Online TransLiteration by girgit.chitthajagat.in, of http://dpagrawal.blogspot.com/ Disclaimer
You may also see this page in Bangla, Devanagari, Gujarati, Gurmukhi, Kannada, Malayalam, Oriya, Roman(Eng), Tamil, Telugu

Sunday 7 February 2010

ਸਹਾਯਤਾ ਕੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਜ੍ਞੋਂ ਕੋ ਭੀ ਹੋਤੀ ਹੈ


ਏਕ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸ੍ਪ ਉਕ੍ਤਿ ਹੈ ਕਿ ਅਸ੍ਪਤਾਲ ਬੀਮਾਰ ਲੋਗੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਉਪਯੁਕ੍ਤ ਸ੍ਥਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ. ਇਸਲਿਏ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਯਹ ਸ੍ਥਾਨ ਐਸੀ ਅਨੇਕ ਬਾਤੋਂ ਔਰ ਚੀਜ਼ੋਂ ਸੇ ਭਰਾ ਹੋਤਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਕੀ ਸੇਹਤ ਕੇ ਲਿਏ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋਤੀ ਹੈਂ, ਜੈਸੇ ਛੋਟੇ-ਬਡ਼ੇ ਇਨ੍ਫੇਕ੍ਸ਼ਨ, ਨਿਦਾਨ ਯਾ ਦਵਾ ਦੇਨੇ ਮੇਂ ਹੋਨੇ ਵਾਲੀ ਚੂਕੇਂ ਔਰ ਮਾਨਵੀਯ ਭੂਲੋਂ ਕੀ ਵਜਹ ਸੇ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਨੇ ਵਾਲੀ ਅਨਗਿਨਤ ਜਟਿਲਤਾਏਂ. ਅਸ੍ਪਤਾਲ ਮੇਂ ਮਾਨਵੀਯ ਭੂਲੋਂ ਕੇ ਹੋਨੇ ਕੋ ਰੋਕਨਾ ਲਗਭਗ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਹੀ ਹੈ. ਤੋ, ਕ੍ਯਾ ਯਹ ਸਂਭਵ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਯਾ ਕੁਛ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਯੋਂ ਕਾ ਸਮੂਹ ਐਸਾ ਕੁਛ ਉਪਕ੍ਰਮ ਕਰੇ ਕਿ ਸਬ ਕੁਛ 100 ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਤ ਸਹੀ ਹੋ ਜਾਏ? ਬਾਲ੍ਟੀਮੋਰ ਕੇ ਜੌਨ ਹੌਪਕਿਂਸ ਮੇਡਿਕਲ ਸੇਂਟਰ ਕੇ ਕ੍ਰਿਟਿਕਲ ਕੇਯਰ ਸ੍ਪੇਸ਼ਲਿਸ੍ਟ ਡੌ ਪੀਟਰ ਪ੍ਰੋਨੋਵੋਸ੍ਟ ਨੇ ਕੁਛ ਐਸਾ ਹੀ ਪ੍ਰਯਾਸ ਕਿਯਾ, ਔਰ ਉਨਕੇ ਪ੍ਰਯਾਸ ਕੋ ਬੋਸ੍ਟਨ ਕੇ ਏਕ ਜਨਰਲ ਸਰ੍ਜਨ ਔਰ ਨ੍ਯੂਯੌਰ੍ਕਰ ਕੇ ਸ੍ਟਾਫ ਰਾਇਟਰ ਡੌ ਅਤੁਲ ਗਵਾਣ੍ਡੇ ਨੇ ਅਪਨੀ ਨਈ ਕਿਤਾਬ ਦ ਚੇਕਲਿਸ੍ਟ ਮੇਨਿਫੇਸ੍ਟੋ: ਹਾਊ ਟੂ ਗੇਟ ਥਿਂਗ੍ਸ ਰਾਇਟ ਕਾ ਆਧਾਰ ਬਨਾਯਾ ਹੈ. ਗਵਾਣ੍ਡੇ ਮਾਨਵੀਯ ਭੂਲੋਂ ਕੋ ਦੋ ਹਿਸ੍ਸੋਂ ਮੇਂ ਬਾਂਟਤੇ ਹੈਂ: ਅਜ੍ਞਾਨ ਸੇ ਉਪਜੀ ਭੂਲੇਂ ਔਰ ਅਕੁਸ਼ਲਤਾ ਸੇ ਉਪਜੀ ਭੂਲੇਂ, ਯਾਨਿ ਵੇ ਭੂਲੇਂ ਜੋ ਇਸ ਵਜਹ ਸੇ ਹੋਤੀ ਹੈਂ ਕਿ ਹਮ ਅਪਨੀ ਜਾਨਕਾਰੀ ਕਾ ਸਹੀ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਤੇ. ਗਵਾਣ੍ਡੇ ਮਾਨਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਆਜ ਕੀ ਦੁਨਿਯਾ ਮੇਂ ਜ਼੍ਯਾਦਾਤਰ ਗ਼ਲਤਿਯਾਂ ਇਸ ਦੂਸਰੀ ਵਜਹ ਸੇ ਹੋਤੀ ਹੈਂ. ਅਨੇਕ ਉਦਾਹਰਣ ਦੇਕਰ ਵੇ ਬਤਾਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਆਜ ਕੇ ਸ਼ਲ੍ਯ ਚਿਕਿਤ੍ਸਕ ਕਾ ਕਾਮ ਇਤਨਾ ਜਟਿਲ ਹੋ ਗਯਾ ਹੈ ਕਿ ਭਲੇ ਹੀ ਵਹ ਕਕਿਤਨਾ ਹੀ ਕੁਸ਼ਲ ਕ੍ਯੋਂ ਨ ਹੋ, ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮੋਂ ਮੇਂ ਸੇ ਕੋਈ ਏਕ ਕ਼ਦਮ ਉਠਾਨਾ ਭੂਲ ਸਕਤਾ ਹੈ, ਅਪਨੇ ਮਰੀਜ਼ ਸੇ ਕੋਈ ਏਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਵਾਲ ਪੂਛਨਾ ਭੂਲ ਸਕਤਾ ਹੈ ਯਾ ਕਾਮ ਕੇ ਦਬਾਵ ਔਰ ਤਨਾਵ ਕੀ ਵਜਹ ਸੇ ਹਰ ਤਰਹ ਕੀ ਆਕਸ੍ਮਿਕਤਾ ਕਾ ਸਾਮਨਾ ਕਰਨੇ ਕੀ ਤੈਯਾਰਿਯੋਂ ਮੇਂ ਕਹੀਂ ਚੂਕ ਕਰ ਸਕਤਾ ਹੈ.

ਡੌ ਅਤੁਲ ਗਵਾਣ੍ਡੇ ਬਤਾਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਡੌ ਪੀਟਰ ਪ੍ਰੋਨੋਵੋਸ੍ਟ ਨੇ ਅਪਨੇ ਪ੍ਰਯਾਸ ਕੇ ਲਿਏ ਉਡ੍ਡਯਨ ਇਂਡਸ੍ਟ੍ਰੀ ਸੇ ਏਕ ਅਵਧਾਰਣਾ ਲੀ. ਪਾਇਲਟ ਲੋਗ ਵਿਮਾਨ ਉਡ਼ਾਨੇ ਸੇ ਪਹਲੇ ਏਕ ਏਕ ਜਾਂਚ ਸੂਚੀ (ਚੇਕਲਿਸ੍ਟ) ਮੇਂ ਅਂਕਿਤ ਬਿਂਦੁਓਂ ਕੇ ਆਧਾਰ ਪਰ ਜਾਂਚ ਕਿਯਾ ਕਰਤੇ ਹੈਂ. ਡੌ ਪ੍ਰੋਨੋਵੋਸ੍ਟ ਨੇ ਆਈ ਸੀ ਯੂ ਕੀ ਕੇਵਲ ਏਕ ਆਮ ਸਮਸ੍ਯਾ ਸੇ ਨਿਪਟਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਇਸ ਚੇਕਲਿਸ੍ਟ ਰਣਨੀਤਿ ਕੋ ਅਪਨਾਯਾ. ਸਮਸ੍ਯਾ ਥੀ ਸੇਣ੍ਟ੍ਰਲ ਇਣ੍ਟ੍ਰਾਵੀਨਸ ਲਾਇਨ੍ਸ ਵਾਲੇ ਰੋਗਿਯੋਂ ਮੇਂ ਸਂਕ੍ਰਮਣ ਹੋ ਜਾਨੇ ਕੀ. ਉਨ ਦਿਨੋਂ ਹੌਪਕਿਂਸ ਆਈ ਸੀ ਯੂ ਮੇਂ ਹਰ ਨੌ ਮੇਂ ਸੇ ਏਕ ਲਾਇਨ ਸਂਕ੍ਰਮਿਤ ਹੋ ਜਾਤੀ ਥੀ ਜਿਸਕੀ ਪਰਿਣਤਿ ਰੋਗੀ ਕੀ ਬੀਮਾਰੀ ਕੇ ਲਂਬੀ ਹੋਨੇ ਸੇ ਲੇਕਰ ਉਸਕੀ ਮੌਤ ਤਕ ਮੇਂ ਹੁਆ ਕਰਤੀ ਥੀ. ਡੌ ਪ੍ਰੋਨੋਵੋਸ੍ਟ ਨੇ ਉਨ ਪਾਂਚ ਕਾਮੋਂ ਕੀ ਏਕ ਸੂਚੀ ਬਨਾਈ ਜੋ ਕਿਸੀ ਭੀ ਡੌਕ੍ਟਰ ਕੋ ਇਣ੍ਟ੍ਰਾਵੀਨਸ ਲਾਇਨ ਕੇ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਸੇ ਪਹਲੇ ਕਰਨੇ ਥੇ: ਸਾਬੁਨ ਸੇ ਹਾਥ ਧੋਯੇਂ, ਮਰੀਜ਼ ਕੀ ਚਮਡ਼ੀ ਕੋ ਏਕ ਖ਼ਾਸ ਏਣ੍ਟੀਸੇਪ੍ਟਿਕ ਸੇ ਸਾਫ਼ ਕਰੇਂ, ਮਰੀਜ਼ ਕੇ ਪੂਰੇ ਸ਼ਰੀਰ ਕੋ ਰੋਗਾਣੁਹੀਨ ਆਵਰਣ ਸੇ ਢਕੇਂ, ਮਾਸ੍ਕ, ਟੋਪੀ ਰੋਗਾਣੁਹੀਨ ਗਾਉਨ ਔਰ ਦਸ੍ਤਾਨੇਂ ਪਹਨੇਂ, ਔਰ ਜਹਾਂ ਸੁਈ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ ਵਹਾਂ ਰੋਗਾਣੁਹੀਨ ਡ੍ਰੇਸਿਂਗ ਕਰੇਂ.

ਇਸ ਪ੍ਰਯੋਗ ਪਰ ਟਿਪ੍ਪਣੀ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਡੌ ਗਵਾਣ੍ਡੇ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਯੇ ਪਾਂਚ ਕਾਮ ਕੋਈ ਅਜੂਬੇ ਨਹੀਂ ਥੇ. ਹਰ ਡੌਕ੍ਟਰ ਇਨਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਜਾਨਤਾ ਹੈ, ਔਰ ਇਸਲਿਏ ਜਬ ਐਸੇ ਸਾਮਾਨ੍ਯ ਕਾਮੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਚੇਕਲਿਸ੍ਟ ਬਨਾਨੇ ਕੀ ਬਾਤ ਕੀ ਗਈ ਤੋ ਉਸ ਕਾ ਮਖੌਲ ਉਡ਼ਾਯਾ ਗਯਾ. ਲੇਕਿਨ, ਡੌ ਪ੍ਰੋਵੋਨੋਸ੍ਟ ਜਾਨਤੇ ਥੇ ਕਿ ਡੌਕ੍ਟਰ ਲੋਗ ਕਮ ਸੇ ਕਮ ਏਕ ਤਿਹਾਈ ਦਫਾ ਤੋ ਇਨਮੇਂ ਸੇ ਕਿਸੀ ਨ ਕਿਸੀ ਕਾਮ ਕੋ ਟਾਲ ਹੀ ਜਾਤੇ ਥੇ. ਇਸਲਿਏ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਯਹ ਚੇਕਲਿਸ੍ਟ ਆਈ ਸੀ ਯੂ ਕੀ ਨਰ੍ਸੋਂ ਕੋ ਦੀ ਔਰ ਅਸ੍ਪਤਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਕੇ ਸਹਯੋੋਗ ਸੇ ਇਸਕੀ ਪਾਲਨਾ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤ ਕੀ. ਨਰ੍ਸੋਂ ਕੋ ਕਹਾ ਗਯਾ ਕਿ ਵੇ ਅਪਨੀ ਸੂਚੀ ਮੇਂ ਏਕ-ਏਕ ਕਾਮ ਕੋ ਚੈਕ ਕਰੇਂ ਔਰ ਯਦਿ ਕਭੀ ਕੋਈ ਡੌਕ੍ਟਰ ਉਨਮੇਂ ਸੇ ਕੋਈ ਕਾਮ ਨ ਕਰੇ ਤੋ ਪਹਲੇ ਉਨਸੇ ਕਰਨੇ ਕਾ ਅਨੁਰੋਧ ਕਰੇ ਔਰ ਯਦਿ ਵਹ ਫਿਰ ਭੀ ਨ ਕਰੇ ਤੋ ਅਸ੍ਪਤਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਕੋ ਸੂਚਿਤ ਕਰ ਉਸ ਕਾਮ ਕੋ ਕਰਵਾਯੇ. ਔਰ ਐਸਾ ਹੀ ਕਿਯਾ ਗਯਾ. ਪਰਿਣਾਮ? ਹੌਪਕਿਂਸ ਅਸ੍ਪਤਾਲ ਮੇਂ ਇਨ੍ਫੇਕ੍ਸ਼ਨ ਦਰ ਗ੍ਯਾਰਹ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਤ ਸੇ ਘਟ ਕਰ ਸ਼ੂਨ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਤ ਪਰ ਆ ਗਈ. ਡੌ ਪ੍ਰੋਨੋਵੋਸ੍ਟ ਨੇ ਹਿਸਾਬ ਲਗਾਯਾ ਕਿ ਇਸ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਕੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨੇ ਸੇ ਦੋ ਸਾਲ ਮੇਂ ਤਿਯਾਲੀਸ ਇਂਫੇਕ੍ਸ਼ਨ ਰੋਕੇ ਗਏ, ਆਈ ਸੀ ਯੂ ਮੇਂ ਹੋਨੇ ਵਾਲੀ ਆਠ ਮੌਤੇਂ ਰੋਕੀ ਗਈਂ ਔਰ ਅਸ੍ਪਤਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਕਾ ਬੀਸ ਲਾਖ ਡੌਲਰ ਖਰ੍ਚ ਕਮ ਹੁਆ. ਅਪਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀ ਸਫਲਤਾ ਕੇ ਬਾਦ ਡੌ ਪ੍ਰੋਨੋਵੋਸ੍ਟ ਨੇ ਆਈ ਸੀ ਯੂ ਕੀ ਅਨ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਿਯੋਂ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਭੀ ਚੇਕ ਲਿਸ੍ਟੇਂ ਤੈਯਾਰ ਕੀਂ. ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੈ ਕਿ ਡੌਕ੍ਟਰੋਂ ਨੇ ਯਹ ਕਹਤੇ ਹੁਏ ਪ੍ਰਤਿਰੋਧ ਭੀ ਕਿਯਾ ਕਿ ਉਨਕਾ ਕਾਮ ਇਤਨਾ ਜਟਿਲ ਹੈ ਕਿ ਉਸੇ ਐਸੀ ਸਰਲ ਚੇਕਲਿਸ੍ਟੋਂ ਤਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਕਿਯਾ ਜਾ ਸਕਤਾ.

ਡੌ ਗਵਾਣ੍ਡੇ ਨੇ ਵਿਸ੍ਵ ਸ੍ਵਾਸ੍ਥ੍ਯ ਸਂਗਠਨ (ਡਬ੍ਲ੍ਯੂ ਏਚ ਓ) ਕੇ ਸਾਥ ਕਾਮ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਦੁਨਿਯਾ ਕੇ ਅਲਗ-ਅਲਗ ਹਿਸ੍ਸੋਂ ਕੇ ਅਸ੍ਪਤਾਲੋਂ ਮੇਂ ਯਹੀ ਚੇਕਲਿਸ੍ਟ ਪਦ੍ਧਤਿ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਦੇਖੀ. ਜੋ ਅਸ੍ਪਤਾਲ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਅਪਨੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੇ ਲਿਏ ਚੁਨੇ ਉਨਮੇਂ ਤਾਂਜਾਨਿਯਾ ਕੇ ਦੂਰਸ੍ਥ ਇਲਾਕੋਂਂ ਮੇਂ ਸ੍ਥਿਤ ਦਸ ਲਾਖ ਲੋਗੋਂ ਕਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨੇ ਵਾਲਾ ਏਕ ਸਾਮਾਨ੍ਯ–ਸਾ ਅਸ੍ਪਤਾਲ ਥਾ ਤੋ ਸਿਏਟਲ ਮੇਂ ਸ੍ਥਿਤ ਵਾਸ਼ਿਂਗਟਨ ਵਿਸ਼੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਲਯ ਕਾ ਏਕ ਐਸਾ ਹਾਈ ਟੇਕ ਅਸ੍ਪਤਾਲ ਭੀ ਥਾ ਜਿਸਕਾ ਬਜਟ ਪੂਰੇ ਤਾਂਜਾਨਿਯਾ ਕੇ ਬਜਟ ਸੇ ਦੁਗੁਨਾ ਥਾ. ਇਨ ਲੋਗੋਂ ਨੇ ਸਰ੍ਜਿਕਲ ਕੇਯਰ ਕੇ ਲਿਏ ਏਕ ਉਨ੍ਨੀਸ ਬਿਂਦੁਓਂ ਵਾਲੀ ਚੇਕਲਿਸ੍ਟ ਕਾ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਕਿਯਾ ਔਰ ਪਾਯਾ ਕਿ ਸਿਰ੍ਫ਼ ਛਹ ਹੀ ਮਹੀਨੋਂ ਮੇਂ ਖਰ੍ਚ ਮੇਂ ਏਕ ਭੀ ਡੌਲਰ ਕੀ ਵਰਦ੍ਧਿ ਕੇ ਬਗੈਰ ਇਨ ਤਮਾਮ ਅਸ੍ਪਤਾਲੋਂ ਮੇਂ ਸਰ੍ਜਰੀ ਕੇ ਬਾਦ ਵਾਲੀ ਜਟਿਲਤਾਓਂ ਮੇਂ ਛਤ੍ਤੀਸ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਤ ਕੀ ਔਰ ਮਰਤ੍ਯੁ ਦਰ ਮੇਂ ਸੈਂਤਾਲੀਸ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਤ ਕੀ ਕਮੀ ਹੁਈ ਹੈ.

ਇਸ ਸਫਲਤਾ ਸੇ ਉਲ੍ਲਸਿਤ ਹੋਕਰ ਡੌ ਗਵਾਣ੍ਡੇ ਨੇ ਅਪਨੀ ਇਸ ਚੇਕਲਿਸ੍ਟ ਪਦ੍ਧਤਿ ਕੋ ਕਈ ਅਨ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੋਂ ਮੇਂ ਭੀ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਕਿਯਾ. ਡੌ ਗਵਾਣ੍ਡੇ ਨੇ ਵਾਯੁਯਾਨ ਨਿਰ੍ਮਾਤਾ ਕਂਪਨੀ ਬੋਇਂਗ ਸੇ ਕਾਫੀ ਕੁਛ ਸੀਖਾ. ਅਬ ਵੇ ਯਹ ਕਹ ਪਾਨੇ ਕੀ ਸ੍ਥਿਤਿ ਮੇਂ ਹੈਂ ਕਿ ਏਕ ਅਚ੍ਛੀ ਚੇਕਲਿਸ੍ਟ ਛੋਟੀ ਹੋਨੀ ਚਾਹਿਯੇ, ਔਰ ਮਹਤ੍ਵਪੂਰ੍ਣ ਸ੍ਟੇਪ੍ਸ ਸੇ ਹੀ ਸਂਬਦ੍ਧ ਹੋਨੀ ਚਾਹਿਯੇ. ਸਬਸੇ ਮਹਤ੍ਵਪੂਰ੍ਣ ਬਾਤ ਯਹ ਕਿ ਚੈਕਿਂਗ ਸ਼ੀਰ੍ਸ਼ਸ੍ਥ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਦ੍ਵਾਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਜਾਨੀ ਚਾਹਿਯੇ. ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ ਕੇ ਕੌਕਪਿਟ ਮੇਂ ਚੇਕਲਿਸ੍ਟ ਕੋ-ਪਾਯਲਟ ਦ੍ਵਾਰਾ ਪਢੀ ਜਾਤੀ ਹੈ, ਔਰ ਇਸੀਲਿਏ, ਔਪਰੇਸ਼ਨ ਰੂਮ ਮੇਂ ਯਹ ਕਾਮ ਨਰ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਾ ਕਿਯਾ ਜਾਨਾ ਚਾਹਿਯੇ.

ਯਹ ਔਰ ਐਸੇ ਅਨੇਕ ਉਦਾਹਰਣ ਦੇਕਰ ਡੌ ਗਵਾਣ੍ਡੇ ਸਂਦੇਸ਼ ਯਹ ਦੇਨਾ ਚਾਹਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਇਕ੍ਕੀਸਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬ੍ਦੀ ਕੀ ਤਕਨੀਕ ਕੀ ਜਟਿਲਤਾਓਂ ਕੋ ਸਰਲਤਮ ਤਰੀਕੋਂ ਸੇ ਸੁਲਝਾਯਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਹੈ. ਗਵਾਣ੍ਡੇ ਕੀ ਬਹੁਤ ਮਹਤ੍ਵਪੂਰ੍ਣ ਸਲਾਹ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਦੁਨਿਯਾ ਮੇਂ ਯਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਯਾ ਹੈ ਕਿ ਹਮ ਏਕ ਬਾਰ ਫਿਰ ਸੇ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਕੋ ਸਮਝੇਂ ਜਿਸੇ ਦਕ੍ਸ਼ਤਾ ਕਹਾ ਜਾਤਾ ਹੈ, ਔਰ ਯਹ ਸਮਝੇਂ ਕਿ ਸਹਾਯਤਾ ਕੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਜ੍ਞੋਂ ਕੋ ਭੀ ਹੁਆ ਕਰਤੀ ਹੈ ਔਰ ਸਫਲਤਾ ਇਸੀ ਬਾਤ ਪਰ ਨਿਰ੍ਭਰ ਕਰਤੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਜ੍ਞੋਂ ਮੇਂ ਭੀ ਇਤਨੀ ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ ਹੋ ਕਿ ਵੇ ਯਹ ਸ੍ਵੀਕਾਰ ਕਰੇਂ ਕਿ ਸਹਾਯਤਾ ਕੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਉਨ੍ਹੇਂ ਭੀ ਹੈ.
◙◙◙

Discussed book:
The Checklist Manifesto: How to Get Things Right
By Atul Gawande
Published by Metropolitan Books
Hardcover, 224 pages.
US $ 24.50

ਰਾਜਸ੍ਥਾਨ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਕੇ ਰਵਿਵਾਰੀਯ ਪਰਿਸ਼ਿਸ਼੍ਟ ਮੇਂ ਮੇਰੇ ਪਾਕ੍ਸ਼ਿਕ ਕੌਲਮ ਕਿਤਾਬੋਂ ਕੀ ਦੁਨਿਯਾ ਕੇ ਅਂਤਰ੍ਗਤ ਰਵਿਵਾਰ, ਦਿਨਾਂਕ 07 ਫਰਵਰੀ, 2010 ਕੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ.








Hindi Blogs. Com - हिन्दी चिट्ठों की जीवनधारा

Sunday 24 January 2010

ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ ਔਰ ਪ੍ਰਲਯ ਕੇ ਬੀਚ ਏਕ ਰੇਸ


ਅਪਨੀ ਮੇਗਾ ਬੇਸ੍ਟਸੇਲਰ ਥ੍ਰੀ ਕਪ੍ਸ ਔਫ ਟੀ (ਅਬ ਤਕ 30 ਲਾਖ ਪ੍ਰਤਿਯਾਂ ਬਿਕ ਚੁਕੀ ਹੈਂ) ਮੇਂ ਗ੍ਰੇਗ ਮੌਰ੍ਟੇਨ੍ਸਨ ਨੇ ਪਾਕਿਸ੍ਤਾਨ ਕੇ ਦੁਰ੍ਗਮ ਇਲਾਕੋਂ ਮੇਂ ਲਡ਼ਕਿਯੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਸ੍ਕੂਲ ਬਨਾਨੇ ਕੇ ਅਪਨੇ ਪ੍ਰਯਾਸੋਂ ਕਾ ਮਾਰ੍ਮਿਕ ਵਰਤ੍ਤਾਂਤ ਦਿਯਾ ਥਾ. ਉਸੀ ਕਿਤਾਬ ਕੀ ਅਗਲੀ ਕਡ਼ੀ ਹੈ ਸ੍ਟੋਨ੍ਸ ਇਣ੍ਟੁ ਸ੍ਕੂਲ੍ਸ: ਪ੍ਰੋਮੋਟਿਂਗ ਪੀਸ ਵਿਦ ਬੁਕ੍ਸ, ਨੋਟ ਬੌਮ੍ਬ੍ਸ, ਇਨ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸ੍ਤਾਨ ਏਣ੍ਡ ਪਾਕਿਸ੍ਤਾਨ. ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਮੇਂ ਗ੍ਰੇਗ ਨੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸ੍ਤਾਨ ਮੇਂ ਅਪਨੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਸਾਕ੍ਸ਼ਰਤਾ ਕੇ ਪ੍ਰਯਾਸੋਂ ਕਾ ਪ੍ਰੇਰਕ ਵਰਤ੍ਤਾਂਤ ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤ ਕਿਯਾ ਹੈ. ਗ੍ਰੇਗ ਮੌਰ੍ਟੇਨ੍ਸਨ ਪਿਛਲੇ 16 ਬਰਸੋਂ ਸੇ ਅਪਨੇ ਏਕ ਗ਼ੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸਂਗਠਨ ਸੇਂਟ੍ਰਲ ਏਸ਼ਿਯਾ ਇਂਸ੍ਟੀਟ੍ਯੂਟ ਕੇ ਮਾਧ੍ਯਮ ਸੇ ਪਾਕਿਸ੍ਤਾਨ ਔਰ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸ੍ਤਾਨ ਕੇ ਦੁਰ੍ਗਮ ਇਲਾਕੋਂ ਮੇਂ 130 ਸੇ ਜ਼੍ਯਾਦਾ ਸ੍ਕੂਲ ਸ੍ਥਾਪਿਤ ਕਰ ਅਪਨੀ ਤਰਹ ਸੇ ਸ਼ਾਂਤਿ ਸ੍ਥਾਪਨਾ ਕੇ ਪ੍ਰਯਾਸ ਮੇਂ ਜੁਟੇ ਹੈਂ. ਇਨ ਸ੍ਕੂਲੋਂ ਮੇਂ ਸੇ ਜ਼੍ਯਾਦਾਤਰ ਲਡ਼ਕਿਯੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਹੈਂ.

ਗ੍ਰੇਗ ਕੀ ਪਿਛਲੀ ਕਿਤਾਬ ਥ੍ਰੀ ਕਪ੍ਸ ਔਫ ਟੀ ਕੀ ਬੁਨਿਯਾਦ ਪਾਕਿਸ੍ਤਾਨ ਮੇਂ ਏਕ ਸ੍ਕੂਲ ਖੋਲਨੇ ਕਾ ਵਾਦਾ ਥੀ, ਤੋ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਕੇ ਮੂਲ ਮੇਂ ਭੀ ਵੈਸਾ ਹੀ ਏਕ ਵਾਦਾ ਹੈ. 1999 ਮੇਂ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸ੍ਤਾਨ ਕੇ ਵਾਖਨ ਦਰ੍ਰੇ ਸੇ ਏ ਕੇ-47 ਸੇ ਸਜ੍ਜਿਤ ਚੌਦਹ ਕਿਰਗ਼ਿਜ਼ ਘੁਡ਼ਸਵਾਰ ਪਾਕਿਸ੍ਤਾਨ ਆਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਗ੍ਰੇਗ ਸੇ ਵਾਦਾ ਲੇਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਵਹ ਪਾਮੀਰ ਕੀ ਪਹਾਡ਼ਿਯੋਂ ਕੇ ਏਕ ਦੁਰ੍ਗਮ ਸ੍ਥਲ ਬੋਜ਼ਾਈ ਗੁਮ੍ਬਦ ਮੇਂ ਏਕ ਸ੍ਕੂਲ ਬਨਾਯੇਂਗੇ. ਇਸੀ ਸ੍ਕੂਲ ਕੋ ਬਨਾਨੇ ਕੀ ਕਹਾਨੀ ਹੈ ਯਹ ਕਿਤਾਬ. ਗ੍ਰੇਗ ਕੋ ਇਸ ਸ੍ਕੂਲ ਕੋ ਬਨਾਨੇ ਕੇ ਪ੍ਰਯਾਸ ਮੇਂ ਕਈ ਔਰ ਸ੍ਕੂਲ ਭੀ ਬਨਾਨੇ ਪਡ਼ੇ. ਗ੍ਰੇਗ ਕੋ ਅਪਨੀ ਯਹ ਵਿਜਯ ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੇ ਪਥ ਕੀ ਤਰਹ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋਤੀ ਹੈ. ਏਕ ਬਿਲਕੁਲ ਨਏ ਦੇਸ਼ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸ੍ਤਾਨ ਕੇ ਸੁਦੂਰ ਉਤ੍ਤਰ ਪੂਰ੍ਵੀ ਏਕਾਂਤ ਇਲਾਕੋਂ ਮੇਂ, ਵਾਖਨ ਦਰ੍ਰੇ ਮੇਂ ਕਿਸ ਤਰਹ ਗ੍ਰੇਗ ਔਰ ਉਨਕੇ ਨਿਡਰ ਮੈਨੇਜਰ ਕੇ ਅਥਕ ਪ੍ਰਯਾਸੋਂ ਸੇ ਪਹਲਾ ਸ੍ਕੂਲ ਬਨ ਸਕਾ, ਔਰ ਫਿਰ ਦਰ੍ਜਨੋਂ ਔਰ ਸ੍ਕੂਲ ਬਨੇ, ਯਹ ਵਰਤ੍ਤਾਂਤ ਜਿਤਨਾ ਰੋਚਕ ਹੈ ਉਤਨਾ ਹੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾਸ੍ਪਦ ਭੀ.

ਏਕ ਜਗਹ ਗ੍ਰੇਗ ਲਿਖਤੇ ਹੈਂ, “ਹਮ ਲੋਗ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸ੍ਤਾਨ ਕੇ ਹਰ ਗਾਂਵ ਔਰ ਕਸ੍ਬੇ ਮੇਂ, ਜਹਾਂ ਬਚ੍ਚੇ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ ਕੇ ਲਿਏ ਤਰਸਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਐਸੇ ਸ੍ਕੂਲੋਂ ਕੇ ਨਿਰ੍ਮਾਣ ਕਾ ਸਪਨਾ ਦੇਖਤੇ ਹੈਂ ਜਿਨਕੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨ ਸਿਰ੍ਫ਼ ਉਨਕੇ ਬੇਟੋਂ ਬਲ੍ਕਿ ਬੇਟਿਯੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਭੀ ਖੁਲੇ ਹੋਂਗੇ, ਆਸ਼ਾ ਕੀ ਏਕ ਕਿਰਣ ਜਗਾ ਸਕੇ ਥੇ. ਇਨ ਜਗਹੋਂ ਮੇਂ ਵੇ ਜਗਹੇਂ ਭੀ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਪਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਥੀਂ ਜੋ ਕਲਾਸ਼੍ਨਿਕੋਵ ਧਾਰੀ ਐਸੇ ਮਰ੍ਦੋਂ ਕੇ ਘੇਰੇ ਮੇਂ ਹੈਂ ਜਿਨਕੀ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਇਸ ਝੂਠ ਕੋ ਜ਼ਿਨ੍ਦਾ ਰਖਨੇ ਮੇਂ ਖਰ੍ਚ ਹੋਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕ਼ੁਰਾਨ ਸ਼ਰੀਫ ਮੇਂ ਯਹ ਸੀਖ ਦੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਲਡ਼ਕੀ ਗਣਿਤ ਪਢ਼ਨਾ ਚਾਹੇ ਉਸਕੇ ਚੇਹਰੇ ਪਰ ਤੇਜ਼ਾਬ ਫੇਂਕ ਦੇਨਾ ਚਾਹਿਯੇ.”

ਗ੍ਰੇਗ ਅਪਨੇ ਪ੍ਰਯਾਸੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨ੍ਯ ਸੇਵਾ ਸੇ ਭੀ ਆਰ੍ਥਿਕ ਸਹਾਯਤਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰਤੇ ਹੈਂ. ਸੈਨਿਕ ਲੋਗ ਨਿਜੀ ਤੌਰ ਪਰ ਭੀ ਉਨ੍ਹੇਂ ਆਰ੍ਥਿਕ ਮਦਦ ਦੇਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਉਨਕੇ ਕੁਛ ਪ੍ਰੋਜੇਕ੍ਟ੍ਸ ਕੇ ਲਿਏ ਸਾਮਗ੍ਰੀ ਲਾਨੇ-ਲੇਜਾਨੇ ਮੇਂ ਭੀ ਸਹਾਯਤਾ ਕਰਤੇ ਹੈਂ. ਲੇਕਿਨ ਵੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨ੍ਯ ਨੀਤਿਯੋਂ ਕੇ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ ਟਿਪ੍ਪਣਿਯਾਂ ਕਰਨੇ ਸੇ ਭੀ ਕੋਈ ਪਰਹੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਤੇ. ਯੁਦ੍ਧ ਜਰ੍ਜਰ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸ੍ਤਾਨ ਮੇਂ ਤੀਨ ਲਾਖ ਸੇ ਭੀ ਜ਼੍ਯਾਦਾ ਸੈਨਿਕ ਭੇਜਨੇ ਵਾਲੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਿਜ਼ਾਮ ਕੋ ਵੇ ਯਹ ਕਹਕਰ ਚੇਤਾਤੇ ਹੈਂ ਕਿ “ਹਮੇਂ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸ੍ਤਾਨ ਕੇ ਲੋਗੋਂ ਸੇ ਅਭੀ ਜਿਤਨਾ ਸੀਖਨਾ ਹੈ ਵਹ ਉਸਸੇ ਬਹੁਤ ਜ਼੍ਯਾਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਮ ਤਾਜ਼ਿਨ੍ਦਗੀ ਉਨ੍ਹੇਂ ਸਿਖਾਨੇ ਕੀ ਸੋਚ ਭੀ ਸਕਤੇ ਹੈਂ.” ਇਸੀ ਤਰਹ ਵੇ ਏਕ ਟੌਮਹੌਕ ਕ੍ਰੂਜ਼ ਮਿਸਾਇਲ ਕੀ ਲਗਭਗ ਸਾਢ਼ੇ ਆਠ ਲਾਖ ਡੌਲਰ ਕੀ ਭਾਰੀ ਕੀਮਤ ਪਰ ਅਫ਼ਸੋਸ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਕਹਤੇ ਹੈਂ, “ਇਤਨੀ ਬਡ਼ੀ ਧਨ ਰਾਸ਼ਿ ਸੇ ਤੋ ਆਪ ਦਰ੍ਜ਼ਨੋਂ ਐਸੇ ਸ੍ਕੂਲ ਬਨਾ ਸਕਤੇ ਹੈਂ ਜੋ ਹਜ਼ਾਰੋਂ ਵਿਦ੍ਯਾਰ੍ਥਿਯੋਂ ਕੋ ਪੀਢ਼ਿਯੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਏਕ ਸਂਤੁਲਿਤ, ਗ਼ੈਰ ਅਤਿਵਾਦੀ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ.” ਔਰ ਯਹ ਕਹਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਵੇ ਮਾਨੋ ਅਪਨੀ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਏਕ ਸਵਾਲ ਰਖਤੇ ਹੈਂ, “ਆਪਕੇ ਵਿਚਾਰ ਮੇਂ ਇਨਮੇਂ ਸੇ ਕਿਸ ਸੇ ਹਮ ਅਧਿਕ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਿਤ ਮਹਸੂਸ ਕਰੇਂਗੇ?”

ਲੇਕਿਨ ਉਨਕਾ ਅਸਲੀ ਸਂਬਲ ਤੋ ਸ੍ਥਾਨੀਯ ਲੋਗ ਹੀ ਹੈਂ. ਪੂਰ੍ਵ ਕਮਾਣ੍ਡੋ ਸਰਫਰਾਜ਼ ਖਾਨ ਐਸੇ ਹੀ ਲੋਗੋਂ ਮੇਂ ਸੇ ਏਕ ਹੈਂ ਜੋ ਅਬ ਗ੍ਰੇਗ ਕੇ ਸਂਗਠਨ ਕੇ ਪ੍ਰੋਜੇਕ੍ਟ ਡਾਇਰੇਕ੍ਟਰ ਹੈਂ. ਸਰਫਰਾਜ਼ ਜੈਸੋਂ ਕੇ ਬਲ ਪਰ ਹੀ ਗ੍ਰੇਗ ਤਾਲਿਬਾਨੋਂ ਕੇ ਗਢ਼ ਮੇਂ ਭੀ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ ਕੀ ਅਲਖ ਜਗਾ ਸਕੇ. ਤਾਲਿਬਾਨੋਂ ਨੇ ਉਨਕੇ ਕਈ ਸ੍ਕੂਲੋਂ ਕੋ ਨੁਕਸਾਨ ਭੀ ਪਹੁਂਚਾਯਾ. ਲੇਕਿਨ ਇਨ ਸ੍ਥਾਨੀਯ ਲੋਗੋਂ ਸੇ ਜੋ ਸਹਯੋਗ ਗ੍ਰੇਗ ਕੋ ਮਿਲਾ ਉਸੀ ਕੇ ਆਧਾਰ ਪਰ ਵੇ ਯਹ ਕਹ ਸਕੇ ਹੈਂ ਕਿ ਵੇ ਹੀ ਲੋਗ ਤਾਲਿਬਾਨ ਕੋ ਕੁਚਲ ਕਰ ਲਡ਼ਕਿਯੋਂ ਕੀ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ ਕੇ ਵਿਰੁਦ੍ਧ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸਾਂਸ੍ਕਰਤਿਕ ਸੋਚ ਮੇਂ ਬਦਲਾਵ ਲਾ ਸਕਤੇ ਹੈਂ.

ਗ੍ਰੇਗ ਮੌਰ੍ਟੇਨ੍ਸਨ ਤਾਂਜਾਨਿਯਾ ਮੇਂ ਅਪਨੇ ਬਚਪਨ ਮੇਂ ਏਕ ਅਫ਼੍ਰੀਕੀ ਕਹਾਵਤ ਸੁਨਤੇ ਰਹੇ ਹੈਂ ਕਿ ਅਗਰ ਆਪ ਏਕ ਲਡ਼ਕੇ ਕੋ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਤੋ ਆਪ ਮਹਜ਼ ਏਕ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਕੋ ਹੀ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤ ਕਰਤੇ ਹੈਂ, ਲੇਕਿਨ ਅਗਰ ਆਪ ਏਕ ਲਡ਼ਕੀ ਕੋ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਤੋ ਆਪ ਪੂਰੇ ਸਮੁਦਾਯ ਕੋ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤ ਕਰਤੇ ਹੈਂ. ਗ੍ਰੇਗ ਨੇ ਬਾਦ ਮੇਂ ਪਾਯਾ ਕਿ ਬਾਤ ਸਿਰ੍ਫ਼ ਇਤਨੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ. ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਜਾਨਾ ਕਿ ਵਿਸ਼੍ਵ ਬੈਂਕ ਕੇ ਆਂਕਡ਼ੋਂ ਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ ਬਾਦ ਕੀ ਜ਼ਿਨ੍ਦਗੀ ਮੇਂ ਏਕ ਔਰਤ ਕੀ ਆਯ ਕੋ 10 ਸੇ 20 ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਤ ਤਕ ਬਢ਼ਾ ਦੇਤੀ ਹੈ. ਕੁਛ ਦੂਸਰੇ ਅਧ੍ਯਯਨੋਂ ਸੇ ਯਹ ਭੀ ਪਤਾ ਚਲਾ ਕਿ ਅਗਰ ਲਡ਼ਕੀ ਪਾਂਚਵੀਂ ਤਕ ਭੀ ਪਢ਼ ਲੇਤੀ ਹੈ ਤੋ ਸ਼ਿਸ਼ੁ ਮਰਤ੍ਯੁ ਦਰ ਕਾਫ਼ੀ ਘਟ ਜਾਤੀ ਹੈ. ਐਸੀ ਲਡ਼ਕਿਯਾਂ ਦੇਰ ਸੇ ਵਿਵਾਹ ਕਰਤੀ ਹੈਂ ਔਰ ਉਨਕੇ ਬਚ੍ਚੇ ਭੀ ਕਮ ਹੋਤੇ ਹੈਂ. ਲੇਕਿਨ ਇਸੀ ਕੇ ਸਾਥ ਗ੍ਰੇਗ ਮੌਰ੍ਟੇਨ੍ਸਨ ਨੇ ਯਹ ਭੀ ਪਾਯਾ ਕਿ ਲਡ਼ਕਿਯੋਂ ਕੋ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ ਦੇ ਦੇਨਾ ਹੀ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ. ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ੋਂ ਮੇਂ ਐਸੀ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਕਰੀਬ-ਕਰੀਬ ਕੋਈ ਕਾਮ ਸੁਲਭ ਨਹੀਂ ਹੈ. ਉਨ੍ਹੇਂ ਕੋਈ ਅਰ੍ਥਪੂਰ੍ਣ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲੇ, ਜੈਸੇ ਵੇ ਅਧ੍ਯਾਪਿਕਾ, ਡੌਕ੍ਟਰ, ਨਰ੍ਸ ਵਗੈਰਹ ਬਨ ਸਕੇਂ, ਇਸਕੇ ਲਿਏ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹੇਂ ਉਚ੍ਚ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ ਮਿਲੇ. ਅਪਨੀ ਬਾਤ ਕੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਕੇ ਤੌਰ ਪਰ ਵੇ 22 ਵਰ੍ਸ਼ੀਯਾ ਸ਼ਕੀਲਾ ਕਾ ਉਦਾਹਰਣ ਦੇਤੇ ਹੈਂ ਜੋ ਉਨਕੇ ਯਹਾਂ ਕੀ ਪ੍ਰਥਮ ਸ੍ਨਾਤਿਕਾ ਔਰ ਤੀਨ ਲਾਖ ਕੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਕੀ ਪਹਲੀ ਮਹਿਲਾ ਚਿਕਿਤ੍ਸਕ ਹੋਗੀ.

ਯਹ ਸਾਰਾ ਕਾਮ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਖੁਦ ਗ੍ਰੇਗ ਨੇ ਕਾਫੀ ਕੁਛ ਸੀਖਾ. ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਪਾਯਾ ਕਿ ਮਹਜ਼ ਕਿਤਾਬੀ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ. ਖੁਦ ਉਨਕੀ ਬੇਟੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹੇਂ ਯਹ ਪਾਠ ਪਢ਼ਾਯਾ ਕਿ ਬਚ੍ਚੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਖੇਲ ਭੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ. ਸ਼ਾਯਦ ਇਸੀ ਸੀਖ ਕਾ ਪਰਿਣਾਮ ਯਹ ਰਹਾ ਕਿ ਗ੍ਰੇਗ ਨੇ ਲਡ਼ਕਿਯੋਂ ਕੇ ਕੂਦਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਸਾਤ ਹਜ਼ਾਰ ਰਸ੍ਸਿਯਾਂ ਮਂਗਵਾਈਂ ਔਰ ਸ੍ਕੂਲੋਂ ਮੇਂ ਖੇਲ ਕੇ ਮੈਦਾਨ ਭੀ ਬਨਵਾਏ.

ਗ੍ਰੇਗ ਨੇ ਏਕ ਜਗਹ ਏਚ ਜੀ ਵੇਲ੍ਸ ਕੋ ਉਦ੍ਧਰਤ ਕਿਯਾ ਹੈ: “ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ ਔਰ ਪ੍ਰਲਯ ਕੇ ਬੀਚ ਏਕ ਰੇਸ ਹੈ.” ਖੁਦ ਗ੍ਰੇਗ ਨੇ ਕਿਤਾਬ ਮੇਂ ਏਕ ਜਗਹ ਬਹੁਤ ਖੂਬਸੂਰਤ ਔਰ ਮਹਤ੍ਵਪੂਰ੍ਣ ਬਾਤ ਕਹੀ ਹੈ: “ਬਸ, ਏਕ ਬਾਰ ਦਿਲ ਕੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੁਲ ਜਾਏਂ ਔਰ ਵਹ ਪਢਨਾ ਸੀਖ ਲੇ, ਫਿਰ ਤੋ ਪੇਡ਼ ਕੀ ਹਰ ਪਤ੍ਤੀ ਕਿਤਾਬ ਕਾ ਏਕ ਪਨ੍ਨਾ ਬਨ ਜਾਤੀ ਹੈ.”
◙◙◙

ਰਾਜਸ੍ਥਾਨ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਕੇ ਰਵਿਵਾਰੀਯ ਪਰਿਸ਼ਿਸ਼੍ਟ ਮੇਂ ਮੇਰੇ ਪਾਕ੍ਸ਼ਿਕ ਕੌਲਮ ਕਿਤਾਬੋਂ ਕੀ ਦੁਨਿਯਾ ਕੇ ਅਂਤਰ੍ਗਤ ਰਵਿਵਾਰ, 24 ਜਨਵਰੀ, 2009 ਕੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ.








Hindi Blogs. Com - हिन्दी चिट्ठों की जीवनधारा

Sunday 10 January 2010

ਦੂਸਰੋਂ ਕੀ ਨਜ਼ਰੋਂ ਸੇ ਦੇਖਨੇ ਕੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਮੇਂ


ਪਿਛਲੇ ਏਕ ਦਸ਼ਕ ਮੇਂ ਅਪਨੀ ਤੀਨ ਸੁਪਰ ਬੇਸ੍ਟਸੇਲਰ ਕਿਤਾਬੋਂ ਦ ਟਿਪਿਂਗ ਪੌਇਂਟ, ਬ੍ਲਿਂਕ ਔਰ ਆਉਟਲਾਯਰ੍ਸ ਸੇ ਬਹੁ ਚਰ੍ਚਿਤ ਔਰ ਅਪਨੇ ਪਰਿਵੇਸ਼ ਕੋ ਦੇਖਨੇ ਕਾ ਹਮਰਾ ਨਜ਼ਰਿਯਾ ਬਦਲ ਡਾਲਨੇ ਵਾਲੇ ਲੇਖਕ ਮਾਲ੍ਕਮ ਗ੍ਲੈਡਵੇਲ ਕੀ ਨਈ ਕਿਤਾਬ ਵ੍ਹਾਟ ਦ ਡੌਗ ਸੌ: ਏਂਡ ਅਦਰ ਏਡਵੇਂਚਰ੍ਸ ਅਸਲ ਮੇਂ ਲਗਭਗ ਇਸੀ ਕਾਲਾਵਧਿ ਮੇਂ ਨ੍ਯੂਯੌਰ੍ਕਰ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਮੇਂ ਛਪੇ ਉਨਕੇ 19 ਬੇਹਤਰੀਨ ਲੇਖੋਂ ਕਾ ਸਂਚਯਨ ਹੈ.

ਗ੍ਲੈਡਵੇਲ ਕਾ ਕਹਨਾ ਹੈ ਕਿ “ਉਮ੍ਦਾ ਲੇਖਨ ਆਪਕੋ ਮਨਾ ਲੇਨੇ ਕੀ ਅਪਨੀ ਕ੍ਸ਼ਮਤਾ ਕੇ ਬਲ ਪਰ ਸਫਲ ਯਾ ਅਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ. ਯਹ ਸਫਲ ਯਾ ਅਸਫਲ ਤੋ ਹੋਤਾ ਹੈ ਆਪਕੋ ਬਾਂਧੇ ਰਖਨੇ ਕੀ ਅਪਨੀ ਕ੍ਸ਼ਮਤਾ ਕੇ ਆਧਾਰ ਪਰ, ਔਰ ਇਸ ਆਧਾਰ ਪਰ ਕਿ ਵਹ ਆਪਕੋ ਦੂਸਰੋਂ ਕੇ ਦਿਮਾਗ ਕੀ ਕਿਤਨੀ ਝਲਕ ਦਿਖਲਾ ਪਾਤਾ ਹੈ.”

ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਕੇ 19 ਲੇਖੋਂ ਮੇਂ ਸੇ ਏਕ ਤਿਹਾਈ ਤੋ ਉਨ ਛੋਟੀ-ਮੋਟੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾਓਂ –ਮਾਇਨਰ ਜੀਨਿਯਸੋਂ- ਕੇ ਪੋਰ੍ਟ੍ਰੇਟ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਹੈਂ ਜੋ ਮੋਟੇ ਤੌਰ ਪਰ ਸਾਂਸ੍ਕਰਤਿਕ ਪ੍ਰਵਰਤ੍ਤਿਯੋਂ ਸੇ ਸਂਬਦ੍ਧ ਹੈਂ. ਇਨਮੇਂ ਵਹ ਮਹਿਲਾ ਭੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਬਾਲ ਰਂਗਨੇ ਕੀ ਸਾਮਗ੍ਰੀ ਤੈਯਾਰ ਕਰ ਅਮਰੀਕੀ ਮਹਿਲਾਓਂ ਕੀ ਜ਼ਿਨ੍ਦਗੀ ਮੇਂ ਬਡ਼ਾ ਪਰਿਵਰ੍ਤਨ ਕਿਯਾ, ਔਰ ਵਹ ਉਦ੍ਯਮੀ ਭੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਏਕ ਖ਼ਾਸ ਤਰਹ ਕਾ ਕੇਚਪ ਤੈਯਾਰ ਕਿਯਾ ਔਰ ਹਮਾਰੇ ਲੇਖਕ ਕੋ ਸ੍ਵਾਦ ਕੇ ਮਨੋਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕੀ ਪਡ਼ਤਾਲ ਕਾ ਮੌਕਾ ਦਿਯਾ. ਕਿਤਾਬ ਕੇ ਦੂਸਰੇ ਏਕ ਤਿਹਾਈ ਮੇਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈਂ ਵੇ ਲੇਖ ਜੋ ਆਂਕਡ਼ੋਂ ਕੇ ਆਧਾਰ ਪਰ ਕੀ ਜਾਨੇ ਵਾਲੀ ਭਵਿਸ਼੍ਯਵਾਣਿਯੋਂ ਕੇ ਖਤਰੋਂ ਕਾ ਵਿਸ਼੍ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਤੇ ਹੈਂ. ਜੈਸੇ ਏਨਰੌਨ ਕੀ ਨਾਕਾਮਯਾਬੀ, 9/11, ਜੌਨ ਏਫ ਕੈਨੇਡੀ ਜੂਨਿਯਰ ਕੀ ਪ੍ਰਾਣ ਘਾਤਕ ਉਡ਼ਾਨ, ਸ੍ਪੇਸ ਸ਼ਟਲ ਚੈਲੇਂਜਰ ਕਾ ਵਿਸ੍ਫੋਟ, 1991 ਕੇ ਖਾਡ਼ੀ ਯੁਦ੍ਧ ਕੇ ਦੌਰਾਨ ਸ੍ਕਡ ਮਿਸਾਇਲੋਂ ਕਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਭ੍ਰਸ਼੍ਟ ਹੋ ਜਾਨਾ, ਆਦਿ. ਇਨਮੇਂ ਸੇ ਹਰ ਨਾਕਾਮਯਾਬੀ ਕੇ ਲਿਏ ਗ੍ਲੈਡਵੇਲ ਤਰ੍ਕ ਕੀ ਕਿਸੀ ਏਕ ਮਿਥ੍ਯਾ ਪ੍ਰਤੀਤਿ ਕੋ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਰਾਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਜ਼੍ਯਾਦਾ ਸੂਚਨਾਏਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਬੇਹਤਰ ਸਿਦ੍ਧ ਹੋਤੀ ਹੈਂ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ੍ਥਿਤਿਯੋਂ ਮੇਂ ਘਟਨਾਏਂ ਏਕ ਖ਼ਾਸ ਕ੍ਰਮ ਮੇਂ ਪਰਿਚਾਲਿਤ ਹੋਤੀ ਹੈਂ ਔਰ ਅਗਰ ਹਮ ਪ੍ਰਯਾਸ ਕਰੇਂ ਤੋ ਅਸਫਲਤਾਓਂ ਕੀ ਆਸ਼ਂਕਾਓਂ ਕੋ ਬਹੁਤ ਕਮ ਕਰ ਸਕਤੇ ਹੈਂ. ਕਿਤਾਬ ਕਾ ਤੀਸਰਾ ਏਕ ਤਿਹਾਈ ਉਨ ਭਵਿਸ਼੍ਯਵਾਣਿਯੋਂ ਯਾ ਨਿਰ੍ਣਯੋਂ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਹੈਂ ਜੋ ਹਮ ਅਕ੍ਸਰ ਲੋਗੋਂ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਕਰ ਦਿਯਾ ਕਰਤੇ ਹੈਂ.

ਗ੍ਲੈਡਵੇਲ ਪੂਛਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਆਖਿਰ ਹਮੇਂ ਕੈਸੇ ਪਤਾ ਚਲਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਸ੍ਮਾਰ੍ਟ ਹੈ, ਬੁਰਾ ਹੈ, ਯਾ ਕਾਬਿਲ ਹੈ? ਯਹਾਂ ਵੇ ਵਿਸ੍ਤਾਰ ਸੇ ਉਨ ਪ੍ਰਵਿਧਿਯੋਂ ਕੀ ਚਰ੍ਚਾ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਜਿਨਕਾ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋਂ ਦ੍ਵਾਰਾ ਯੁਵਾ ਅਧ੍ਯਾਪਕੋਂ ਕੇ ਮੂਲ੍ਯਾਂਕਨ ਕੇ ਲਿਏ ਯਾ ਏਫਬੀਆਈ ਦ੍ਵਾਰਾ ਅਪਰਾਧਿਯੋਂ ਕੀ ਪਹਚਾਨ ਕੇ ਲਿਏ ਕਿਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ. ਕਹਨਾ ਅਨਾਵਸ਼੍ਯਕ ਹੈ ਕਿ ਇਨ ਸਬਕੋ ਗ੍ਲੈਡਵੇਲ ਸਂਸ਼ਯ ਕੀ ਨਿਗਾਹ ਸੇ ਦੇਖਤੇ ਹੈਂ. ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਮੇਂ ਗ੍ਲੈਡਵੇਲ ਕੇ ਲਗਭਗ ਸਭੀ ਲੇਖੋਂ ਮੇਂ ਏਕ ਬਾਤ ਸਮਾਨ ਹੈ, ਔਰ ਵਹ ਯਹ ਕਿ ਵੇ ਹਮੇਂ ਹਮਾਰੀ ਦੁਨਿਯਾ ਕੋ ਦੂਸਰੋਂ ਕੀ ਨਿਗਾਹੋਂ ਸੇ ਦਿਖਾਨਾ ਚਾਹਤੇ ਹੈਂ. ਯਹ ਦੂਸਰਾ ਕੋਈ ਭੀ ਹੋ ਸਕਤਾ ਹੈ, ਏਕ ਕੁਤ੍ਤਾ ਭੀ. ਔਰ ਇਸੀਲਿਏ ਕਿਤਾਬ ਕਾ ਸ਼ੀਰ੍ਸ਼ਕ: ਕ੍ਯਾ ਦੇਖਾ ਕੁਤ੍ਤੇ ਨੇ.

ਗ੍ਲੈਡਵੇਲ ਕੀ ਸੋਚ ਸ਼ੈਲੀ ਕਾ ਏਕ ਨਮੂਨਾ ਮੁਰ੍ਰੇ ਬਾਰ ਕੀ ਕਹਾਨੀ ਮੇਂ ਦੇਖਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਹੈ. ਮੁਰ੍ਰੇ ਬਾਰ ਏਕ ਹਦ ਦਰ੍ਜ਼ੇ ਕਾ ਸ਼ਰਾਬੀ ਹੈ ਜੋ ਨੇਵਾਦਾ ਕੀ ਗਲਿਯੋਂ ਮੇਂ ਰਹਤਾ ਹੈ. ਉਸਕਾ ਜ਼੍ਯਾਦਾ ਵਕ਼੍ਤ ਅਸ੍ਪਤਾਲੋਂ ਮੇਂ ਯਾ ਪੁਲਿਸ ਥਾਨੋਂ ਮੇਂ ਬੀਤਤਾ ਹੈ. ਕੁਲ ਮਿਲਾਕਰ ਵਹ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਪਰ ਏਕ ਬੋਝ ਹੈ. ਲੇਕਿਨ ਯਹੀਂ ਗ੍ਲੈਡਵੇਲ ਕੀ ਮੌਲਿਕਤਾ ਸਾਮਨੇ ਆਤੀ ਹੈ. ਗ੍ਲੈਡਵੇਲ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਮੁਰ੍ਰੇ ਬਾਰ ਜੈਸੇ ਲੋਗ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਪਰ ਬੋਝ ਨਹੀਂ ਹੈਂ, ਬਲ੍ਕਿ ਵੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਕੀ ਗ਼ਲਤਿਯੋਂ ਕੀ ਉਪਜ ਹੈਂ. ਗ੍ਲੈਡਵੇਲ ਐਸੇ ਲੋਗੋਂ ਸੇ ਨਿਪਟਨੇ ਕੇ ਸਮਾਜ ਕੇ ਤਰੀਕੋਂ ਪਰ ਹੀ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨ ਚਿਹ੍ਨ ਲਗਾਤੇ ਹੈਂ. ਦਸ ਸਾਲੋਂ ਮੇਂ ਮੁਰ੍ਰੇ ਕਾ ਅਸ੍ਪਤਾਲ ਕਾ ਬਿਲ ਬਢਕਰ ਏਕ ਮਿਲਿਯਨ ਡੌਲਰ ਹੋ ਗਯਾ ਹੈ, ਔਰ ਏਕ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕੇ ਅਨੁਸਾਰ, ‘ਯਹ ਵਹ ਮੂਲ੍ਯ ਹੈ ਜਿਸੇ ਹਮੇਂ ਮੁਰ੍ਰੇ ਕੇ ਲਿਏ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਚੁਕਾਨਾ ਹੈ.’ ਯਹੀਂ ਸੇ ਗ੍ਲੈਡਵੇਲ ਅਪਨਾ ਤਰ੍ਕ ਸਾਮਨੇ ਲਾਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਸਮਾਜ ਕੋ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਬੇਘਰ ਰਖਨਾ ਜ਼੍ਯਾਦਾ ਰਾਸ ਆਤਾ ਹੈ, ਬਜਾਯ ਉਨਕੇ ਲਿਏ ਘਰੋਂ ਕਾ ਇਂਤਜ਼ਾਮ ਕਰਨੇ ਕੇ. ਅਗਰ ਸਮਾਜ ਐਸੇ ਲੋਗੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਘਰੋਂ ਕਾ ਇਂਤਜ਼ਾਮ ਕਰੇ ਔਰ ਉਨਕੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰੇ ਤੋ ਵਹ ਜ਼੍ਯਾਦਾ ਸਸ੍ਤਾ ਹੋਗਾ. ਲੇਕਿਨ ਸਮਾਜ ਸਮਸ੍ਯਾ ਕੋ ਸੁਲਝਾਨੇ ਔਰ ਸਮਾਨਤਾ ਦੇਨੇ ਕੀ ਬਜਾਯ ਨੈਤਿਕਤਾ ਕੀ ਅਵਧਾਰਣਾ ਪਰ ਅਧਿਕ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਕਰਤਾ ਹੈ ਔਰ ਯਹ ਪੂਛ ਕਰ ਕਿ ਐਸੇ ਨਿਕਮ੍ਮੇ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਘਰ ਔਰ ਸੁਵਿਧਾਏਂ ਦੀ ਹੀ ਕ੍ਯੋਂ ਜਾਏ, ਅਪਨੀ ਸਮਸ੍ਯਾਓਂ ਕੋ ਬਢ਼ਾਤਾ ਹੈ. ਅਪਨੀ ਬਾਤ ਕੇ ਪਕ੍ਸ਼ ਮੇਂ ਵੇ ਐਸੇ ਅਨੇਕ ਕਾਰ੍ਯਕ੍ਰਮੋਂ ਕੇ ਹਵਾਲੇ ਭੀ ਦੇਤੇ ਹੈਂ.

ਤੋ, ਯਹ ਹੈ ਸ਼ੈਲੀ ਗ੍ਲੈਡਵੇਲ ਕੀ. ਵੇ ਏਕ ਵਿਚਾਰ ਲੇਤੇ ਹੈਂ, ਉਸਕੇ ਇਰ੍ਦ ਗਿਰ੍ਦ ਏਕ ਮਾਨਵੀਯ ਕਹਾਨੀ ਬੁਨਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਫਿਰ ਬਾਤ ਕੋ ਕਿਸੀ ਨਿਸ਼੍ਕਰ੍ਸ਼ ਤਕ ਲੇ ਜਾਤੇ ਹੈਂ. ਨਿਸ਼੍ਚਯ ਹੀ ਜਿਨ ਨਿਸ਼੍ਕਰ੍ਸ਼ੋਂ ਤਕ ਵੇ ਲੇ ਜਾਤੇ ਹੈਂ, ਵੇ ਪ੍ਰਾਯ: ਚੌਂਕਾਨੇ ਵਾਲੇ ਹੋਤੇ ਹੈਂ. ਔਰ ਯਹੀ ਹੈ ਗ੍ਲੈਡਵੇਲ ਕੇ ਲੇਖਨ ਕੀ ਸਬਸੇ ਬਡ਼ੀ ਖਾਸਿਯਤ. ਗ੍ਲੈਡਵੇਲ ਜਾਨੀ-ਪਹਚਾਨੀ ਬਾਤੇਂ ਨਹੀਂ ਕਰਤੇ, ਨ ਨੈਤਿਕਤਾ ਕੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਤੇ ਹੈਂ. ਲੇਕਿਨ ਉਨਕੋ ਪਢਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਨਿਸ਼੍ਚਯ ਹੀ ਹਮ ਚੀਜ਼ੋਂ ਕੋ ਦੂਸਰੇ ਪਹਲੂ ਸੇ ਦੇਖਨੇ ਕੋ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਤੇ ਹੈਂ.

Discussed book:
What the Dog Saw: And Other Adventures
By Malcolm Gladwell
Published by: Little, Brown and Company
Hardcover, 432 pages
US $ 27.99

ਰਾਜਸ੍ਥਾਨ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਕੇ ਰਵਿਵਾਰੀਯ ਪਰਿਸ਼ਿਸ਼੍ਟ ਮੇਂ ਮੇਰੇ ਪਾਕ੍ਸ਼ਿਕ ਕੌਲਮ ਕਿਤਾਬੋਂ ਕੀ ਦੁਨਿਯਾ ਕੇ ਅਂਤਰ੍ਗਤ 10 ਜਨਵਰੀ 2010 ਕੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ.









Hindi Blogs. Com - हिन्दी चिट्ठों की जीवनधारा