਰ ਹੀ ਭਾਰਤ ਔਰ ਇਂਡਿਯਾ ਕੇ ਬੀਚ ਕੀ ਖਾਈ ਸਾਫ ਦਿਖਾਈ ਦੇਨੇ ਲਗਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰ ਚੁਨਾਵ ਮੇਂ ਹਮ ਸਬਨੇ ਦੇਖਾ ਕਿ ਹਮਾਰੇ ਨੇਤਾਓਂ ਨੇ ਕਿਸ ਤਰਹ ਸੇ ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਕਾ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਚੁਨਾਵੀ ਸਭਾਓਂ ਕੋ ਸਂਬੋਧਿਤ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਕਿਯਾ। ਇਸਸੇ ਉਨ੍ਹੇਂ ਕ੍ਯਾ ਲਾਭ ਹੁਆ, ਯੇ ਤੋ ਵਹੀ ਜਾਨੇਂ, ਪਰ ਸਚ ਤੋ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਅਪਨੇ ਸਮਯ ਕੀ ਬਚਤ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਉਡ਼ਾਨ ਭਰੀ। ਕਈ ਨਤਾਓਂ ਨੇ ਇਸਕਾ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਅਪਨਾ ਰਾਜਨੈਤਿਕ ਕਦ ਬਢ਼ਾਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਕਿਯਾ। ਕੁਛ ਸਮਯ ਬਾਦ ਯੇ ਹਮਾਰੇ ਨੇਤਾਓਂ ਕੀ ਜਰੁਰਤ ਬਨ ਜਾਏਗਾ, ਇਸਮੇਂ ਕੋਈ ਸ਼ਕ ਨਹੀਂ। ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਪਰ ਸਵਾਰ ਉਸ ਨੇਤਾ ਕੀ ਸ੍ਥਿਤਿ ਬਡ਼ੀ ਦਯਨੀਯ ਹੋਤੀ ਹੈ, ਜਬ ਵਹ ਉਸ ਪਰ ਸਵਾਰ ਹੋਕਰ ਬਾਢ਼ਗ੍ਰਸ੍ਤ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਦੇਖਤਾ ਹੈ। ਭੂਖ ਸੇ ਪੀਡ਼ਿਤ ਚੀਖਤੇ-ਚਿਲ੍ਲਾਤੇ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਵਹ ਬੈਠਾ-ਬਠਾ ਦੇਖ ਤੋ ਸਕਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਛ ਕਰ ਨਹੀਂ ਸਕਤਾ। ਸਂਵੇਦਨਾ ਸੇ ਦੂਰ ਹੋਕਰ ਸਂਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਬਨਨਾ ਸ਼ਾਯਦ ਇਸੇ ਹੀ ਕਹਤੇ ਹੈਂ।
ਅਬ ਤਕ ਕੇ ਹਾਦਸੇ
30 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2011 ਕੋ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕੇ ਮੁਖ੍ਯਮਂਤ੍ਰੀ ਦੋਰਜੀ ਖਾਂਡੂ ਕੀ ਚਾਰ ਅਨ੍ਯ ਲੋਗੋਂ ਕੇ ਸਾਥ ਮਰਤ੍ਯੁ ਹੋ ਗਈ ਜਬ ਉਨਕਾ ਹੇਲੀਕਾਪ੍ਟਰ ਖਰਾਬ ਮੌਸਮ ਮੇਂ ਤਵਾਂਗ ਕੀ ਪਹਾਡ਼ੀ ਮੇਂ ਦੁਰ੍ਘਟਨਾਗ੍ਰਸ੍ਤ ਹੋ ਗਯਾ ਥਾ। ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਮੇਂ ਦੋ ਪਾਯਲਟੋਂ ਕੀ ਭੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਯੀ ਥੀ, ਜੋ ਪਵਨ ਹਂਸ ਕਾ ਏਕ ਏਕਲ ਇਂਜਨ ਸ਼੍ਵਹ੍ਵroਸ਼੍oਸ਼੍ਚਹ੍ਲਦ੍ਗr ਕ੍ਚ ਉਡ਼ਾ ਰਹੇ ਥੇ।
ਸਿਤਮ੍ਬਰ 2009 ਮੇਂ ਵਾਈਏਸਆਰ ਰੇਡ੍ਡੀ ਕੇ ਹੇਲਿਕੌਪ੍ਟਰ ਏਕ ਘਨੇ ਜਂਗਲ ਮੇਂ ਦੁਰ੍ਘਟਨਾਗ੍ਰਸ੍ਤ ਹੋ ਗਯਾ ਜਬ ਵਹ ਏਕ ਵਿਕਾਸ ਯੋਜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਚਿਤ੍ਤੂਰ ਜਿਲੇ ਮੇਂ ਏਕ ਗਾਂਵ ਮੇਂ ਜਾ ਰਹੇ ਥੇ।
ਦਿਵਂਗਤ ਪ੍ਰਧਾਨਮਂਤ੍ਰੀ ਇਂਦਿਰਾ ਗਾਂਧੀ ਕੇ ਛੋਟੇ ਬੇਟੇ ਸਂਜਯ ਗਾਂਧੀ ਕੀ ਮੌਤ ਗ੍ਲਾਇਡਰ ਉਡ਼ਾਤੇ ਵਕ੍ਤ 1980 ਮੇਂ ਦਿਲ੍ਲੀ ਕੇ ਸਫਦਰਜਂਗ ਹਵਾਈ ਅਡ੍ਡੇ ਪਰ ਹੋ ਗਈ ਥੀ।
ਕਾਂਗ੍ਰੇਸ ਕੇ ਵਰਿਸ਼੍ਠ ਨੇਤਾ ਔਰ ਪੂਰ੍ਵ ਕੈਬਿਨੇਟ ਮਂਤ੍ਰੀ ਮਾਧਵਰਾਵ ਸਿਂਧਿਯਾ ਏਕ ਵਿਮਾਨ ਦੁਰ੍ਘਟਨਾ ਮੇਂ 30 ਸਿਤਮ੍ਬਰ, 2001 ਕੋ ਮਾਰੇ ਗਯੇ ਥੇ ਜਬ ਵਹ ਏਕ ਸਾਰ੍ਵਜਨਿਕ ਰੈਲੀ ਕੋ ਸਂਬੋਧਿਤ ਕਰਨੇ ਕਾਨਪੁਰ ਜਾ ਰਹੇ ਥੇ। ਉਨਕੇ ਸਾਥ ਸਫਰ ਕਰ ਰਹੇ ਛਹ ਲੋਗ ਭੀ ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਮੇਂ ਮਾਰੇ ਗਯੇ ਥੇ।
ਪੂਰ੍ਵ ਲੋਕਸਭਾ ਅਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ ਔਰ ਤੇਲੁਗੂ ਦੇਸ਼ਮ ਪਾਰ੍ਟੀ (ਤੇਦੇਪਾ) ਕੇ ਨੇਤਾ ਜੀਏਮਸੀ. ਬਾਲਯੋਗੀ ਕਾ ਏਕ ਹੇਲਿਕੌਪ੍ਟਰ ਦੁਰ੍ਘਟਨਾ ਮੇਂ 3 ਮਾਰ੍ਚ, 2002 ਮੇਂ ਆਂਧ੍ਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕੇ ਪਸ਼੍ਚਿਮੀ ਗੋਦਾਵਰੀ ਜਿਲੇ ਮੇਂ ਨਿਧਨ ਹੋ ਗਯਾ।
ਅਪ੍ਰੈਲ 2012 ਮੇਂ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਕੇ ਹੇਲਿਕੌਪ੍ਟਰ ਕਾ ਦਰਵਾਜਾ ਖੁਲਾ ਰਹ ਗਯਾ, ਬਡ਼ਾ ਹਾਦਸਾ ਟਲਾ।
2011 ਮੇਂ ਬੀਜੇਪੀ ਨੇਤਾ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿਂਹ ਔਰ ਮੁਖ੍ਤਾਰ ਅਬ੍ਬਾਸ ਨਕਵੀ ਬਾਲ-ਬਾਲ ਬਚੇ, ਹੇਲਿਕੌਪ੍ਟਰ ਖਰਾਬ।
ਮਾਰ੍ਚ, 2005 ਮੇਂ ਯੂਪੀ ਕੇ ਸਹਾਰਨਪੁਰ ਮੇਂ ਹਰਿਯਾਣਾ ਕੇ ਦੋ ਤਤ੍ਕਾਲੀਨ ਮਂਤ੍ਰਿਯੋਂ ਓ ਪੀ ਜਿਂਦਲ ਔਰ ਸੁਰੇਂਦ੍ਰ ਸਿਂਹ ਕੀ ਹੇਲਿਕੌਪ੍ਟਰ ਦੁਰ੍ਘਟਨਾ ਮੇਂ ਮੌਤ।
2004 ਮੇਂ ਗੁਜਰਾਤ ਮੇਂ ਕਾਂਗ੍ਰੇਸ ਨੇਤਾ ਅਹਮਦ ਪਟੇਲ, ਪਰਥ੍ਵੀਰਾਜ ਚਵ੍ਹਾਣ ਔਰ ਕੁਮਾਰੀ ਸ਼ੈਲਜਾ ਕਾ ਹੇਲਿਕੌਪ੍ਟਰ ਦੁਰ੍ਘਟਨਾਗ੍ਰਸ੍ਤ, ਬਡ਼ਾ ਹਾਦਸਾ ਟਲਾ।
2001 ਮੇਂ ਰਾਜਸ੍ਥਾਨ ਕੇ ਤਤ੍ਕਾਲੀਨ ਮੁਖ੍ਯਮਂਤ੍ਰੀ ਅਸ਼ੋਕ ਗਹਲੋਤ ਕਾ ਹੇਲਿਕੌਪ੍ਟਰ ਚੁਰੂ ਮੇਂ ਦੁਰ੍ਘਟਨਾਗ੍ਰਸ੍ਤ, ਬਾਲ-ਬਾਲ ਬਚੇ।

ਡੌ. ਮਹੇਸ਼ ਪਰਿਮਲ

ਹਜ ਸਬ੍ਸਿਡੀ ਪਰ ਸਵਾਲ

http://74.127.61.178/haribhumi/epapermain.aspx

ਖਤਰੇ ਮੇਂ ਬੌਲੀਵੁਡ ਕੀ ਵਿਰਾਸਤ

http://74.127.61.178/haribhumi/epapermain.aspx

ਕਬ ਆਐਂਗੇ ਮੇਹਨਤਕਸ਼ ਨਨ੍ਹੇ ਹਾਥੋਂ ਕੇ ਦਿਨ ?

http://epaper.bhaskar.com/bhopal/120/01052012/mpcg/1/