Online TransLiteration by girgit.chitthajagat.in, of http://charwakshesh.blogspot.com/ Disclaimer
You may also see this page in Bangla, Devanagari, Gujarati, Gurmukhi, Kannada, Malayalam, Oriya, Roman(Eng), Tamil, Telugu

Saturday 12 May 2012

ਭਂਵਰੀ... ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਹੈ, ਦਲਿਤ ਹੈ, ਇਸਲਿਏ ਬ੍ਲੈਕਮੇਲਰ ਹੈ, ਖਲਨਾਯਿਕਾ ਹੈ...



ਜਨਤਂਤ੍ਰ ਕਾ ਜਾਮਾ ਓਢ਼ੇ ਇਸ ਆਜਾਦ ਕਹੇ ਜਾਨੇ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਕੇ ਕੁਛ "ਪਂਚ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੋਂ" ਨੇ ਕਰੀਬ ਸਤ੍ਰਹ ਸਾਲ ਪਹਲੇ ਏਕ ਭਂਵਰੀ ਕਾ ਜੋ ਹਸ਼੍ਰ ਕਿਯਾ ਥਾ, ਵਹ ਸ਼ਾਯਦ ਤਮਾਮ ਭਂਵਰਿਯੋਂ ਕੀ ਉਸ "ਨਿਯਤਿ" ਕਾ ਬਯਾਨ ਥਾ, ਜੋ ਮਨੁਓਂ ਨੇ ਬਡ਼ੇ ਜਤਨ ਸੇ ਤਯ ਕਿਯਾ ਔਰ ਆਜ ਭੀ ਉਸੇ ਸਹੇਜ ਕਰ ਰਖਾ ਹੈ। ਸਾਮੂਹਿਕ ਬਲਾਤ੍ਕਾਰ ਕੀ ਪੀਡ਼ਾ ਕੇ ਸਾਥ ਮਰ-ਜੀ ਰਹੀ ਏਕ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਕੋ "ਝੂਠੀ" ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਮਨੁ-ਭਕ੍ਤੋਂ ਨੇ ਜਬ ਕਹਾ ਹੋਗਾ ਕਿ "ਊਂਚੀ ਜਾਤਿ ਕੇ ਲੋਗ ਕਿਸੀ ਨੀਚ ਜਾਤਿ ਵਾਲੇ ਕੋ ਛੂ ਨਹੀਂ ਸਕਤੇ ਤੋ ਭਂਵਰੀ ਕਾ ਬਲਾਤ੍ਕਾਰ ਕੈਸੇ ਕਰ ਸਕਤੇ ਹੈਂ" ਤੋ ਕ੍ਯਾ ਠੀਕ ਵਹੀ ਵਕ੍ਤ ਨਹੀਂ ਰਹਾ ਹੋਗਾ, ਜਬ ਉਨ "ਪਂਚ-ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੋਂ" ਕੇ ਮੁਂਹ ਪਰ ਥੂਕ ਦਿਯਾ ਜਾਨਾ ਚਾਹਿਏ ਥਾ? ਕ੍ਯਾ ਭਂਵਰੀ ਕਾ ਕਸੂਰ ਯਹ ਥਾ ਕਿ ਏਕ ਸਾਥਿਨ ਕੇ ਤੌਰ ਪਰ ਵਹ ਸਮਾਜ ਕੋ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨੇ ਕੇ ਮਕਸਦ ਸੇ ਘਰ ਕੀ ਦਹਲੀਜ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਪਡ਼ੀ ਥੀ, ਔਰ ਇਸਸੇ ਭੀ ਜ੍ਯਾਦਾ ਵਹ ਦੇਸ਼ ਕੇ ਕਾਨੂਨੋਂ ਕੇ ਸਾਥ ਬਾਲ-ਵਿਵਾਹ ਕੀ ਮੁਖਾਲਫਤ ਕਰ ਰਹੀ ਥੀ? ਇਂਸਾਨਿਯਤ, ਕਿਸੀ ਸਭ੍ਯ ਸਮਾਜ ਕੇ ਤਕਾਜੇ ਔਰ ਦੇਸ਼ ਕੇ ਕਾਨੂਨ ਕੀ ਕਿਤਾਬ ਚਾਹੇ ਜੋ ਕਹੇਂ, ਯਹ ਨ ਕੇਵਲ ਸਮਾਜ ਕੇ ਠੇਕੇਦਾਰੋਂ ਕੇ ਨਂਗਾ ਨਾਚਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਕਾਫੀ ਥਾ, ਬਲ੍ਕਿ ਨ੍ਯਾਯ ਕੀ ਮੂਰ੍ਤਿ ਕਹੇ ਜਾਨੇ ਵਾਲੋਂ ਨੇ ਭੀ ਭਾਰਤ ਕੇ ਸਂਵਿਧਾਨ ਔਰ ਕਾਨੂਨ ਕੀ ਜਗਹ ਅਪਨੇ ਸਡ਼ੇ ਹੁਏ ਦਿਮਾਗ ਮੇਂ ਅਪਨੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਸਕੀ "ਸ੍ਮਰਤਿ" ਘੁਸੇਡ਼ ਰਖੀ ਥੀ।

ਔਰ ਆਜ ਜਬ ਫਿਰ ਏਕ ਮਾਰ ਡਾਲੀ ਗਈ ਭਂਵਰੀ ਕੋ ਦੂਸਰੇ ਪੈਮਾਨੋਂ ਸੇ ਉਸੀ ਸ੍ਮਰਤਿ ਕੀ ਕਸੌਟੀ ਪਰ ਪੇਸ਼ ਕਿਯਾ ਜਾ ਰਹਾ ਹੈ, ਤੋ ਲਗਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭਂਵਰੀ ਕੀ ਸਾਮਾਜਿਕ ਹੈਸਿਯਤ ਮੇਂ ਮਰਨੇ-ਜੀਨੇ ਵਾਲੇ ਤਮਾਮ ਤਬਕੋਂ ਕੇ ਪਾਸ ਇਸ ਸਮੂਚੀ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਕੋ ਖਾਰਿਜ ਕਰਨੇ ਕੇ ਸਿਵਾਯ ਕੋਈ ਦੂਸਰਾ ਵਿਕਲ੍ਪ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲਗਭਗ ਦੋ ਦਸ਼ਕ ਪਹਲੇ ਸਾਮਂਤੋਂ ਕੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਭਂਵਰੀ ਬਾਈ ਪਰ ਝੂਠੀ ਹੋਨੇ ਕਾ ਆਰੋਪ ਲਗਾਨੇ ਵਾਲੇ ਮਨੁਪੁਤ੍ਰੋਂ ਕੋ ਨ ਤਬ ਸ਼ਰ੍ਮ ਆਈ ਥੀ, ਨ ਆਜ ਕੇ ਸਮਾਜ ਕੇ "ਆਧੁਨਿਕ" ਕਹੇ ਜਾਨੇ ਵਾਲੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਕੇ ਝਂਡਾਬਰਦਾਰੋਂ ਕੋ ਯਹ ਕਹਤੇ ਹੁਏ ਸ਼ਰ੍ਮ ਆਤੀ ਹੈ ਕਿ ਭਂਵਰੀ ਦੇਵੀ ਬ੍ਲੈਕਮੇਲਰ ਥੀ, ਭਂਵਰੀ ਦੇਵੀ ਅਪਨੀ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਾਕਾਂਕ੍ਸ਼ਾਓਂ ਕੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁਈ।

ਹਾਂ, ਵਹ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਾਕਾਂਕ੍ਸ਼ੀ ਥੀ...

ਹਾਂ, ਭਂਵਰੀ ਦੇਵੀ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਾਕਾਂਕ੍ਸ਼ੀ ਥੀ, ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਜਿਸ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਨਟ ਜਾਤਿ ਮੇਂ ਵਹ ਪੈਦਾ ਹੁਈ ਥੀ, ਉਸਕੀ ਪੁਸ਼੍ਤੈਨੀ ਸਂਸ੍ਕਰਤਿ ਕੋ ਨਿਬਾਹਨੇ ਕੇ ਬਜਾਯ ਉਸਨੇ ਸ੍ਕੂਲ ਜਾਨਾ ਪਸਂਦ ਕਿਯਾ ਥਾ; ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਜਿਸ ਰਾਜਸ੍ਥਾਨ ਮੇਂ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤਿਯੋਂ ਕੇ ਬੀਚ ਸਾਕ੍ਸ਼ਰਤਾ ਕੁਲ ਆਠ ਫੀਸਦ ਹੈ ਔਰ ਖਾਸਤੌਰ ਪਰ ਨਟ ਜਾਤਿ ਮੇਂ ਸਿਰ੍ਫ ਨਾਮ ਕੇ ਲਿਏ, ਔਰ ਉਨਮੇਂ ਭੀ ਅਠਾਸੀ ਫੀਸਦ ਬਚ੍ਚੇ ਬੀਚ ਮੇਂ ਹੀ ਸ੍ਕੂਲ ਛੋਡ਼ ਦੇਤੇ ਹੈਂ, ਭਂਵਰੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਪਹਲੇ ਹਾਈ ਸ੍ਕੂਲ ਕੀ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾ ਪਾਸ ਕੀ, ਫਿਰ ਏਏਨਏਮ ਕੇ ਲਿਏ ਮਾਨਕ ਜਾਂਚ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾ ਮੇਂ ਅਪਨੀ ਯੋਗ੍ਯਤਾ ਸਾਬਿਤ ਕੀ; ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਜੋਧਪੁਰ ਕੀ ਕੁਲ 617 ਮੇਂ ਸੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤਿ ਔਰ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਨਜਾਤਿ ਕੀ ਮਹਜ 47 ਏਏਨਏਮ ਮੇਂ ਦਰ-ਦਰ ਭਟਕਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਜਾਨੀ ਜਾਨੇ ਵਾਲੀ ਨਟ ਜਾਤਿ ਕੀ ਭਂਵਰੀ ਸ਼ਾਯਦ ਅਕੇਲੀ ਥੀ; ਔਰ ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਉਸਨੇ ਅਪਨੀ ਤਨਖ੍ਵਾਹ ਕਾ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਅਪਨੇ ਬਚ੍ਚੋਂ ਕੋ ਸ੍ਕੂਲ ਭੇਜਨੇ ਮੇਂ ਕਰਨਾ ਜ੍ਯਾਦਾ ਜਰੂਰੀ ਸਮਝਾ ਥਾ। ਇਸਕੇ ਅਲਾਵਾ, ਇਸ ਤਥਾਕਥਿਤ ਸਮਾਜ ਕੇ ਹਾਸ਼ਿਯੇ ਕੇ ਬਾਹਰ ਜੀਨੇ ਵਾਲੀ ਨਟ ਸਮੁਦਾਯ ਮੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋਨੇ ਕੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸਨੇ ਗੀਤ-ਸਂਗੀਤ ਕੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਮੇਂ ਦਖਲ ਦਿਯਾ; ਉਸਮੇਂ ਸਰਜਨ ਕਾ ਜਜ੍ਬਾ ਥਾ ਔਰ ਉਸਨੇ ਅਪਨੀ ਰਚਨਾਤ੍ਮਕਤਾ ਸਾਬਿਤ ਕੀ ਥੀ; ਉਸਨੇ ਸਂਗੀਤ ਕੇ ਕਈ ਅਲ੍ਬਮ ਮੇਂ ਕਾਮ ਕਿਯਾ ਥਾ।

ਔਰ ਅਪਨੀ ਇਨ੍ਹੀਂ "ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਾਕਾਂਕ੍ਸ਼ਾਓਂ" ਕੋ ਜਿਂਦਾ ਰਖਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਵਹ ਅਪਨੇ ਇਲਾਕੇ ਕੇ ਵਿਧਾਯਕ ਮਲਖਾਨ ਸਿਂਹ ਸੇ ਮਿਲੀ ਥੀ। ਵਜਹ ਸਿਰ੍ਫ ਯਹ ਥੀ ਕਿ ਬਤੌਰ ਏਏਨਏਮ ਉਸਕਾ ਤਬਾਦਲਾ ਉਸਕੇ ਘਰ ਸੇ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿਯਾ ਗਯਾ ਥਾ ਔਰ ਵਹ ਉਸੇ ਰੁਕਵਾਨਾ ਚਾਹਤੀ ਥੀ। ਇਸ ਤਰਹ ਯਾ ਦੂਸਰੀ ਜਰੂਰਤੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਲੋਗੋਂ ਕਾ ਅਪਨੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਕੇ ਜਨ-ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਿਯੋਂ ਸੇ ਅਨੁਰੋਧ ਕਰਨਾ ਏਕ ਆਮ ਰਿਵਾਯਤ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਵਹ ਕੌਨ-ਸੀ ਸਾਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨੈਤਿਕਤਾ ਯਾ ਕਾਨੂਨੀ ਨਿਯਮ-ਕਾਯਦੇ ਕਿਸੀ ਜਨ-ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਿ ਕੋ ਯਹ ਛੂਟ ਦੇਤੀ ਹੈ ਕਿ ਵਹ ਫਰਿਯਾਦੀ ਮਹਿਲਾ ਕੇ ਲਿਏ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਕਰਨੇ ਕੇ ਬਦਲੇ ਉਸੇ "ਯੌਨ-ਸਹਯੋਗ" ਕੇ ਲਿਏ ਮਜਬੂਰ ਕਰੇ?

ਕੁਛ ਸਮਯ ਪਹਲੇ ਬਿਹਾਰ ਮੇਂ ਸੁਪ੍ਰੀਮ ਕੋਰ੍ਟ ਕੇ ਆਦੇਸ਼ ਕੇ ਬਾਦ ਲਗਭਗ ਪੈਂਤੀਸ ਹਜਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਕੋਂ ਕੋ ਬਹਾਲੀ ਦੀ ਗਈ। ਇਸ ਬਹਾਲੀ ਮੇਂ ਬਡ਼ੀ ਤਾਦਾਦ ਮੇਂ ਵੈਸੀ ਮਹਿਲਾਏਂ ਹੈਂ ਜਿਨ੍ਹੇਂ ਅਪਨੇ ਆਵਾਸ ਤੋ ਦੂਰ, ਬਲ੍ਕਿ ਅਪਨੇ ਗਰਹ-ਜਿਲੇ ਸੇ ਭੀ ਦੋ ਯਾ ਢਾਈ ਸੌ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਕੇ ਸ੍ਕੂਲ ਮੇਂ ਪਦਸ੍ਥਾਪਿਤ ਕਿਯਾ ਗਯਾ। ਅਵ੍ਵਲ ਤੋ ਮਹਿਲਾਓਂ ਕੋ ਇਤਨੀ ਦੂਰ ਨਿਯੁਕ੍ਤਿ ਦੇਨੇ ਕਾ ਫੈਸਲਾ ਕਿਤਨਾ ਸਹੀ ਹੈ, ਦੂਸਰੇ ਐਸੀ ਕਿਤਨੀ ਮਹਿਲਾਏਂ ਹੋਂਗੀ, ਜਿਨ੍ਹੇਂ ਇਸ ਤਰਹ ਕੇ ਪਦਸ੍ਥਾਪਨ ਸੇ ਸ਼ਿਕਾਯਤ ਨਹੀਂ ਹੋਗੀ। ਕ੍ਯਾ ਹਮਨੇ ਅਪਨੇ ਸਮਾਜ ਔਰ ਪਰਿਵੇਸ਼ ਕੋ ਐਸਾ ਸਹਜ ਔਰ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਿਤ ਸ੍ਵਰੂਪ ਦੇ ਦਿਯਾ ਹੈ ਕਿ ਐਸੀ ਸ੍ਥਿਤਿ ਮੇਂ ਕਿਸੀ ਮਹਿਲਾ ਕੇ ਦਿਮਾਗ ਮੇਂ "ਇਤਨੀ ਦੂਰ" ਜਾਨੇ ਕੋ ਲੇਕਰ ਕੋਈ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੋ? ਔਰ ਤੀਸਰੇ ਕਿ ਐਸੇ ਫੈਸਲੋਂ ਕੇ ਪੀਛੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਔਰ ਘੂਸਖੋਰੀ ਕੀ ਕੌਨ-ਸੀ ਪਟਕਥਾ ਤੈਯਾਰ ਕੀ ਜਾਤੀ ਹੈ, ਕ੍ਯਾ ਯਹ ਕਿਸੀ ਸੇ ਛਿਪਾ ਹੈ?

ਤੋ ਭਂਵਰੀ ਦੇਵੀ ਭੀ ਅਪਨੇ ਘਰ ਸੇ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿਏ ਗਏ ਤਬਾਦਲੇ ਕੋ ਰੁਕਵਾਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਮਹਜ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਾ ਕਰਨੇ ਗਈ ਥੀ ਔਰ ਮਲਖਾਨ ਸਿਂਹ ਏਕ ਸਤ੍ਤਾ ਕੇਂਦ੍ਰ ਥਾ ਜੋ ਭਂਵਰੀ ਕਾ ਯਹ ਕਾਮ ਕਰਾ ਦੇ ਸਕਤਾ ਥਾ। ਕ੍ਯਾ ਯਹ ਸਂਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਅਪਨੇ ਕਾਮ ਕੇ ਲਿਏ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਦੌਡ਼ਤੀ ਭਂਵਰੀ ਥਕ ਕਰ ਮਲਖਾਨ ਕੇ ਜਾਲ ਫਂਸ ਗਈ ਹੋ? ਅਗਰ ਨਹੀਂ ਤੋ ਮਲਖਾਨ ਸਿਂਹ ਨੇ ਭਂਵਰੀ ਕੋ ਮਦੇਰਣਾ ਸੇ ਕਿਸ ਮਕਸਦ ਸੇ ਮਿਲਵਾਯਾ? ਮਂਤ੍ਰਿਯੋਂ ਔਰ ਵਿਧਾਯਕੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਐਸਾ ਕੌਨ-ਸਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਿਯਮ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹੇਂ "ਏਕ ਵਯਸ੍ਕ ਕੀ ਸਹਮਤਿ" ਕੇ ਨਾਮ ਪਰ ਮਹਿਲਾਓਂ ਕਾ ਯੌਨ-ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਨੇ ਕੀ ਆਜਾਦੀ ਦੇਤਾ ਹੈ? ਕ੍ਯਾ ਅਬ ਇਸ ਬਾਤ ਕੀ ਭੀ ਜਾਂਚ ਕਿਏ ਜਾਨੇ ਕੀ ਜਰੂਰਤ ਹੈ ਕਿ ਤਥਾਕਥਿਤ ਜਨ-ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਿਯੋਂ ਕੀ ਕਾਲ-ਕੋਠਰੀ ਮੇਂ ਕਿਤਨੀ ਭਂਵਰੀ ਦੇਵਿਯਾਂ ਦਫਨ ਹੋ ਗਈ ਹੋਂਗੀ?

ਸਹਮਤਿ ਕਾ ਜਾਲ...

ਇਤਨਾ ਤਯ ਹੈ ਕਿ "ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ ਪਰ" ਦੋ ਵਯਸ੍ਕੋਂ ਕੇ ਬੀਚ "ਆਪਸੀ ਸਹਮਤਿ" ਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਸਂਬਂਧੋਂ ਕਾ ਮਾਮਲਾ ਹੋਨੇ ਕੀ ਵਜਹ ਸੇ ਭਂਵਰੀ ਕੇ ਸਾਥ ਜੋ ਹੁਆ, ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਉਸੇ ਬਲਾਤ੍ਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਹੇਗੀ। ਲੇਕਿਨ ਯਹਾਂ ਅਜੀਬ ਕਾਨੂਨ ਹੈ ਜਹਾਂ ਸ਼ਾਦੀ ਕਾ ਝਾਂਸਾ ਦੇਕਰ ਹਾਸਿਲ ਕੀ ਗਈ ਯੌਨ-ਸਂਬਂਧੋਂ ਕੀ ਸਹਮਤਿ ਕੋ ਬਲਾਤ੍ਕਾਰ ਮਾਨਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਅਗਰ ਕੋਈ ਅਪਨੇ ਪਦ ਯਾ ਹੈਸਿਯਤ ਕਾ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਕਰ ਕਿਸੀ ਮਹਿਲਾ ਕੋ ਅਪਨੇ ਜਾਲ ਮੇਂ ਫਂਸਾਤਾ ਹੈ ਔਰ ਉਸੇ "ਸਹਮਤਿਜਨ੍ਯ ਸਂਬਂਧ" ਕਾ ਨਾਮ ਦੇਤਾ ਹੈ ਤੋ ਵਹ ਕਹੀਂ ਸੇ ਭੀ ਬਲਾਤ੍ਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ!

ਅਸ੍ਸੀ ਕੇ ਦਸ਼ਕ ਮੇਂ ਬਲਾਤ੍ਕਾਰ ਕਾਨੂਨੋਂ ਮੇਂ ਸੁਧਾਰ ਕੇ ਮਸਲੇ ਪਰ ਹੁਈ ਬਹਸ ਮੇਂ ਯਹ ਸਵਾਲ ਉਠਾ ਥਾ ਕਿ ਅਗਰ ਕੋਈ ਪੁਰੁਸ਼ ਅਪਨੇ ਊਂਚੇ ਪਦ ਯਾ ਹੈਸਿਯਤ ਕਾ ਦੁਰੁਪਯੋਗ ਕਰ ਅਪਨੀ ਕਿਸੀ ਮਹਿਲਾ ਕਰ੍ਮਚਾਰੀ ਪਰ ਯੌਨ-ਸਂਬਂਧ ਬਨਾਤਾ ਹੈ ਤੋ ਉਸੇ ਭੀ ਬਲਾਤ੍ਕਾਰ ਮਾਨਾ ਜਾਏ। ਲੇਕਿਨ ਆਜ ਜਬ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਲਕੋਂ ਸੇ ਲੇਕਰ ਨੌਕਰੀ ਯਾ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਥਲੋਂ ਪਰ ਮਹਿਲਾਓਂ ਕੇ ਯੌਨ-ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੇ ਲਿਏ "ਸਹਮਤਿਜਨ੍ਯ ਸਂਬਂਧ" ਕੇ ਦਲੀਲ ਕੀ ਆਡ਼ ਮੇਂ ਐਸੇ ਮਾਮਲੇ ਆਮ ਹੋਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੈਂ ਤੋ ਸਮਝਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਹੈ ਕਿ ਤਬ ਵਹ ਪ੍ਰਸ੍ਤਾਵ ਖਾਰਿਜ ਕਰਨੇ ਕੇ ਪੀਛੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾਵਾਦਿਯੋਂ ਕੀ ਕ੍ਯਾ ਮਂਸ਼ਾ ਰਹੀ ਹੋਗੀ।

ਸਮਰਥ ਕੋ ਨਹਿ ਦੋਸ਼ ਗੁਸਾਈਂ...

ਇਸ ਲਿਹਾਜ ਸੇ ਦੇਖੇਂ ਤੋ ਭਂਵਰੀ ਦੇਵੀ ਕੇ ਸਾਥ ਜੋ ਹੁਆ, ਵਹ ਭਾਰਤੀਯ ਰਾਜਨੀਤਿ ਮੇਂ ਘੁਸੀ ਪੁਰੁਸ਼ ਨੀਚਤਾਓਂ ਔਰ ਆਪਰਾਧਿਕ ਜਾਲਸਾਜਿਯੋਂ ਕਾ ਏਕ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਿ ਮਾਮਲਾ ਹੈ। ਇਸਮੇਂ ਸਤ੍ਤਾ ਔਰ ਸ਼ਕ੍ਤਿ ਕੇ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਸੇ ਦਬਾਵ ਬਨਾ ਕਰ ਸੇਕ੍ਸ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਹਤ੍ਯਾਰੋਂ ਕੇ ਗਿਰੋਹ ਕੇ ਸਾਥ ਚੁਨੇ ਗਏ ਜਨਪ੍ਰਤਿਧਿਯੋਂ ਔਰ ਸਰਕਾਰ ਕੇ ਊਂਚੇ ਓਹਦੇ ਪਰ ਬੈਠੇ ਮਂਤ੍ਰਿਯੋਂ ਕਾ ਗਠਜੋਡ਼ ਹੈ, ਤਾਕਤਵਰ ਜਾਤਿਯੋਂ ਦ੍ਵਾਰਾ ਏਕ ਕਮਜੋਰ ਜਾਤਿ ਕੀ ਮਹਿਲਾ ਕਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਹੈ, ਔਰ ਯਹ ਸਬ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਭੀ ਤਥਾਕਥਿਤ ਜਨਪ੍ਰਤਿਨਿਧਿਯੋਂ ਕਾ ਜਨਤਾ ਕੇ ਬੀਚ ਇਤਨਾ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਬਨੇ ਰਹਨਾ ਹੈ। ਧ੍ਯਾਨ ਰਖਨੇ ਕੀ ਬਾਤ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿਪਾਲ ਸਿਂਹ ਮਦੇਰਣਾ ਔਰ ਮਲਖਾਨ ਸਿਂਹ ਕੋ ਸਹੀ ਠਹਰਾਤੇ ਹੁਏ ਨ ਸਿਰ੍ਫ ਇਨਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ, ਬਲ੍ਕਿ ਬਡ਼ੀ ਤਾਦਾਦ ਮੇਂ ਇਨਕੇ ਸਮਾਜ ਕੇ ਲੋਗੋਂ ਨੇ ਭੀ ਜੁਲੂਸ ਨਿਕਾਲ ਕਰ ਮਦੇਰਣਾ ਔਰ ਮਲਖਾਨ ਕਾ ਪਕ੍ਸ਼ ਲਿਯਾ।

1995 ਜਬ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਕੇ ਨ੍ਯਾਯ ਕੇ ਮਂਦਿਰ ਕਹੇ ਜਾਨੇ ਵਾਲੀ ਏਕ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਜਬ ਭਂਵਰੀ ਬਾਈ ਕੇ ਬਲਾਤ੍ਕਾਰਿਯੋਂ ਕੋ ਰਿਹਾ ਕਿਯਾ ਥਾ ਤੋ ਏਕ ਤਤ੍ਕਾਲੀਨ ਭਾਜਪਾ ਵਿਧਾਯਕ ਨੇ ਜਯਪੁਰ ਮੇਂ ਵਿਜਯ ਜੁਲੂਸ ਨਿਕਾਲਾ ਥਾ ਔਰ ਭਾਜਪਾ ਕੀ ਹੀ ਮਹਿਲਾ ਸਂਗਠਨ ਨੇ ਭੀ ਉਸ ਰੈਲੀ ਮੇਂ ਹਿਸ੍ਸਾ ਲਿਯਾ ਔਰ ਭਂਵਰੀ ਬਾਈ ਕੋ "ਝੂਠੀ" ਬਤਾਯਾ। ਇਸ ਬਾਰ ਜਬ ਕਾਨੂਨ ਨੇ ਭਂਵਰੀ ਕੇ ਹਤ੍ਯਾਰੋਂ ਕੋ ਯੋਂ ਹੀ ਬਖ੍ਸ਼ ਦੇਨੇ ਕੀ ਇਜਾਜਤ ਨਹੀਂ ਦੀ ਤੋ ਮਦੇਰਣਾ ਔਰ ਮਲਖਾਨ ਕੋ ਗਿਰਫ੍ਤਾਰ ਕਿਯਾ ਗਯਾ। ਇਸਕੇ ਬਾਦ ਮਦੇਰਣਾ ਔਰ ਮਲਖਾਨ ਕੇ ਸਮਾਜ ਕੇ ਲੋਗੋਂ ਨੇ ਜਿਸ ਤਰਹ ਹਜਾਰੋਂ ਕੀ ਤਾਦਾਦ ਮੇਂ ਅਪਨੇ "ਪਵਿਤ੍ਰ" ਨੇਤਾਓਂ ਕੇ ਸਮਰ੍ਥਨ ਮੇਂ ਜੁਲੂਸ ਨਿਕਾਲ ਕਰ ਉਨ੍ਹੇਂ ਨਿਰ੍ਦੋਸ਼ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਨੇ ਕੀ ਮਾਂਗ ਕੀ, ਉਸਸੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਕੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਕਾ ਅਂਦਾਜਾ ਲਗਾਯਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਹੈ।

ਬ੍ਲੈਕਮੇਲਰ ਭਂਵਰੀ ਕੀ ਅਕੂਤ ਜਾਯਦਾਦ...

ਜਬ ਭਂਵਰੀ ਔਰ ਮਦੇਰਣਾ ਕੀ ਸੀਡੀ ਕਾ ਕਿਸ੍ਸਾ ਸਾਮਨੇ ਆਯਾ ਤੋ ਨ ਸਿਰ੍ਫ ਭਂਵਰੀ ਕੀ ਹਤ੍ਯਾ ਕੇ ਆਰੋਪਿਯੋਂ ਔਰ ਉਸਕੇ ਪਰਿਵਾਰ-ਸਮਾਜ ਕੇ ਲੋਗੋਂ, ਬਲ੍ਕਿ ਸੀਬੀਆਈ ਤਕ ਨੇ ਭਂਵਰੀ ਕੋ "ਬ੍ਲੈਕਮੇਲਰ" ਕਹਾ। ਸੀਬੀਆਈ ਕੇ ਨਿਦੇਸ਼ਕ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਮੇਂ ਹੌਲੀਵੁਡ ਕੀ ਏਕ ਫਿਲ੍ਮ "ਸੇਕ੍ਸ ਲਾਇਜ ਏਂਡ ਵੀਡਿਯੋਟੇਪ" ਕਾ ਉਦਾਹਰਣ ਪੇਸ਼ ਕਿਯਾ ਔਰ ਇਸੀ ਆਧਾਰ ਪਰ ਮੀਡਿਯਾ ਔਰ ਉਸੇ "ਦੇਵ-ਵਚਨ" ਮਾਨਨੇ ਵਾਲੋਂ ਨੇ ਇਸੇ "ਬ੍ਲੈਕਮੇਲ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਸੇਕ੍ਸ ਔਰ ਸੀਡੀ" ਕਾ ਸਬੂਤ ਮਾਨ ਲਿਯਾ। ਕਹਾ ਗਯਾ ਕਿ ਸੇਕ੍ਸ ਸੀਡੀ ਖੁਦ ਭਂਵਰੀ ਨੇ ਬਨਵਾਈ ਔਰ ਉਸੇ ਸਾਰ੍ਵਜਨਿਕ ਕਰਨੇ ਕੀ ਧਮਕੀ ਦੇਕਰ ਉਸਨੇ ਇਸਮੇਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਲੋਗੋਂ ਸੇ ਅਕੂਤ ਧਨ ਵਸੂਲਾ।

ਯਾਨੀ ਰਾਜਨੇਤਾਓਂ ਕੇ ਪਦ, ਹੈਸਿਯਤ, ਸ਼ਕ੍ਤਿ ਔਰ ਇਸਕੇ ਬੂਤੇ ਅਪਨੇ ਐਯ੍ਯਾਸ਼ੀ ਕੇ ਲਿਏ ਜਾਲ ਮੇਂ ਫਾਂਸ ਕਰ ਔਰ ਉਸਕੇ ਭਰਪੂਰ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਮਾਰ ਡਾਲਨੇ ਵਾਲੇ ਤੋ "ਬੇਚਾਰੇ", "ਮਾਸੂਮ" ਔਰ "ਨਾਯਕ" ਹੀ ਰਹੇ, ਲੇਕਿਨ ਜਬ ਭਂਵਰੀ ਨੇ ਅਪਨੀ ਹੈਸਿਯਤ ਬਨਾਨੇ ਕੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀ ਤੋ ਵਹ ਬ੍ਲੈਕਮੇਲਰ ਔਰ ਖਲਨਾਯਿਕਾ ਹੋ ਗਈ।

ਅਪਨੀ ਸਾਮਾਜਿਕ ਔਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਤ੍ਤਾਓਂ ਕੇ ਦਮ ਪਰ ਰੋਜ ਨ ਜਾਨੇ ਕਿਤਨੀ ਭਂਵਰਿਯੋਂ ਕਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਮਦੇਰਣਾਓਂ ਔਰ ਮਲਖਾਨੋਂ ਕੀ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਾਕਾਂਕ੍ਸ਼ਾ ਸੇ ਤੋ ਦੇਸ਼ ਔਰ ਸਮਾਜ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਤਾ ਹੈ, ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਵਹ ਪੁਰੁਸ਼ ਹੈ ਔਰ ਭਂਵਰੀ ਨੇ ਅਪਨੀ ਮਜਬੂਰੀ ਕੀ ਜਿਂਦਗੀ ਕੀ ਭਰਪਾਈ ਏਕ ਖੋਖਲੇ ਸਪਨੇ ਸੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹਾ, ਤੋ ਉਸਕੀ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਾਕਾਂਕ੍ਸ਼ਾ ਮਜਾਕ ਔਰ ਨਫਰਤ ਕੇ ਕਾਬਿਲ ਹੈ, ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਵਹ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਹੈ।

ਖਤਰਨਾਕ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਾਕਾਂਕ੍ਸ਼ਾ ਪ੍ਰੇਰਕ ਕੁਕਰ੍ਮ

ਯੋਂ ਭੀ, ਹਮ ਜਿਸ ਸਾਮਂਤੀ ਸਮਾਜ ਔਰ ਸਂਸ੍ਕਰਤਿ ਪਰ ਅਪਨਾ ਸੀਨਾ ਫੁਲਾਏ ਫਿਰਤੇ ਹੈਂ, ਉਸਮੇਂ ਸਤ੍ਤਾਓਂ ਕੇ ਤਮਾਮ ਕੁਕਰ੍ਮ ਭੀ "ਪ੍ਰੇਰਕ" ਹੋਤੇ ਹੈਂ, ਔਰ ਸ਼ਾਸਿਤੋਂ ਕੀ ਚੀਖੇਂ ਭੀ ਦਫਨ ਕਰ ਦੇਨੇ ਲਾਯਕ ਮਾਨੀ ਜਾਤੀ ਹੈਂ। ਇਸੀ ਕਸੌਟੀ ਪਰ ਭਂਵਰੀ ਅਵ੍ਵਲ ਤੋ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਥੀ, ਦੂਸਰੇ ਸ਼ਾਸਿਤ ਥੀ ਔਰ ਇਸਸੇ ਭੀ ਜ੍ਯਾਦਾ ਏਕ ਐਸੀ ਜਾਤਿ ਮੇਂ ਸ਼ੁਮਾਰ ਥੀ, ਜਿਸੇ "ਨੀਚ" ਕਹਾ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਜਾਹਿਰ ਹੈ, ਭਂਵਰੀ ਕੀ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਾਕਾਂਕ੍ਸ਼ਾ ਖਤਰਨਾਕ ਥੀ, ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਵਹ ਸਾਮਾਜਿਕ ਸਤ੍ਤਾਓਂ ਕੇ ਪੂਰੇ ਭਵਿਸ਼੍ਯ ਕੋ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਕਰ ਦੇ ਸਕਤੀ ਥੀ।

ਲੇਕਿਨ ਛਲ ਕੇ ਬਲ ਪਰ ਰਾਜ ਕਰਨੇ ਵਾਲੋਂ ਕੇ ਬਰਕ੍ਸ ਭਂਵਰੀ ਦੇਵੀ ਸਿਰ੍ਫ ਉਨਕਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੀ ਹੋ ਸਕਤੀ ਥੀ, ਅਪਨੀ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਾਕਾਂਕ੍ਸ਼ਾਓਂ ਕੀ ਲਡ਼ਾਈ ਲਡ਼ ਪਾਨਾ ਉਸਕੇ ਬੂਤੇ ਕੀ ਬਾਤ ਨਹੀਂ ਥੀ। ਇਸਲਿਏ ਅਪਨੀ "ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਾਕਾਂਕ੍ਸ਼ੀ" ਹੋਨੇ ਕੀ ਲਡ਼ਾਈ ਵਹ ਹਾਰੀ ਔਰ ਅਪਨੇ ਸ਼ਿਕਾਰਿਯੋਂ ਕੇ ਹਾਥੋਂ ਮਾਰੀ ਗਈ।

ਜਬ ਉਸਕੀ ਹਤ੍ਯਾ ਕਾ ਮਾਮਲਾ ਖੁਲਾ ਔਰ ਉਸਕੇ ਬਾਦ ਉਸਕੇ ਬਚ੍ਚੋਂ ਨੇ ਕਾਨੂਨੀ ਲਡ਼ਾਈ ਕੇ ਲਿਏ ਜਿਸ ਵਕੀਲ ਕੋ ਮੁਕਦਮਾ ਸੌਂਪਾ, ਤੋ ਵਹ ਵਕੀਲ ਇਸਲਿਏ ਭਾਗ ਗਯਾ ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਭਂਵਰੀ ਕੇ ਬਚ੍ਚੋਂ ਕੇ ਪਾਸ ਉਸੇ ਦੇਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਫੀਸ ਨਹੀਂ ਥੀ। ਯਹਾਂ ਯਹ ਸਮਝਨਾ ਮੁਸ਼੍ਕਿਲ ਹੈ ਕਿ ਭਂਵਰੀ ਨੇ "ਬ੍ਲੈਕਮੇਲਿਂਗ" ਕੇ ਜਰਿਏ ਜੋ "ਅਕੂਤ" ਧਨ ਇਕਟ੍ਠਾ ਕਿਯਾ ਥਾ, ਵੇ ਸਾਰੇ ਪੈਸੇ ਕਹਾਂ ਚਲੇ ਗਏ! ਉਸਕੀ ਬੇਟੀ ਕੋ ਕ੍ਯੋਂ ਸ੍ਕੂਲ ਸੇ ਨਿਕਾਲ ਦਿਯਾ ਗਯਾ ਔਰ ਉਸਕੇ ਬੇਟੇ ਨੇ ਕਿਸਕੇ ਡਰ ਸੇ ਕੌਲੇਜ ਜਾਨਾ ਬਂਦ ਕਰ ਦਿਯਾ। ਸਾਥਿਨ ਭਂਵਰੀ ਕਾ ਬੇਟਾ ਭੀ ਜਬ ਕੌਲੇਜ ਜਾਨੇ ਲਾਯਕ ਹੁਆ ਥਾ ਤੋ ਦਬਂਗੋਂ ਕੇ ਬਾਲ-ਬਚ੍ਚੋਂ ਨੇ ਉਸਕੀ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਪਿਟਾਈ ਕਰ ਕੌਲੇਜ ਜਾਨੇ ਸੇ ਰੋਕਾ।

ਯਾਨੀ ਭਂਵਰੀ ਕੀ ਕਹਾਨੀ ਤਬ ਭੀ ਵਹੀਂ ਥੀ ਔਰ ਅਬ ਭੀ ਵਹੀਂ ਹੈ। ਕ੍ਯਾ ਇਸਕੀ ਵਜਹ ਇਸਕੇ ਸਿਵਾ ਕੁਛ ਔਰ ਭੀ ਹੋ ਸਕਤੀ ਹੈ ਕਿ ਦੋਨੋਂ ਭਂਵਰੀ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਹੈ ਸੋ ਹੈ, ਦਲਿਤ ਭੀ ਹੈ?

ਸਾਥਿਨ ਭਂਵਰੀ ਕੋ ਕਹਾਂ ਇਸ ਬਾਤ ਕਾ ਅਂਦਾਜਾ ਥਾ ਕਿ ਪਿਤਰਸਤ੍ਤਾ, ਮਰ੍ਦਵਾਦ ਔਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਾਦ ਕੇ ਜਿਨ ਅਂਧੇ ਪਹਰੁਓਂ ਕੇ ਬੀਚ ਖਡ਼ੀ ਹੋਕਰ ਵਹ ਏਕ ਅਂਧੇਰੇ ਸਮਾਜ ਮੇਂ ਅਲਖ ਜਗਾਨੇ ਕੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਨਕੀ ਸਤ੍ਤਾ ਹੀ ਅਂਧਕਾਰ ਕੀ ਵਜਹ ਸੇ ਕਾਯਮ ਹੈ। ਇਸਲਿਏ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਅਪਨੀ ਸਤ੍ਤਾ ਕੇ ਖਿਲਾਫ ਖਡ਼ੀ ਕੇਵਲ ਸਾਥਿਨ ਭਂਵਰੀ ਕੀ ਨਹੀਂ, ਬਲ੍ਕਿ ਸ਼ਾਸਿਤ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਔਰ ਦਲਿਤ ਕੀ ਅਸ੍ਮਿਤਾ ਔਰ ਸਮ੍ਮਾਨ ਕੋ ਕੁਚਲ ਡਾਲਾ, ਤਾਕਿ ਹਜਾਰੋਂ ਸਾਲੋਂ ਸੇ ਕਾਯਮ ਏਕ ਬਰ੍ਬਰ ਔਰ ਜੁਲ੍ਮੀ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਕਾਯਮ ਰਖਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਫਰ੍ਜੀ ਔਰ ਮਕ੍ਕਾਰ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਸੇ ਬੇਖਬਰ ਸਾਥਿਨ ਭਂਵਰੀ ਨੇ ਜਬ ਇਂਸਾਫ ਕੀ ਗੁਹਾਰ ਲਗਾਈ ਤੋ ਨ ਸਿਰ੍ਫ ਬਲਾਤ੍ਕਾਰਿਯੋਂ ਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਔਰ ਸਮਾਜ ਨੇ ਉਸੇ "ਝੂਠੀ ਔਰਤ" ਕਹਾ, ਬਲ੍ਕਿ ਇਸ ਆਜਾਦ ਦੇਸ਼ ਕੇ ਪਂਚ-ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੋਂ ਨੇ ਜੋ ਕਹਾ, ਵਹ ਅਬ ਦੁਨਿਯਾ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਮੇਂ ਦਰ੍ਜ ਹੈ। ਕ੍ਯਾ ਕੋਈ ਸਾਮਾਜਿਕ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਇਸ ਹਦ ਤਕ ਜਂਗਲੀ ਹੋ ਸਕਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਮੇਂ ਨ੍ਯਾਯ ਕੀ ਕੁਰ੍ਸੀ ਪਰ ਬੈਠੇ ਲੋਗ ਨ੍ਯਾਯ ਨਹੀਂ ਕਰਤੇ, ਬਲ੍ਕਿ ਨ੍ਯਾਯ ਕਾ ਗਲਾ ਘੋਂਟਨੇ ਔਰ ਅਪਨੀ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਕੋ ਬਚਾਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਬੇਸ਼ਰ੍ਮੀ ਕੀ ਤਮਾਮ ਹਦੇਂ ਲਾਂਘ ਜਾਤੇ ਹੈਂ?

ਆਜ ਭੀ ਤਸ੍ਵੀਰ ਮੇਂ ਕਿਤਨਾ ਫਰ੍ਕ ਆਯਾ ਹੈ? ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਨਟ ਜਾਤਿ ਕੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਕਾ ਸਾਮਨਾ ਕਰਤੀ ਹੁਈ ਭਂਵਰੀ ਨੇ ਖੁਦ ਪਢ਼ਾਈ-ਲਿਖਾਈ ਕੀ, ਏਏਨਏਮ ਬਨ ਗਈ ਔਰ ਅਪਨੀ ਅਗਲੀ ਪੀਢ਼ੀ ਕੋ ਉਸਸੇ ਭੀ ਆਗੇ ਲੇ ਜਾਨੇ ਕਾ ਸਪਨਾ ਜਮੀਨ ਪਰ ਉਤਾਰਨੇ ਲਗ ਗਈ। ਲੇਕਿਨ ਏਕ ਤਬਾਦਲਾ ਰੁਕਵਾਨੇ ਕੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਮੇਂ ਵਹ ਕਹਾਂ ਸਮਝ ਪਾਈ ਕਿ ਵਹ ਕਿਸ ਮਰ੍ਦ ਔਰ ਸਵਰ੍ਣ ਸਤ੍ਤਾ ਕੇ ਜਾਲ ਮੇਂ ਫਂਸਨੇ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਕੇ ਸਾਮਨੇ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਾਕਾਂਕ੍ਸ਼ਾਓਂ ਕਾ ਟੁਕਡ਼ਾ ਫੇਂਕ ਕਰ ਉਸਕਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਘਾਤ ਲਗਾਏ ਬੈਠਾ ਥਾ। ਭਂਵਰੀ ਉਸ ਜਾਲ ਮੇਂ ਫਂਸੀ ਔਰ ਆਖਿਰਕਾਰ ਮਾਰ ਡਾਲੀ ਗਈ।

ਮਰ੍ਦ ਕੇ ਬਰਕ੍ਸ ਔਰਤ...

ਏਕ ਅਸ੍ਸੀ ਪਾਰ ਬੂਢ਼ੇ ਨਾਰਾਯਣ ਦਤ੍ਤ ਤਿਵਾਰੀ ਕੀ ਸੇਕ੍ਸ ਸੀਡੀ ਬਾਜਾਰ ਮੇਂ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਤੀ ਹੈ, ਵਹ "ਸਮ੍ਮਾਨਿਤ" ਨੇਤਾ ਬਨਾ ਆਜ ਭੀ ਸਬਸੇ ਅਪਨੀ ਪਾਂਵ-ਪੂਜਾ ਕਰਾਤਾ ਫਿਰ ਰਹਾ ਹੈ, ਦੂਸਰੀ ਓਰ, ਏਕ ਸੇਕ੍ਸ ਸੀਡੀ ਮੇਂ ਜਾਲ ਮੇਂ ਫਂਸੀ ਭਂਵਰੀ ਮਾਰ ਡਾਲੀ ਜਾਤੀ ਹੈ ਔਰ ਫਿਰ ਭੀ ਬ੍ਲੈਕਮੇਲਰ ਔਰ ਖਲਨਾਯਿਕਾ ਕਾ ਦਰ੍ਜਾ ਪਾਤੀ ਹੈ। ਭਂਵਰੀ ਦੇਵੀ ਕੇ ਚਰਿਤ੍ਰ ਕੀ "ਜਾਂਚ" ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਬਿਨਾ ਕਿਸੀ ਕੀ ਇਜਾਜਤ ਕੇ ਉਸਕੇ ਬਚ੍ਚੋਂ ਕਾ ਡੀਏਨਏ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਣ ਕਰਾਯਾ ਜਾਏਗਾ ਔਰ ਸਾਬਿਤ ਹੋ ਜਾਏਗਾ ਕਿ ਭਂਵਰੀ ਕੇ ਏਕ ਬਚ੍ਚੇ ਕੀ ਵਜਹ ਮਲਖਾਨ ਸਿਂਹ ਥਾ। ਯਾਨੀ ਕਿ ਯਹ ਪਹਲੇ ਹੀ ਸਾਬਿਤ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ ਕਿ ਭਂਵਰੀ ਦੇਵੀ ਐਸੇ ਸਂਬਂਧੋਂ ਕੀ "ਅਭ੍ਯਸ੍ਤ" ਥੀ। ਦੂਸਰੀ ਓਰ, ਏਕ ਯੁਵਕ ਗੁਹਾਰ ਲਗਾਤਾ ਫਿਰੇਗਾ ਕਿ ਨਾਰਾਯਣ ਦਤ੍ਤ ਤਿਵਾਰੀ ਕੀ ਡੀਏਨਏ ਜਾਂਚ ਕਰਾਓ, ਅਦਾਲਤ ਆਦੇਸ਼ ਦੇਗੀ ਕਿ ਨਾਰਾਯਣ ਦਤ੍ਤ ਤਿਵਾਰੀ ਕੇ ਡੀਏਨਏ ਕੀ ਜਾਂਚ ਕਰਾਓ, ਪਤਾ ਲਗਾਓ ਕਿ ਵਹ ਯੁਵਕ ਤਿਵਾਰੀ ਕਾ ਬੇਟਾ ਹੈ ਯਾ ਨਹੀਂ! ਲੇਕਿਨ ਸਾਰੇ ਗੁਹਾਰ ਜਾਏ ਭਾਡ਼ ਮੇਂ... ਅਦਾਲਤ ਕਾ ਆਦੇਸ਼ ਠੇਂਗੇ ਪਰ...!!! ਕੌਨ ਹਿਸਾਬ ਮਾਂਗੇਗਾ ਇਸ "ਮਰ੍ਦ" ਸੇ ਔਰ "ਬਾਬਾ" ਸੇ?

ਔਰ ਭਂਵਰੀ... ਮਹਜ ਇਸਲਿਏ ਨਫਰਤ ਕੇ ਕਾਬਿਲ ਹੈ ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਵਹ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਹੈ ਔਰ ਇਸਸੇ ਭੀ ਜ੍ਯਾਦਾ ਕਿ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ੀ ਕੀ ਨਿਯਤਿ ਕੋ ਕਬੂਲ ਕਰਨੇ ਕੇ ਬਜਾਯ ਉਸਨੇ "ਇਂਸਾਨੋਂ" ਕੀ ਤਰਹ ਕੁਛ ਸਪਨੇ ਦੇਖ ਲਿਏ ਥੇ...!!!

ਬਿਹਾਰ ਕੇ ਪੂਰ੍ਣਿਯਾ ਜਿਲੇ ਮੇਂ ਭਾਜਪਾ ਕੇ ਏਕ ਵਿਧਾਯਕ ਰਾਜਕਿਸ਼ੋਰ ਕੇਸਰੀ ਕੀ ਹਤ੍ਯਾ ਕਰਨੇ ਵਾਲੀ ਰੂਪਮ ਪਾਠਕ ਔਰ ਰਾਜਸ੍ਥਾਨ ਕੀ ਇਸ ਭਂਵਰੀ ਦੇਵੀ ਕੇ ਮਾਮਲੇ ਮੇਂ ਕ੍ਯਾ ਫਰ੍ਕ ਹੈ, ਸਿਵਾਯ ਇਸਕੇ ਕਿ ਰੂਪਮ ਪਾਠਕ ਨੇ ਮਾਰ ਡਾਲਾ ਔਰ ਭਂਵਰੀ ਦੇਵੀ ਮਾਰੀ ਗਈ...!!!

ਅਬ ਮਰ ਚੁਕੀ ਭਂਵਰੀ ਕੇ ਲਿਏ ਅਦਾਲਤ ਕੇ ਪਂਚ-ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਏਕ ਬਾਰ ਫਿਰ ਕ੍ਯਾ ਫੈਸਲਾ ਸੁਨਾਏਂਗੇ, ਇਸਕਾ ਅਂਦਾਜਾ ਇਸੀ ਸੇ ਲਗਾਯਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਮਲੇ ਕੀ ਜਾਂਚ ਕੇ ਕਰ੍ਣਧਾਰੋਂ ਨੇ ਪਹਲੇ ਹੀ ਭਂਵਰੀ ਕੋ ਬ੍ਲੈਕਮੇਲਰ ਔਰ ਖਲਨਾਯਿਕਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿਯਾ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਕਹਾਨੀ ਫਿਰ ਵਹੀਂ ਕੀ ਵਹੀਂ... ਏਕ ਭਂਵਰੀ ਝੂਠੀ, ਏਕ ਭਂਵਰੀ ਬ੍ਲੈਕਮੇਲਰ...! ਕਹਾਨੀ ਕੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਪਾਤ੍ਰ ਪਵਿਤ੍ਰ ਦੇਵ.... ਭੂਦੇਵ...!!!

ਖਾਮੋਸ਼...!!! ਅਦਾਲਤ ਜਾਰੀ ਹੈ...!!!

Monday 26 March 2012

ਗਾਲੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਸਾਮਂਤੋਂ ਕੇ ਖਿਲਾਫ ਬਗਾਵਤ ਹੈ ਪਾਨ ਸਿਂਹ ਤੋਮਰ...



ਸ੍ਪਸ਼੍ਟੀਕਰਣ
"ਆਪ ਫਿਲ੍ਮ ਕੋ ਫਿਲ੍ਮ ਕੀ ਤਰਹ ਦੇਖਤੇਂ ਹੈਂ। ਆਪ ਸਮਾਜ ਕੋ ਭੀ ਫਿਲ੍ਮ ਕੀ ਤਰਹ ਦੇਖਤੇ ਹੈਂ। ...ਮੈਂ ਫਿਲ੍ਮ ਕੋ ਸਮਾਜ ਕੀ ਤਰਹ ਦੇਖਤਾ ਹੂਂ। ਔਰ ਸਮਾਜ ਕੀ ਰਾਜਨੀਤਿ ਕੀ ਤਰਹ ਦੇਖਤਾ ਹੂਂ।"




"ਦੇਲ੍ਹੀ ਬੇਲੀ" ਬਨਾਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਅਗਰ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਕੇ ਹਾਥ ਮੇਂ "ਪਾਨ ਸਿਂਹ ਤੋਮਰ" ਗਈ ਹੋਤੀ ਤੋ ਯਹ ਫਿਲ੍ਮ ਕੈਸੀ ਬਨੀ ਹੋਤੀ? ਯਹ ਖਯਾਲ ਮੁਝੇ "ਪਾਨ ਸਿਂਹ ਤੋਮਰ" ਕੇ ਆਖਿਰੀ ਦਰਸ਼੍ਯ ਮੇਂ "ਪਾਨ ਸਿਂਹ ਤੋਮਰ" ਯਾਨੀ ਇਰਫਾਨ ਕੀ ਮੌਤ ਕੇ ਸਾਥ ਹੀ ਆਯਾ।

ਤਿਗ੍ਮਾਂਸ਼ੁ ਧੂਲਿਯਾ ਕੀ ਦੂਸਰੀ ਫਿਲ੍ਮੇਂ ਕੈਸੀ ਹੈਂ, ਇਸਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਕੁਛ ਕਹਨੇ ਕੀ ਸ੍ਥਿਤਿ ਮੇਂ ਨਹੀਂ ਹੂਂ। ਉਨਕੀ "ਪਾਨ ਸਿਂਹ ਤੋਮਰ" ਕੇ ਕਲਾ ਯਾ ਸਰੋਕਾਰੀ ਪਹਲੂ ਪਰ ਬਹੁਤ ਕੁਛ ਲਿਖਾ ਜਾ ਚੁਕਾ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਮੇਰੇ ਦਿਮਾਗ ਮੇਂ ਇਸ ਫਿਲ੍ਮ ਕੇ ਖਤ੍ਮ ਹੋਤੀ ਹੀ "ਦੇਲ੍ਹੀ ਬੇਲੀ" ਯਾ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਜੈਸੇ ਫਿਲ੍ਮਕਾਰੋਂ ਕਾ ਹੀ ਨਾਮ ਕ੍ਯੋਂ ਆਯਾ? "ਦੇਲ੍ਹੀ ਬੇਲੀ" ਅਗਰ ਕਿਸੀ ਵਜਹ ਸੇ ਯਾਦ ਰਹ ਜਾਤੀ ਹੈ ਤੋ ਸਿਰ੍ਫ ਇਸਲਿਏ ਕਿ "ਗਰੀਬੀ" ਕਾ ਪਾਖਂਡ ਜੀਤੇ ਤੀਨੋਂ ਏਲੀਟ ਹੀਰੋ ਏਕ ਦੂਸਰੇ ਕੋ ਮਾਂ-ਬਹਨ ਕੀ ਸਬਸੇ ਵੀਭਤ੍ਸ ਗਾਲਿਯਾਂ ਐਸੇ ਸਹਜ ਭਾਵ ਬੋਲਤੇ ਹੈਂ ਜੈਸੇ ਕਿਸੀ ਕੋ ਤੋਹਫੇ ਮੇਂ ਫੂਲ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋਂ; "ਦੇਲ੍ਹੀ ਬੇਲੀ" ਕਾ ਏਕ "ਹੀਰੋ" ਏਕ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਕੀ ਕੀਮਤ ਲਗਾਤਾ ਹੈ ਔਰ ਪੂਰੀ ਸਹਜਤਾ ਸੇ ਉਸਕੀ ਛਾਤਿਯਾਂ ਦਬਾ ਕਰ ਚਲਾ ਜਾਤਾ ਹੈ; ਏਕ ਹੀਰੋ ਅਪਨੀ "ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ" ਕੀ ਜਾਂਘੋਂ ਕੇ ਬੀਚ ਮੁਂਹ ਲਗਾਏ ਹੁਏ ਦੂਸਰੀ "ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ" ਕਾ ਫੋਨ ਸੁਨਤਾ ਹੈ ਔਰ ਬੀਚ ਮੇਂ ਹੀ ਉਠ ਕਰ ਉਸਕੀ "ਸੇਵਾ" ਮੇਂ ਚਲਾ ਜਾਤਾ ਹੈ; ਏਕ ਹੀਰੋ ਬਡ਼ੀ ਸਹਜਤਾ ਸੇ ਯਹ ਡਾਯਲੌਗ ਚਿਲ੍ਲਾਤਾ ਹੈ ਕਿ "ਯੇ ਸ਼ਾਦੀ ਇਸਲਿਏ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਤੀ, ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਇਸਨੇ ਮੇਰਾ ਚੂਸਾ ਹੈ ਔਰ ਮੈਨੇ ਭੀ ਇਸਕੀ ਲੀ ਹੈ..."। ("ਮੈਂਨੇ ਭੀ ਇਸਕੀ ਲੀ ਹੈ... " ਕੀ ਜਗਹ ਵਾਸ੍ਤਵ ਮੇਂ ਕ੍ਯਾ ਹੈ, ਇਸੇ ਸਮਝਨਾ ਮੁਸ਼੍ਕਿਲ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਵਹੀ ਹੀਰੋ ਅਪਨੀ "ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ" ਕੋ ਦਰ੍ਜਨੋਂ ਬਾਰ "ਚੁਡ਼ੈਲ-ਚੁਡ਼ੈਲ" ਕਹਤਾ ਹੈ; ਔਰ ਏਕ (ਆਧੁਨਿਕ ਔਰ "ਇਮ੍ਪਾਵਰ੍ਡ") ਹੀਰੋਇਨ ਕੋ ਮਹਜ ਯੌਨ-ਤਾਜਗੀ ਕੇ ਲਿਏ ਅਪਨੇ "ਪ੍ਰੇਮੀ" ਕੇ ਸਾਥ ਫੂਹਡ਼ ਹੋ ਜਾਨੇ ਕੀ ਹਦ ਤਕ "ਜਹਾਂ-ਤਹਾਂ" ਮੁਂਹ ਮੇਂ ਮੁਂਹ ਲਗਾ ਕਰ ਮਗ੍ਨ ਹੋ ਜਾਨੇ ਮੇਂ ਕੋਈ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਤੀ...।

ਇਸਕੇ ਅਲਾਵਾ, "ਦੇਲ੍ਹੀ ਬੇਲੀ" ਕੀ ਕਹਾਨੀ ਕ੍ਯਾ ਹੈ, ਔਰ ਇਸਕੇ ਉਪਰ੍ਯੁਕ੍ਤ ਦਰਸ਼੍ਯੋਂ ਕੀ ਜਰੂਰਤ ਕ੍ਯਾ ਥੀ, ਉਸਕਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲਤਾ ਹੈ। ਅਬ ਇਸੇ ਅਗਰ ਕੁਛ "ਮਹਾਨ" ਸਮੀਕ੍ਸ਼ਕ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਕੇ ਪਕ੍ਸ਼ ਮੇਂ ਖਡ਼ੀ ਫਿਲ੍ਮ ਤਕ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਤੋ ਉਨਕੀ ਕੁਂਠਾਓਂ ਯਾ ਨਫੇ-ਨੁਕਸਾਨ ਕਾ ਸਿਰਾ ਭੀ ਸਮਝਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਹੈ।

ਬਹਰਹਾਲ, ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਔਰ ਅਕ੍ਸ਼ਤ ਵਰ੍ਮਾ ਕੋ "ਪਾਨ ਸਿਂਹ ਤੋਮਰ" ਬਨਾਨਾ ਹੋਤਾ ਤੋ ਯਹ ਫਿਲ੍ਮ ਕੈਸੀ ਬਨਤੀ?

ਗਾਂਵ ਕਾ ਪਾਨ ਸਿਂਹ ਤੋਮਰ, ਫੌਜੀ ਪਾਨ ਸਿਂਹ ਤੋਮਰ, ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰਿਯੋਂ ਸੇ ਸਜਾ ਪਾਤਾ ਔਰ ਉਨਸੇ ਪੂਰੇ ਭੋਲੇਪਨ ਕੇ ਸਾਥ ਜਵਾਬ-ਤਲਬ ਕਰਤਾ ਪਾਨ ਸਿਂਹ ਤੋਮਰ, ਅਪਨੇ ਦਬਂਗ ਔਰ ਸਾਮਂਤੀ ਠਸਕ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼੍ਤੇਦਾਰੋਂ ਕੇ ਅਤ੍ਯਾਚਾਰ ਝੇਲਤਾ ਪਾਨ ਸਿਂਹ ਤੋਮਰ, ਬਾਗੀ ਪਾਨ ਸਿਂਹ ਤੋਮਰ, ਅਪਨੇ ਗਿਰੋਹ ਕੇ ਸਾਥ ਬੀਹਡ਼ ਮੇਂ ਜੀਤਾ-ਮਰਤਾ ਯਾ ਧਨਪਤਿਯੋਂ ਕਾ ਅਪਹਰਣ ਕਰਤਾ ਔਰ ਉਨਸੇ ਫਿਰੌਤੀ ਵਸੂਲਤਾ ਪਾਨ ਸਿਂਹ ਤੋਮਰ... । ਯਾਨੀ ਅਕ੍ਸ਼ਤ ਵਰ੍ਮਾ ਔਰ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਯਾ ਅਨੁਰਾਗ ਕਸ਼੍ਯਪ ਜੈਸੋਂ ਕੇ ਹਿਸਾਬ ਸੇ ਦੇਖੇਂ ਤੋ ਪੂਰੀ ਫਿਲ੍ਮ ਮੇਂ ਸਂਵਾਦ ਯਾ ਡਾਯਲੌਗ ਕੇ ਨਾਮ ਪਰ ਅਗਰ ਕੁਛ ਹੋਤਾ ਤੋ ਬਸ ਮਾਂ-ਬਹਨ ਕੀ ਗਾਲਿਯਾਂ ਹੋਤੀਂ। ਸ਼ੁਰੂ ਸੇ ਲੇਕਰ ਆਖਿਰ ਤਕ ਇਸ ਫਿਲ੍ਮ ਮੇਂ ਜੋ ਸਾਮਂਤੀ ਸਾਮਾਜਿਕ-ਸਾਂਸ੍ਕਰਤਿਕ ਪਰਿਵੇਸ਼ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਅਕ੍ਸ਼ਤ ਵਰ੍ਮਾ, ਆਮਿਰ ਖਾਨ, ਸੁਧੀਰ ਮਿਸ਼੍ਰਾ ਯਾ ਅਨੁਰਾਗ ਕਸ਼੍ਯਪ ਜੈਸੇ ਤਮਾਮ "ਮਹਾਨ" ਫਿਲ੍ਮਕਾਰ ਇਸ ਫਿਲ੍ਮ ਕੋ ਗਾਲਿਯੋਂ ਕੀ "ਗਂਗਾ" ਮੇਂ ਡੁਬਾ ਦੇਤੇ ਔਰ ਯਹ ਫਿਲ੍ਮ ਭੀ ਸਮਾਜ ਔਰ ਸਂਸ੍ਕਰਤਿ ਕੇ ਯਥਾਰ੍ਥ ਨਿਰੂਪਣ ਕਾ ਤਮਗਾ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਲੇਤੀ!

ਲੇਕਿਨ ਵੇ ਕੌਨ-ਸੀ ਵਜਹੇਂ ਹੋਂਗੀ ਕਿ ਤਿਗ੍ਮਾਂਸ਼ੁ ਧੂਲਿਯਾ ਕੋ ਪੂਰੀ ਫਿਲ੍ਮ ਮੇਂ ਨ ਕੇਵਲ ਗਾਲੀ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਲਗੀ, ਬਲ੍ਕਿਲ ਏਕ ਜਗਹ ਤਿਗ੍ਮਾਂਸ਼ੁ ਗਾਲਿਯੋਂ ਕੇ ਖਿਲਾਫ ਖਡ਼ੇ ਹੋਤੇ ਹੈਂ, ਜਬ ਪੂਰੀ ਫਿਲ੍ਮ ਮੇਂ ਏਕਮਾਤ੍ਰ ਜਗਹ ਗਾਲੀ ਕਾ ਜਵਾਬ ਪਾਨ ਸਿਂਹ ਤੋਮਰ ਸੇ ਦਿਲਵਾਤੇ ਹੈਂ ਕਿ "ਹਮਾਰੇ ਯਹਾਂ ਗਾਲੀ ਪਰ ਗੋਲੀ ਚਲ ਜਾਤੀ ਹੈ...।"

ਯਹ ਮੇਰੇ ਲਿਏ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦੇਨੇ ਵਾਲੀ ਹਕੀਕਤ ਹੈ ਕਿ "ਪਾਨ ਸਿਂਹ ਤੋਮਰ" ਕੇ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵੇਸ਼ ਮੇਂ ਅਗਰ ਗਾਲਿਯਾਂ ਭਰ ਦੀ ਜਾਤੀਂ, ਤਬ ਭੀ ਉਸੇ ਏਕ ਪੈਮਾਨੇ ਪਰ ਜਰੂਰੀ (ਸਹੀ ਨਹੀਂ) ਠਹਰਾਯਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਥਾ, ਲੇਕਿਨ ਤਿਗ੍ਮਾਂਸ਼ੁ ਧੂਲਿਯਾ ਕੋ ਪੂਰੀ ਫਿਲ੍ਮ ਮੇਂ ਯਹ ਗੈਰ ਜਰੂਰੀ ਲਗਾ ਔਰ ਇਸਕੇ ਬਾਵਜੂਦ ਫਿਲ੍ਮ ਕਾ ਏਕ ਮਿਨਟ ਕਾ ਭੀ ਕੋਈ ਦਰਸ਼੍ਯ ਅਪਨੇ ਅਸਰ ਮੇਂ ਕਮਜੋਰ ਨਹੀਂ ਰਹਾ ਔਰ ਦਰ੍ਸ਼ਕੋਂ ਮੇਂ ਗਹਰੇ ਪੈਠਾ ਰਹਾ।

ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਨਤਾ ਕਿ ਤਿਗ੍ਮਾਂਸ਼ੁ ਕੀ ਬਾਕੀ ਫਿਲ੍ਮੋਂ ਕੀ ਸਾਮਾਜਿਕਤਾ ਕੈਸੀ ਹੈ, ਯਾ ਆਗੇ ਕੀ ਫਿਲ੍ਮੋਂ ਮੇਂ ਕੈਸੀ ਹੋਗੀ। ਲੇਕਿਨ ਮੁਝੇ ਲਗਤਾ ਹੈ ਕਿ "ਪਾਨ ਸਿਂਹ ਤੋਮਰ" ਕੇ ਜਰਿਏ ਉਸ ਫਿਲ੍ਮਕਾਰ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਬਾਤ ਹੋਨੀ ਚਾਹਿਏ ਕਿ ਅਗਰ ਵਹ ਈਮਾਨਦਾਰ ਹੈ, ਜਵਾਬਦੇਹ ਹੈ, ਉਸੇ ਅਪਨੀ ਕ੍ਸ਼ਮਤਾ ਪਰ ਭਰੋਸਾ ਹੈ, ਉਸਮੇਂ ਕਹੀਂ ਸਰੋਕਾਰ ਬਚਾ ਹੁਆ ਹੈ, ਵਹ ਖਾਲਿਸ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਗਯਾ ਹੈ ਯਾ ਵਹ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਕਾ ਏਕ ਏਜੇਂਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤੋ ਵਹ ਵਿਸ਼ਯ ਭੀ ਢੂਂਢ਼ ਲੇਗਾ, ਕਲਾਕਾਰ ਭੀ ਖੋਜ ਲੇਗਾ ਔਰ "ਪਾਨ ਸਿਂਹ ਤੋਮਰ" ਜੈਸੀ ਫਿਲ੍ਮ ਭੀ ਬਨਾ ਲੇਗਾ, ਜੋ ਨ ਕੇਵਲ ਕਹਾਨੀ ਔਰ ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤਿ ਕੇ ਸ੍ਤਰ ਪਰ ਏਕ ਸ੍ਥਾਯੀ ਅਸਰ ਸੇ ਲਬਰੇਜ ਹੋਗੀ, ਬਲ੍ਕਿ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕੇ ਸ੍ਤਰ ਪਰ ਭੀ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਨੇ ਦੇਗੀ। (ਇਸ ਫਿਲ੍ਮ ਨੇ ਸਾਬਿਤ ਕਿਯਾ ਹੈ ਕਿ ਵੇ ਫਿਲ੍ਮਕਾਰ ਝੂਠ ਬੋਲਤੇ ਹੈਂ ਜੋ ਯਹ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਦਰ੍ਸ਼ਕ ਜੋ ਪਸਂਦ ਕਰਤਾ ਹੈ, ਹਮ ਵਹੀ ਦਿਖਾਤੇ ਹੈਂ।)

ਦਰਅਸਲ, ਹਾਲ ਕੀ ਕੁਛ ਫਿਲ੍ਮੋਂ ਮੇਂ "ਯਥਾਰ੍ਥ ਕਾ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼" ਦੇਨੇ ਕੇ ਨਾਮ ਪਰ ਜਿਸ ਤਰਹ ਗਾਲਿਯੋਂ ਸੇ ਲੈਸ ਸਂਵਾਦੋਂ ਕੋ ਸਹਜ ਸ੍ਵੀਕਾਰ੍ਯ ਬਨਾਨੇ ਕੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਵਹ "ਯਥਾਰ੍ਥ" ਕੇ ਨਿਰੂਪਣ ਕੇ ਨਾਮ ਪਰ ਏਕ ਸਾਜਿਸ਼ ਸੇ ਜ੍ਯਾਦਾ ਕੁਛ ਭੀ ਨਹੀਂ। ਸਮਾਜ ਮੇਂ ਜਹਾਂ-ਤਹਾਂ ਪਸਰੀ ਯੌਨ-ਕੁਂਠਾਓਂ ਕਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਕੇ ਮਕਸਦ ਭਲੇ ਜ੍ਯਾਦਾ-ਸੇ-ਜ੍ਯਾਦਾ ਕਮਾਈ ਕਰਨਾ ਹੋ, ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਰਾਸ੍ਤੇ ਹੋਤਾ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਏਕ ਸਾਮਂਤੀ, ਮਰ੍ਦਵਾਦੀ, ਪਿਤਰਸਤ੍ਤਾਤ੍ਮਕ ਔਰ ਭਾਰਤੀਯ ਸਾਮਾਜਿਕ ਸਂਦਰ੍ਭੋਂ ਮੇਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਾਦੀ ਸਤ੍ਤਾ ਕੀ ਕੁਰ੍ਸੀ ਕੇ ਪਾਏ ਔਰ ਮਜਬੂਤ ਹੋਤੇ ਹੈਂ। ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋਂ ਔਰ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਜਾਤਿਯੋਂ ਕੇ ਖਿਲਾਫ ਜਲੀਲ ਕਰਨੇ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਯਾ ਗਾਲਿਯੋਂ ਕਾ ਸਹਜ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਦਰਅਸਲ ਇਸ ਸਤ੍ਤਾ ਕੋ ਬਨਾਏ ਰਖਨੇ ਕੇ ਅਹਮ ਔਜਾਰ ਹੈਂ। ਗਾਲਿਯੋਂ ਕੋ ਸਹਜ ਸਾਮਾਜਿਕ ਅਭਿਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਮਾਨਨੇ ਵਾਲੇ ਯਾ ਤੋ ਖੁਦ ਏਕ ਸਾਜਿਸ਼ ਕੇ ਸੂਤ੍ਰਧਾਰ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਯਾ ਫਿਰ ਸ਼ਾਯਦ ਅਂਦਾਜਾ ਭੀ ਨਹੀਂ ਲਗਾ ਪਾਤੇ ਕਿ ਐਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕਾ ਸੁਨਨੇ ਯਾ ਬੋਲਨੇ ਕੇ ਸ੍ਤਰ ਪਰ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਵੇ ਕਿਸ ਬਾਰੀਕ ਸਾਜਿਸ਼ ਕਾ ਏਕ ਹਿਸ੍ਸਾ ਹੈਂ ਯਾ ਫਿਰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੈਂ।

ਸਚ ਤੋ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਗਾਲਿਯੋਂ ਕੇ ਜਰਿਏ ਏਕ ਐਸਾ ਸਮਾਜ ਮਨੋਵਿਜ੍ਞਾਨ ਔਰ ਐਸੀ ਰਾਜਨੀਤਿ ਕਾ ਜਾਲ ਬਨਾਯਾ ਗਯਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਖਿਰਕਾਰ ਜਾਤਿ, ਨਸ੍ਲ ਯਾ ਲਿਂਗ ਕੇ ਆਧਾਰ ਪਰ ਸਤ੍ਤਾਧਾਰੀ, ਸ਼ਾਸਕ ਔਰ ਸ਼ੋਸ਼ਕ ਵਰ੍ਗੋਂ ਕਾ ਹਿਤ ਇਸ ਰੂਪ ਮੇਂ ਸਾਧਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਸੇ ਸਾਮਾਜਿਕ ਹੈਸਿਯਤ ਕਾ ਮਨੋਵਿਜ੍ਞਾਨ ਜ੍ਯੋਂ-ਕਾ-ਤ੍ਯੋਂ ਬਨਾ ਰਹਤਾ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਇਸ ਰਾਸ੍ਤੇ ਸ਼ਾਸਿਤ ਵਰ੍ਗੋਂ ਕੋ ਅਪਮਾਨਿਤ ਕਰਕੇ ਉਸਕਾ ਮਨੋਬਲ ਗਿਰਾਏ ਰਖਨਾ ਔਰ ਉਸ ਪਰ ਮਾਨਸਿਕ ਨਿਯਂਤ੍ਰਣ ਬਨਾਏ ਰਖਨਾ ਸ਼ਾਸਨ ਕਾ ਸਬਸੇ ਤਾਕਤਵਰ ਔਜਾਰ ਬਨਾ। ਇਸਮੇਂ ਏਕ ਤਰਫ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਕੀ ਦੇਹ ਕੋ ਹੀ ਉਸਕੀ ਅਸ੍ਮਿਤਾ ਕਾ ਪਰ੍ਯਾਯ ਬਨਾ ਦਿਯਾ ਗਯਾ ਤੋ ਦੂਸਰੀ ਓਰ ਸਮਾਜ ਕੇ ਕਮਜੋਰ ਤਬਕੋਂ ਕੀ ਸਾਮਾਜਿਕ ਹੈਸਿਯਤ, ਯਾਨੀ ਵਰ੍ਣਕ੍ਰਮ ਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਜਾਤਿ-ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਮੇਂ ਨੀਚੀ ਕਹੀ ਜਾਨੇ ਵਾਲੀ ਜਾਤਿ ਕੀ ਪਹਚਾਨ। ਯਹਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਕੇ ਯੌਨ ਕੀ ਉਨਕੀ ਇਜ੍ਜਤ ਕਾ ਦੂਸਰਾ ਨਾਮ ਔਰ ਉਸੇ ਅਪਨੇ ਨਿਯਂਤ੍ਰਣ ਮੇਂ ਰਖਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਉਸਕੇ ਯੌਨ ਕੇ ਖਿਲਾਫ ਸ਼ਾਰੀਰਿਕ ਯਾ ਸ਼ਾਬ੍ਦਿਕ ਹਮਲਾ-ਹਿਂਸਾ ਸਾਮਾਜਿਕ ਸਤ੍ਤਾਓਂ ਕਾ ਮੂਲ ਚਰਿਤ੍ਰ ਇਸਲਿਏ ਬਨਾ, ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਇਸਸੇ ਏਕ ਸਾਥ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਜਾਤਿਯੋਂ ਔਰ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋਂ- ਦੋਨੋਂ ਪਰ ਮਨੋਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ, ਸਾਮਾਜਿਕ ਔਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨਿਯਂਤ੍ਰਣ ਰਖਨੇ ਮੇਂ ਸਬਸੇ ਜ੍ਯਾਦਾ ਮਦਦ ਮਿਲੀ।

ਜਾਹਿਰ ਹੈ, ਐਸੇ ਮਨੋਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਢਾਂਚੇ-ਸਾਂਚੇ ਮੇਂ ਜੀਤੇ-ਮਰਤੇ ਸਮਾਜ ਕੀ ਕੁਂਠਾਓਂ ਕਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਵੈਸੀ ਹੀ ਨਈ ਕੁਂਠਾਓਂ ਕੇ ਸਾਰ੍ਵਜਨਿਕ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨ ਕੇ ਜਰਿਏ ਕਰਨਾ ਸਬਸੇ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਔਰ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਯਾ ਸੁਧੀਰ ਮਿਸ਼੍ਰਾ ਜੈਸੇ ਤਮਾਮ ਫਿਲ੍ਮਕਾਰੋਂ ਕਾ ਮਕਸਦ ਕੇਵਲ ਇਨ ਕੁਂਠਾਓਂ ਕਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਕੇ ਕੁਬੇਰ ਬਨਨਾ ਭਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲ੍ਕਿ ਉਸ ਸਾਜਿਸ਼ ਕੋ ਕਾਮਯਾਬ ਬਨਾਨਾ ਭੀ ਹੈ, ਜਿਸਮੇਂ ਯਹ ਸਾਮਂਤੀ, ਮਰ੍ਦਵਾਦੀ ਔਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਾਦੀ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਕਾਯਮ ਰਹੇ।

ਭਦੇਸਪਨ ਔਰ ਸਂਸ੍ਕਰਤਿ ਕਾ ਅਭਿਨ੍ਨ ਹਿਸ੍ਸਾ ਹੋਨੇ ਕੀ ਦਲੀਲ ਦੇਕਰ ਜੋ ਲੋਗ ਗਾਲਿਯੋਂ ਕਾ ਬਚਾਵ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਯਾ ਉਨ੍ਹੇਂ ਮਹਿਮਾਮਂਡਿਤ ਕਰਤੇ ਹੈਂ, ਵੇ ਭੀ ਦਰਅਸਲ ਅਨਜਾਨੇ ਮੇਂ ਯਾ ਫਿਰ ਜਾਨ-ਬੂਝ ਕਰ ਇਸ ਸਾਜਿਸ਼ ਕਾ ਹਿਸ੍ਸਾ ਬਨਤੇ ਹੈਂ। ਦਲੀਲ ਭਲੇ ਹੀ ਜਨਤਾਂਤ੍ਰਿਕ ਹੋਨੇ ਔਰ ਲੋਕਭਾਸ਼ਾਓਂ ਕੇ ਪ੍ਰਤਿ ਸਹਨਸ਼ੀਲ ਹੋਨੇ ਕੀ ਹੋ...।

Friday 23 December 2011

ਉਨ੍ਮਾਦ ਕੇ ਉਤ੍ਸਵ ਮੇਂ ਗੁਮ ਸਵਾਲ





ਇਸ ਵਿਸ਼੍ਵਕਪ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਨੇ ਕੇ ਠੀਕ ਪਹਲੇ ਰਾਸ਼੍ਟ੍ਰੀਯ ਅਖਬਾਰ ‘ਹਿਂਦੁਸ੍ਤਾਨ’ ਕੇ ਪਟਨਾ ਸਂਸ੍ਕਰਣ ਨੇ ਵਿਸ਼੍ਵਕਪ ਕੋ ਸਮਰ੍ਪਿਤ ਆਠ ਪਨ੍ਨੇ ਕਾ ਏਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਰਿਸ਼ਿਸ਼੍ਟ ਨਿਕਾਲਾ, ਜਿਸਕੇ ਪਹਲੇ ਪਨ੍ਨੇ ਪਰ ਬਡ਼ੇ ਅਕ੍ਸ਼ਰੋਂ ਮੇਂ ਮੁਖ੍ਯ ਸ਼ੀਰ੍ਸ਼ਕ ਥਾ- ‘ਵਨਡੇ ਮਾਤਰਮ੍...।’ ਇਸੀ ਤਰਹ ‘ਆਈਪੀਏਲ-4’ ਕੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੇ ਲਿਏ ਏਕ ਵਿਜ੍ਞਾਪਨ ਮੇਂ ਜੁਮਲਾ ਉਛਾਲਾ ਗਯਾ- ‘ਪੂਰਾ ਭਾਰਤ ਬਂਦ ਰਹੇਗਾ...’

ਆਮ ਜਨ ਮੇਂ ਕਿਸੀ ਨਾਰੇ ਕੇ ਪ੍ਰਤਿ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤ ਧਾਰਣਾਓਂ ਕੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਾ ਕ੍ਯਾ ਇਸਸੇ ਭੀ ਬੇਹਤਰ ਉਦਾਹਰਣ ਮਿਲ ਸਕਤਾ ਹੈ? ‘ਵਂਦੇ ਮਾਤਰਮ੍’ ਕੋ ਰਾਸ਼੍ਟ੍ਰਵਾਦੀ ਸਮੂਹ ਬਤੌਰ ਹਥਿਯਾਰ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਦੇਸ਼ ਕੇ ਨਾਮ ਪਰ ਭਾਵੁਕ ਬਨਾਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਕਰਤੇ ਹੈਂ। ‘ਭਾਰਤ ਬਂਦ ਰਹੇਗਾ’ ਕਾ ਆਹ੍ਵਾਨ ਅਬ ਤਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਆਂਦੋਲਨੋਂ ਔਰ ਸਤ੍ਤਾ ਕਾ ਵਿਰੋਧ ਜਤਾਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਦਿਯਾ ਜਾਤਾ ਰਹਾ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ‘ਵਂਦੇ ਮਾਤਰਮ੍’ ਅਬ ‘ਵਨਡੇ ਮਾਤਰਮ’ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਕੇ ਦੀਵਾਨੋਂ ਜੁਮਲਾ ਬਨੇਗਾ ਔਰ ‘ਪੂਰਾ ਭਾਰਤ ਬਂਦ ਰਹੇਗਾ’ ਕਾ ਆਹ੍ਵਾਨ ਅਬ ਆਈਪੀਏਲ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗਿਤਾਓਂ ਜੈਸੀ ਅਯ੍ਯਾਸ਼ਿਯੋਂ ਪਰ ਮੁਗ੍ਧ ਹੋਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਕਿਯਾ ਜਾਏਗਾ। ਨ ਇਸ ਪਰ ਰਾਸ਼੍ਟ੍ਰਵਾਦਿਯੋਂ ਕੋ ਕੋਈ ਆਪਤ੍ਤਿ ਹੈ, ਨ ਦੇਸ਼ ਮੇਂ ਕ੍ਰਾਂਤਿਕਾਰੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਆਂਦੋਲਨੋਂ ਕਾ ਆਹ੍ਵਾਨ ਕਰਨੇ ਵਾਲੋਂ ਕੋ।

ਜਾਗਨੇ ਕੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਮੇਂ ਲਗੇ ਲੋਗੋਂ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਨੀਂਦ ਕੋ ਇਸੀ ਤਰਹ ਏਕ ਸੁਹਾਨੀ ਖੁਰਾਕ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਪਰੋਸਾ ਜਾਤਾ ਹੈ।

ਕੋਈ ਭੀ ਰਾਜਸਤ੍ਤਾ ਯਹ ਬਹੁਤ ਅਚ੍ਛੀ ਤਰਹ ਜਾਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਕੀ ਰਾਹੋਂ ਕੇ ਸਬਸੇ ਬਡ਼ੇ ਰੋਡ਼ੇ ਉਸਕੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਕੀ ਯੁਵਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿ ਹੈ। ਇਸਲਿਏ ਵਹ ਉਸਕੀ ਲਗਾਮ ਥਾਮਨੇ ਕੀ ਹਰ ਕਵਾਯਦ ਕਰਤੀ ਹੈ। ਯਹਾਂ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਕੀ ਚਰ੍ਚਾ ਬੇਮਾਨੀ ਹੋਗੀ- ਦਮਨ ਕੇ ਤਮਾਮ ਰਾਸ੍ਤੋਂ ਕੋ ਜਾਯਜ ਠਹਰਾਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਲੋਕਤਂਤ੍ਰ ਕੋ ਬਚਾਨੇ ਕਾ ਤਰ੍ਕ ਦਿਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਔਰ ਚੂਂਕਿ ਕਿਸੀ ਭੀ ਦੇਸ਼-ਕਾਲ ਮੇਂ ਸਤ੍ਤਾ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਸਬਸੇ ਬਡ਼ੀ ਚੁਨੌਤੀ ਯੁਵਾ ਹੈ, ਇਸਲਿਏ ਦਮਨ ਸੇ ਲੇਕਰ ਦਿਸ਼ਾਹੀਨ ਕਰ ਦੇਨੇ ਕੀ ਸਭੀ ਸਾਜਿਸ਼ੋਂ ਕਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਔਰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਵਹੀ ਹੋਤਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤੀਯ ਰਾਜਨੀਤਿ ਕੇ ਪਿਛਲੇ ਲਗਭਗ ਦੋ ਦਸ਼ਕ ਇਸ ਬਾਤ ਕੇ ਗਵਾਹ ਰਹੇ ਹੈਂ ਕਿ ਸਮਾਜ ਕੇ ਇਸ ਸਬਸੇ ਊਰ੍ਜਾਵਾਨ ਵਰ੍ਗ ਕੀ ਕ੍ਸ਼ਮਤਾ ਕੋ ਕੈਸੇ ਕੁਂਦ ਕਿਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਦਿਸ਼ਾਹੀਨ ਕਰ ਦਿਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ ਯਾ ਉਸਕਾ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਰਚਨਾ ਕੇ ਬਜਾਯ ਵਿਧ੍ਵਂਸ ਕੇ ਲਿਏ ਕਿਯਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਕੇ ਸਾਰੇ ਸਰੋਕਾਰੋਂ ਸੇ ਕਾਟ ਕਰ ਬਾਜਾਰ ਕਾ ਖਿਲਾਡ਼ੀ ਬਨਾ ਦੇਨੇ ਯਾ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਕੇ ਖੋਲ ਕੇ ਨੀਚੇ ਤਮਾਮ ਸਂਕੀਰ੍ਣਤਾਓਂ ਕੋ ਉਨਕੇ ਰਗੋਂ ਮੇਂ ਘੋਲ ਦੇਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਹਮਾਰੀ ਸਾਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਤ੍ਤਾ-ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਨੇ ਕੌਨ-ਕੌਨ-ਸੇ ਜਤਨ ਕਿਏ ਹੈਂ ਔਰ ਉਸਮੇਂ ਉਸੇ ਕਿਤਨੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਯਹ ਕੋਈ ਛਿਪੀ ਬਾਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਯਹਾਂ ਯੁਵਾਓਂ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਜੋ ਸਪਨੇ ਪਰੋਸੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੈਂ ਵੇ ਦਰਅਸਲ ਆਤ੍ਮਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਜੀਵਨ ਕੇ ਫਾਰ੍ਮੂਲੋਂ ਕੀ ਬੁਨਿਯਾਦ ਪਰ ਖਡ਼ੇ ਹੈਂ। ਵਹਾਂ ਖੁਦ ਸੇ ਬਾਹਰ ਕੀ ਦੁਨਿਯਾ ਬਸ ਇਤਨੀ ਹੈ ਕਿ ਅਪਨੇ ਵਰ੍ਗੀਯ ਢਾਂਚੇ ਔਰ ਦਾਯਰੇ ਮੇਂ ਮੌਜ-ਮਸ੍ਤੀ ਕੇ ਸਿਵਾ ਕੁਛ ਭੀ ਸੋਚਨਾ ਵਕ੍ਤ ਬਰ੍ਬਾਦ ਕਰਨੇ ਜੈਸਾ ਲਗਤਾ ਹੈ। ਸੁਖ-ਸੁਵਿਧਾਓਂ ਕੇ ਤਮਾਮ ਆਧੁਨਿਕਤਮ ਸਂਸਾਧਨੋਂ ਔਰ ਆਧੁਨਿਕ ਕਹੇ ਜਾਨੇ ਕੇ ਸਭੀ ਹਥਕਂਡੋਂ ਕੇ ਸਹਾਰੇ ਜੀਤੇ ਇਨ ਯੁਵਾਓਂ ਕੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਔਰ ਸਾਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨੋਂ ਪਰ ਜੋ ਖਯਾਲ ਸੁਨਨੇ ਕੋ ਮਿਲਤੇ ਹੈਂ, ਵਹ ਏਕ ਜਾਗਰੂਕ, ਸਭ੍ਯ ਔਰ ਪ੍ਰਗਤਿਸ਼ੀਲ ਸਮਾਜ ਕੇ ਲਿਏ ਕਿਸੀ ਸ਼ਰ੍ਮ ਸੇ ਕਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਪਪ੍ਪੂ ਬਨੋਗੇ ਕ੍ਯਾ...

ਸਬਕੋ ਯਾਦ ਹੋਗਾ ਕਿ 2009 ਕੇ ਲੋਕਸਭਾ ਚੁਨਾਵੋਂ ਕੇ ਦੌਰਾਨ ਮੀਡਿਯਾ ਮੇਂ ਚੁਨਾਵ ਆਯੋਗ ਕੀ ਓਰ ਸੇ ਉਛਾਲਾ ਗਯਾ ਏਕ ਜੁਮਲਾ- ‘ਪਪ੍ਪੂ ਬਨੋਗੇ ਕ੍ਯਾ...’ ਕਾਫੀ ਚਰ੍ਚਿਤ ਰਹਾ ਥਾ। ਉਸ ‘ਪਪ੍ਪੂ’ ਕਾ ਅਰ੍ਥ ਕ੍ਯਾ ਹੈ ਔਰ ਰਾਜਨੀਤਿ ਯਾ ਵੋਟ ਦੇਨੇ ਮੇਂ ਅਰੁਚਿ ਦਿਖਾਨੇ ਵਾਲੇ ਯੁਵਾਓਂ ਕੋ ‘ਪਪ੍ਪੂ’ ਬਨਾ ਦੇਨੇ ਕੀ ਸ੍ਥਿਤਿਯਾਂ ਕਿਸਨੇ ਰਚੀ ਹੈ?

ਜਿਨ ਲੋਗੋਂ ਨੇ ਗਾਂਵੋਂ ਔਰ ਚੁਨਾਵੋਂ ਕੇ ਦੌਰਾਨ ਵਹਾਂ ਕੀ ਆਬੋ-ਹਵਾ ਕੋ ਦੇਖਾ ਹੋਗਾ, ਵੇ ਬਹੁਤ ਬੇਹਤਰ ਜਾਨਤੇ ਹੋਂਗੇ ਕਿ ਚੁਨਾਵੋਂ ਮੇਂ ਕੋਈ ਦਿਲਚਸ੍ਪੀ ਨਹੀਂ ਲੇਨੇ ਵਾਲੇ ਯੇ ‘ਪਪ੍ਪੂ...’ ਦਰਅਸਲ ਸ਼ਹਰੋਂ ਔਰ ਮਹਾਨਗਰੋਂ ਕੇ ਪੌਸ਼ ਇਲਾਕੋਂ ਮੇਂ ਹੀ ਪਾਏ ਜਾਤੇ ਹੈਂ। ਗਾਂਵੋਂ ਕੇ ‘ਬੇਕਾਰ’ ਯੁਵਾਓਂ ਕੋ ਉਨਕੇ ਹਾਲਾਤ ਪੋਲਿਂਗ ਬੂਥੋਂ ਤਕ ਖੀਂਚ ਲੇ ਜਾਤੇ ਹੈਂ, ਆਗ੍ਰਹ ਚਾਹੇ ਜੋ ਹੋਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਬ ਭੀ ਯਹ ਏਕ ਤਲ੍ਖ ਹਕੀਕਤ ਹੈ ਕਿ ਏਕ ਬਡ਼ੇ ਵਰ੍ਗ ਕੋ ਪੋਲਿਂਗ ਬੂਥੋਂ ਤਕ ਪਹੁਂਚਨੇ ਕੀ ਇਜਾਜਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਨ੍ਹੇਂ ਰੋਕਨੇ ਵਾਲੇ ਚਾਹੇ ਜੋ ਹੋਂ। ਬੀਬੀਸੀ ਹਿਂਦੀ ਯਾ ਰੇਡਿਯੋ ਪਰ ਆਨੇ ਵਾਲੇ ਸਮਾਚਾਰੋਂ ਕੇ ਅਲਾਵਾ ਆਸਪਾਸ ਕੇ ਦੋ-ਚਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਕੇ ਦਾਯਰੇ ਮੇਂ ਕਿਸੀ ਤਰਹ ਪਹੁਂਚ ਕਰ ਘੂਮਨੇ ਵਾਲੇ ਅਖਬਾਰੋਂ ਕੀ ਖਬਰੋਂ ਸੇ ਅਪਨੀ ਰਾਜਨੀਤਿ ਕਰਨੇ ਵਾਲੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਟੀਵੀ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਮੀਡਿਯਾ ਏਕ ਐਸਾ ਔਜਾਰ ਥਾ ਜੋ ਆਗ੍ਰਹੋਂ ਕੋ ਖੁਰਚ ਸਕਤਾ ਥਾ, ਪਰਤੇਂ ਉਘਾਡ਼ ਕਰ ਨਈ ਚਮਡ਼ੀ ਕੀ ਜਮੀਨ ਤੈਯਾਰ ਕਰ ਸਕਤਾ ਥਾ।

ਲੇਕਿਨ ਯਹ ਇਸ ਮੀਡਿਯਾ ਕੇ ਅਧ੍ਯਯਨਕਰ੍ਤਾ ਬੇਹਤਰ ਬਤਾਏਂਗੇ ਕਿ ਦੋ ਦਸ਼ਕ ਕੇ ਭੀਤਰ-ਭੀਤਰ ਕੈਸੇ ਇਸਨੇ ਕਿਸੀ ਕੋ ਨੀਂਦ ਸੇ ਜਗਾਨੇ ਕੇ ਬਜਾਏ ਏਕ ਐਸੇ ਨਸ਼ੇ ਮੇਂ ਡੁਬਾ ਦੇਨੇ ਕੇ ਬੇਹਤਰੀਨ ਔਜਾਰ ਕਾ ਸ਼ਕ੍ਲ ਅਖ੍ਤਿਯਾਰ ਕਰ ਲਿਯਾ ਹੈ, ਜਿਸਮੇਂ ਕਿਸੀ ਸਮਸ੍ਯਾ ਪਰ ਸੋਚਨਾ-ਸਮਝਨਾ ਵਕ੍ਤ ਜਾਯਾ ਕਰਨਾ ਮਾਨਾ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਅਬ ਦੇਖਨਾ ਹੈ ਤੋ ਸ਼ਰ੍ਮਿਂਦਾ ਕਰ ਦੇਨੇ ਵਾਲੀ ਯਾ ਭੀਤਰ ਤਕ ਹਿਲਾ ਦੇਨੇ ਵਾਲੀ ਖਬਰੋਂ ਕੋ ਬਤੌਰ ਸਨਸਨੀ ਸ੍ਤਬ੍ਧ ਹੋਕਰ ਦੇਖਿਏ, ਕਿਸੀ ਧਾਰਾਵਾਹਿਕ ਮੇਂ ਪਾਂਚ ਮਿਨਟ ਕੀ ਕਹਾਨੀ ਕੋ ਪਾਂਚ ਦਿਨ ਮੇਂ ਪਸਾਰ ਦਿਏ ਜਾਨੇ ਕੀ ਕਲਾਕਾਰੀ ਕੋ ਮੁਗ੍ਧ ਭਾਵ ਸੇ ਦੇਖਤੇ ਰਹਿਏ ਔਰ ‘ਬਿਗ ਬੌਸ’ ਟਾਇਪ ਬੇਹੂਦਾ ਔਰ ਫਰ੍ਜੀ ਰਿਯਲਿਟੀ ਸ਼ੋ ਦੇਖਤੇ ਹੁਏ ਉਸਕੇ ਹਰ ‘ਬੀਪ-ਬੀਪ’ ਪਰ ਅਪਨੀ ਯੌਨ ਕੁਂਠਾਓਂ ਔਰ ਲਿਪ੍ਸਾਓਂ ਕੀ ਤੁਸ਼੍ਟਿ ਕਾ ਸੁਖ ਲੀਜਿਏ ਔਰ ਇਂਤਜਾਰ ਕੀਜਿਏ ਕਿ ਅਬ ਕਿਸ ਮਹਿਲਾ-ਪਾਤ੍ਰ ਕੋ ਬਾਥਰੂਮ ਮੇਂ ਨਹਾਤੇ ਯਾ ‘ਵੇਸਲਿਨ’ ਲਗਾਤੇ ਹੁਏ ਦਿਖਾਯਾ ਜਾਏਗਾ।

ਜਾਦੁਈ ਸੁਰ ਕਾ ਸਹਾਰਾ...

ਪਾਰਿਵਾਰਿਕ ਔਰ ਨਿਹਾਯਤ ਨਿਜੀ ਦੁਨਿਯਾ ਤੋ ਤਯ ਹੋ ਗਈ। ਲੇਕਿਨ ਇਸਕੇ ਬਾਦ ਭੀ ਤੋ ਵਕ੍ਤ ਬਚ ਜਾਤਾ ਹੈ! ਸਂਭਵ ਹੈ ਕਿ ਖਾਲੀ ਵਕ੍ਤ ਮੇਂ ਦਿਮਾਗ ਕੁਛ ਦੂਸਰੇ ਹੀ ਤਰੀਕੇ ਸੇ ਕਾਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇ ਔਰ ਵਿਚਾਰੋਂ ਕੇ ਅਪਹਰਣ ਕੇ ਇਸ ਸਾਜਿਸ਼ ਕਾ ਪਰ੍ਦਾਫਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਏ। ਇਸਲਿਏ ਜੋ ਕੁਛ ਜਜ਼੍ਬ ਹੁਆ ਹੈ, ਉਸੇ ਖਾਲੀ ਕਰਨੇ ਕਾ ਭੀ ਇਂਤਜਾਮ ਹੋਨਾ ਚਾਹਿਏ। ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਕੋ ਏਕ ਐਸੇ ਹੀ ਉਨ੍ਮਾਦ ਕੇ ਉਤ੍ਸਵ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਪੇਸ਼ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ, ਜਿਸਕੀ ਮਾਰ੍ਫਤ ਅਪਨੇ ਵਿਚਾਰੋਂ ਕੇ ਅਪਹਰਣ ਮੇਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਉਨ ਚੂਹੋਂ ਕੀ ਤਰਹ ਖੁਦ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਤਾ ਹੈ ਜੋ ਜਾਦੁਈ ਸੁਰ ਮੇਂ ਬੈਗਪਾਇਪਰ ਬਜਾਨੇ ਵਾਲੇ ਏਕ ਅਜੀਬ-ਸੀ ਵੇਸ਼ਭੂਸ਼ਾ ਵਾਲੇ ਆਦਮੀ ਕੇ ਪੀਛੇ ਚਲ ਪਡ਼ੇ ਥੇ। ਫਰ੍ਕ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਅਜੀਬ-ਸਾ ਵਹ ਆਦਮੀ ਬਦਲਾ ਲੇਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਭੀ ਉਸੀ ਤਰਹ ਕੇ ਦੂਸਰੇ ਜਾਦੁਈ ਸੁਰ ਕਾ ਸਹਾਰਾ ਲੇਤਾ ਹੈ ਔਰ ਉਸ ਸ਼ਹਰ ਕੇ ਸਭੀ ਬਚ੍ਚੋਂ ਕੋ ਅਪਨੇ ਪੀਛੇ ਖੀਂਚ ਲੇ ਜਾਤਾ ਹੈ ਔਰ ਯਹਾਂ ਸਵਾਲ ਬਦਲੇ ਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਯਹਾਂ ਸੁਬਹ ਕੀ ਉਮ੍ਮੀਦ ਮੇਂ ਜਾਗਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਕੁਨਮੁਨਾਤੇ ਸਮਾਜ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਫਿਰ ਸੇ ਗਹਰਾ ਅਂਧੇਰਾ ਪਸਾਰ ਦੇਨੇ ਕੀ ਸਾਜਿਸ਼ ਹੈ।




ਕੁਛ ਸਮਯ ਪਹਲੇ ਏਕ ਸਰ੍ਵੇਕ੍ਸ਼ਣ ਮੇਂ ਯਹ ਬਤਾਯਾ ਗਯਾ ਥਾ ਕਿ ਅਬ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਵਿਸ਼੍ਵਕਪ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਏਕ ਬਾਰ ਫਿਰ ਕੈਸੇ ਔਰ ਕਿਤਨੇ ਲੋਗ ਮੈਚ ਦੇਖਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਟੀਵੀ ਮੇਂ ਘੁਸ ਜਾਏਂਗੇ ਯਾ ਮੈਦਾਨ ਕਾ ਰੁਖ ਕਰੇਂਗੇ ਔਰ ਇਸਸੇ ਕਿਤਨੇ ਕਾਮ ਕੇ ਘਂਟੇ ਬਰ੍ਬਾਦ ਹੋਂਗੇ ਔਰ ਅਰ੍ਥਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਕੋ ਕਿਤਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਗਾ। ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਤਰਹ ਕੇ ਸਰ੍ਵੇਕ੍ਸ਼ਣ ਕਰਨੇ ਵਾਲੋਂ ਕੋ ਇਸ ਮਾਯਨੇ ਮੇਂ ਪਿਛਡ਼ਾ ਕਹਾ ਜਾਏਗਾ ਕਿ ਯੇ ਲੋਗ ਅਬ ਭੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਕੇ ਕਾਰਣ ਹੋਨੇ ਵਾਲੀ ਆਰ੍ਥਿਕ ਕ੍ਸ਼ਤਿ ਕੀ ਬਾਤ ਕਰਤੇ ਹੈਂ। ਅਗਰ ਅਰ੍ਥਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਕੇ ਪੈਮਾਨੇ ਪਰ ਹੀ ਬਾਤ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤੋ ਸਿਰ੍ਫ ਇਸ ਪਹਲੂ ਪਰ ਗੌਰ ਕਰ ਲਿਯਾ ਜਾਏ ਕਿ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਆਜ ਕਿਤਨਾ ਖੇਲ ਰਹ ਗਯਾ ਹੈ ਔਰ ਕਿਤਨਾ ਬਾਜਾਰ, ਤੋ ਉਸਕੇ ਨੁਕਸਾਨੋਂ ਕੇ ਆਕਲਨ ਕੇ ਪਰਿਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਬਦਲ ਜਾਏਂਗੇ। ਯਹ ਕਹਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਸ਼ਾਯਦ ਅਬ ਕੋਈ ਤਰ੍ਕ ਦੇਨੇ ਕੀ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਰਹ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਅਬ ਮੈਦਾਨ ਮੇਂ ਨਹੀਂ, ਟੀਵੀ ਕੇ ਪਰ੍ਦੋਂ ਪਰ ਖੇਲਾ ਜਾਤਾ ਹੈ ਔਰ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਮੇਂ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਅਬ ਕੋਈ ਖੇਲ ਨਹੀਂ, ਬਲ੍ਕਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਰੂਪ ਸੇ ਏਕ ਬਿਜਨੇਸ ਹੈ। ਏਕ ਆਕਲਨ ਕੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਭਾਰਤ ਮੇਂ ਵਿਜ੍ਞਾਪਨ ਕਾ ਸਾਲਾਨਾ ਬਾਜਾਰ ਤੀਸ ਹਜਾਰ ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਕਾ ਹੈ। ਇਸਮੇਂ ਟੀਵੀ ਵਿਜ੍ਞਾਪਨੋਂ ਕਾ ਵ੍ਯਵਸਾਯ ਬਾਰਹ ਸੌ ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਹੈ, ਜਿਸਮੇਂ ਸਿਰ੍ਫ ਇਸ ਵਿਸ਼੍ਵਕਪ ਔਰ ਉਸਕੇ ਤੁਰਂਤ ਬਾਦ ਹੋਨੇ ਵਾਲੇ ਆਈਪੀਏਲ- 4 ਮੇਂ ਦੋ ਹਜਾਰ ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਖਰ੍ਚ ਹੋਂਗੇ। ਦੁਨਿਯਾ ਭਰ ਮੇਂ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਮੇਂ ਜਿਤਨੀ ਕਮਾਈ ਹੋਤੀ ਹੈ, ਉਸਕਾ ਸਤ੍ਤਰ ਫੀਸਦੀ ਅਕੇਲੇ ਭਾਰਤ ਸੇ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਅਂਦਾਜਾ ਲਗਾਯਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਮੇਂ ਟੀਵੀ ਮੀਡਿਯਾ ਕੇ ਲਿਏ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਆਜ ਸਬਸੇ ਪ੍ਯਾਰਾ ਖੇਲ ਕ੍ਯੋਂ ਹੋ ਗਯਾ ਹੈ। ਟੀਵੀ ਪਰ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਕਾ ਜਿਤਨਾ ਕੋਈ ਮੈਚ ਚਲ ਰਹਾ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਉਸਸੇ ਜ੍ਯਾਦਾ ਵਿਜ੍ਞਾਪਨ ਛਾਯਾ ਰਹਤਾ ਹੈ। ਖਿਲਾਡ਼ਿਯੋਂ ਕੇ ਬੈਟ, ਵਿਕੇਟ, ਜੂਤੇ, ਡ੍ਰੇਸ ਹੋ ਯਾ ਪੂਰੀ ਬਾਉਂਡ੍ਰੀ ਲਾਇਨ ਸੇ ਲੇਕਰ ਮੈਦਾਨ ਕੇ ਅਂਦਰ-ਬਾਹਰ ਲਗੇ ਹੋਰ੍ਡਿਂਗ੍ਸ- ਸਬ ਕੇ ਸਬ ਪ੍ਰਾਯੋਜਿਤ ਹੋਤੇ ਹੈਂ। ਇਸ ਵਿਸ਼੍ਵਕਪ ਕੇ ਮੈਚੋਂ ਕੇ ਦੌਰਾਨ ਦਸ ਸੇਕੇਂਡ ਕੇ ਏਕ ਵਿਜ੍ਞਾਪਨ ਕੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕੀ ਕੀਮਤ ਸਾਢ਼ੇ ਤੀਨ ਲਾਖ ਰੁਪਏ ਹੈ। ਆਈਪੀਏਲ- 4 ਮੇਂ ਇਸੀ ਅਵਧਿ, ਯਾਨੀ ਦਸ ਸੇਕੇਂਡ ਕੇ ਵਿਜ੍ਞਾਪਨ ਕੀ ਦਰ ਪਾਂਚ ਲਾਖ ਰੁਪਏ ਹੈ। ਏਕ ਆਕਲਨ ਕੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਸ ਵਿਸ਼੍ਵਕਪ ਕੇ ਖਤ੍ਮ ਹੋਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਲਗਭਗ ਹਰ ਭਾਰਤੀਯ ਖਿਲਾਡ਼ੀ ਕੇ ਹਾਥ ਮੇਂ ਕਮ ਸੇ ਕਮ ਪਾਂਚ ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਹੋਂਗੇ। ਭੇਡ਼ ਯਾ ਬਕਰਿਯੋਂ ਕੀ ਤਰਹ ਖਿਲਾਡ਼ਿਯੋਂ ਕੋ ਖਰੀਦਨੇ ਸੇ ਲੇਕਰ ਹਰ ਮੈਚ ਮੇਂ ਹਰ ਚੌਕੇ ਯਾ ਛਕ੍ਕੇ ਤਕ ਕੇ ਪ੍ਰਾਯੋਜਿਤ ਹੋਨੇ ਕੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਗਰ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਕੋ ਕਿਸੀ ਖੇਲ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਦੇਖਾ ਜਾ ਰਹਾ ਹੈ ਤੋ ਯਹ ਇਸੀ ਦੇਸ਼ ਮੇਂ ਮੁਮਕਿਨ ਹੈ।

ਪੇਪ੍ਸੀ ਕੋਲਾ ਬੇਚੋ, ਭਾਰਤ ਰਤ੍ਨ ਪਾਓ...

ਇਸਕੇ ਅਲਾਵਾ, ਜੋ ਕਂਪਨਿਯਾਂ ਅਰਬੋਂ ਰੁਪਏ ਖਰ੍ਚ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕਾ ਅਧਿਕਾਰ ਖਰੀਦਤੀ ਹੈਂ, ਵੇ ਜਨਤਾ ਕੀ ਸੇਵਾ ਯਾ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਕਾ ਕਲ੍ਯਾਣ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਤੀ ਹੈਂ। ਜਾਹਿਰ ਹੈ, ਅਰਬੋਂ ਰੁਪਏ ਖਰ੍ਚ ਕਰਨੇ ਕਾ ਜੋਖਿਮ ਉਸਸੇ ਕਈ ਗੁਨਾ ਮੁਨਾਫਾ ਕੂਟਨੇ ਕੀ ਮਕਸਦ ਸੇ ਹੀ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਸਬ ਕਾਮਧਾਮ ਛੋਡ਼ ਕਰ ਟੀਵੀ ਮੇਂ ਆਂਖੇਂ ਗਡ਼ਾਏ ਸਚਿਨ ਤੇਂਦੁਲਕਰ ਜੈਸੇ ਅਪਨੇ ਸਭੀ ਮਹਾਨ ਖਿਲਾਡ਼ਿਯੋਂ ਕੋ ਬਲ੍ਲਾ ਭਾਂਜਨੇ ਸੇ ਜ੍ਯਾਦਾ ਪੇਪ੍ਸੀ ਯਾ ਕੋਕਾਕਾਲਾ ਬੇਚਤੇ ਹੁਏ ਦੇਖਨੇ ਵਾਲਾ ਏਕ ਆਮ ਦਰ੍ਸ਼ਕ ਕਹਾਂ ਇਸ ਹਿਸਾਬ ਮੇਂ ਜਾਤਾ ਹੈ! ਅਗਰ ਕਿਨ੍ਹੀ ਹਾਲਾਤ ਮੇਂ ਇਸ ਤਰਹ ਕੇ ਹਿਸਾਬ ਲਗਾਨੇ ਭੀ ਲਗੇ, ਤੋ ਇਸਕੇ ਪੀਛੇ ਉਸਕੇ ਦਿਮਾਗ ਕੋ ਕੁਂਦ ਕਰਨੇ ਕੀ ਸਾਜਿਸ਼ੋਂ ਤਕ ਪਹੁਂਚਨਾ ਕ੍ਯਾ ਇਤਨਾ ਆਸਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਏਕ ਮਹਾਨ ਖੇਲ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਔਰ ਰਾਸ਼੍ਟ੍ਰਵਾਦ ਕੇ ਉਨ੍ਮਾਦ ਕੇ ਛੌਂਕ ਸੇ ਢਕਾ ਰਹਤਾ ਹੈ।




ਅਗਰ ਕਿਸੀ ਕੋ ਲਗਤਾ ਹੈ ਕਿ ਯੇ ਤਮਾਮ ਇਂਤਜਾਮ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਕੇ ਕਿਸੀ ਮੈਦਾਨ ਮੇਂ ਆਏ ਦਰ੍ਸ਼ਕੋਂ ਕੋ ਲੁਭਾਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਹੈ, ਤੋ ਵਹ ਭਰਮ ਮੇਂ ਹੈ। ਆਜ ਕਾ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਦਰਅਸਲ ਪੂਰੀ ਤਰਹ ਟੀਵੀ ਦਰ੍ਸ਼ਕੋਂ ਪਰ ਨਿਰ੍ਭਰ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ ਔਰ ਉਨ੍ਹੀਂ ਕੇ ਲਿਏ ਖੇਲਾ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਸ੍ਟੇਡਿਯਮ ਮੇਂ ਮੌਜੂਦ ਦਰ੍ਸ਼ਕ ਭੀ ਸਿਰ੍ਫ ਏਕ ਐਸੇ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋ ਕੇ ਦਰ੍ਸ਼ਕ ਕੀ ਭੂਮਿਕਾ ਮੇਂ ਹੋਤੇ ਹੈਂ, ਜੋ ਘਰੋਂ ਯਾ ਦੁਕਾਨੋਂ ਮੇਂ ਟੀਵੀ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਬੈਠੇ ਲੋਗੋਂ ਕੀ ਉਤ੍ਤੇਜਨਾ ਕੋ ਬਨਾਏ ਰਖਨੇ ਕੇ ਕਾਮ ਆਤਾ ਹੈ।

ਕਭੀ ਕਲਾਤ੍ਮਕਤਾ ਔਰ ਬਾਰੀਕ ਪ੍ਰਯੋਗੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਮਸ਼ਹੂਰ ਇਸ ਖੇਲ ਖਿਲਾਡ਼ੀ ਕਬ ‘ਗ੍ਲੈਡਿਏਟਰ’ ਬਨ ਕਰ ‘ਜਾਨ ਦੇ ਦੋ ਯਾ ਲੇ ਲੋ’ ਕੀ ਸ਼ੈਲੀ ਮੇਂ ਸਿਰ੍ਫ ਬਲ੍ਲਾ ਭਾਂਜਨੇ ਕੋ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਏ, ਖਿਲਾਡ਼ਿਯੋਂ ਕੀ ਕਰੋਡ਼ੋਂ-ਅਰਬੋਂ ਕੇ ਲਹਰਾਤੇ ਨੋਟੋਂ ਸੇ ਹੋਤੀ ਨੀਲਾਮੀ ਔਰ ਖਰੀਦ-ਬਿਕ੍ਰੀ ਕੇ ਬੀਚ ਕ੍ਯਾ ਕਿਸੀ ਕੋ ਪਤਾ ਭੀ ਚਲਾ? ਯਹਾਂ ਆਕਰ ਤੋ ਲਗਤਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਜਾਰ ਕੇ ਇਨ ਮਹੀਨ ਖਿਲਾਡ਼ਿਯੋਂ ਕੋ ਇਸ ਬਾਤ ਕੀ ਗਹਰੀ ਪਰਖ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀਯ ਜਨਮਾਨਸ ਯੁਦ੍ਧ ਕੇ ਖਯਾਲੋਂ ਕੋ ਲੇਕਰ ਕਿਤਨਾ ਰੂਮਾਨੀ ਰਹਾ ਹੈ ਔਰ ਇਸੀ ਰੂਮਾਨੀਪਨ ਕਾ ਜ੍ਯਾਦਾ ਸੇ ਜ੍ਯਾਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਕੋ ਗ੍ਲੈਡਿਏਟਰੋਂ ਕਾ ਖੇਲ ਬਨਾ ਦਿਯਾ। ਟੇਸ੍ਟ ਮੈਚ ਸੇ ਏਕਦਿਨੀ, ਇਸਕੇ ਬਾਦ ਰਾਤ-ਦਿਨੀ ਔਰ ਅਬ ਬੀਸਮ-ਬੀਸਮ। ਉਤ੍ਤੇਜਨਾ ਕੋ ਬਨਾਏ ਰਖਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਔਰ ਉਸਮੇਂ ਇਜਾਫਾ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਸਮਯ ਕੀ ਅਵਧਿ ਕੋ ਛੋਟਾ ਕਰਨਾ ਅਨਿਵਾਰ੍ਯ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਲਨੇ ਵਾਲੇ ਬਹਾਦੁਰ ਔਰ ਇਸੇ ਦੇਖਨੇ ਬਹਾਦੁਰ! ਔਰ ਬਹਾਦੁਰੀ ਕਾ ਠੇਕਾ ਚੂਂਕਿ ਮਰ੍ਦਾਨਗੀ ਯਾ ਮਰ੍ਦ ਕੀ ਛਵਿ ਕੇ ਬਂਧਾ ਹੈ, ਇਸਲਿਏ ਮਰ੍ਦਾਨਗੀ ਕੇ ਭਾਵ ਕੀ ਤੁਸ਼੍ਟਿ ਕੇ ਇਂਤਜਾਮ ਕੇ ਲਿਏ ਚੀਯਰ ਲੀਡਰ੍ਸ...! ਹਰ ਚੌਕੇ ਯਾ ਛਕ੍ਕੇ ਪਰ ਅਧਨਂਗੀ ਚੀਯਰ ਲੀਡਰੋਂ ਕੇ ਠੁਮਕੇ ਜਿਤਨੇ ਅਸ਼੍ਲੀਲ ਨਹੀਂ ਲਗਤੇ, ਉਸਸੇ ਜ੍ਯਾਦਾ ਅਸ਼੍ਲੀਲ ਵਹ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਲਗਨੇ ਲਗਤਾ ਹੈ ਜਿਸਮੇਂ ਗ੍ਲੈਮਰ ਭਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਕੁਛ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋਂ ਕੇ ਸ਼ਰੀਰ ਕੀ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਲਗਾਈ ਜਾਤੀ ਹੈ।


ਉਤ੍ਤੇਜਨਾ ਔਰ ਰਫ੍ਤਾਰ ਕਾ ਜਲਜਲਾ...

ਇਸੀ ਤਰਹ ਇਸ ਪਰ ਸੋਚਨਾ ਭੀ ਕਿਸੀ ਕੋ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਲਗਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕਭੀ ਸਿਰ੍ਫ ਅਂਗ੍ਰੇਜ ਭਦ੍ਰਜਨੋਂ ਤਕ ਸੀਮਿਤ ਰਹਨੇ ਵਾਲਾ ਯਹ ਖੇਲ ਪਿਛਲੀ ਸਦੀ ਕੇ ਆਖਿਰੀ ਦੋ ਦਸ਼ਕੋਂ ਮੇਂ ਕਈ ਉਦਾਹਰਣੋਂ ਸੇ ਇਸ ਉਮ੍ਮੀਦ ਕੋ ਪੁਖ੍ਤਾ ਕਰਨੇ ਲਗਾ ਥਾ ਕਿ ਅਬ ਇਸਮੇਂ ਗਰੀਬ ਮੁਲ੍ਕੋਂ ਕੇ ਮੇਹਨਤੀ ਔਰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਖਿਲਾਡ਼ੀ ਭੀ ਅਪਨੀ ਜਗਹ ਬਨਾ ਸਕੇਂਗੇ, ਵਹੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਅਬ ਕੈਸੇ ਇਕ੍ਕੀਸਵੀਂ ਸਦੀ ਕੇ ਪਹਲੇ ਦਸ਼ਕ ਕੇ ਸਾਥ-ਸਾਥ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਤਰਹ ਪੂਂਜੀਪਤਿਯੋਂ ਕਾ ਤਮਾਸ਼ਾ ਬਨ ਚੁਕਾ ਹੈ ਜੋ ਖਾਸਤੌਰ ਪਰ ਟੀਵੀ ਮੀਡਿਯਾ ਕੇ ਜਰਿਏ ਦੇਸ਼-ਦੁਨਿਯਾ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਪਰੋਸਾ ਜਾ ਰਹਾ ਹੈ। ਉਤ੍ਤੇਜਨਾ ਔਰ ਰਫ੍ਤਾਰ ਮੇਂ ਵੈਸੇ ਲੋਗੋਂ ਕਾ ਖਾਰਿਜ਼ ਹੋਨਾ ਤਯ ਹੈ ਜੋ ਇਸਕੇ ਲਿਏ ਸਾਮਾਜਿਕ ਤੌਰ ਪਰ ‘ਤੈਯਾਰ’ ਨਹੀਂ ਹੈਂ।

ਤੋ ‘ਬਿਗ ਬੌਸ’ ਜੈਸੇ ਫਰ੍ਜੀ ਰਿਯਲਿਟੀ ਸ਼ੋ ਔਰ ਲਗਭਗ ਬੇਵਕੂਫ ਬਨਾਏ ਰਖਨੇ ਕੇ ਮਕਸਦ ਸੇ ਪੇਸ਼ ਕਿਏ ਜਾ ਰਹੇ ਧਾਰਾਵਾਹਿਕੋਂ ਕੇ ਅਲਾਵਾ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਕੇ ਉਨ੍ਮਾਦ ਮੇਂ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਫਂਸਾਏ ਰਖਨਾ- ਯਹੀ ਇਸ ਕ੍ਰਾਂਤਿਕਾਰੀ ਮੀਡਿਯਾ ਕੀ ਰੋਜਾਨਾ ਕੀ ਵ੍ਯਸ੍ਤਤਾਏਂ ਹੈਂ, ਜਿਸਕੇ ਸ਼ੁਰੁਆਤੀ ਦੌਰ ਮੇਂ ਧੋਖੇ ਮੇਂ ਕੁਛ ਲੋਗੋਂ ਨੇ ਮਾਨ ਲਿਯਾ ਥਾ ਕਿ ਸ਼ਾਯਦ ਯਹ ਸਮਾਜ ਕਾ ਚੇਹਰਾ ਬਦਲ ਦੇ। ਲੇਕਿਨ ਹਮ ਏਕ ਐਸੇ ਸਮਾਜ ਕੇ ਹਿਸ੍ਸੇ ਹੈਂ, ਜਿਸਕੀ ਜਾਦੁਈ ਸਤ੍ਤਾ ਹਰ ਨਏ ਸਮਾਜ ਕਾ ਸਿਂਹਾਸਨ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਸਬਸੇ ਉਪਯੁਕ੍ਤ ਪਾਤ੍ਰ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਅਵਤਾਰ ਲੇ ਲੇਤੀ ਹੈ। ਬਲ੍ਕਿ ਯੋਂ ਕਹੇਂ ਕਿ ਇਸੇ ਕਿਸੀ ਭੀ ਜਲਜਲੇ ਕਾ ਅਂਦਾਜਾ ਲਗਾਨਾ ਖੂਬ ਆਤਾ ਹੈ ਔਰ ਯਹ ਖੁਦ ਸੇ ਊਬੇ ਹੁਏ ਸਮਾਜ ਕੇ ਬਰਕ੍ਸ ਤੁਰਂਤ ਐਸਾ ਸਮਾਜ ਗਢ਼ ਲੇਤਾ ਹੈ, ਜਹਾਂ ਉਸਕੇ ਸਿਂਹਾਸਨ ਕੀ ਜਗਹ ਪਹਲੇ ਤੈਯਾਰ ਕੀ ਜਾਤੀ ਹੈ।

ਏਕ ਵਿਰੋਧਹੀਨ ਸਮਾਜ ਤੈਯਾਰ ਕਰਨਾ ਯੋਂ ਭੀ ਕਿਸੀ ਸਤ੍ਤਾ ਕਾ ਮੁਖ੍ਯ ਮਕਸਦ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਇਸਲਿਏ ਵਹ ਸਬਸੇ ਪਹਲੇ ਕਿਸੀ ਭੀ ਸਮਾਜ ਮੇਂ ਵਿਰੋਧ ਕੀ ਰੀਢ਼ ਕੋ ਕਮਜੋਰ ਕਰਤਾ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਉਸਕੀ ਸਮੂਚੀ ਯੁਵਾ ਪੀਢ਼ੀ ਕੋ ਏਕ ਲੁਭਾਵਨੇ ‘ਇਂਦ੍ਰਜਾਲ’ ਮੇਂ ਐਸੇ ਉਲਝਾ ਦੇਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੀ ਭੀ ਵ੍ਯਾਪਕ ਸਂਦਰ੍ਭੋਂ ਵਾਲੇ ਮਸਲੇ ਪਰ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨੇ ਕੋ ਵਹ ਬੇਕਾਰ ਮੇਂ ਸਿਰ ਖਪਾਨਾ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਔਰ ਟੀਵੀ ਕਾਰ੍ਯਕ੍ਰਮੋਂ ਔਰ ਵਿਜ੍ਞਾਪਨੋਂ ਮੇਂ ਪੇਸ਼ ਦੁਨਿਯਾ ਕੇ ਖ੍ਵਾਬ ਉਸਕੇ ਅਪਨੇ ਹੋਤੇ ਹੈਂ। ਔਰ ਯਹ ਸ਼ਾਯਦ ਦੋਹਰਾਨੇ ਕੀ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰਹ ਕੇ ਜੀਵਨ-ਲਕ੍ਸ਼੍ਯੋਂ ਕੇ ਸਾਥ ਜੀਨੇ ਵਾਲੇ ਕਿਸੀ ਭੀ ਸ਼ਖ੍ਸ ਕੇ ਲਿਏ ਆਗੇ ਨਿਕਲਨਾ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਪੂਰ੍ਣ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਸਕੇ ਲਿਏ ਖੁਦ ਕਾ ਯਾ ਸਾਮਨੇ ਪਡ਼ਨੇ ਵਾਲੀ ਕਿਸੀ ਭੀ ਬਾਧਾ ਕਾ ਦਮਨ ਕ੍ਯੋਂ ਨ ਕਰਨਾ ਪਡ਼ੇ।

ਆਗੇ... ਔਰ ਆਗੇ... ਤੇਜ... ਔਰ ਤੇਜ...

ਆਗੇ ਨਿਕਲਨਾ ਯੋਂ ਏਕ ਸਕਾਰਾਤ੍ਮਕ ਵਿਚਾਰ ਹੋਨਾ ਚਾਹਿਏ। ਲੇਕਿਨ ਕ੍ਯਾ ਯਹ ਵਿਚਾਰ ਇਸੀ ਰੂਪ ਮੇਂ ਦੇਖੇ-ਸਮਝੇ ਜਾ ਸਕਨੇ ਲਾਯਕ ਸ੍ਥਿਤਿਯੋਂ ਮੇਂ ਰਹ ਗਯਾ ਹੈ? ਨਵਉਦਾਰਵਾਦੀ ਪੂਂਜੀਵਾਦ ਕੇ ਇਸ ਵਿਕਟ ਦੌਰ ਮੇਂ ਸ਼ਾਯਦ ਸਬਸੇ ਜ੍ਯਾਦਾ ਸਂਕਟ ਸ਼ਬ੍ਦੋਂ ਕੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਓਂ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਹੀ ਖਡ਼ਾ ਹੁਆ ਹੈ। ਜਡ਼ਤਾਓਂ ਕੋ ਪੀਛੇ ਛੋਡ਼ ਆਗੇ ਨਿਕਲਨੇ ਕਾ ਮਤਲਬ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਆਪਨੇ ਬਾਜਾਰ ਮੇਂ ਆਨੇ ਵਾਲੀ ਕਿਸ ਨਈ ਕਾਰ ਕੋ ਅਗਲੇ ਹਫ੍ਤੇ ਖਰੀਦਨੇ ਕਾ ਮਨ ਬਨਾ ਲਿਯਾ ਹੈ। ਸਬਸੇ ਮਹਂਗੇ ਇਲਾਕੇ ਕੇ ਸਬਸੇ ਮਹਂਗੇ ਫ੍ਲੈਟ ਮੇਂ ਸਬਸੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸੁਖ-ਸੁਵਿਧਾਓਂ ਕਾ ਭੋਗ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਅਗਰ ਜਾਤਿ ਪਰ ਗਰ੍ਵ ਕਰਤਾ ਯਾ ਅਪਨੇ ਵਿਵਾਹ ਕੇ ਲਿਏ ਦਹੇਜ ਕੀ ਰਕਮ ਤਯ ਕਰਨੇ ਮੇਂ ਮੁਖ੍ਯ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਤਾ ਕੋਈ ਯੁਵਾ ਮਿਲ ਜਾਏ, ਤੋ ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯ ਨਹੀਂ ਕਰਨੇ ਕੀ ਜਰੂਰਤ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਕੀ ਸਂਸ੍ਕਰਤਿ ਯਾ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਨੇ ਉਸੇ ਦਿਯਾ ਕ੍ਯਾ ਹੈ ਕਿ ਵਹ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਠਾਕੁਰ, ਯਾਦਵ ਕਿਸੀ ਦਲਿਤ-ਆਦਿਵਾਸੀ ਚੇਤਨਾ ਸੇ ਮੁਕ੍ਤਿ ਪਾ ਸਕੇ ਯਾ ਡੌਕ੍ਟਰੀ-ਇਂਜੀਨਿਯਰੀ ਯਾ ਆਈਏਏਸ-ਆਈਪੀਏਸ ਕਾ ਤਮਗਾ ਲਟਕਾਨੇ ਕੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸ਼ਾਦੀ ਕੇ ਨਾਮ ਪਰ ਅਪਨੀ ਕੀਮਤ ਲਗਾਨੇ ਸੇ ਪਹਲੇ ਸ਼ਰ੍ਮ ਸੇ ਮਰ ਜਾਏ…!

ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਕਾ ਲਬਾਦਾ ਓਢ਼ੇ ਵੇ ਯੁਵਾ ਕਿਸ ਜਮੀਨ ਪਰ ਖਡ਼ੇ ਹੋਤੇ ਹੈਂ, ਜਿਨਕੇ ਲਿਏ ਪਹਲੇ ਵਰ੍ਗ, ਫਿਰ ਅਪਨੀ ਜਾਤਿ ਪ੍ਯਾਰੀ ਹੋ ਜਾਤੀ ਹੈ? ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਯਾ ਦਲਿਤ ਜਿਨਕੇ ਲਿਏ ਮਹਜ ਮਨੋਰਂਜਕ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨ ਹੈਂ। ਵੇ ਕੌਨ-ਸੇ ਕਾਰਣ ਹੋ ਸਕਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਕਿਸੀ ਸ਼ੈਕ੍ਸ਼ਿਕ ਸਂਸ੍ਥਾਨ ਮੇਂ ਦਲਿਤੋਂ ਯਾ ਕਮਜੋਰ ਤਬਕੇ ਕੇ ਛਾਤ੍ਰੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਘੋਰ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਔਰ ਪੀਡ਼ਾਦਾਯਕ ਸ੍ਥਿਤਿਯੋਂ ਕੀ ‘ਰਚਨਾ’ ਕੀ ਜਾਤੀ ਹੈ ਔਰ ਪੀਡ਼ਿਤੋਂ ਕੀ ਚੀਖ ਕੇ ਸਾਥ ਉਨਕੇ ਸਂਗੀ-ਸਾਥੀ ਤਕ ਖਡ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਤੇ? ਅਗਰ ਕਭੀ ਇਕ੍ਕੇ-ਦੁਕ੍ਕੇ ਵਿਦ੍ਰੋਹ ਕਾ ਝਂਡਾ ਉਠਾ ਭੀ ਲੇਂ ਤੋ ਸਤ੍ਤਾ ਉਨ੍ਹੇਂ ਕਿਸੀ ਭੀ ਕੀਮਤ ਪਰ ਖਰੀਦ ਲੇਨਾ ਚਾਹਤੀ ਹੈ। ਅਗਰ ਯਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਾ ਤੋ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਕੇ ਨਾਮ ਪਰ ਦਮਨ ਕਾ ਹਥਿਯਾਰ ਉਸਕੇ ਪਾਸ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਯਾ ਤੋ ਅਪਨੇ ‘ਵਿਕਾਸ’ ਕੀ ਅਂਧੀ ਦੌਡ਼ ਮੇਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਜਾਏਂ ਔਰ ਅਪਨੇ ਆਸਪਾਸ ਦੇਖਨਾ ਬਂਦ ਕਰ ਦੇਂ, ਯਾ ਫਿਰ ਉਸ ਸਤ੍ਤਾ ਕੀ ਚੁਨੌਤੀ ਸ੍ਵੀਕਾਰ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਤੈਯਾਰ ਰਹੇਂ ਜਿਸਕੇ ਪਾਸ ਆਪਕੋ ਖਤ੍ਮ ਕਰ ਦੇਨੇ ਕੇ ਤਮਾਮ ਰਾਸ੍ਤੇ ਔਰ ‘ਹਰਬੇ-ਹਥਿਯਾਰ’ ਮੌਜੂਦ ਹੈਂ।

ਬਦਲਾਵ ਕਾ ਸੁਨਹਰਾ ਇਂਦ੍ਰਜਾਲ...

ਦਰਅਸਲ, ਹਮ ਜਿਸ ਸਤ੍ਤਾ ਕੀ ਬਾਤ ਕਰਤੇ ਹੈਂ, ਵਹ ਚਾਹਤੀ ਹੀ ਯਹੀ ਹੈ ਕਿ ਬਦਲਾਵ ਕਾ ਵਿਚਾਰ ਮਹਜ ਅਪਨੀ ਔਰ ਕੇਵਲ ਆਰ੍ਥਿਕ ਉਨ੍ਨਤਿ ਕੇ ਦਾਯਰੇ ਮੇਂ ਕੈਦ ਰਹੇ। ਇਸਸੇ ਸਮਾਜ ਕੇ ਢਾਂਚੇ ਕੋ ਭੀ ਜ੍ਯੋਂ ਕਾ ਤ੍ਯੋਂ ਬਨਾਏ ਰਖਨੇ ਮੇਂ ਮਦਦ ਮਿਲਤੀ ਹੈ। ਇਸਲਿਏ ਵਹ ਪਹਲੇ ਅਪਨੀ ਸਾਰੀ ਕਾਰਗੁਜਾਰਿਯੋਂ ਕੇ ਸ੍ਵੀਕਾਰ ਕੇ ਲਿਏ ਸਮਾਜ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਉਸਕੇ ਕਲ੍ਯਾਣ ਕਾ ਤਰ੍ਕ ਪੇਸ਼ ਕਰਤੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਅਪਨੀ ਬਰ੍ਬਰਤਾਓਂ ਕੋ ਭੀ ਸਭ੍ਯ ਸਮਾਜ ਕੇ ਲਿਏ ਅਨਿਵਾਰ੍ਯ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦੇਤੀ ਹੈ। ਯਹ ਪੂਰਾ ਕਾ ਪੂਰਾ ਮਨੋਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕਾ ਖੇਲ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਮੇਂ ਮੁਖ੍ਯ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਮਾਜ ਕਾ ਯੁਵਾ ਵਰ੍ਗ ਹੀ ਹੋਤਾ ਹੈ। ‘ਚੇਂਜ’ ਯਾ ਬਦਲਾਵ ਕਾ ਅਰ੍ਥ ਕਭੀ ਸਮਾਜ ਕੋ ਬਦਲ ਡਾਲਨੇ ਮੇਂ ਲਗਾਯਾ ਜਾਤਾ ਰਹਾ ਹੋਗਾ। ਆਜ ਕੇ ਯੁਵਾਓਂ ਕੇ ਲਿਏ ਉਸ ਅਰ੍ਥ ਮੇਂ ਯਹ ਏਕ ਰੂਮਾਨੀ ਖਯਾਲ ਸੇ ਜ੍ਯਾਦਾ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਬ ‘ਚੇਂਜ’ ਕਾ ਮਤਲਬ ਬਾਜਾਰ ਕੀ ਮਾਂਗ ਕੇ ਅਨੁਕੂਲ ਆਚਰਣ ਕਰਨਾ ਔਰ ਉਸਕੇ ਰਂਗ ਮੇਂ ਰਂਗ ਜਾਨਾ ਹੈ। ਅਗਰ ਇਸਮੇਂ ਪਿਛਡ਼ੇ ਤੋ ਚੇਤਨਾ ਕੇ ਸ੍ਤਰ ਪਰ ਪਿਛਡ਼ੇ ਹੋਨੇ ਕਾ ਲਾਂਛਨ ਢੋਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਤੈਯਾਰ ਰਹਨਾ ਹੋਗਾ। ਐਸੇ ਹੀ ਲੋਗੋਂ ਕਾ ਹੀ ਸਮਾਜ ਤੈਯਾਰ ਕਰਨੇ ਕੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਨਕੀ ਦੁਨਿਯਾ ਟੀਵੀ ਯਾ ਮੀਡਿਯਾ ਕੇ ਜਰਿਏ ਪਰੋਸੇ ਜਾ ਰਹੇ ਫਰ੍ਜੀਵਾਡ਼ੇ ਤਕ ਹੀ ਸਿਮਟੀ ਰਹੇ। ਆਪਸੀ ਬਾਤਚੀਤ ਕੇ ਲਿਏ ਕੋਈ ‘ਬਿਗ ਬੌਸ’ ਟਾਇਪ ਬੇਹੂਦਾ ਟੀਵੀ ਸੀਰਿਯਲ ਹੈ, ਯਾ ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਕੇਟ। ਬਹੁਤ ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਔਰ ਚੁਪਕੇ ਸੇ ਵਿਚਾਰੋਂ ਕੀ ਰਚਨਾ-ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਯਾ ਪੂਰੀ ਤਰਹ ਬਾਜਾਰ ਕੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਭੀ ਦਾਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਤਾ ਕਿ ਸਮਾਜ ਕੇ ਵਂਚਿਤ ਵਰ੍ਗੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਸ੍ਥਿਤਿਯੋਂ ਮੇਂ ਸੌ ਸਾਲ ਪਹਲੇ ਕੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕੋਈ ਬਡ਼ਾ ਔਰ ਬੁਨਿਯਾਦੀ ਬਦਲਾਵ ਆਯਾ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਰਾਜਨੀਤਿ ਕਾ ਖੇਲ ਖੇਲਨੇ ਵਾਲੋਂ ਨੇ ‘ਵਿਕਾਸ’ ਔਰ ਬਦਲਾਵ ਕਾ ਐਸਾ ਇਂਦ੍ਰਜਾਲ ਰਚਾ ਹੈ ਕਿ ਏਕ ਜਡ਼ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਕੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਏਕ ਜਟਿਲ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਕੀ ਸਾਜਿਸ਼ੇਂ ਹਮੇਂ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇਤੀਂ। ਜਾਤੀਯ ਸਡ਼ਾਂਧੋਂ ਔਰ ਵਰ੍ਗੀਯ ਪੂਰ੍ਵਾਗ੍ਰਹੋਂ ਸੇ ਲੈਸ ਇਸ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਕੀ ਪਰਤੇਂ ਇਤਨੀ ਮੋਟੀ ਔਰ ਪਰਿਸ਼੍ਕਰਤ ਹੈਂ ਕਿ ਯਹਾਂ ਸੇ ਅਤੀਤ ਤੋ ਸ੍ਵਰ੍ਣ ਯੁਗ ਲਗਤਾ ਹੀ ਹੈ, ਭਵਿਸ਼੍ਯ ਭੀ ਕੇਵਲ ਸੁਨਹਰਾ ਦਿਖਤਾ ਹੈ। ਬਸ ਵਰ੍ਤਮਾਨ ਸ਼ੂਨ੍ਯ ਔਰ ਅਸ੍ਮਿਤਾਵਿਹੀਨ ਹੈ...!

(ਕਥਾਦੇਸ਼ ਕੇ ਮੀਡਿਯਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਾਂਕ ਮੇਂ)

Wednesday 19 October 2011

ਤਰ੍ਕ ਕੇ ਖਿਲਾਫ ਆਸ੍ਥਾ ਕਾ ਹਥਿਯਾਰ...



ਦਿਲ੍ਲੀ
ਵਿਸ਼੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਲਯ ਮੇਂ ਰਾਮ ਕਥਾ
ਪਰ ਆਧਾਰਿਤ "ਤੀਨ ਸੌ ਰਾਮਾਯਣ- ਪਾਂਚ ਉਦਾਹਰਣ ਔਰ ਅਨੁਵਾਦ ਪਰ ਤੀਨ ਵਿਚਾਰ" ਨਾਮਕ ਕਿਤਾਬ ਕੋ ਲੇਕਰ ਫਿਰ ਸੇ ਗਰ੍ਮੀ ਛਾਈ ਹੁਈ ਹੈ। ਇਸ ਸਂਦਰ੍ਭ ਮੇਂ ਤੀਨ ਸਾਲ ਪਹਲੇ ਭੀ ਹਂਗਾਮਾ ਹੁਆ ਥਾ। ਤਬ ਮੈਂਨੇ "ਜਨਸਤ੍ਤਾ" ਮੇਂ ਯਹ ਲੇਖ ਲਿਖਾ ਥਾ। ਸ਼ਾਯਦ ਏਕ ਬਾਰ ਫਿਰ ਯਹ ਪ੍ਰਾਸਂਗਿਕ ਹੋ...




ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਕਿਸੀ ਏਕ ਝੂਠ ਕੋ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਰਟਨੇ ਸੇ ਯਾ ਤੋ ਵਹ ਸਚ ਕੇ ਵਹਮ ਮੇਂ ਤਬ੍ਦੀਲ ਹੋ ਜਾਤਾ ਹੈ, ਯਾ ਫਿਰ ਪ੍ਰਹਸਨ ਬਨ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਤੋ ਰਾਮ ਭਰੋਸੇ ਰਾਜਨੀਤਿ ਕੀ ਨਾਵ ਪਰ ਸਵਾਰ ਹਿਂਦੂ ਕਟ੍ਟਰਪਂਥੀ ਸਮੂਹੋਂ ਕੀ ਪੀਡ਼ਾ ਸਮਝਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼੍ਕਿਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬਾਬਰੀ ਮਸ੍ਜਿਦ ਕੇ ਬਾਦ ਰਾਮ ਮਂਦਿਰ ਕਾ ਮੁਦ੍ਦਾ ਲਗਭਗ ਪਿਟ ਚੁਕਾ ਹੈ, ਸੋ ਕੁਛ ਮਹੀਨੇ ਪਹਲੇ ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਰਾਮਸੇਤੁ ਕੀ ਰਾਹ ਦਿਖਾਈ ਪਡ਼ ਗਈ ਥੀ। ਮਗਰ ਪਹਲੇ-ਸੀ ਉਤ੍ਤੇਜਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਨੇ ਮੇਂ ਕਾਮਯਾਬੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਅਬ ਦਿਲ੍ਲੀ ਵਿਸ਼੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਲਯ ਕੀ ਏਕ ਕਿਤਾਬ ਮੇਂ ਫਿਰ ਸੇ "ਮੁਸ਼੍ਕਿਲ" ਮੇਂ ਪਡ਼ੇ ਰਾਮ ਕੋ ਖੋਜ ਨਿਕਾਲਾ ਗਯਾ ਹੈ ਔਰ ਉਨਕੇ "ਉਦ੍ਧਾਰ" ਕਾ ਅਭਿਯਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਯਾ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲ ਸੇ ਯਹ ਕਿਤਾਬ ਦਿਲ੍ਲੀ ਵਿਸ਼੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਲਯ ਮੇਂ ਸ੍ਨਾਤਕ ਇਤਿਹਾਸ ਕੇ ਔਨਰ੍ਸ ਪਾਠ੍ਯਕ੍ਰਮ ਮੇਂ ਪਢ਼ਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸਮੇਂ "ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਮੇਂ ਸਂਸ੍ਕਰਤਿ" ਕੇ ਤਹਤ "ਤੀਨ ਸੌ ਰਾਮਾਯਣ- ਪਾਂਚ ਉਦਾਹਰਣ ਔਰ ਅਨੁਵਾਦ ਪਰ ਤੀਨ ਵਿਚਾਰ" ਸ਼ੀਰ੍ਸ਼ਕ ਸੇ ਏਕ ਅਧ੍ਯਾਯ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ, ਜਿਸਕੇ ਲੇਖਰ ਏਕੇ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਹੈਂ। ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣ ਭਾਰਤ ਕੇ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧ ਲੋਕਕਥਾਓਂ ਕੇ ਵਿਦ੍ਵਾਨ, ਭਾਸ਼ਾਵਿਦ, ਕਵਿ ਔਰ ਅਨੁਵਾਦਕ ਥੇ। ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਿਸ਼੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਲਯ ਮੇਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣ ਏਸ਼ਿਯਾ ਕੇ ਅਧ੍ਯਯਨ ਕਾਰ੍ਯਕ੍ਰਮ ਤੈਯਾਰ ਕਰਨੇ ਮੇਂ ਕਾਫੀ ਅਹਮ ਅਹਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਲੇਖ ਮੇਂ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਰਾਮ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਦੁਨਿਯਾ ਭਰ ਮੇਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਅਲਗ-ਅਲਗ ਕਹਾਨਿਯੋਂ ਕਾ ਜਿਕ੍ਰ ਕਿਯਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਕੋ ਭਾਰਤੀਯ ਧਰ੍ਮਗ੍ਰਂਥੋਂ ਮੇਂ ਏਕ ਸਬਸੇ ਜ੍ਯਾਦਾ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਦੇਵਤਾ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਮਾਨਾ ਜਾਤਾ ਰਹਾ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਸਮਯ ਕੇ ਸਾਥ ਵਿਭਿਨ੍ਨ ਮਤੋਂ ਮੇਂ ਰਾਮਕਥਾ ਕੀ ਅਲਗ-ਅਲਗ ਤਰੀਕੇ ਸੇ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਭੀ ਕੀ ਗਈ। ਦਿਲ੍ਲੀ ਵਿਸ਼੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਲਯ ਮੇਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਸ਼ਯ ਸੇ ਸ੍ਨਾਤਕ ਔਨਰ੍ਸ ਕੇ ਪਾਠ੍ਯਕ੍ਰਮ ਮੇਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਇਸ ਪਾਠ ਕਾ ਮਕਸਦ ਸਿਰ੍ਫ ਇਤਨਾ ਹੈ ਕਿ ਛਾਤ੍ਰੋਂ ਕੋ ਆਮ ਹਿਂਦੂ ਸਮਾਜ ਮੇਂ ਪਾਈ ਜਾਨੇ ਵਾਲੀ ਪਾਰਂਪਰਿਕ ਅਵਧਾਰਣਾ ਸੇ ਇਤਰ ਤਮਿਲ, ਬੌਦ੍ਧ, ਜੈਨ ਯਾ ਕੁਛ ਦੂਸਰੇ ਮਤੋਂ ਮੇਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕਹਾਨਿਯੋਂ ਕੇ ਅਧ੍ਯਯਨ ਔਰ ਉਨਕੇ ਵਿਸ਼੍ਲੇਸ਼ਣ ਕਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇ। ਫਿਰ ਪਾਠ੍ਯਕ੍ਰਮ ਮੇਂ ਇਸੇ ਪੂਰੀ ਤਰਹ ਵੈਕਲ੍ਪਿਕ ਰਖਾ ਗਯਾ ਹੈ ਔਰ ਇਸੇ ਪਢ਼ਨਾ ਯਾ ਨਹੀਂ ਪਢ਼ਨਾ ਅਪਨੀ ਮਰ੍ਜੀ ਪਰ ਨਿਰ੍ਭਰ ਹੈ। ਇਸੇ ਹੀ ਸਹੀ ਮਾਨ ਲੇਨੇ ਕਾ ਆਗ੍ਰਹ ਕਹੀਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਮਸਲੇ ਪਰ ਦਿਲ੍ਲੀ ਵਿਸ਼੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਲਯ ਮੇਂ ਜੋ ਹੁਆ, ਉਸਸੇ ਯਹ ਲਗਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਬ ਸ਼ੈਕ੍ਸ਼ਣਿਕ ਸਂਸ੍ਥਾਨੋਂ ਕੋ ਭੀ "ਹਿਂਦੁਤ੍ਵ ਕੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ" ਬਨਾਨੇ ਕੀ ਮੁਹਿਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ। ਰਾਸ਼੍ਟ੍ਰੀਯ ਸ੍ਵਯਂਸੇਵਕ ਸਂਘ ਔਰ ਵਿਸ਼੍ਵ ਹਿਂਦੂ ਪਰਿਸ਼ਦ ਕੇ ਗਰ੍ਭਨਾਲ ਸੇ ਜੁਡ਼ੇ ਛਾਤ੍ਰ ਸਂਗਠਨ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀਯ ਵਿਦ੍ਯਾਰ੍ਥੀ ਪਰਿਸ਼ਦ ਕੇ ਕਥਿਤ ਨੇਤਾਓਂ ਨੇ ਇਸ ਬਾਤ ਕਾ ਭੀ ਲਿਹਾਜ ਕਰਨਾ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਾ ਕਿ ਵੇ ਵਿਸ਼੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਲਯ ਪਰਿਸਰ ਮੇਂ ਹੈਂ। ਲੇਕਿਨ ਜਬ ਪਹਲੇ ਸੇ ਯਹ ਤਯ ਹੋ ਕਿ ਬਾਤ ਕਰਨਾ ਉਤਨਾ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ, ਜਿਤਨਾ ਉਤ੍ਪਾਤ ਮਚਾਨਾ, ਤੋ ਉਚਿਤ-ਅਨੁਚਿਤ ਜੈਸੇ ਸਵਾਲ ਗੈਰਜਰੂਰੀ ਮਾਨ ਲਿਏ ਜਾਤੇ ਹੈਂ। ਕਿਤਾਬ ਮੇਂ ਰਾਮਕਥਾ ਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਉਸ ਅਧ੍ਯਾਯ ਕਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਭਾਗ ਮੇਂ ਤੋਡ਼ਫੋਡ਼, ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਕੋਂ ਕੋ ਅਪਮਾਨਿਤ ਕਰਨੇ ਔਰ ਉਨਕੇ ਸਾਥ ਮਾਰਪੀਟ ਕਾ ਦਰਸ਼੍ਯ ਕਿਸੀ ਦਂਗੇ ਕੇ ਪੂਰ੍ਵਾਭ੍ਯਾਸ ਸੇ ਕਮ ਨਹੀਂ ਥਾ। ਧ੍ਯਾਨ ਰਹੇ ਕਿ ਇਸ ਮਸਲੇ ਪਰ ਭਾਜਪਾ ਕੇ ਏਕ ਪੂਰ੍ਵ ਸਾਂਸਦ ਰਾਮਵਿਲਾਸ ਵੇਦਾਂਤੀ ਤਾਲਿਬਾਨੀ ਅਂਦਾਜ ਬਿਖੇਰਤੇ ਹੁਏ ਪਾਠ੍ਯਕ੍ਰਮ ਮੇਂ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਕਾ ਪਾਠ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਜਿਮ੍ਮੇਦਾਰ ਕੁਲਪਤਿ ਕਾ ਸਿਰ ਕਾਟ ਕਰ ਲਾਨੇ ਵਾਲੇ ਕੋ ਈਨਾਮ ਦੇਨੇ ਕੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਪਹਲੇ ਹੀ ਕਰ ਚੁਕੇ ਹੈਂ। ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਕ੍ਯਾ ਇਸੀ ਤਰਹ ਕੀ "ਸਹਿਸ਼੍ਣੁਤਾ" ਕੇ ਦਮ ਪਰ ਹਿਂਦੁਤ੍ਵ ਕੀ ਗੌਰਵਗਾਥਾ ਲਿਖਨੇ ਕੀ ਤੈਯਾਰੀ ਕੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ?

ਭਾਜਪਾ ਕੇ ਇਸ ਛਾਤ੍ਰ ਸਂਗਠਨ ਕੇ ਨੇਤਾਓਂ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਭਾਗਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ ਏਜੇਡਏਚ ਜਾਫਰੀ ਕੇ ਸਾਥ ਜਿਸ ਤਰਹ ਕਾ ਬਰ੍ਤਾਵ ਕਿਯਾ ਔਰ ਮਾਰਪੀਟ ਕੀ, ਵਹ ਇਸ ਤਰਹ ਕੀ ਕੋਈ ਪਹਲੀ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ ਥੀ। ਇਸਸੇ ਪਹਲੇ ਉਜ੍ਜੈਨ ਮੇਂ ਪ੍ਰੋਫੇਸਰ ਸਬ੍ਬਰਵਾਲ ਕੀ ਹਤ੍ਯਾ, ਪੁਣੇ ਕੇ ਭਂਡਾਰਕਰ ਸ਼ੋਧ ਸਂਸ੍ਥਾਨ ਮੇਂ ਉਤ੍ਪਾਤ ਔਰ ਬਡ਼ੌਦਾ ਵਿਸ਼੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਲਰਯ ਮੇਂ ਵਹਾਂ ਕੇ ਸਂਕਾਯ ਪ੍ਰਮੁਖ ਔਰ ਛਾਤ੍ਰੋਂ ਕੇ ਸਾਥ ਮਾਰਪੀਟ ਜੈਸੀ "ਬਹਾਦੁਰੀ" ਇਸਕੇ ਔਰ ਇਸ ਜੈਸੇ ਕੁਛ ਦੂਸਰੇ ਸਂਗਠਨੋਂ ਕੇ ਚਰਿਤ੍ਰ ਕੀ ਮੁਖ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਬਨ ਚੁਕੀ ਹੈ। ਉਲਟਬਾਂਸੀ ਯਹ ਕਿ ਭਾਰਤੀਯ ਸਂਸ੍ਕਰਤਿ ਔਰ ਮਹਾਨ ਗੁਰੁ-ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਪਰਂਪਰਾ ਕੀ ਦੁਹਾਈ ਦੇਨੇ ਕੇ ਕਾਮ ਮੇਂ ਇਨ੍ਹੇਂ ਕਭੀ ਥਕਤੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਾ ਗਯਾ।


ਵਿਡਂਬਨਾ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਏਕ ਉਦਾਰ ਔਰ ਲੋਕਤਾਂਤ੍ਰਿਕ ਸਮਾਜ ਕਾ ਹਿਸ੍ਸਾ ਹੋਨੇ ਕੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਤਰਹ ਕੇ ਸਂਗਠਨ ਸੇ ਜੁਡ਼ੇ ਲੋਗ ਅਪਨੀ ਆਸ੍ਥਾਓਂ ਕੀ ਅਭਿਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਕੇ ਲਿਏ ਕੋਈ ਭੀ ਰਾਸ੍ਤਾ ਅਖ੍ਤਿਯਾਰ ਕਰਨੇ ਕੋ ਤੈਯਾਰ ਰਹਤੇ ਹੈਂ। ਲੇਕਿਨ ਖੁਦ ਸੇ ਸਹਮਤਿ ਨਹੀਂ ਰਖਨੇ ਵਾਲੋਂ ਕੀ ਅਭਿਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਇਨ੍ਹੇਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਤ ਪਰ ਤੋ ਤਰਸ ਹੀ ਖਾਈ ਜਾ ਸਕਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਯਹ ਮਾਨ ਲੇ ਕਿ ਦੁਨਿਯਾ ਉਸਕੀ ਇਚ੍ਛਾਓਂ ਯਾ ਆਸ੍ਥਾਓਂ ਕਾ ਖਯਾਲ ਰਖੇ, ਭਲੇ ਹੀ ਵਹ ਪ੍ਰਤਾਡ਼ਿਤ ਕਰਨੇ ਕੀ ਹਦ ਤਕ ਦੂਸਰੋਂ ਕੀ ਇਚ੍ਛਾਓਂ ਕਾ ਅਤਿਕ੍ਰਮਣ ਕਰੇ। ਅਭਿਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਕੀ ਆਜਾਦੀ ਕਾ ਯਹ ਹਨਨ ਕਿਸੀ ਫਿਲ੍ਮ ਕੇ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨ ਕਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨੇ ਸੇ ਲੇਕਰ ਕਿਸੀ ਕਿਤਾਬ ਪਰ ਪਾਬਂਦੀ ਲਗਾਨੇ ਕੀ ਮਾਂਗ ਕੇ ਲਿਏ ਭੀ ਹਿਂਸਾ ਕੋ ਏਕਮਾਤ੍ਰ ਰਾਸ੍ਤਾ ਮਾਨਨੇ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਸਾਮਨੇ ਆ ਰਹਾ ਹੈ। ਮੁਸ਼੍ਕਿਲ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰੋਂ ਕੋ ਇਸ ਬਾਤ ਸੇ ਕੋਈ ਲੇਨਾ-ਦੇਨਾ ਨਹੀਂ ਰਹ ਗਯਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਚਾਰ-ਵਿਸ਼੍ਲੇਸ਼ਣ ਕੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਯਾ ਕੋ ਔਰ ਮਜਬੂਤ ਕਰਨੇ ਯਾ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਚੇਤਨਾ ਕੇ ਪ੍ਰਚਾਰ-ਪ੍ਰਸਾਰ ਕੇ ਮਸਲੇ ਪਰ ਦਰਢ਼ ਇਚ੍ਛਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਕੇ ਸਾਥ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਿਯਾਵਾਦੀ ਤਾਕਤੋਂ ਕਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਿਯਾ ਜਾਏ। ਉਲਟੇ ਵੇ "ਹਿਂਸਾ ਕੀ ਆਸ਼ਂਕਾ" ਕੋ ਆਧਾਰ ਬਨਾ ਕਰ ਕਿਸੀ ਫਿਲ੍ਮ ਯਾ ਕਿਤਾਬ ਪਰ ਪਾਬਂਦੀ ਲਗਾਨੇ ਮੇਂ ਦੇਰ ਨਹੀਂ ਲਗਾਤੀਂ। ਦਰਅਸਲ, ਇਸਕੇ ਪੀਛੇ ਹਿਂਸਾ ਕੀ "ਆਸ਼ਂਕਾ" ਸੇ ਜ੍ਯਾਦਾ ਫਿਕ੍ਰ ਅਪਨੀ ਰਾਜਨੀਤਿ ਕੀ ਹੋਤੀ ਹੈ।

ਜਹਾਂ ਤਕ ਅਲਗ-ਅਲਗ ਰੂਪ ਮੇਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰਾਮਕਥਾ ਕੀ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਨੇ ਵਾਲੇ ਪਾਠ ਪਰ ਪਾਬਂਦੀ ਕੀ ਮਾਂਗ ਕਾ ਸਵਾਲ ਹੈ ਤੋ ਉਨਕਾ ਕ੍ਯਾ ਜਾਏ ਜੋ "ਰਾਮਚਰਿਤਮਾਨਸ" ਮੇਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋਂ ਔਰ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋਂ ਕੋ ਅਧਿਕਤਮ ਅਪਮਾਨਿਤ ਕਿਏ ਜਾਨੇ ਕਾ ਆਰੋਪ ਲਗਾਤੇ ਹੈਂ? ਯਹਾਂ ਹਮਾਰੀ ਆਸ੍ਥਾ ਕਾ ਵਰ੍ਗੀਕਰਣ ਕ੍ਯੋਂ ਹੋ ਜਾਤਾ ਹੈ? ਆਸ੍ਥਾ ਕਾ ਝਂਡਾ ਲੇਕਰ ਦੇਸ਼ ਕੋ "ਆਂਦੋਲਿਤ" ਕਰਨੇ ਕਾ ਬੀਡ਼ਾ ਉਠਾਏ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਕ੍ਯਾ ਕਭੀ ਦਲਿਤ ਉਤ੍ਪੀਡ਼ਨ ਕੇ ਕਿਸੀ ਮਾਮਲੇ ਪਰ ਚਿਂਤਿਤ ਹੋਤੇ ਦੇਖਾ ਗਯਾ ਹੈ? ਐਸਾ ਇਸਲਿਏ ਨਹੀਂ ਹੋਗਾ ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਇਸਸੇ ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਿ ਭਂਗ ਹੋਗੀ ਔਰ ਸਾਮਾਜਿਕ ਸਤ੍ਤਾ ਕਾ ਮੌਜੂਦਾ ਢਾਂਚਾ ਬਿਖਰੇਗਾ। ਔਰ ਚੂਂਕਿ ਆਸ੍ਥਾ ਇਸ ਢਾਂਚੇ ਕੀ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਾ ਮੇਂ ਸਬਸੇ ਕਾਰਗਰ ਹਥਿਯਾਰ ਸਾਬਿਤ ਹੋਤੀ ਹੈ, ਔਰ ਇਸਕਾ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਭੀ ਬੇਹਦ ਆਸਾਨ ਹੈ, ਇਸਲਿਏ ਸਬਸੇ ਪਹਲੇ ਇਸੀ ਪਰ ਚੋਟ ਪਹੁਂਚਾਏ ਜਾਨੇ ਕਾ ਹੌਵਾ ਖਡ਼ਾ ਕਿਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਸਕੇ ਲਿਏ ਕਿਏ ਜਾਨੇ ਵਾਲੇ ਹਿਂਸਕ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨ ਏਕ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ ਦਬਾਵ ਕਾ ਕਾਮ ਕਰਤੇ ਹੈਂ।


ਦਰਅਸਲ, ਕਟ੍ਟਰਤਾ ਕੀ ਬੁਨਿਯਾਦ ਪਰ ਖਡ਼ੇ ਕਿਸੀ ਸਮੂਹ ਕੇ ਲਿਏ ਲਗਾਤਾਰ ਕਿਸੀ ਭਾਵਨਾਤ੍ਮਕ ਮੁਦ੍ਦੇ ਕੀ ਬੈਸਾਖੀ ਕਾ ਸਹਾਰਾ ਏਕ ਮਜਬੂਰੀ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਆਮ ਹਿਂਦੂ ਮਾਨਸ ਮੇਂ ਰਾਮ ਕਾ ਦੇਵ-ਰੂਪ ਗਹਰੇ ਤਕ ਪੈਠਾ ਹੈ ਔਰ ਹਿਂਦੁਤ੍ਵ ਕੇ ਕਥਿਤ ਪੈਰੋਕਾਰੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਰਾਮ ਏਕ ਸਹਜ ਔਰ ਸੁਲਭ ਮੁਦ੍ਦਾ ਹੈਂ, ਇਸਲਿਏ ਰਾਮ ਨਾਮ ਕੇ ਸਂਕਟ ਕਾ ਹੌਵਾ ਖਡ਼ਾ ਕਰ ਉਸੇ ਉਕਸਾਨਾ ਭੀ ਉਤਨਾ ਹੀ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਇਸਕੀ ਸਂਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਕਾ ਅਂਦਾਜਾ ਇਨ ਹਿਂਦੂਵਾਦੀ ਸਮੂਹੋਂ ਕੋ ਬਖੂਬੀ ਹੈ ਔਰ ਯਹੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮ ਨਾਮ ਕੋ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਰਾਜਨੀਤਿ ਕੇ ਬਾਜਾਰ ਮੇਂ ਖਡ਼ਾ ਕਿਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਵਰਨਾ ਕ੍ਯਾ ਕਾਰਣ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲੋਂ ਸੇ ਵਿਸ਼੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਲਯ ਕੇ ਪਾਠ੍ਯਕ੍ਰਮ ਕੀ ਏਖ ਵੈਕਲ੍ਪਿਕ ਸਾਮਗ੍ਰੀ ਅਚਾਨਕ ਇਨਕੇ ਲਿਏ ਇਤਨੀ ਅਹਮ ਹੋ ਜਾਤੀ ਹੈ?

ਜੋ ਭੀ ਹੋ, ਅਬ ਏਕ ਔਸਤ ਹਿਂਦੂ ਭੀ ਰਾਮ ਕੇ ਮੁਦ੍ਦੇ ਪਰ ਭਾਜਪਾ-ਵਿਹਿਪ ਯਾ ਦੂਸਰੇ ਹਿਂਦੂਵਾਦੀ ਦਲੋਂ ਕਾ ਪਾਖਂਡ ਸਮਝ ਚੁਕਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਮਂਦਿਰ ਕੀ ਗਰ੍ਮੀ ਉਤਰ ਜਾਨਾ ਇਸਕਾ ਸਬੂਤ ਤੋ ਹੈ ਹੀ, ਸੇਤੁਸਮੁਦ੍ਰਮ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਮੇਂ ਜਿਸ ਤਰਹ ਰਾਮਸੇਤੁ ਕਾ ਸਵਾਲ ਘੁਸਾ ਕਰ ਲੋਗੋਂ ਮੇਂ ਉਨ੍ਮਾਦ ਪੈਦਾ ਕਰਨੇ ਕੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਕਾਮ ਰਹੀ, ਉਸਸੇ ਯਹੀ ਸਾਬਿਤ ਹੋਤਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਗ ਅਬ ਇਸੇ ਮਹਜ ਏਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਚਾਲ ਸੇ ਜ੍ਯਾਦਾ ਅਹਮਿਯਤ ਦੇਨੇ ਕੋ ਤੈਯਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈਂ।

ਇਸਕੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦਿਲ੍ਲੀ ਵਿਸ਼੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਲਯ ਮੇਂ ਉਤ੍ਪਾਤ ਮਚਾਨੇ ਔਰ ਦਂਗੇ ਜੈਸਾ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਕਰਨੇ ਕੇ ਪੀਛੇ ਕ੍ਯਾ ਵਜਹ ਹੋ ਸਕਤੀ ਹੈ? ਦਰਅਸਲ, ਤੋਡ਼ਫੋਡ਼, ਹਮਲਾ ਯਾ ਨਿਰਾਧਾਰ ਬਾਤੋਂ ਪਰ ਊਧਮ ਮਚਾ ਕਰ ਸਮਯ-ਸਮਯ ਪਰ ਅਪਨੇ ਵਜੂਦ ਕਾ ਏਹਸਾਸ ਕਰਾਤੇ ਰਹਨਾ ਕਟ੍ਟਰ ਯਾ ਸਾਂਪ੍ਰਦਾਯਿਕ ਸਂਗਠਨੋਂ ਕੀ ਮਜਬੂਰੀ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਕੇ ਤੌਰ ਪਰ ਵਿਹਿਪ, ਸ਼ਿਵਸੇਨਾ ਔਰ ਅਬ ਮਹਾਰਾਸ਼੍ਟ੍ਰ ਨਵਨਿਰ੍ਮਾਣ ਸੇਨਾ ਜੈਸੇ ਸਂਗਠਨ ਗਾਹੇ-ਬਗਾਹੇ ਬਿਨਾ ਬਾਤ ਕੇ ਉਤ੍ਪਾਤ ਮਚਾਤੇ ਰਹਤੇ ਹੈਂ, ਜਿਸਕਾ ਮਕਸਦ ਅਪਨੇ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ ਕਾ ਏਹਸਾਸ ਕਰਾਤੇ ਰਹਨਾ ਭਰ ਹੈ। ਆਮ ਜਨ ਕੇ ਹਿਤੋਂ ਕੇ ਮੁਦ੍ਦੇ ਉਨਕੇ ਲਿਏ ਬੇਮਾਨੀ ਹੋਤੇ ਹੈਂ। ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀਯ ਵਿਦ੍ਯਾਰ੍ਥੀ ਪਰਿਸ਼ਦ ਕੇ ਊਧਮ ਕੋ ਇਸਕੀ ਤਾਜਾ ਕਡ਼ੀ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਦੇਖਾ ਜਾਨਾ ਚਾਹਿਏ। ਯੋਂ ਭੀ, ਮਹਾਰਾਸ਼੍ਟ੍ਰ ਮੇਂ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਪਰ ਏਕ ਕਿਤਾਬ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਕੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਮੇਂ ਸ਼ਿਵਸੇਨਾ ਨੇ ਜੋ ਕਿਯਾ ਔਰ ਉਸਮੇਂ ਉਸੇ ਆਖਿਰਕਾਰ ਕਾਮਯਾਬੀ ਮਿਲੀ, ਵਿਦ੍ਯਾਰ੍ਥੀ ਪਰਿਸ਼ਦ ਸ਼ਾਯਦ ਉਸੀ ਕੋ ਨਜੀਰ ਮਾਨ ਕਰ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸਸੇ ਪਹਲੇ ਭਾਜਪਾ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਪਰ "ਆਪਤ੍ਤਿਜਨਕ" ਟਿਪ੍ਪਣਿਯੋਂ ਕੋ ਆਧਾਰ ਬਨਾ ਕਰ ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨੇਹਰੂ ਕੀ ਕਿਤਾਬ "ਡਿਸ੍ਕਵਰੀ ਔਫ ਇਂਡਿਯਾ" ਪਰ ਭੀ ਪ੍ਰਤਿਬਂਧ ਲਗਾਨੇ ਕੀ ਮਾਂਗ ਕਰ ਚੁਕੀ ਹੈ। ਯਹ ਕਿਤਾਬ ਹਿਂਦੀ ਮੇਂ ਭੀ ਉਪਲਬ੍ਧ ਹੈ ਔਰ ਭਾਰਤ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਇਸੇ ਏਕ ਪ੍ਰਾਮਾਣਿਕ ਔਰ ਸਂਦਰ੍ਭ ਗ੍ਰਂਥ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਜਾਨਾ ਜਾਤਾ ਰਹਾ ਹੈ।

ਆਮਤੌਰ ਪਰ ਐਸੇ ਸਂਗਠਨ ਕਿਸੀ ਵਿਸ਼ਯ ਪਰ ਬਹਸ ਕੇ ਲਿਏ ਤੈਯਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਤੇ। ਤਥ੍ਯੋਂ ਔਰ ਤਰ੍ਕੋਂ ਕੇ ਸਾਥ ਬਾਤ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਮੇਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪਡ਼ਤੀ ਹੈ ਔਰ ਇਸਮੇਂ ਇਨਕੀ ਸੀਮਾ ਕਿਸੀ ਸੇ ਛਿਪੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਲਿਏ ਯੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਭਾਵਨਾਓਂ ਔਰ ਆਸ੍ਥਾ ਕੇ ਆਹਤ ਹੋਨੇ ਕਾ ਸਵਾਲ ਉਠਾਤੇ ਹੈਂ ਜੋ ਇਨਕੇ ਲਿਏ ਮਹਜ ਅਪਨੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦੁਕਾਨਦਾਰੀ ਚਮਕਾਨੇ ਕਾ ਜਰਿਯਾ ਭਰ ਹੋਤੇ ਹੈਂ। ਯਹੀਂ ਯੇ ਇਸ ਬਾਤ ਕਾ ਖਯਾਲ ਰਖਨਾ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਤੇ ਕਿ ਜੋ ਇਨਸੇ ਸਹਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈਂ, ਉਨਕੀ ਭਾਵਨਾਓਂ ਕਾ ਕ੍ਯਾ ਜਾਏ। ਇਸ ਤਰਹ ਕੇ ਸਵਾਲ ਉਠਨੇ ਪਰ ਯੇ ਜੋ ਰਵੈਯਾ ਅਖ੍ਤਿਯਾਰ ਕਰ ਲੇਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਐਸੇ ਮਸਲੋਂ ਪਰ ਇਨ ਸਂਗਠਨੋਂ ਕਾ ਜੋ ਚਰਿਤ੍ਰ ਰਹਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਦੇਤੇ ਹੁਏ ਇਨਸੇ ਕਿਸੀ ਮਸਲੇ ਪਰ ਬਹਸ ਕੀ ਉਮ੍ਮੀਦ ਬੇਮਾਨੀ ਹੀ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸ ਪਰ ਆਸ੍ਥਾ ਕੋ ਤਰਜੀਹ ਦੇਨਾ ਇਸ ਲਿਹਾਜ ਸੇ ਇਨਕੇ ਹਿਤ ਮੇਂ ਹੈ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸ ਕੀ ਪਰਤੇਂ ਖੁਲਨੇ ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਆਸ੍ਥਾਏਂ ਏਕ ਝਟਕੇ ਮੇਂ ਖਂਡਿਤ ਹੋ ਜਾ ਸਕਤੀ ਹੈਂ। ਔਰ ਭਾਵਨਾਤ੍ਮਕ ਮੁਦ੍ਦੇ ਜਿਨਕੇ ਟਿਕੇ ਰਹਨੇ ਕਾ ਏਕਮਾਤ੍ਰ ਸਹਾਰਾ ਹੈਂ, ਵੇ ਇਸ ਪਰ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਕ੍ਯੋਂ ਜਰੂਰੀ ਸਮਝੇਂਗੇ? ਇਨਕੇ ਲਿਏ ਇਤਿਹਾਸ ਇਸਲਿਏ ਭੀ ਏਕ ਅਪ੍ਰਿਯ ਵਿਸ਼ਯ ਹੈ ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਹਿਂਦੁਤ੍ਵ ਕੀ ਜਿਸ ਸਹਿਸ਼੍ਣੁਤਾ ਕਾ ਢਿਂਢੋਰਾ ਪੀਟਾ ਜਾਤਾ ਹੈ, ਇਤਿਹਾਸ ਕੇ ਪਨ੍ਨੇ ਉਸਕੀ ਕਲਈ ਖੋਲਨੇ ਲਗਤੇ ਹੈਂ। ਸੇਤੁਸਮੁਦ੍ਰਮ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਮੇਂ ਅਡ਼ਂਗਾ ਡਾਲਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਜਿਸ ਪ੍ਰਾਕਰਤਿਕ ਸਂਰਚਨਾ ਕੋ ਵੇ ਸਮੁਦ੍ਰ ਪਾਰ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਰਾਮ ਦ੍ਵਾਰਾ ਬਨਵਾਯਾ ਗਯਾ ਸੇਤੁ ਔਰ ਇਤਿਹਾਸ ਕੀ ਏਕ ਸਚ੍ਚਾਈ ਸਿਦ੍ਧ ਕਰਨੇ ਪਰ ਤੁਲੇ ਥੇ, ਉਸਕੇ ਸਾਥ-ਸਾਥ ਰਾਮਾਯਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਵਿਵਰਣ ਕੋ ਸਚ ਮਾਨਨੇ ਕਾ ਆਗ੍ਰਹ ਇਨ੍ਹੇਂ ਅਸਹਜ ਕਰ ਦੇਤਾ ਹੈ। ਇਸੀ ਤਰਹ ਮਹਜ ਜਨ੍ਮ ਕੇ ਆਧਾਰ ਪਰ ਨਬ੍ਬੇ ਫੀਸਦ ਲੋਗੋਂ ਕਾ ਕਿਸੀ ਨ ਕਿਸੀ ਬਹਾਨੇ ਰੋਜ-ਰੋਜ ਜਲੀਲ ਹੋਨਾ ਕਿਸ ਬਾਰੀਕ ਤਰੀਕੇ ਸੇ ਨਿਯਤਿ ਬਨਾ ਦੀ ਗਈ ਔਰ ਉਸ ਯਾਤਨਾ ਪਰ ਗਰ੍ਵ ਕਰਨੇ ਕੀ ਘੁਟ੍ਟੀ ਪਿਲਾ ਦੀ ਗਈ, ਅਬ ਉਸਕੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਏਂ ਸਾਮਨੇ ਆਨੇ ਲਗੀ ਹੈਂ। ਯਹ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ ਤੌਰ ਪਰ "ਹਿਂਦੁਤ੍ਵ ਕੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਓਂ" ਕੀ ਖੋਜ ਮੇਂ ਲਗੇ ਰਹਨੇ ਵਾਲੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਏਕ ਅਪ੍ਰਿਯ ਸ੍ਥਿਤਿ ਪੈਦਾ ਕਰਤੀ ਹੈ ਔਰ ਵਹਾਂ ਇਨਕੇ ਲਿਏ ਆਸ੍ਥਾ ਏਕਮਾਤ੍ਰ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਪੂਰ੍ਣ ਚੀਜ ਹੋ ਜਾਤੀ ਹੈ। ਜਾਹਿਰ ਹੈ, ਧ੍ਯਾਨ ਬਂਟਾਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਭਾਵਨਾਤ੍ਮਕ ਮੁਦ੍ਦੇ ਉਠਾਨੇ ਔਰ ਹਿਂਸਾ ਯਾ ਉਤ੍ਪਾਤ ਕਾ ਸਹਾਰਾ ਲੇਨੇ ਕੋ ਯੇ ਅਪਨਾ ਮੁਖ੍ਯ ਧਰ੍ਮ ਸਮਝਤੇ ਹੈਂ, ਜੋ ਇਨਕੀ ਸੀਮਾ ਭੀ ਹੈ।


ਮੁਸ਼੍ਕਿਲ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਮੀਡਿਯਾ ਕਾ ਏਕ ਹਿਸ੍ਸਾ ਭੀ ਇਨ ਮਸਲੋਂ ਪਰ ਜਿਸ ਤਰਹ ਗੈਰਜਿਮ੍ਮੇਦਾਰੀ ਸੇ ਭਰਾ ਰਵੈਯਾ ਅਪਨਾਤਾ ਹੈ, ਵਹ ਵਿਮਰ੍ਸ਼ ਯਾ ਸਂਵਾਦ ਕੀ ਸਂਭਾਵਨਾਓਂ ਕੋ ਖਤ੍ਮ ਕਰਤਾ ਹੈ। ਦਿਲ੍ਲੀ ਵਿਸ਼੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਲਯ ਮੇਂ ਹਮਲੇ ਸੇ ਪਹਲੇ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲੋਂ ਕੋ ਬੁਲਾ ਕਰ ਬਾਕਾਯਦਾ ਪ੍ਰਾਯੋਜਿਤ ਤਰੀਕੇ ਸੇ ਹਿਂਸਾ ਕੀ ਗਈ। ਯਹ ਉਤ੍ਸਾਹ ਇਸ ਮੁਦ੍ਦੇ ਪਰ ਬਾਤਚੀਤ ਕਰਨੇ ਕੇ ਮਾਮਲੇ ਮੇਂ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਯਾ ਗਯਾ। ਇਸ ਤਰਹ ਕੀ ਜ੍ਯਾਦਾਤਰ ਖਬਰੇਂ ਯਾ ਤੋ ਗੈਰਜਰੂਰੀ ਹੋਤੀ ਹੈਂ, ਯਾ ਇਨਕੀ ਰਿਪੋਰ੍ਟਿਂਗ ਮੇਂ ਏਕ ਤਟਸ੍ਥ ਵਿਸ਼੍ਲੇਸ਼ਣ ਕੇ ਬਜਾਯ ਸਂਬਂਧਿਤ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਕਾ ਆਗ੍ਰਹ ਹਾਵੀ ਰਹਤਾ ਹੈ। ਰਾਮਕਥਾ ਸੇ ਸਂਬਂਧਿਤ ਤਾਜਾ ਵਿਵਾਦ ਮੇਂ ਭੀ ਯਹ ਸਾਫ-ਸਾਫ ਦੇਖਾ ਗਯਾ ਕਿ ਕੈਸੇ ਕਿਸੀ ਮਾਮਲੇ ਕੋ ਜਬਰ੍ਦਸ੍ਤੀ ਖਬਰ ਬਨਾ ਕਰ ਉਸੇ ਇਸ ਹਦ ਤਕ ਸਂਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਬਨਾ ਦਿਯਾ ਗਯਾ ਕਿ ਕਟ੍ਟਰਪਂਥੀ ਔਰ ਸਾਂਪ੍ਰਦਾਯਿਕ ਗੁਟੋਂ ਕੋ ਅਪਨੀ ਰੋਟੀ ਸੇਂਕਨੇ ਕਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਗਯਾ।


Friday 29 April 2011

ਬਾਬਾਓਂ ਮੇਂ ਗੁਮ ਦੁਨਿਯਾ...

ਤੋ ਪਨਚਾਨਬੇ ਸਾਲ ਮੇਂ ਮਰਨੇ ਕੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਸਤ੍ਯ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਲਗਭਗ ਦਸ ਸਾਲ ਪਹਲੇ ਮਰ ਗਏ। ਸਤ੍ਯ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਕੋ ਏਕ ਭਗਵਾਨ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਪਹਚਾਨ ਦਿਲਾਨੇ ਕਾ ਸ਼੍ਰੇਯ ਉਨਕੇ ਉਨ "ਚਮਤ੍ਕਾਰੋਂ" ਕੋ ਜਾਤਾ ਹੈ ਜੋ ਅਕ੍ਸਰ ਵੇ ਅਪਨੇ ਭਕ੍ਤੋਂ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤ ਕਰਤੇ ਥੇ। ਹਵਾ ਮੇਂ ਹਾਥ ਹਿਲਾ ਕਰ ਕਭੀ ਸੋਨੇ ਕੀ ਅਂਗੂਠੀ ਤੋ ਕਭੀ ਕੋਈ ਮਿਠਾਈ ਅਪਨੇ ਭਕ੍ਤੋਂ ਕੇ ਹਾਥ ਮੇਂ ਰਖ ਦੇਨੇ ਜੈਸੇ ਕਰਤਬ ਨੇ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਕਹਾਂ-ਕਹਾਂ ਸੇ ਉਨਕੀ ਆਂਖੇਂ ਛੀਨ ਲੀਂ, ਯਹ ਸਾਈ ਬਾਬਾ ਬੇਹਤਰ ਜਾਨਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਇਸਕੇ ਸਾਥ ਹਮਾਰੀ ਯਹ ਸਾਮਾਜਿਕ-ਧਾਰ੍ਮਿਕ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਭੀ ਜਾਨਤੀ ਹੈ ਜੋ ਖੁਦ ਕੋ ਸਤ੍ਤਾ ਕੇ ਬਨਾਏ ਰਖਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਇਸ ਤਰਹ ਕੇ ਚਮਤ੍ਕਾਰੋਂ ਔਰ ਅਂਧਵਿਸ਼੍ਵਾਸੋਂ ਕੋ ਹੀ ਅਪਨਾ ਹਥਿਯਾਰ ਬਨਾਤੀ ਹੈ। ਏਕ ਐਸਾ ਸਂਜਾਲ ਰਚਤੀ ਹੈ, ਉਸਮੇਂ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਉਲਝਾਤੀ ਹੈ, ਤਾਕਿ ਲੋਗ ਖੁਦ ਪਰ ਸੇ ਭਰੋਸਾ ਖੋ ਦੇਂ ਔਰ ਐਸੇ ਚਮਤ੍ਕਾਰੋਂ ਮੇਂ ਅਪਨਾ ਉਦ੍ਧਾਰ ਦੇਖਨੇ ਲਗੇਂ।

"ਮੈਜੋਕਿਜ੍ਮ" ਮਨੋਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕਾ ਏਕ ਟਰ੍ਮ ਹੈ, ਜਿਸਮੇਂ ਕੋਈ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਅਪਨੇ ਸਾਮਨੇ ਕਿਸੀ ਗੁਰੁ ਜੈਸੀ ਸ਼ਖ੍ਸਿਯਤ ਕੀ ਹਰ ਬਾਤ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਸਿਰ੍ਫ ਸਿਰ ਨਵਾਤਾ ਹੈ, ਵਹ ਬਾਤ ਚਾਹੇ ਭਲੀ ਹੋ ਯਾ ਕਿਤਨੀ ਭੀ ਵੀਭਤ੍ਸ ਹੋ। ਲੇਕਿਨ ਇਸਕਾ ਨਤੀਜਾ ਯਹ ਹੋਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕ੍ਰਮ ਮੇਂ ਸ੍ਵਾਭਾਵਿਕ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਿਯਾ ਕੀ ਜੋ ਲਹਰੇਂ ਉਸਕੇ ਭੀਤਰ ਹੀ ਉਮਡ਼ਤੀ-ਘੁਮਡ਼ਤੀ ਜਮਾ ਹੁਈ ਰਹਤੀ ਹੈਂ, ਵੇ ਕਿਸੀ ਕਮਜੋਰ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਪਰ ਅਪਨੀ ਸਮੂਚੀ ਵਿਕਰਤਿ ਕੇ ਸਾਥ ਫੂਟਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਤੀਜੇ ਕੋ "ਸੈਡਿਜ੍ਮ" ਕਾ ਨਾਮ ਦਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਇਸ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਯਾ ਮੇਂ ਹਮ ਅਪਨੇ ਸਮਾਜ ਔਰ ਧਰ੍ਮ ਕੀ ਪੂਰੀ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਕੋ ਦੇਖ ਸਕਤੇ ਹੈਂ, ਜਿਸਮੇਂ ਇਸਕੀ ਬੁਨਿਯਾਦ ਮੇਂ ਅਂਧਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਹੈ। ਔਰ ਇਸੀ ਕੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀ ਬੁਨਿਯਾਦ ਪਰ ਯਹ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਹਮਾਰੇ ਸਾਮਨੇ ਅਟ੍ਟਹਾਸ ਕਰਤੀ ਰਹਤੀ ਹੈ ਔਰ ਹਮ ਉਸਕੇ ਸਾਮਨੇ ਸਿਰ ਨਵਾਏ ਚੁਪਚਾਪ ਦੇਖਤੇ ਔਰ ਉਸੇ ਸਹੀ ਮਾਨਤੇ ਰਹਤੇ ਹੈਂ।

ਯਹ ਆਲੇਖ ਅਕ੍ਟੂਬਰ-ਨਵਂਬਰ, 2008 ਕੇ ਜਨਸਤ੍ਤਾ ਮੇਂ ਛਪਾ ਥਾ। ਮੈਂਨੇ ਇਸ ਬ੍ਲੌਗ ਪਰ ਭੀ ਡਾਲਾ ਥਾ। ਆਜ ਇਸੇ ਫਿਰ ਸੇ ਨਯਾ ਕਰਨੇ ਕੀ ਜਰੂਰਤ ਲਗੀ...




ਅਂਧਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਕੇ ਅਂਧਕਾਰ ਮੇਂ...


"ਕਿਸੀ ਕੋ ਆਤ੍ਮਾ ਕੇ ਅਮਰਤ੍ਵ ਮੇਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਲਗਾ ਦੋ ਔਰ ਉਸਕਾ ਸਬ ਕੁਛ ਲੂਟ ਲੋ। ਵਹ ਹਂਸਤੇ ਹੁਏ ਇਸ ਲੂਟ ਮੇਂ ਤੁਮ੍ਹਾਰੀ ਮਦਦ ਭੀ ਕਰੇਗਾ"- ਅਪ੍ਟਨ ਸਿਨਕ੍ਲੇਯਰ।


ਤਂਤ੍ਰ-ਮਂਤ੍ਰ ਔਰ ਰੂਹਾਨੀ ਇਲ੍ਮ ਕੇ ਮਾਹਿਰ/ ਖੁਲਾ ਚੈਲੇਂਜ/ ਲਾਭ 100 ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਤ/ 20 ਮਿਨਟ ਮੇਂ ਗਾਰਂਟੀ ਕਾਰ੍ਡ ਕੇ ਸਾਥ/ ਜੈਸਾ ਚਾਹੋਗੇ, ਵੈਸਾ ਹੋਗਾ/ ਮਾਈ ਪ੍ਰੌਮਿਸ/
ਨੋਟ- ਅਗਰ ਆਪਕਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਕਿਸੀ ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼, ਪਂਡਿਤ-ਬਾਬਾ, ਮਿਯਾਂ-ਮੁਲ੍ਲਾ, ਤਾਂਤ੍ਰਿਕ ਸੇ ਉਠ ਗਯਾ ਹੋ ਤੋ ਏਕ ਬਾਰ ਅਵਸ਼੍ਯ ਮਿਲੇਂ

ਮਨਚਾਹਾ ਵਸ਼ੀਕਰਣ ਸ੍ਪੇਸ਼ਲਿਸ੍ਟ
ਕਾਰੋਬਾਰ ਮੇਂ ਰੁਕਾਵਟ, ਬਂਦਿਸ਼, ਗਰਹ-ਕ੍ਲੇਸ਼, ਮਿਯਾਂ-ਬੀਵੀ ਕੇ ਝਗਡ਼ੇ, ਤਲਾਕ, ਦੁਸ਼੍ਮਨ ਔਰ ਸੌਤਨ ਸੇ ਛੁਟਕਾਰਾ, ਕਰ੍ਜ ਮੁਕ੍ਤਿ, ਸਂਤਾਨਹੀਨਤਾ, ਕੋਖ ਬਂਧਨ, ਮੁਠਕਰਨੀ, ਵਿਦੇਸ਼ ਯਾਤ੍ਰਾ, ਲਵ-ਮੈਰਿਜ, ਫਿਲ੍ਮੀ ਔਰ ਮੌਡਲਿਂਗ ਕੈਰਿਯਰ ਮੇਂ ਰੁਕਾਵਟ ਜੈਸੀ ਜੀਵਨ ਕੀ ਜਟਿਲ ਸਮਸ੍ਯਾਓਂ ਕਾ ਸਮਾਧਾਨ।
ਚੇਤਾਵਨੀ ਮੇਰੇ ਕਿਏ ਕੋ ਕਾਟਨੇ ਵਾਲੇ ਕੋ 1,51,000 ਰੁਪਏ ਈਨਾਮ।

ਸਭੀ ਇਲ੍ਮੋਂ ਕੀ ਕਾਟ ਹਮਾਰੇ ਪਾਸ ਹੈ।

-ਪ੍ਯਾਰ ਮੇਂ ਚੋਟ ਖਾਏ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਏਵਂ ਪੁਰੁਸ਼ ਏਕ ਬਾਰ ਅਵਸ਼੍ਯ ਮਿਲੇਂ।

-ਏਕ ਅਗਰਬਤ੍ਤੀ ਕਾ ਪੈਕੇਟ ਦੋ ਨੀਂਬੂ ਸਾਥ ਲਾਏਂ।

ਰੁਹਾਨੀ ਔਰ ਸਾਤੋਂ ਇਲ੍ਮੋਂ ਕੇ ਬੇਤਾਜ ਬਾਦਸ਼ਾਹ। ਵਰ੍ਲ੍ਡ ਫੇਮਸ

-ਸਿਦ੍ਧ ਗੁਰੂ ਅਕਬਰ ਭਾਰਤੀ ਯਾ ਸਮੀਰਜੀ (ਬਂਗਾਲੀ)


ਨਗਰ ਸੇਵਾ ਕੀ ਬਸੋਂ, ਸਡ਼ਕ ਕੇ ਕਿਨਾਰੇ ਯਾ ਪੇਸ਼ਾਬਖਾਨੋਂ ਕੀ ਦੀਵਾਰੋਂ ਜੈਸੀ ਜਗਹੋਂ ਪਰ ਚਿਪਕਾਏ ਗਏ 'ਗੁਪ੍ਤ ਰੋਗੋਂ ਕਾ ਸ਼ਰ੍ਤਿਯਾ ਇਲਾਜ' ਕੀ ਤਰਹ ਕੇ ਐਸੇ ਵਿਜ੍ਞਾਪਨੋਂ ਪਰ ਏਕ 'ਪਢ਼ੇ-ਲਿਖੇ' ਔਰ 'ਸਭ੍ਯ' ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਹੋਨੇ ਕੇ ਨਾਤੇ ਹਮਾਰੀ ਕ੍ਯਾ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਿਯਾ ਹੋਤੀ ਹੈ? ਹਮ ਮੁਂਹ ਬਿਚਕਾਤੇ ਹੈਂ, ਐਸਾ ਵਿਜ੍ਞਾਪਨ ਕਰਨੇ ਵਾਲੋਂ ਕੋ ਠਗ ਔਰ ਮਕ੍ਕਾਰ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਉਨਕੇ ਪਾਸ ਜਾਨੇ ਵਾਲੇ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਮੂਰ੍ਖ ਮਾਨਤੇ ਹੈਂ। ਅਗਰ ਹਮ ਐਸਾ ਵਿਜ੍ਞਾਪਨ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਠਗੋਂ ਔਰ ਮਕ੍ਕਾਰੋਂ ਕੋ ਅਪਰਾਧੀ ਕੀ ਤਰਹ ਦੇਖਤੇ ਹੈਂ ਯਾ ਉਨਕੇ ਖਿਲਾਫ ਹਮਾਰੇ ਭੀਤਰ ਨਫਰਤ ਕੇ ਭਾਵ ਪੈਦਾ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਤੋ ਸ਼ਾਯਦ ਯਹ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਐਸੀ ਰਾਯ ਰਖਨੇ ਵਾਲੇ ਹਮ ਸਬ ਆਮਤੌਰ ਪਰ ਬਹੁਤ ਅਚ੍ਛੀ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ, ਬਹੁਤ ਅਚ੍ਛੀ ਔਰ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੀ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਾਲੇ, ਸੂਟੇਡ-ਬੂਟੇਡ ਟਾਈਯੁਕ੍ਤ ਕਪਡ਼ੇ ਪਹਨਨੇ ਵਾਲੇ ਔਰ ਅਪਨੀ ਪਹੁਂਚ ਕੇ ਲਗਭਗ ਸਭੀ ਆਧੁਨਿਕ ਉਪਕਰਣੋਂ-ਸਂਸਾਧਨੋਂ ਕਾ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਹੋਤੇ ਹੈਂ। ਵੈਸੇ ਵਿਜ੍ਞਾਪਨੋਂ ਪਰ ਐਸੇ 'ਸਭ੍ਯ, ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤ ਔਰ ਵਿਕਸਿਤ' ਸਮਾਜ ਕਾ ਹਿਸ੍ਸਾ ਹੋਨੇ ਕੇ ਨਾਤੇ ਹਮਾਰੀ ਇਸ ਤਰਹ ਕੀ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਿਯਾ ਕੇ ਬਾਦ ਹਮ ਅਪਨੀ 'ਸਭ੍ਯਤਾ' ਔਰ 'ਸਾਮਾਜਿਕ ਊਂਚਾਈ' ਮੇਂ ਥੋਡ਼ਾ ਔਰ ਇਜਾਫਾ ਹੋਤਾ ਹੁਆ ਮਹਸੂਸ ਕਰਤੇ ਹੈਂ।

ਔਰ ਜਬ ਸਮੂਚੇ ਸਮਾਜ ਔਰ ਉਸਕੀ ਸਭ੍ਯਤਾ ਕੋ 'ਦਿਸ਼ਾ' ਦੇਨੇ ਵਾਲੇ ਮੀਡਿਯਾ ਕੋ ਭੀ ਹਮ ਕੁਛ ਇਸੀ ਤਰਹ ਕਾ ਯਾ ਇਸਸੇ ਭੀ ਜ੍ਯਾਦਾ ਅਸਰਦਾਰ ਤਰੀਕੇ ਸੇ ਐਸਾ ਹੀ ਕਾਮ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਦੇਖਤੇ ਹੈਂ, ਤਬ ਹਮਾਰੀ ਕ੍ਯਾ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਿਯਾ ਹੋਤੀ ਹੈ? ਜਬ ਹਮ ਟੀਵੀ ਪਰ ਸੂਟੇਡ-ਬੂਟੇਡ ਟਾਈਯੁਕ੍ਤ ਔਰ 'ਸਭ੍ਯਤਾ ਕੀ ਪਰਾਕਾਸ਼੍ਠਾ' ਪਰ ਪਹੁਂਚੇ ਹੁਏ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਲਗਭਗ ਚਿਲ੍ਲਾ ਕਰ ਯਹ ਕਹਤੇ ਹੁਏ ਦੇਖਤੇ-ਸੁਨਤੇ ਹੈਂ ਕਿ 'ਪ੍ਰਲਯ... ਅਬ ਧਰਤੀ ਬਸ ਖਤ੍ਮ ਹੋਨੇ ਵਾਲੀ ਹੈ' ਤੋ ਹਮਾਰੇ ਭੀਤਰ ਕੌਨ-ਸੇ ਭਾਵ ਪੈਦਾ ਹੋਤੇ ਹੈਂ? ਉਸ ਵਕ੍ਤ ਕ੍ਯਾ ਹਮੇਂ ਸਡ਼ਕ ਕੇ ਕਿਨਾਰੇ ਯਾ ਪੇਸ਼ਾਬਖਾਨੋਂ ਕੀ ਦੀਵਾਰੋਂ ਪਰ ਚਿਪਕਾਏ ਹੁਏ ਵੇ ਵਿਜ੍ਞਾਪਨ ਯਾਦ ਆਤੇ ਹੈਂ? ਕ੍ਯਾ ਐਸੇ ਵਿਜ੍ਞਾਪਨ ਕਰਨੇ ਵਾਲੋਂ ਕੀ ਮਕ੍ਕਾਰੀ ਔਰ 'ਸਮਸ੍ਯਾਓਂ ਸੇ ਮੁਕ੍ਤਿ' ਕੇ ਲਿਏ ਉਨ ਜਗਹੋਂ ਪਰ ਜਾਨੇ ਵਾਲੇ ਲੋਗੋਂ ਕੀ ਮੂਰ੍ਖਤਾ ਯਾਦ ਆਤੀ ਹੈ?

ਸ਼ਾਯਦ ਨਹੀਂ। ਗਹਰੇ ਸਮ੍ਮੋਹਨ ਕੇ ਉਸ ਦੌਰ ਕੀ ਗੁਲਾਮੀ ਕੀ ਬਾਤ ਹੀ ਨਿਰਾਲੀ ਹੈ। ਉਦਯਪੁਰ ਕੇ ਰਾਕੇਸ਼ ਔਰ ਰਾਜਗ਼ਢ਼ ਕੀ ਛਾਯਾ ਨੇ ਜੋ ਕਿਯਾ, ਉਸੀ ਸਮ੍ਮੋਹਨ ਕੇ ਉਨ੍ਮਾਦ ਕਾ ਚਰਮ ਹੈ, ਜਿਸਮੇਂ ਝੂਮਤੇ ਹੁਏ ਤੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਦੇਖਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ 'ਅਂਤ' ਸੇ ਪਹਲੇ ਖੁਦ ਕੋ ਖਤ੍ਮ ਕਰ ਲੇਨਾ ਸਬਕੇ ਲਿਏ ਮੁਮਕਿਨ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ। ਹਾਂ, 'ਜਿਂਦਾ' ਰਹਤੇ ਹੁਏ ਮੌਤ ਕੀ ਚਾਹੇ ਜਿਤਨੀ ਪੀਡ਼ਾ ਵੇ ਝੇਲ ਲੇਂ।

ਏਕ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਪਰ ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼ ਸਂਬਂਧੀ ਕਾਰ੍ਯਕ੍ਰਮ ਦੇਖਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਰਾਕੇਸ਼ ਨੇ ਏਕ ਕਾਗਜ ਪਰ ਲਿਖਾ- 'ਕਾਰ੍ਯਕ੍ਰਮ ਕੋ ਦੇਖ ਕਰ ਮੁਝੇ ਲਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਗਲਤ ਗ੍ਰਹ-ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰ ਮੇਂ ਪੈਦਾ ਹੁਆ ਹੂਂ ਔਰ ਇਸ ਵਜਹ ਸੇ ਮੈਂ ਕਾਫੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੂਂ।' ਇਸਕੇ ਬਾਦ ਉਦਯਪੁਰ ਕੇ ਬੀਏਨ ਕੌਲੇਜ ਮੇਂ ਸ੍ਨਾਤਕ ਪ੍ਰਥਮ ਵਰ੍ਸ਼ ਕੇ ਉਸ ਛਾਤ੍ਰ ਨੇ ਗਲੇ ਮੇਂ ਫਂਦਾ ਲਗਾ ਕਰ ਜਾਨ ਦੇ ਦੀ। ਇਸੀ ਤਰਹ ਏਕ ਓਰ 'ਬਿਗ ਬੈਂਗ' ਕੀ ਸਚ੍ਚਾਈ ਕੀ ਖੋਜ ਮੇਂ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਅਬ ਤਕ ਕੇ ਸਬਸੇ ਬਡ਼ੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀ ਤੈਯਾਰ ਕਰ ਰਹਾ ਥਾ ਔਰ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਇਸ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੇ ਸਾਥ ਹੀ 'ਧਰਤੀ ਕੇ ਅਂਤ' ਕੀ ਮੁਨਾਦੀ ਕਰ ਰਹੇ ਥੇ। ਪਰ੍ਦੇ ਪਰ ਚੀਖਤੇ-ਚਿਲ੍ਲਾਤੇ ਕੁਛ ਸੂਟੇ਼ਡ-ਬੂਟੇਡ ਟਾਈਯੁਕ੍ਤ ਪਤ੍ਰਕਾਰਨੁਮਾ ਲੋਗ ਡਰਾਵਨੇ ਜਂਗਲ ਕੇ ਵੀਰਾਨੇ ਯਾ ਮੌਤ ਕੇ ਖੌਫ ਸੇ ਆਚ੍ਛਾਦਿਤ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨ ਕਬ੍ਰਿਸ੍ਤਾਨ ਕੇ ਅਘੋਡ਼ਿਯੋਂ ਯਾ ਤਾਂਤ੍ਰਿਕੋਂ ਸੇ ਕਮ ਨਹੀਂ ਲਗ ਰਹੇ ਥੇ। ਉਸਸੇ ਪੈਦਾ ਹੋਨੇ ਵਾਲੀ ਉਤ੍ਤੇਜਨਾ ਮੇਂ ਛਾਯਾ ਨੇ ਤੋ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਕੀ ਦਵਾ ਖਾਕਰ ਜਾਨ ਦੇ ਦੀ (ਮਰਨੇ ਸੇ ਪਹਲੇ ਉਸਨੇ ਪੁਲਿਸ ਕੋ ਬਯਾਨ ਭੀ ਦਿਯਾ), ਲੇਕਿਨ ਹਜਾਰੋ-ਲਾਖੋਂ ਜਾਨਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਉਸ ਪੂਰੇ ਦੌਰ ਮੇਂ ਵੇ ਕਿਸ ਤਰਹ ਤਿਲ-ਤਿਲ ਕਰ ਮਰਨੇ ਕੇ ਅਹਸਾਸ ਸੇ ਗੁਜਰਤੇ ਰਹੇ।

ਕੁਛ ਸਮਯ ਪਹਲੇ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਔਰ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਚੇਤਨਾ ਕੇ ਪ੍ਰਚਾਰ-ਪ੍ਰਸਾਰ ਕੇ ਲਿਏ ਕਾਮ ਕਰਨੇ ਵਾਲੀ ਸਂਸ੍ਥਾ 'ਸ੍ਪੇਸ' ਨੇ ਇਸ ਬਾਤ ਪਰ ਗਹਰਾ ਕ੍ਸ਼ੋਭ ਜਤਾਯਾ ਥਾ ਕਿ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕੇ ਜਿਨ ਆਵਿਸ਼੍ਕਾਰੋਂ ਕਾ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਅਂਧਵਿਸ਼੍ਵਾਸੋਂ ਕੇ ਜਾਲੇ ਸਾਫ ਕਰਨੇ ਮੇਂ ਕਿਯਾ ਜਾਨਾ ਚਾਹਿਏ, ਉਸੀ ਕਾ ਸਹਾਰਾ ਲੇਕਰ ਆਦਮੀ ਕੋ ਔਰ ਅਂਧਾ ਬਨਾਯਾ ਜਾ ਰਹਾ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕੇ ਕਂਧੋਂ ਪਰ ਸਵਾਰ ਯੇ ਆਧੁਨਿਕ ਔਰ ਵਿਕਸਿਤ-ਸੇ ਦਿਖਨੇ ਵਾਲੇ 'ਪ੍ਰਾਣੀ' ਐਸਾ ਕ੍ਯੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੈਂ?


ਦਰਅਸਲ, ਜਬ ਅਕ੍ਲ ਕੋ ਕੇਵਲ ਤਿਜਾਰਤ ਕਾ ਹਥਿਯਾਰ ਬਨਾ ਲਿਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ ਤੋ ਸਾਰੀ ਨੈਤਿਕਤਾਏਂ ਪੀਛੇ ਛੂਟ ਜਾਤੀ ਹੈਂ। ਅਗਰ ਬਾਤ ਕੇਵਲ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲੋਂ ਕੀ ਕਰੇਂ ਤੋ ਜੈਸਾ ਕਿ ਕਭੀ-ਕਭੀ ਅਂਦਾਜਾ ਲਗਾਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ, ਖੇਲ ਕ੍ਯਾ ਕੇਵਲ ਟੀਆਰਪੀ ਬਢ਼ਾਨੇ ਕਾ ਹੈ? ਏਕ ਮਕਸਦ ਯਹ ਜਰੂਰ ਹੈ। ਮਗਰ ਯਹ ਸਿਰ੍ਫ ਦਿਖਾਈ ਦੇਨੇ ਵਾਲਾ ਵ੍ਯਾਪਾਰ ਹੈ। ਇਸਕੇ ਪੀਛੇ ਜੋ ਮਹੀਨ ਔਰ ਸ਼ਾਤਿਰ ਮਿਜਾਜ ਕਾਮ ਕਰ ਰਹਾ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਏਕਬਾਰਗੀ ਉਸ ਪਰ ਯਕੀਨ ਹੋਨਾ ਮੁਸ਼੍ਕਿਲ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਕਿਸੀ ਭੀ ਗਤਿਵਿਧਿ ਕੋ ਉਸਕੇ ਅਸਰ ਕੀ ਗਹਰਾਈ ਕੀ ਬੁਨਿਯਾਦ ਪਰ ਆਂਕਾ ਜਾਨਾ ਚਾਹਿਏ।

ਕਈ ਬਾਰ ਲਗਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਦੂ-ਟੋਨਾ ਔਰ ਝਾਡ਼-ਫੂਂਕ ਕੇ ਚਮਤ੍ਕਾਰ ਸੇ ਮਨ ਕੀ ਸਾਧ ਪੂਰੀ ਕਰਾਨੇ ਕਾ ਦਾਵਾ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਓਝਾਓਂ ਔਰ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲੋਂ ਯਾ ਅਖਬਾਰ ਮੇਂ ਇਸ ਤਰਹ ਕੀ ਖੁਰਾਕ ਪਰੋਸਨੇ ਵਾਲੇ ਸਂਚਾਲਕ ਏਕ ਹੀ ਪਾਯਦਾਨ ਪਰ ਖਡ਼ੇ ਹੈਂ ਔਰ ਉਨ੍ਹੇਂ ਸਮਾਜ ਕੇ ਮਨੋਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕੀ ਗਹਰੀ ਸਮਝ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਯਹ ਧ੍ਯਾਨ ਰਖਾ ਜਾਨਾ ਚਾਹਿਏ ਕਿ ਕਿਸੀ ਭੀ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਯਾ ਸਮਾਜ ਕਾ ਮਨੋਵਿਜ੍ਞਾਨ ਉਸਕਾ ਸਾਂਸ੍ਕਰਤਿਕ ਪਰਿਵੇਸ਼ ਤੈਯਾਰ ਕਰਤਾ ਹੈ। ਅਨਂਤ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡ ਮੇਂ ਸੈਰ ਕਰਤੀ ਹਮਾਰੀ ਕਲ੍ਪਨਾਏਂ ਔਰ ਜੀਵਨ ਕੀ ਸੀਮਾਓਂ ਕੇ ਬੀਚ ਝੂਲਤੀ ਉਮ੍ਮੀਦੇਂ ਔਰ ਮਾਯੂਸਿਯਾਂ। ਜਿਨ ਚੀਜੋਂ ਤਕ ਹਮਾਰੀ ਪਹੁਂਚ ਹੋਤੀ ਹੈਂ ਔਰ ਜੋ ਕਿਸੀ ਭੀ ਤਰਹ ਸੇ ਹਮਾਰੇ ਸਾਮਨੇ ਮੁਹੈਯਾ ਹੋ ਜਾਤੀ ਹੈਂ ਯਾ ਜੋ ਕਮ-ਸੇ-ਕਮ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ ਹੈਂ, ਉਸਸੇ ਇਤਰ ਕੁਛ ਭੀ ਪਾਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਤੋ ਚਮਤ੍ਕਾਰ ਕਾ ਹੀ ਆਸਰਾ ਹੈ ਨ! ਪੀਢ਼ੀ ਦਰ ਪੀਢ਼ੀ ਚਲੀ ਆ ਰਹੀ ਚਮਤ੍ਕਾਰ ਯਾ ਅਦਰਸ਼੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਤਿਯੋਂ ਕੀ ਧਾਰਣਾਏਂ ਹਮਾਰੀ ਚੇਤਨਾ ਮੇਂ ਇਸ ਕਦਰ ਗਹਰੇ ਪੈਠੀ ਹੋਤੀ ਹੈਂ ਕਿ ਤੁਰਤ-ਫੁਰਤ ਕੁਛ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਲੇਨੇ ਕੀ ਹਸਰਤ ਯਾ ਏਕ ਛੋਟੀ ਨਾਕਾਮੀ ਭੀ ਹਮੇਂ ਬੇਬਸ ਯਾ ਲਾਚਾਰ ਬਨਾ ਦੇਤੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਤਾ ਹੈ ਦਿਮਾਗੀ ਕਾਹਿਲੀ ਕਾ ਦੌਰ, ਜੋ ਜਿਂਦਗੀ ਕੋ ਆਖਿਰਕਾਰ ਚਮਤ੍ਕਾਰ ਕੇ ਰਹਮੋਕਰਮ ਪਰ ਲੇ ਜਾਕਰ ਛੋਡ਼ ਦੇਤਾ ਹੈ।

ਔਰ ਚਮਤ੍ਕਾਰੋਂ ਯਾ ਅਦਰਸ਼੍ਯ ਦੁਨਿਯਾ ਕੇ ਖਯਾਲ ਕਾ ਤਿਜਾਰਤ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਲੋਗ ਹਮਾਰੀ ਉਸੀ ਬੇਬਸੀ ਕਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਤੇ ਹੈਂ। ਹਮ ਬਿਲ੍ਕੁਲ ਭਰੇ-ਪੂਰੇ, ਹਰ ਤਰਹ ਸੇ ਖੁਦ ਕੋ ਸੇਹਤਮਂਦ ਮਹਸੂਸ ਕਰੇਂਗੇ, ਲੇਕਿਨ ਜ੍ਯੋਂ ਹੀ ਹਮੇਂ ਬਤਾਯਾ ਜਾਏਗਾ ਕਿ 'ਸ੍ਵਰ੍ਗ ਜਾਨੇ ਵਾਲੀ ਸੀਢ਼ਿਯਾਂ ਖੋਜ ਲੀ ਗਈ ਹੈਂ', ਹਮ ਤੁਰਂਤ ਹੀ ਅਪਨੀ ਉਸ ਖ੍ਵਾਬੋਂ ਕੀ ਦੁਨਿਯਾ ਮੇਂ ਪਹੁਂਚ ਜਾਤੇ ਹੈਂ ਜੋ ਹਮਾਰੇ ਦਿਮਾਗ ਮੇਂ ਸੋਚ ਕਾ ਏਕ ਹਿਸ੍ਸਾ ਬਨਾ ਬੈਠਾ ਹੋਤਾ ਹੈ। 'ਮਰ੍ਦਖੋਰ ਪਰਿਯਾਂ' ਏਕਬਾਰਗੀ ਹਮੇਂ ਜਨ੍ਨਤ ਕੀ ਹੂਰੋਂ ਕੇ ਸਾਥ ਫੂਲੋਂ ਕੀ ਸੇਜ ਪਰ ਲਾ ਪਟਕਤੀ ਹੈਂ। ਸੀਤਾ ਸੇ ਜੁਡ਼ੀ ਜਗਹੋਂ ਕੋ ਸ਼੍ਰੀਲਂਕਾ ਮੇਂ ਖੋਜ ਲੇਨੇ ਕੀ ਖਬਰ ਆਤੀ ਹੈ ਔਰ ਤਤ੍ਕਾਲ ਹਮ ਖੁਦ ਕੋ 'ਤਥਾਸ੍ਤੁ' ਕਹਤੇ ਹੁਏ 'ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ' ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਪਾਤੇ ਹੈਂ। ਭੂਤੋਂ ਕੀ ਲਡ਼ਾਈ ਕੀ 'ਲਾਇਵ ਕਵਰੇਜ', ਰਾਵਣ ਕੀ ਵਾਯੁਸੇਨਾ ਔਰ ਹਵਾਈਅਡ੍ਡੋਂ ਪਰ 'ਬ੍ਰੇਕਿਂਗ ਨ੍ਯੂਜ' ਹਮਾਰੀ ਕਲ੍ਪਨਾਓਂ ਕੀ ਪੁਸ਼੍ਟਿ ਕਰਤੇ ਲਗਤੇ ਹੈਂ। ਕੁਛ ਸਮਯ ਪਹਲੇ ਏਲਿਯਂਸ 'ਧਰਤੀ ਪਰ ਹਮਲਾ' ਕਰਨੇ ਆ ਰਹੇ ਥੇ। ਯੇ ਸਾਰੀ ਬਾਤੇਂ 'ਸ਼ੋਧਕਰ੍ਤਾਓਂ' ਕੇ ਹਵਾਲੇ ਸੇ ਕਹੀ ਜਾਤੀ ਹੈਂ, ਤਾਕਿ ਇਨ੍ਹੇਂ ਜ੍ਯਾਦਾ ਸੇ ਜ੍ਯਾਦਾ ਵਿਸ਼੍ਵਸਨੀਯ ਬਨਾਯਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਸ਼ਕੁਨ-ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਕਰ੍ਮਫਲ ਕਾ ਬ੍ਯੋਰਾ ਦੇਤਾ ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼ਿ ਕੇਵਲ ਕਮਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹਾ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਵਹ ਖੂਬ ਜਾਨ ਰਹਾ ਹੋਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ ਸਬਸੇ ਕੈਸੇ ਉਸਕਾ ਵਰ੍ਗਹਿਤ ਕਾਯਮ ਰਹਤਾ ਹੈ ਔਰ ਸਾਮਾਜਿਕ ਸ਼ਾਸਨ ਔਰ ਸ਼ੋਸ਼ਣ-ਪਰਂਪਰਾ ਕੀ ਬੁਨਿਯਾਦ ਔਰ ਮਜਬੂਤ ਹੋਤੀ ਹੈ।

ਹਮਾਰੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਕੇਵਲ ਪਂਡੇ-ਤਾਂਤ੍ਰਿਕ ਯਾ ਮੀਡਿਯਾ ਤਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤਲ੍ਖ ਹਕੀਕਤੋਂ ਸੇ ਲਬਰੇਜ 'ਸਤ੍ਯਾ' ਜੈਸੀ ਫਿਲ੍ਮ ਬਨਾਨੇ ਵਾਲੇ ਰਾਮਗੋਪਾਲ ਵਰ੍ਮਾ 'ਫੂਂਕ' ਬਨਾ ਕਰ ਯਹ ਖੁਲੀ ਚੁਨੌਤੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਅਗਰ ਕੋਈ ਥਿਯੇਟਰ ਮੇਂ ਅਕੇਲੇ ਇਸ ਫਿਲ੍ਮ ਕੋ ਦੇਖ ਲੇਗਾ ਤੋ ਉਸੇ ਪਾਂਚ ਲਾਖ ਰੁਪਏ ਈਨਾਮ ਕੇ ਤੌਰ ਪਰ ਦਿਏ ਜਾਏਂਗੇ। 'ਫੂਂਕ' ਮੇਂ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਯਾ ਭਗਵਾਨ ਮੇਂ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਰਖਨੇ ਵਾਲੇ ਨਾਯਕ ਕੇ ਸਾਥ-ਸਾਥ ਵਿਜ੍ਞਾਨ, ਚਿਕਿਤ੍ਸਾ-ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਔਰ ਏਕ ਪ੍ਰਗਤਿਸ਼ੀਲ ਸੋਚ ਕੋ ਹਾਰਤੇ ਔਰ 'ਕਾਲਾ ਜਾਦੂ' ਕੋ ਜੀਤਤੇ ਦਿਖਾਯਾ ਗਯਾ ਹੈ। ਯਹ ਹਜਾਰੋਂ ਸਾਲੋਂ ਸੇ 'ਕਾਲਾ ਜਾਦੂ' ਕੀ ਗਿਰਫ੍ਤ ਮੇਂ ਜੀਤੇ ਸਮਾਜ ਕੇ ਭਾਵਨਾਤ੍ਮਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੇ ਅਲਾਵਾ ਔਰ ਕ੍ਯਾ ਹੈ?

ਲੇਕਿਨ ਬਾਤ ਅਗਰ ਯਹੀਂ ਖਤ੍ਮ ਹੋ ਜਾਤੀ ਤੋ ਬਾਤ ਔਰ ਥੀ। ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕੀ ਬੁਨਿਯਾਦ ਪਰ ਅਪਨੀ ਪਹਚਾਨ ਕਾਯਮ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਏਕ ਪੂਰ੍ਵ ਰਾਸ਼੍ਟ੍ਰਪਤਿ ਸੇ ਲੇਕਰ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਕੇ ਕਈ ਸ਼ੀਰ੍ਸ਼ ਨੇਤਾਓਂ ਤਕ ਕੋ 'ਚਮਤ੍ਕਾਰੀ ਬਾਬਾਓਂ' ਕੇ ਪਾਂਵ ਪਖਾਰਨੇ ਮੇਂ ਸ਼ਰ੍ਮ ਕੇ ਬਜਾਯ ਗਰ੍ਵ ਹੀ ਮਹਸੂਸ ਹੋਤਾ ਰਹਾ ਹੈ। ਮਾਨਵ ਸਂਸਾਧਨ ਵਿਭਾਗ (ਯਹ ਮਂਤ੍ਰਾਲਯ ਦੇਸ਼ ਮੇਂ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਸੋਚ ਕੋ ਬਢ਼ਾਵਾ ਦੇਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਜਿਮ੍ਮੇਦਾਰ ਹੈ) ਕੇ ਏਕ ਪੂਰ੍ਵ ਰਾਜ੍ਯਮਂਤ੍ਰੀ ਨੇ ਤੋ ਬਾਕਾਯਦਾ ਓਝਾਓਂ-ਤਾਂਤ੍ਰਿਕੋਂ ਕਾ ਸਮ੍ਮੇਲਨ ਹੀ ਕਰਾ ਡਾਲਾ ਥਾ। ਹਾਲ ਹੀ ਮੇਂ ਏਕ ਵਿਧਾਯਕ ਨੇ ਏਕ ਬਡ਼ੇ ਆਯੋਜਨ ਮੇਂ 265 ਭੇਡ਼ੋਂ ਕੀ ਬਲਿ ਦੀ, ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਪਰਮਾਣੁ ਕਰਾਰ ਕੇ ਮੁਦ੍ਦੇ ਮੇਂ ਖਤਰੇ ਮੇਂ ਪਡ਼ੀ ਯੂਪੀਏ ਸਰਕਾਰ 'ਕਿਸੀ ਤਰਹ' ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਮਤ ਮੇਂ ਜੀਤ ਸਕੀ। ਕੁਛ ਵਿਧਾਯਕੋਂ ਕੀ ਉਨਕੇ ਕਾਰ੍ਯਕਾਲ ਮੇਂ ਅਲਗ-ਅਲਗ ਕਾਰਣੋਂ ਸੇ ਹੁਈ ਮੌਤ ਕੇ ਚਲਤੇ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਭਵਨ ਕੋ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਸੇ ਗ੍ਰਸ੍ਤ ਮਾਨ ਲਿਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਯਹ ਮਹਜ ਸਂਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰ ਕੋ ਪਾਠ੍ਯਕ੍ਰਮ ਕਾ ਹਿਸ੍ਸਾ ਬਨਾਏ ਜਾਨੇ ਕੀ ਵਕਾਲਤ ਸਿਰ੍ਫ ਇਸਲਿਏ ਕੀ ਜਾਤੀ ਹੈ ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਯਹ ਭਾਰਤੀਯ ਸਂਸ੍ਕਰਤਿ ਕਾ ਅਭਿਨ੍ਨ ਹਿਸ੍ਸਾ ਰਹਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਕੋ ਨੇਤਰਤ੍ਵ ਦੇਨੇ ਕਾ ਦਾਵਾ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਐਸੇ ਰਾਜਨੇਤਾਓਂ ਕੋ ਇਸ ਬਾਤ ਸੇ ਕੋਈ ਫਰ੍ਕ ਨਹੀਂ ਪਡ਼ਤਾ ਕਿ ਇਸਸੇ ਦੇਸ਼-ਸਮਾਜ ਕਿਤਨਾ ਪੀਛੇ ਜਾਤਾ ਹੈ ਯਾ ਆਧੁਨਿਕ ਦੁਨਿਯਾ ਮੇਂ ਦੇਸ਼ ਕੀ ਕੈਸੀ ਛਵਿ ਬਨਤੀ ਹੈ।

ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਅਗਰ ਕੋਈ ਤਾਂਤ੍ਰਿਕ ਯਾ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਕਿਸੀ ਬਚ੍ਚੇ ਕੀ ਬਲਿ ਦੇਤਾ ਹੈ ਤੋ ਉਸਕੇ ਲਿਏ ਕੌਨ-ਸੀ ਸ੍ਥਿਤਿਯਾਂ ਜਿਮ੍ਮੇਦਾਰ ਹੈਂ? ਸੁਨਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਨੂਨ ਅਪਰਾਧ ਕੇ ਲਿਏ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਕੋ ਭੀ ਅਪਰਾਧੀ ਹੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ। ਤਾਂਤ੍ਰਿਕੋਂ-ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼ਿਯੋਂ ਸਹਿਤ ਤਾਜਾ ਫਿਲ੍ਮੇਂ- 'ਫੂਂਕ' ਯਾ '1920' ਜੈਸੀ ਫਿਲ੍ਮੇਂ ਬਨਾਨੇ ਵਾਲੇ ਐਸੇ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਕ੍ਯਾ ਅਂਧਵਿਸ਼੍ਵਾਸੋਂ ਔਰ ਸਾਮਾਜਿਕ ਜਡ਼ਤਾ ਕੋ ਬਨਾਏ ਰਖਨੇ ਕਾ ਅਪਰਾਧੀ ਨਹੀਂ ਮਾਨਾ ਜਾ ਸਕਤਾ? ਇਨਕੇ ਲਿਏ ਕੌਨ-ਸਾ ਕਾਨੂਨ ਲਾਗੂ ਹੋਤਾ ਹੈ?

ਯਹ ਸਬ ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨੇਹਰੂ ਕੇ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਮੇਂ ਹੋ ਰਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਮਾਜ ਕੋ ਏਕ ਵੈਜ੍ਞਾਨਿਕ ਸੋਚ ਕੀ ਜਮੀਨ ਪਰ ਖਡ਼ੇ ਹੋਕਰ ਦੇਖਨਾ ਚਾਹਤੇ ਥੇ।

ਹਾਲ ਹੀ ਮੇਂ ਏਕ ਅਤਿ ਪਿਛਡ਼ੇ ਮਾਨੇ ਜਾਨੇ ਵਾਲੇ ਸਮਾਜ ਕੀ ਏਕ ਸਾਂਸ੍ਕਰਤਿਕ ਗਤਿਵਿਧਿ ਕੇ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ ਕੇ ਦੌਰਾਨ ਇਨ ਪਂਕ੍ਤਿਯੋਂ ਕੇ ਲੇਖਕ ਨੇ ਦੇਖਾ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰਹ ਕਰੀਬ ਹਜਾਰ ਲੋਗੋਂ ਕੀ ਭੀਡ਼ ਕੇ ਬੀਚ ਭਯਾਨਕ ਉਨ੍ਮਾਦ ਪੈਦਾ ਕਰਤੇ ਓਝਾਓਂ ਨੇ ਭੇਡ਼ੋਂ ਕੀ ਬਲਿ ਦੀ ਔਰ ਉਸਕੇ ਖੂਨ ਸੇ ਖੁਦ ਕੋ ਨਹਾਯਾ। ਯਹ ਸੁਦੂਰ ਦੇਹਾਤ ਕੇ ਏਕ ਪਿਛਡ਼ੇ ਇਲਾਕੇ ਕੀ ਘਟਨਾ ਹੈ। ਲੋਗ ਭੂਲੇ ਨਹੀਂ ਹੋਂਗੇ ਕਿ ਸਾਰੀ ਆਧੁਨਿਕਤਾਓਂ ਸੇ ਲੈਸ ਦੇਸ਼ ਕੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕੇ ਏਕ ਉਪਨਗਰ ਗਾਜਿਯਾਬਾਦ ਮੇਂ, ਜੋ ਸਂਯੋਗ ਸੇ 'ਹਾਈਟੇਕ' ਭੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ, ਤੀਨ ਬੇਟੋਂ ਨੇ ਅਪਨੀ ਮਾਂ ਕੀ ਪੀਟ-ਪੀਟ ਕਰ ਇਸਲਿਏ ਬਲਿ ਦੀ ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਏਕ ਤਾਂਤ੍ਰਿਕ ਨੇ ਉਨ੍ਹੇਂ ਐਸਾ ਕਰਨੇ ਕੀ ਸਲਾਹ ਦੀ ਥੀ। ਲੇਕਿਨ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕੀ ਡਿਗ੍ਰਿਯੋਂ ਕੀ ਮਾਰ੍ਫਤ ਇਂਜੀਨਿਯਰ ਯਾ ਡੌਕ੍ਟਰ ਬਨੇ ਉਨ ਬੇਟੋਂ ਕੀ ਮੂਢ਼ਤਾ ਔਰ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਪਰ ਹਮਕ੍ਯਾ ਅਫਸੋਸ ਜਤਾਏਂ। ਹਮਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਕੇ ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ ਸ਼ੋਧ ਸਂਸ੍ਥਾਨ, ਯਾਨੀ 'ਇਸਰੋ' ਕਾ ਮੁਖਿਯਾ ਜਬ ਪੀਏਸਏਲਵੀ ਜੈਸੇ ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ ਯਾਨੋਂ ਕੇ ਸਫਲ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੇਪਣ ਕੇ ਲਿਏ ਮਂਦਿਰੋਂ ਮੇਂ ਪੂਜਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਤਾ ਹੈ ਔਰ ਭਗਵਾਨ ਸੇ ਖੁਦ ਕੋ ਕਾਮਯਾਬ ਕਰਨੇ ਕੀ ਯਾਜਨਾ ਕਰਤਾ ਹੈ (http://www.telugupeople.comnews/article_00062737_ISRO_chief_visits_Tirumala_prays_for_successful_GSLV_launch.asp) ਤੋ ਏਕ ਪਿਛਡ਼ੇ ਸਮਾਜ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਓਝਾਓਂ ਕੇ ਉਸ ਉਨ੍ਮਾਦ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨ ਪਰ ਕੌਨ-ਸਾ ਸਵਾਲ ਉਠਾਯਾ ਜਾਏ?

ਦੂਰਦਰਾਜ ਕੇ ਇਲਾਕੋਂ ਮੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਅਪਨੇ ਬਚ੍ਚੋਂ ਕੀ ਓਰ ਆਜ ਭੀ ਯਹ ਜੁਮਲਾ ਉਛਾਲਤੇ ਹੁਏ ਮਿਲ ਜਾਏਂਗੇ ਕਿ 'ਦੇਹ ਬਢ਼ ਗਯਾ ਔਰ ਦਿਮਾਗ ਵਹੀਂ ਰਹ ਗਯਾ।' ਤੋ ਕ੍ਯਾ ਹਮਾਰਾ ਸਮਾਜ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਕੀ ਤਮਾਮ ਊਂਚਾਇਯੋਂ ਕੋ ਛੂਨੇ ਕੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਬ ਭੀ ਕਿਸੀ ਏਕ ਜਗਹ ਪਰ ਠਹਰਾ ਹੁਆ ਹੈ? ਯਾ ਉਸੇ ਜਡ਼ ਬਨਾਏ ਰਖਨੇ ਕੀ ਸਾਜਿਸ਼ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ? ਕ੍ਯੋਂ ਹਮ ਅਬ ਤਕ ਐਸਾ ਕੋਈ ਕਾਰਗਰ ਕਾਨੂਨ ਬਨਾ ਸਕਨੇ ਮੇਂ ਨਾਕਾਮ ਰਹੇ ਹੈਂ ਜੋ ਓਝਾਓਂ-ਤਾਂਤ੍ਰਿਕੋਂ, ਗ੍ਰਹ-ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੋਂ ਕਾ ਪਾਠ ਪਢ਼ਾਨੇ ਵਾਲੇ ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼ਿਯੋਂ, ਚਮਤ੍ਕਾਰੋਂ ਔਰ ਅਮੂਰ੍ਤ ਦੁਨਿਯਾ ਕੇ ਕਿਸ੍ਸੇ ਪਰੋਸਨੇ ਵਾਲੇ ਮੀਡਿਯਾ ਆਦਿ ਕੇ ਠਗੀ ਕੇ ਧਂਧੇ ਸੇ ਸਮਾਜ ਕੋ ਬਚਾ ਸਕੇਂ?

ਇਨ ਸਵਾਲੋਂ ਕੇ ਜਵਾਬ ਸ਼ਾਯਦ ਵਿਸ਼੍ਵ ਹਿਂਦੂ ਪਰਿਸ਼ਦ ਕੇ 'ਅਂਤਰਰਾਸ਼੍ਟ੍ਰੀਯ ਮੁਖ੍ਯਮਂਤ੍ਰੀ' ਰਹੇ ਪ੍ਰਵੀਣ ਤੋਗਡ਼ਿਯਾ ਕੇ ਉਸ ਬਯਾਨ ਮੇਂ ਮਿਲ ਜਾਤੇ ਹੈਂ, ਜੋ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਕੁਛ ਸਾਲ ਪਹਲੇ ਗੋਲਵਲਕਰ ਗੁਰੁ ਕੇ ਸੌਂਵੇ ਜਨ੍ਮ ਦਿਵਸ ਕੇ ਮੌਕੇ ਪਰ ਆਯੋਜਿਤ 'ਵਿਰਾਟ ਹਿਂਦੂ ਸਮ੍ਮੇਲਨ' ਮੇਂ ਦਿਯਾ ਥਾ। ਮਹਾਰਾਸ਼੍ਟ੍ਰ ਸਰਕਾਰ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਾਏ ਗਏ ਅਂਧਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਨੂਨ ਕੇ ਮਸਲੇ ਪਰ ਉਨਕਾ ਕਹਨਾ ਥਾ ਕਿ ਹਿਂਦੁਓਂ ਕੋ ਇਸ ਕਾਨੂਨ ਕਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਏ ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਯਹ ਹਿਂਦੁਤ੍ਵ ਕੋ ਖਤ੍ਮ ਕਰਨੇ ਕੀ ਸਾਜਿਸ਼ ਹੈ। ਸਾਫ ਹੈ ਕਿ ਏਕ ਤਰਹ ਸੇ ਵੇ ਯਹ ਭੀ ਕਰ ਰਹੇ ਥੇ ਕਿ ਹਿਂਦੁਤ੍ਵ ਕੀ ਬੁਨਿਯਾਦ ਇਨ ਅਂਧਵਿਸ਼੍ਵਾਸੋਂ ਪਰ ਹੀ ਟਿਕੀ ਹੈ ਔਰ ਅਂਧਵਿਸ਼੍ਵਾਸੋਂ ਕਾ ਖਤ੍ਮ ਹੋਨਾ, ਹਿਂਦੁਤ੍ਵ ਕੇ ਖਤ੍ਮ ਹੋਨੇ ਜੈਸਾ ਹੀ ਹੋਗਾ। ਔਰ ਵਿਹਿਪ ਕਾ 'ਹਿਂਦੁਤ੍ਵ' ਕਯਾ ਹੈ, ਕ੍ਯਾ ਯਹ ਕਿਸੀ ਕੋ ਬਤਾਨਾ ਹੋਗਾ?

ਯਹ ਕੇਵਲ ਹਿਂਦੁਓਂ ਕੇ ਧਰ੍ਮ-ਧ੍ਵਜਿਯੋਂ ਕਾ ਖਯਾਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਭੀ ਧਰ੍ਮ ਔਰ ਮਤ ਕੇ 'ਉਨ੍ਨਾਯਕ' ਯਹੀ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਉਠਾਓ, ਜੋ ਧਰ੍ਮ ਕਹਤਾ ਹੈ, ਉਸਕਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰੋ। ਔਰ ਹਮਾਰੇ ਭੀਤਰ ਕਾ ਭਯ ਬਾਹਰ ਆਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਛਟਪਟਾਤੇ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲੋਂ ਕੀ ਹਤ੍ਯਾ ਕਰ ਦੇਤਾ ਹੈ। ਹਮਾਰੀ ਵਿਡਂਬਨਾ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨਸੇ ਹਮ ਸਵਾਲ ਉਠਾਨੇ ਕੀ ਉਮ੍ਮੀਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਤੇ ਹੈਂ, ਵੇ ਖੁਦ ਏਕ ਐਸਾ ਮਾਯਾਵੀ ਲੋਕ ਤੈਯਾਰ ਕਰਨੇ ਮੇਂ ਲਗੇ ਹੋਤੇ ਹੈਂ, ਜਹਾਂ ਕੋਈ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ।


ਇਸਮੇਂ ਕੋਈ ਸ਼ਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਦੇਸ਼-ਦੁਨਿਯਾ ਸੇ ਰੂਬਰੂ ਕਰਾਨੇ ਮੇਂ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲੋਂ ਨੇ ਹਰ ਮੁਮਕਿਨ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਅਸਲੀ ਮੁਸ਼੍ਕਿਲ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤਿਯੋਂ ਮੇਂ ਐਸਾ ਕੁਛ ਭੀ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ ਜੋ ਹਮੇਂ ਘਟਨਾਓਂ ਕੇ ਵਿਸ਼੍ਲੇਸ਼ਣ ਕੀ ਤਾਕਤ ਦੇਤਾ ਹੋ। ਹਮ ਦੇਸ਼-ਦੁਨਿਯਾ ਕੋ ਦੇਖੇਂ, ਮਗਰ ਉਸੀ ਨਿਗਾਹ ਸੇ, ਜਿਸਸੇ ਹਮੇਂ ਦਿਖਾਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਤੋ ਕ੍ਯਾ ਯਹ ਮੀਡਿਯਾ ਕੀ ਸੀਮਾ ਹੈ ਕਿ ਵਹ ਕੁਛ 'ਨਯਾ' ਦੇਨੇ ਕੇ ਨਾਮ ਪਰ ਹਮੇਂ ਔਰ 'ਪੁਰਾਨਾ' ਬਨਾ ਰਹਾ ਹੈ? ਕ੍ਯਾ ਮੀਡਿਯਾ ਇਸ ਬਾਤ ਸੇ ਅਨਜਾਨ ਹੈ ਕਿ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ, ਜਾਦੂ-ਟੋਨਾ, ਗ੍ਰਹ-ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰ, ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼, ਪ੍ਰਲਯ-ਚਮਤ੍ਕਾਰ ਸੇ ਜੁਡ਼ੇ ਕਿਸੀ ਭੀ ਕਾਰ੍ਯਕ੍ਰਮ ਕਾ ਏਕਮਾਤ੍ਰ ਅਸਰ ਸਾਮਾਜਿਕ ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਿ ਔਰ ਜਡ਼ਤਾ ਕੋ ਕਾਯਮ ਰਖਨਾ ਹੈ?

ਮਕਸਦ ਸਿਰ੍ਫ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਸੋਚਨੇ ਔਰ ਸਵਾਲ ਉਠਾਨੇ ਕੇ ਦੌਰ ਮੇਂ ਨ ਪਹੁਂਚੇ। ਐਸੇ ਕਾਰ੍ਯਕ੍ਰਮ ਪਰੋਸਨੇ ਵਾਲੇ ਔਰ ਐਸੀ ਗਤਿਵਿਧਿਯਾਂ ਚਲਾਨੇ ਵਾਲੇ ਧਰ੍ਮਧ੍ਵਜੀ ਯਹ ਖੂਬ ਜਾਨਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਜਿਸ ਸਮਾਜ ਨੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਯਾ, ਉਨਮੇਂ ਚਮਤ੍ਕਾਰੋਂ ਔਰ ਤਕਦੀਰ ਬਤਾਨੇ ਕੀ ਦੁਕਾਨ ਬਂਦ ਹੋ ਜਾਏਗੀ। ਇਸਲਿਏ ਦਿਮਾਗ ਪਰ ਪਡ਼ੇ ਜਾਲੇ ਬਨਾਏ ਰਖਨੇ ਔਰ ਨਏ-ਨਏ ਡਿਜਾਇਨ ਮੇਂ ਨਏ ਜਾਲੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨੇ ਕਾ ਖੇਲ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਸਾਧਨਾ ਯਾ ਸਂਸ੍ਕਾਰ ਜੈਸੇ ਚੈਨਲੋਂ ਕੀ ਤੋ ਬਾਤ ਛੋਡ਼ ਦੇਂ, ਪ੍ਰਗਤਿਸ਼ੀਲ ਕਹੇ ਜਾਨੇ ਵਾਲੇ ਸਮਾਚਾਰ ਚੈਨਲੋਂ ਕੇ ਸਾਥ-ਸਾਥ ਇਸ ਖੇਲ ਮੇਂ ਹਰ ਵਹ ਤਬਕਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਨਿਯਾ ਕੋ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਨੇ ਕਾ ਦਾਵਾ ਕਰਤਾ ਹੈ।

ਕੁਛ ਹੀ ਸਮਯ ਪਹਲੇ ਏਕ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਕੇ ਮੁਖਿਯਾ ਨੇ ਇਸ ਤਰਹ ਕੇ ਪਾਖਂਡੋਂ ਵਾਲੇ ਕਾਰ੍ਯਕ੍ਰਮ ਦਿਖਾਨੇ ਕੇ ਮਸਲੇ ਪਰ ਸਾਫ ਜਵਾਬ ਦਿਯਾ ਕਿ ਮੁਝੇ ਇਸ ਬਾਤ ਕੇ ਲਿਏ ਕਤਈ ਸ਼ਰ੍ਮਿਂਦਗੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸ਼ਾਯਦ ਵੇ ਸਹੀ ਕਹ ਰਹੇ ਥੇ। ਇਸਸੇ ਇਤਨਾ ਤੋ ਜਾਹਿਰ ਹੋਤਾ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੁਛ ਹੋ ਰਹਾ ਹੈ, ਵਹ ਅਨਾਯਾਸ ਬਿਲ੍ਕੁਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਏਕ ਸਜਗ ਔਰ ਸਚੇਤ ਸਮਾਜ ਕੇਵਲ ਯਹ ਨਹੀਂ ਦੇਖੇਗਾ ਕਿ 'ਕ੍ਯਾ' ਹੈ, ਬਲ੍ਕਿ ਵਹ ਉਸ 'ਕ੍ਯਾ' ਕੇ 'ਕ੍ਯੋਂ' ਕੀ ਭੀ ਮਾਂਗ ਯਾ ਖੋਜ ਕਰੇਗਾ। ਲੇਕਿਨ ਸਿਰ੍ਫ 'ਕ੍ਯਾ' ਪਰੋਸ ਕਰ 'ਕ੍ਯੋਂ' ਕਾ ਸਵਾਲ ਸਿਰੇ ਸੇ ਗਾਯਬ ਕਰ ਦੇਨੇ ਕੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਲਗਾਤਾਰ ਔਰ ਸਾਯਾਸ ਤਰੀਕੇ ਸੇ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ।