D.P.Mishra's photostream

D.P.Mishra's photostream on Flickr.

dudhwa ke sukh gaye suhele nade

DUDHWA

DUDHWA , a set on Flickr.

ਲਖਨਊ ਸੇ ਲਾਯਾ ਗਯਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੁਧਵਾ ਮੇਂ ਦਹਾਡ਼ੇਗਾ ਦੁਧਵਾ ਟਾਇਗਰ ਰਿਜਰ੍ਵ ਕੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਵਰਨ੍ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਮੇਂ ਯਹ ਪਹਲੀ ਘਟਨਾ ਹੈ ਜਬ ਕਿਸੀ ਬਾਘ ਕੋ ਪਕੜਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਉਸੇ ਪ੍ਰਾਣਿ ਉਦ੍ਯਾਨ ਮੇਂ ਰਖਨੇ ਕੇ ਬਜਾਯ ਖੁਲੇ ਜਂਗਲ ਮੇਂ ਛੋੜਾ ਗਯਾ ਹੈ। ਕਾਕੋਰੀ ਕੇ ਪਾਸ ਪਕੜੇ ਗਏ ਬਾਘ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਕੋ ਰੇਡਿਯਾ ਕਾਲਰ ਸੇ ਲੈਸ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂਵਾਰ ਕੋ ਜਾਕਰ ਦੁਧਵਾ ਨੇਸ਼ਨਲ ਪਾਰ੍ਕ ਕੇ ਖੁਲੇ ਜਂਗਲ ਮੇਂ ਛੋੜਾ ਗਯਾ ਤਬ ਯਹ ਐਤਿਹਾਸਿਕ ਘਟਨਾ ਦੁਧਵਾ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਮੇਂ ਦਰ੍ਜ ਹੋ ਗਈ।

ਡੇਲੀ ਨ੍ਯੂਜ਼ ਏਕ੍ਟੀਵਿਸ੍ਟ ਲਖਨਊ ਮੇਂ ਛਪਾ ਲੇਖ 26.02.2011SUNDAYDREEM

http://www.dailynewsactivist.com/Details.aspx?id=17733&boxid=28519596&eddate=2/26/2012

ਡੇਲੀ ਨ੍ਯੂਜ਼ ਏਕ੍ਟੀਵਿਸ੍ਟ ਲਖਨਊ ਮੇਂ ਛਪਾ ਲੇਖ
26.02.2011SUNDAYDREEM

http://www.dailynewsactivist.com/Details.aspx?id=17092&boxid=28286222&eddate=1/17/2012

ਡੇਲੀ ਨ੍ਯੂਜ਼ ਏਕ੍ਟੀਵਿਸ੍ਟ ਲਖਨਊ ਮੇਂ ਛਪਾ ਲੇਖ 17 .01 .2012

ਯਾਦੋਂ ਮੇਂ ਰਹ ਗਏ ਦੁਧਵਾ ਕੇ ਵਿਲੀ ਅਰ੍ਜਨ ਸਿਂਹ

ਵਯਂਜੀਵ ਸਂਰਕ੍ਸ਼ਕੋਂ ਕੀ ਦੁਨਿਯਾ ਕੀ ਜਾਨੀ ਮਾਨੀ ਮਹਾਨ ਵਿਭੂਤਿ ਤਥਾ ਦੁਧਵਾ ਨੇਸ਼ਨਲ ਪਾਰ੍ਕ ਕੀ ਸ੍ਥਾਪਨਾ ਮੇਂ ਅਗ੍ਰਣੀ ਏਵਂ ਮਹਤੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਨੇ ਵਾਲੇ ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਬਿਲੀ ਅਰ੍ਜੁਨ ਸਿਂਹ ਆਜ ਕੇ ਹੀ ਦਿਨ ਯਾਨੀ ਏਕ ਜਨਵਰੀ 2010 ਕੋ ਦੁਨਿਯਾ ਸੇ ਅਲਵਿਦਾ ਕਰਕੇ ਪਂਚਤਤ੍ਵ ਮੇਂ ਵਿਲੀਨ ਹੋ ਗਏ ਥੇ। ਯਹ ਵਿਡਮ੍ਬਨਾ ਹੀ ਕਹੀ ਜਾਏਗੀ ਕਿ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਕੇ ਵਾਇਲ੍ਡ ਲਾਇਫਰੋਂ ਸਮੇਤ ਵਯਂਜੀਵ ਸਂਰਕ੍ਸ਼ਣ ਕਾ ਢਿਂਢੋਰਾ ਪੀਟਨੇ ਵਾਲੇ ਏਨਜੀਓ ਕੇ ਅਗੁਵਾਕਾਰੋਂ ਨੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਵਰਨ੍ ਦੁਧਵਾ ਨੇਸ਼ਨਲ ਪਾਰ੍ਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਭੀ ਸ੍ਵਰ੍ਗੀਯ ਬਿਲੀ ਅਰ੍ਜੁਨ ਸਿਂਹ ਕੋ ਦੋ ਸਾਲ ਕੇ ਭੀਤਰ ਹੀ ਭੁਲਾ ਦਿਯਾ। ਇਸਕਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਮੇਂ ਕਹੀਂ ਭੀ ਉਨਕੀ ਯਾਦ ਮੇਂ ਕੋਈ ਕਾਰ੍ਯਕ੍ਰਮ ਕਿਸੀ ਨੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਨੇ ਕੀ ਜਹਮਤ ਨਹੀਂ ਉਠਾਈ ਹੈ।

ਬਤਾਤੇ ਚਲੇਂ ਕਿ 15 ਅਗਸ੍ਤ 1917 ਕੋ ਦੇਸ਼ ਕੇ ਪਂਜਾਬ ਸੂਬੇ ਮੇਂ ਕਪੂਰਥਲਾ ਸ੍ਟੇਟ ਕੇ ਜਸਵੀਰ ਸਿਂਹ ਕੇ ਘਰ ਮੇਂ ਅਰ੍ਜੁਨ ਸਿਂਹ ਪੈਦਾ ਹੁਏ ਥੇ। ਗੋਰਖਪੁਰ ਤਥਾ ਮੇਰਠ ਮੇਂ ਨਜਦੀਕਿਯਾਂ ਹੋਨੇ ਸੇ ਵਹ ਫੌਜ ਮੇਂ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਏ। ਦ੍ਵਿਤੀਯ ਵਿਸ਼੍ਵਯੁਦ੍ਧ ਮੇਂ ਅਂਗ੍ਰੇਜੀ ਸੇਨਾ ਕੀ ਓਰ ਸੇ ਵਰ੍ਮਾ ਦੇਸ਼ ਮੇਂ ਜਾਕਰ ਬਤੌਰ ਆਰ੍ਮੀ ਕੈਪ੍ਟਨ ਯੁਦ੍ਧ ਲਡ਼ਾ ਥਾ। ਇਸਕੇ ਬਾਦ ਦੇਸ਼ ਕੀ ਆਜਾਦੀ ਸੇ ਪਹਲੇ ਹੀ ਅਰ੍ਜੁਨ ਸਿਂਹ ਨੇ ਫੌਜ ਕੀ ਨੌਕਰੀ ਛੋਡ਼ ਦੀ ਥੀ। ਇਸਸੇ ਪੂਰ੍ਵ ਅਪਨੇ ਕੁਛ ਰਿਸ਼੍ਤੇਦਾਰੋਂ ਕੇ ਬੁਲਾਵੇ ਪਰ ਅਰ੍ਜੁਨ ਸਿਂਹ ਖੀਰੀ ਕੇ ਜਂਗਲ ਮੇਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨੇ ਆਏ ਥੇ ਤਬ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਬਾਰਹ ਵਰ੍ਸ਼ ਕੀ ਅਲ੍ਪਾਯੁ ਮੇਂ ਬਾਘ ਕਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਿਯਾ ਥਾ। ਮਗਰ ਫਿਰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਉਨਕਾ ਹਰਦਯ ਪਰਿਵਰ੍ਤਨ ਹੋ ਗਯਾ ਔਰ ਖੀਰੀ ਕੇ ਘਨੇ ਜਂਗਲੋਂ ਕੇ ਅਲਾਵਾ ਸਂਪੂਰ੍ਣ ਪ੍ਰਕਰਤਿ ਕੇ ਵਹ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋ ਗਏ ਉਨ੍ਹੇਂ ਵਯਂਜੀਵੋਂ ਏਵਂ ਪਕ੍ਸ਼ਿਯੋਂ ਮੇਂ ਖਾਸ ਕਰ ਬਾਘ ਸੇ ਬੇਹਦ ਪ੍ਰੇਮ ਹੋ ਗਯਾ। ਫੌਜ ਮੇਂ ਵਹ ਏਯਰਫੋਰ੍ਸ ਮੇਂ ਜਾਨਾ ਚਾਹਤੇ ਥੇ ਲਕਨਿ ਉਨਕੀ ਇਚ੍ਛਾ ਕੇ ਆਗੇ ਕਦ ਆ ਗਯਾ। ਯਹ ਇਚ੍ਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਸ੍ਵਤਂਤ੍ਰਤਾ ਕੇ ਬਾਦ ਵਹ ਖੀਰੀ ਕੇ ਪਲਿਯਾ ਥਾਨਾ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਕੇ ਤਹਤ ਜਂਗਲ ਕੀ ਸੀਮਾ ਪਰ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਟਾਇਗਰ ਹੈਵਨ ਕੇ ਨਾਮ ਸੇ ਆਸ਼ਿਯਾਨਾ ਬਨਾਕਰ ਰਹਨੇ ਲਗੇ। ਕੇਨ੍ਦ੍ਰੀਯ ਸਰਕਾਰ ਮੇਂ ਪਹੁਂਚ ਔਰ ਪ੍ਰਧਾਨਮਂਤ੍ਰੀ ਸ੍ਵਰ੍ਗੀਯ ਇਨ੍ਦਿਰਾ ਗਾਂਧੀ ਸੇ ਨਜਦੀਕਿਯਾਂ ਹੋਨੇ ਕੇ ਕਾਰਣ ਪਰ੍ਯਾਵਰਣ ਪ੍ਰੇਮੀ ਬਿਲੀ ਅਰ੍ਜੁਨ ਸਿਂਹ ਕੋ ਵਿਲਾਯਤ ਸੇ ਲਾਈ ਗਈ ਤਾਰਾ ਨਾਮਕ ਬਾਘਿਨ ਕੋ ਪਾਲਨੇ ਪੋਸਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹੇਂ ਸੌਂਪਾ ਥਾ। ਇਸ ਬੀਚ ਦੋ ਫਰਵਰੀ 1977 ਕੋ ਦੁਧਵਾ ਨੇਸ਼ਨਲ ਪਾਰ੍ਕ ਕੀ ਸ੍ਥਾਪਨਾ ਕਰਾਨੇ ਮੇਂ ਭੀ ਬਿਲੀ ਅਰ੍ਜੁਨ ਸਿਂਹ ਕਾ ਖਾਸਾ ਮਹਤ੍ਵਪੂਰ੍ਣ ਯੋਗਦਾਨ ਰਹਾ। ਇਨਕੇ ਪ੍ਰਯਾਸੋਂ ਸੇ ਹੀ 1984 ਮੇਂ ਬਾਘ ਸਂਰਕ੍ਸ਼ਣ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕੀ ਭੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁਈ ਥੀ। ਯੂਪੀ, ਖੀਰੀ ਔਰ ਦੁਧਵਾ ਕੋ ਦੁਨਿਯਾ ਕੇ ਪਰ੍ਯਟਨ ਮਾਨਚਿਤ੍ਰ ਪਰ ਏਕ ਸਮ੍ਮਾਨਜਨਕ ਸ੍ਥਾਨ ਦਿਲਵਾਨੇ ਮੇਂ ਬਿਲੀ ਅਰ੍ਜੁਨ ਸਿਂਹ ਨੇ ਅਹਮ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀ ਥੀ। ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਦੁਧਵਾ ਕੀ ਖ੍ਯਾਤਿ ਕੋ ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਇਂਗ੍ਲੈਂਡ ਆਦਿ ਦੁਨਿਯਾ ਕੇ ਅਨ੍ਯ ਦੇਸ਼ੋਂ ਤਕ ਪਹੁਂਚਾਯਾ। ਹੈਰਿਯਟ ਔਰ ਜੂਲਿਯਟ ਨਾਮਕ ਨਰ ਮਾਦਾ ਤੇਂਦੁਆ ਕੋ ਅਪਨੇ ਆਵਾਸ ਪਰ ਪਾਲ ਪੋਸਕਰ ਬਡ਼ਾ ਕਿਯਾ ਥਾ। ਬੀਤੇ ਦੋ ਸਾਲ ਪੂਰ੍ਵ ਏਕ ਜਨਵਰੀ ਕੋ ਬਿਲੀ ਅਰ੍ਜੁਨ ਸਿਂਹ ਨੇ ਜਬ ਇਸ ਦੁਨਿਯਾ ਸੇ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਾ ਥਾ ਤਬ ਉਨਕੇ ਅਂਤਿਮ ਦਰ੍ਸ਼ਨੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਦੇਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇ ਉਨਕੇ ਨਾਤੇ ਰਿਸ਼੍ਤੇਦਾਰੋਂ ਕੇ ਸਾਥ ਹੀ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੀਯ ਜਨ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਿ, ਡਬ੍ਲ੍ਯੂਡਬ੍ਲ੍ਯੂਏਫ ਕੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਤਥਾ ਸੂਬੇ ਕੇ ਵਨ ਵਿਭਾਗ ਕੇ ਉਚ੍ਚਾਧਿਕਾਰੀ ਯਹਾਂ ਆਏ ਥੇ। ਦੁਧਵਾ ਨੇਸ਼ਨਲ ਪਾਰ੍ਕ ਕੇ ਕਰ੍ਮਚਾਰਿਯੋਂ ਨੇ ਸੀਮਾ ਪਰ ਉਨਕੀ ਸ਼ਵਯਾਤ੍ਰਾ ਕੋ ਸਲਾਮੀ ਭੀ ਦੀ ਥੀ। ਲੇਕਿਨ ਯਹ ਵਿਡਮ੍ਬਨਾ ਕੀ ਬਾਤ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਦੋ ਸਾਲ ਹੀ ਬੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੀਯ ਲੋਗੋਂ ਨੇ ਉਨਕੋ ਭੁਲਾ ਦਿਯਾ ਯਹਾਂ ਤਕ ਦੁਧਵਾ ਨੇਸ਼ਨਲ ਪਾਰ੍ਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਹੀ ਦ੍ਵਿਤੀਯ ਪੁਣ੍ਯਤਿਥਿ ਪਰ ਬਿਲੀ ਕੋ ਯਾਦ ਕਿਯਾ ਔਰ ਨ ਹੀ ਵਾਇਲ੍ਡ ਲਾਇਫਰ ਹੋਨੇ ਕਾ ਦਂਭ ਭਰਨੇ ਵਾਲੋਂ ਸਮੇਤ ਵਯਂਜੀਵ ਸਂਰਕ੍ਸ਼ਣ ਕੇ ਨਾਮ ਪਰ ਚਲਾ ਰਹੇ ਏਨਜੀਵੋਂ ਕੇ ਅਗੁਵਾਕਾਰੋਂ ਦ੍ਵਾਰਾ ਕੋਈ ਕਾਰ੍ਯਕ੍ਰਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕਿਯਾ ਗਯਾ। ਇਸਸੇ ਲਗਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਕੀ ਮਹਾਨ ਵਿਭੂਤਿ ਬਿਲੀ ਅਰ੍ਜੁਨ ਸਿਂਹ ਕੋ ਯਹਾਂ ਕੇ ਲੋਗੋਂ ਨੇ ਭੁਲਾ ਦਿਯਾ ਹੈ। ਬਿਲੀ ਅਰ੍ਜੁਨ ਸਿਂਹ ਕੀ ਦ੍ਵਿਤੀਯ ਪੁਣ੍ਯਤਿਥਿ ਪਰ ਮੈਂ ਅਪਨੀ ਓਰ ਸੇ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਂਜਲਿ ਅਰ੍ਪਿਤ ਕਰਤਾ ਹੈ।

ਕਿਤਾਬੇਂ ਲਿਖੀ, ਤਮਾਮ ਪੁਰਸ੍ਕਾਰੋਂ ਸੇ ਨਵਾਜਾ ਗਯਾ

ਬਿਲੀ ਅਰ੍ਜੁਨ ਸਿਂਹ ਕੋ ਟਾਇਗਰ ਕਂਜਰਵੇਸ਼ਨ ਕੇ ਲਿਏ ਕਿਏ ਗਏ ਉਨਕੇ ਮਹਤ੍ਵਪੂਰ੍ਣ ਯੋਗਦਾਨ ਕੇ ਲਿਏ 1979 ਮੇਂ ਦੇਸ਼ ਕੇ ਅਲਂਕਰਣ ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਉਪਾਧਿ ਸੇ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤ ਕਿਯਾ ਗਯਾ। ਸਨ੍ 2005 ਮੇਂ ਅਮੇਰਿਕਾ ਕੇ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤਰੀਯ ਪਾਲਗੇਟੀ ਏਵਾਰ੍ਡ ਸੇ ਭੀ ਉਨ੍ਹੇਂ ਨਵਾਜਾ ਗਯਾ ਥਾ। ਇਸਸੇ ਪੂਰ੍ਵ 1977 ਮੇਂ ਵਿਸ਼੍ਵ ਮੇਂ ਵਿਸ਼੍ਵਜੀਤ ਕੋਸ਼ ਸੇ ਗੋਲ੍ਡਨ ਆਰ੍ਕ ਪੁਰਸ੍ਕਾਰ ਮਿਲਾ। 1989 ਮੇਂ ਈਏਸਏਸਓ ਸਮ੍ਮਾਨ, 2003 ਮੇਂ ਸੇਂਕ੍ਚੁਰੀ ਏਮਏਮਆਰਓ ਲਾਇਫ ਟਾਇਮ ਸਰ੍ਵਿਸ ਸਮ੍ਮਾਨ, ਸਨ੍ 2005 ਮੇਂ ਯਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਸਮ੍ਮਾਨ ਸੇ ਭੀ ਉਨਕੋ ਨਵਾਜਾ ਗਯਾ ਥਾ। ਬਿਲੀ ਅਰ੍ਜੁਨ ਸਿਂਹ ਦ੍ਵਾਰਾ ਵਯਂਜੀਵ ਤਥਾ ਬਾਘ ਸਂਰਕ੍ਸ਼ਣ ਪਰ ਦਿ ਲੀਜੇਂਡ ਆਫ ਮੈਨਇਟਰ ਟਾਇਗਰ, ਟਾਇਗਰ ਹੈਵਨ, ਵਾਚਿਂਗ ਇਂਡਿਯਾਜ ਵਾਇਲ੍ਡ ਲਾਇਫ, ਤਾਰਾ ਦ ਟਾਇਗ੍ਰੇਸ, ਪ੍ਰਿਂਸ ਆਫ ਕੈਟ੍ਸ, ਬਾਯੋਗ੍ਰਾਫੀ ਇਂਡਿਯਸ ਵਾਇਲ੍ਡ ਲਾਇਫ ਆਦਿ ਪੁਸ੍ਤਕੇਂ ਭੀ ਲਿਖੀ ਜੋ ਵਿਸ਼੍ਵ ਸ੍ਤਰ ਪਰ ਖਾਸੀ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧ ਹੁਈ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੇਖਕ ਡਫ ਹਰ੍ਟਡੇਵਿਸ ਦ੍ਵਾਰਾ ਬਿਲੀ ਕੇ ਜੀਵਨ ਪਰ ਲਿਖੀ ਗਈ ਪੁਸ੍ਤਕ ਆਨਰੇਟੀ ਟਾਇਗਰ ਦ ਲਾਇਫ ਆਫ ਬਿਲੀ ਅਰ੍ਜੁਨ ਸਿਂਹ ਭੀ ਖਾਸੀ ਚਰ੍ਚਿਤ ਰਹੀ।

ਸੂਨਾ ਹੋ ਗਯਾ ਟਾਇਗਰ ਹੇਵਨ

Will the new identity of Dudhwa RHINOS

Dudhwa National Park rhinoceros family of three members, each member will soon find his identity ID number or name. Will be placed in the computer database record of the rhinoceros. This will happen to the rhino monitoring. Dudhwa administration's proposal by the plan is sent to the government. ID-based monitoring program will be conducted to study the Deputy Director of the Dudhwa Tiger Reserve will soon visit Nepal, Chitwan National Park.Dudhwa National Park is successfully running the world's unique rhinoceros rehabilitation project. Variance wayward rhinoceros family member is currently thirty-one. But maintenance is very difficult to even get the location. Although elephants have been monitoring the rhinos. For monitoring and location Dudhwa rhinos rhinos Aidivesd Administration made monitoring program. The proposal has been forwarded to the Government. If everything was all right to come here in some time to identify all of the rhinos will be given ID numbers or names.will. According to experts, the size of each rhinoceros horn and shoulders with different kinds of photos will be stored in the computer. Aibesd Nepal's Chitwan National Park is monitoring program because Ganesh Bhatt, Deputy Director, Dudhwa Tiger Reserve in Nepal to study the program will be soon

ਦੁਧਵਾ ਕੇ ਗੈਂਡੋਂ ਕੋ ਮਿਲੇਗੀ ਨਯੀ ਪਹਚਾਨ

ਦੁਧਵਾ ਨੇਸ਼ਨਲ ਪਾਰ੍ਕ ਕੇ ਤੀਸ ਸਦਸ੍ਯੀਯ ਗੈਂਡਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕੇ ਅਬ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ ਸਦਸ੍ਯ ਕੋ ਸ਼ੀਘ੍ਰ ਹੀ ਉਨਕੀ ਪਹਚਾਨ ਕਾ ਆਈਡੀ ਨਮ੍ਬਰ ਅਥਵਾ ਨਾਮ ਮਿਲ ਜਾਏਗਾ। ਇਸਕੇ ਲਿਏ ਗੈਂਡਾ ਕਾ ਕਮ੍ਪ੍ਯੂਟਰ ਮੇਂ ਡਾਟਾਬੇਸ ਰਿਕਾਰ੍ਡ ਰਖਾ ਜਾਏਗਾ। ਇਸਸੇ ਗੈਂਡੋਂ ਕੀ ਮਾਨੀਟਰਿਂਗ ਕਰਨੇ ਮੇਂ ਕਾਫੀ ਸਹੂਲਿਯਤ ਮਿਲੇਗੀ। ਦੁਧਵਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਕਾ ਪ੍ਰਪੋਜਲ ਬਨਾਕਰ ਸਰਕਾਰ ਕੇ ਪਾਸ ਭੇਜਾ ਹੈ। ਆਈਡੀ ਬੇਸ੍ਡ ਮਾਨੀਟਰਿਂਗ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਕਾ ਸਂਚਾਲਨ ਕੈਸੇ ਕਿਯਾ ਜਾਏਗਾ ਇਸਕੇ ਅਧ੍ਯਯਨ ਕੇ ਲਿਏ ਦੁਧਵਾ ਟਾਇਗਰ ਰਿਜਰ੍ਵ ਕੇ ਉਪਨਿਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ੀਘ੍ਰ ਹੀ ਨੇਪਾਲ ਕੇ ਚਿਤਵਨ ਨੇਸ਼ਨਲ ਪਾਰ੍ਕ ਕਾ ਭ੍ਰਮਣ ਕਰੇਂਗੇ।

ਦੁਧਵਾ ਨੇਸ਼ਨਲ ਪਾਰ੍ਕ ਮੇਂ ਵਿਸ਼੍ਵ ਕੀ ਅਦ੍ਵਿਤੀਯ ਗੈਂਡਾ ਪੁਰ੍ਨਵਾਸ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰ੍ਵਕ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਰ੍ਤਮਾਨ ਮੇਂ ਇਕਤੀਸ ਸਦਸ੍ਯੀਯ ਗੈਂਡਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸ੍ਵਚ੍ਛਂਦ ਵਿਚਰਣ ਕਰ ਰਹਾ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਇਨਕੀ ਦੇਖਰੇਖ ਕਰਨੇ ਮੇਂ ਦਿਕ੍ਕਤੇਂ ਆਤੀ ਹੈ ਸਾਥ ਹੀ ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਭੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਾਥਿਯੋਂ ਦ੍ਵਾਰਾ ਗੈਂਡੋਂ ਕੀ ਮਾਨੀਟਰਿਂਗ ਕੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਗੈਂਡੋਂ ਕੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਏਵਂ ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਕੇ ਲਿਏ ਦੁਧਵਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਗੈਂਡੋਂ ਕੀ ਆਈਡੀਵੇਸ੍ਡ ਮਾਨੀਟਰਿਂਗ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਬਨਾਯਾ ਹੈ। ਇਸਕਾ ਪ੍ਰਪੋਜਲ ਸਰਕਾਰ ਕੋ ਭੇਜ ਦਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ। ਸਬ ਕੁਛ ਠੀਕ ਠਾਕ ਰਹਾ ਤੋ ਆਨੇ ਵਾਲੇ ਕੁਛੇਕ ਸਮਯ ਮੇਂ ਯਹਾਂ ਕੇ ਸਭੀ ਗੈਂਡੋਂ ਕੀ ਪਹਚਾਨ ਕੇ ਲਿਏ ਆਈਡੀ ਨਮ੍ਬਰ ਅਥਵਾ ਨਾਮ ਦਿਯਾ ਜਾਏਗਾ। ਜਾਨਕਾਰ ਸੂਤ੍ਰੋਂ ਨੇ ਬਤਾਯਾ ਮੈਨੁਅਲ ਮਾਨੀਟਰਿਂਗ ਮੇਂ ਗੈਂਡੋਂ ਕੀ ਪਹਚਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਤੀ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਜੋ ਅਬ ਕਮ੍ਪ੍ਯੂਟਰ ਮੇਂ ਡਿਜਿਟਲ ਡਾਟਾਬੇਸ ਤੈਯਾਰ ਕਿਯਾ ਜਾਏਗਾ ਉਸਮੇਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ ਗੈਂਡਾ ਕੀ ਅਲਗ ਅਲਗ ਫੋਟੋ ਹੋਗੀ ਏਵਂ ਉਸੀ ਕੇ ਹਿਸਾਬ ਸੇ ਉਨਕੋ ਆਈਡੀ ਨਮ੍ਬਰ ਦਿਯਾ ਜਾਏਗਾ ਇਸ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਸੇ ਗੈਂਡੋਂ ਕੀ ਪਹਚਾਨ ਤੁਰਨ੍ਤ ਹੋ ਜਾਏਗੀ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਜ੍ਞੋਂ ਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ ਗੈਂਡਾ ਕੇ ਸੀਂਗ ਕਾ ਆਕਾਰ ਏਵਂ ਕਂਧੇ ਅਲਗ ਅਲਗ ਤਰਹ ਕੇ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਜਿਨਕੇ ਫੋਟੋ ਲੇਕਰ ਕਮ੍ਪ੍ਯੂਟਰ ਮੇਂ ਰਖੇ ਜਾਏਗਾ। ਆਈਬੇਸ੍ਡ ਮਾਨੀਟਰਿਂਗ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਨੇਪਾਲ ਕੇ ਚਿਤਵਨ ਨੇਸ਼ਨਲ ਪਾਰ੍ਕ ਮੇਂ ਚਲ ਰਹਾ ਹੈ ਇਸ ਵਜਹ ਸੇ ਦੁਧਵਾ ਟਾਇਗਰ ਰਿਜਰ੍ਵ ਕੇ ਉਪਨਿਦੇਸ਼ਕ ਗਣੇਸ਼ ਭਟ੍ਟ ਸ਼ੀਘ੍ਰ ਹੀ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਕਾ ਅਧ੍ਯਯਨ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਨੇਪਾਲ ਜਾਏਂਗੇ।