ਬਾਲ-ਸਂਸਾਰ
BAL SANSAR
ਬਚ੍ਚੋਂ ਕੇ ਨਿਰ੍ਮਲ ਮਨ ਕੀ ਗਹਰਾਇਯੋਂ ਤਕ ਉਤਰਨੇ ਕੀ ਚਾਹ
ਸ਼ਨਿਵਾਰ, 31 ਦਿਸਮ੍ਬਰ 2011
ਬੁਧਵਾਰ, 14 ਸਿਤਮ੍ਬਰ 2011
ਜਾਦੂ ਕਾ ਕਾਲੀਨ
ਨੀਹਾਰਿਕਾ ਅਗ੍ਰਵਾਲ
ਰਵਿਵਾਰ ਕਾ ਦਿਨ ਥਾ। ਰੋਹਿਤ ਸੁਬਹ ਉਠ ਕਰ ਅਪਨੇ ਬਗੀਚੇ ਮੇਂ ਗਯਾ। ਵਹਾਂ ਲੌਨ ਮੇਂ ਉਸੇ ਏਕ ਸੁਂਦਰ ਕਾਲੀਨ ਦਿਖਾ। ਉਸੇ ਲਗਾ, ਯਹ ਜਾਦੂ ਕਾ ਕਾਲੀਨ ਹੈ। ਉਡ਼ਨੇ ਵਾਲਾ ਕਾਲੀਨ। ਆਕਾਸ਼ ਕੀ ਪਰਿਯੋਂ ਸੇ ਨੀਚੇ ਗਿਰ ਗਯਾ ਹੋਗਾ। ਉਸਨੇ ਅਪਨੀ ਬਹਨ ਸੋਨਾਲੀ ਕੋ ਬੁਲਾ ਕਰ ਕਾਲੀਨ ਦਿਖਾਯਾ। ਜਾਦੂ ਕਾ ਸੁਂਦਰ ਕਾਲੀਨ ਦੇਖ ਕਰ ਸੋਨਾਲੀ ਭੀ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੁਈ। ਵਹ ਬੋਲੀ, “ਭੈਯਾ! ਇਸ ਪਰ ਬੈਠਕਰ ਹਮ ਆਕਾਸ਼ ਕੀ ਸੈਰ ਕਰੇਂ। ਬਹੁਤ ਮਜਾ ਆਏਗਾ।”
ਰੋਹਿਤ ਕੀ ਭੀ ਆਕਾਸ਼ ਮੇਂ ਉਡ਼ਨੇ ਕੀ ਬਹੁਤ ਇਚ੍ਛਾ ਥੀ। ਦੋਨੋਂ ਭਾਈ-ਬਹਨ ਕਾਲੀਨ ਪਰ ਬੈਠ ਗਏ। ਏਕ ਚਿਡ਼ਿਯਾ ਤੋ ਪਹਲੇ ਸੇ ਹੀ ਕਾਲੀਨ ਪਰ ਬੈਠੀ ਥੀ। ਸੋਨਾਲੀ ਨੇ ਐਸੇ ਕਾਲੀਨ ਕੀ ਏਕ ਕਹਾਨੀ ਸੁਨ ਰਖੀ ਥੀ। ਵਹ ਬੋਲੀ, “ਚਲ ਕਾਲੀਨ, ਛੋਡ਼ ਜ਼ਮੀਨ!”
ਉਸਕੇ ਇਤਨਾ ਕਹਤੇ ਹੀ ਕਾਲੀਨ ਊਪਰ ਉਠਨੇ ਲਗਾ। ਕਾਲੀਨ ਕੋ ਊਪਰ ਉਠਤਾ ਦੇਖ ਉਨਕਾ ਕੁਤ੍ਤਾ ਮੋਤੀ ਭੀ ਛਲਾਂਗ ਲਗਾ ਕਰ ਉਸ ਪਰ ਚਢ਼ ਗਯਾ। ਵਰਕ੍ਸ਼ ਕੀ ਡਾਲ ਪਰ ਬੈਠੇ ਰੋਮੀ ਬਂਦਰ ਨੇ ਕਾਲੀਨ ਕੋ ਆਕਾਸ਼ ਕੀ ਓਰ ਜਾਤੇ ਦੇਖਾ। ਉਸਕੀ ਇਚ੍ਛਾ ਭੀ ਆਕਾਸ਼ ਮੇਂ ਜਾਨੇ ਕੀ ਹੁਈ। ਵਹ ਭੀ ਤੁਰਂਤ ਕਾਲੀਨ ਪਰ ਚਢ਼ਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਕੂਦਾ। ਪਰਂਤੁ ਤਬ ਤਕ ਦੇਰ ਹੋ ਚੁਕੀ ਥੀ। ਵਹ ਮੁਸ਼੍ਕਿਲ ਸੇ ਕਾਲੀਨ ਕਾ ਛੋਰ ਪਕਡ਼ ਕਰ ਉਸਕੇ ਸਾਥ ਲਟਕ ਸਕਾ।
ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਕਾਲੀਨ ਊਪਰ ਕੋ ਉਡ਼ਤਾ ਗਯਾ। ਪਰ੍ਵਤ, ਪਕ੍ਸ਼ੀ ਸਬ ਨੀਚੇ ਛੂਟ ਗਏ। ਕਾਲੀਨ ਬਾਦਲੋਂ ਸੇ ਭੀ ਊਪਰ ਚਲਾ ਗਯਾ। ਰੋਹਿਤ ਨੇ ਝੁਕ ਕਰ ਨੀਚੇ ਕੀ ਓਰ ਦੇਖਾ। ਉਸੇ ਪਹਾਡ਼ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਲਗੇ। ਖੇਤ ਯੂਂ ਲਗੇ ਮਾਨੋ ਕਿਸੀ ਨੇ ਧਰਤੀ ਕੋ ਹਰੇ ਰਂਗ ਮੇਂ ਰਂਗ ਦਿਯਾ ਹੋ। ਸਭੀ ਕੋ ਠਂਡੀ-ਠਂਡੀ ਹਵਾ ਮੇਂ ਇਤਨਾ ਊਂਚਾ ਉਡ਼ਨਾ ਬਹੁਤ ਅਚ੍ਛਾ ਲਗ ਰਹਾ ਥਾ।
ਥੋਡ਼ੀ ਦੇਰ ਮੇਂ ਸੂਰਜ ਨਿਕਲ ਆਯਾ। ਗਰਮੀ ਬਢ਼ਨੇ ਲਗੀ ਤੋ ਸਭੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਸਭੀ ਨੇ ਨੀਚੇ ਉਤਰਨਾ ਚਾਹਾ। ਤਬ ਸੋਨਾਲੀ ਬੋਲੀ, “ਚਲ ਮੇਰੇ ਕਾਲੀਨ, ਜਲ੍ਦੀ ਛੂ ਲੇ ਜ਼ਮੀਨ!”
ਕੁਛ ਹੀ ਕ੍ਸ਼ਣੋਂ ਮੇਂ ਕਾਲੀਨ ਜ਼ਮੀਨ ਪਰ ਉਤਰ ਆਯਾ। ਸਭੀ ਆਕਾਸ਼ ਕੀ ਸੈਰ ਕਰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਥੇ।
-0-
ਬਰਹਸ੍ਪਤਿਵਾਰ, 1 ਸਿਤਮ੍ਬਰ 2011
ਮੇਹਨਤ ਕਾ ਮਂਤ੍ਰ
ਸ਼੍ਯਾਮ ਸੁਨ੍ਦਰ ਅਗ੍ਰਵਾਲ
ਸ੍ਕੂਲ ਮੇਂ ਏਕ ਜਾਦੂਗਰ ਆਯਾ। ਉਸਨੇ ਕਹਾ ਕਿ ਵਹ ਏਕ ਮਂਤ੍ਰ ਜਾਨਤਾ ਹੈ। ਮਂਤ੍ਰ ਸੇ ਵਹ ਕੁਛ ਭੀ ਕਰ ਸਕਤਾ ਹੈ। ਮਂਤ੍ਰ ਪਢ਼ਕਰ ਉਸਨੇ ਖਾਲੀ ਹੈਟ ਸੇ ਸਫੇਦ ਖਰਗੋਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ। ਏਕ ਰੁਪਯੇ ਕੇ ਨੋਟ ਕੋ ਦਸ ਰੁਪਯੇ ਕਾ ਬਨਾ ਦਿਯਾ। ਪਾਨੀ ਕਾ ਦੂਧ ਬਨਾ ਦਿਯਾ।
ਜਾਦੂਗਰ ਤਮਾਸ਼ਾ ਦਿਖਾ ਚੁਕਾ ਤੋ ਏਕ ਬਚ੍ਚਾ ਉਸਕੇ ਪਾਸ ਗਯਾ। ਬੋਲਾ, “ਜਾਦੂਗਰ ਅਂਕਲ, ਮੁਝੇ ਅਪਨਾ ਮਂਤ੍ਰ ਸਿਖਾ ਦੋ।”
“ਤੁਮ ਕ੍ਯਾ ਕਰੋਗੇ ਮਂਤ੍ਰ ਸੀਖਕਰ?” ਜਾਦੂਗਰ ਨੇ ਪੂਛਾ।
“ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾ ਮੇਂ ਮੇਰੇ ਨਂਬਰ ਕਮ ਆਤੇ ਹੈਂ। ਮਂਤ੍ਰ ਸੇ ਅਪਨੇ ਨਂਬਰ ਬਢ਼ਾ ਲੂਂਗਾ।”
ਉਸਕੇ ਪੀਛੇ ਖਡ਼ਾ ਦੂਸਰਾ ਲਡ਼ਕਾ ਬੋਲਾ, “ਅਂਕਲ, ਮੈਂਨੇ ਤੋ ਭਗਵਾਨ ਕੋ ਸਵਾ ਰੁਪਯੇ ਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਚਢ਼ਾਨੇ ਕੋ ਭੀ ਬੋਲਾ ਥਾ। ਫਿਰ ਭੀ ਫੇਲ ਹੋ ਗਯਾ। ਮੁਝੇ ਭੀ ਮਂਤ੍ਰ ਸਿਖਾ ਦੋ।”
ਜਾਦੂਗਰ ਨੇ ਕਹਾ, “ਬਚ੍ਚੋ, ਯੇ ਤੋ ਮੇਹਨਤ ਕਾ ਮਂਤ੍ਰ ਹੈ। ਮੈਂਨੇ ਬਹੁਤ ਮੇਹਨਤ ਕਰ ਅਪਨੇ ਗੁਰੂ ਸੇ ਯੇ ਸਬ ਖੇਲ ਸੀਖੇ ਹੈਂ। ਮੇਹਨਤ ਔਰ ਅਭ੍ਯਾਸ ਸੇ ਇਨ੍ਹੇਂ ਸਫਾਈ ਸੇ ਕਰਨਾ ਸੀਖ ਗਯਾ। ਜਾਦੂ-ਵਾਦੂ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਏਕ ਕੇ ਦਸ ਕਰ ਸਕਤਾ ਤੋ ਘਰ ਬੈਠਕਰ ਹੀ ਰੁਪਯੇ ਬਨਾ ਲੇਤਾ। ਤਮਾਸ਼ਾ ਦਿਖਾਨੇ ਕਾ ਬਚ੍ਚੋਂ ਸੇ ਏਕ-ਏਕ ਰੁਪਯਾ ਕ੍ਯੋਂ ਲੇਤਾ?”
ਬਚ੍ਚੇ ਹੈਰਾਨ ਥੇ। ਜਾਦੂਗਰ ਬੋਲਾ, “ਬਚ੍ਚੋ, ਮਨ ਲਗਾਕਰ ਮੇਹਨਤ ਕਰੋ। ਮੇਹਨਤ ਕੇ ਮਂਤ੍ਰ ਸੇ ਤੁਮ੍ਹੇਂ ਸਫਲਤਾ ਜਰੂਰ ਮਿਲੇਗੀ।”
ਬਚ੍ਚੋਂ ਨੇ ਜਾਦੂਗਰ ਕੀ ਬਾਤ ਮਾਨ ਖੂਬ ਮੇਹਨਤ ਕੀ। ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾ ਮੇਂ ਦੋਨੋਂ ਕੋ ਬਹੁਤ ਅਚ੍ਛੇ ਅਂਕ ਮਿਲੇ।
******
ਰਵਿਵਾਰ, 1 ਮਈ 2011
ਬਰਹਸ੍ਪਤਿਵਾਰ, 21 ਅਪ੍ਰੈਲ 2011
ਅਜਬ-ਗਜਬ-6
ਵਿਲਕ੍ਸ਼ਣ ਪ੍ਰਤਿਭਾ– ਬਿਹਾਰ ਕੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪਟਨਾ ਕਾ ਰਹਨੇ ਵਾਲਾ ਅਵਤਾਰ ਤੁਲਸੀ ਵਿਲਕ੍ਸ਼ਣ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਕਾ ਧਨੀ ਹੈ। ਅਵਤਾਰ ਨੇ ਮਾਤ੍ਰ 9 ਵਰ੍ਸ਼ ਕੀ ਉਮ੍ਰ ਮੇਂ ਹਾਈ ਸ੍ਕੂਲ ਕੀ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾ ਪਾਸ ਕਰ ਲੀ। ਦਸ ਵਰ੍ਸ਼ ਕੀ ਉਮ੍ਰ ਮੇਂ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗ੍ਰੀ ਔਰ ਬਾਰਹ ਵਰ੍ਸ਼ ਕੀ ਉਮ੍ਰ ਮੇਂ ਪੋਸ੍ਟਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਡਿਗ੍ਰੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰ ਅਵਤਾਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਨਾਮ ਕਮਾਯਾ। ਮਾਤ੍ਰ 21 ਵਰ੍ਸ਼ ਕੀ ਉਮ੍ਰ ਮੇਂ ਉਸਨੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਮੇਂ ਪੀ.ਏਚ.ਡੀ ਕੀ ਡਿਗ੍ਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਲੀ। ਉਸਕਾ ਨਾਮ ਸਬਸੇ ਕਮ ਉਮ੍ਰ ਕੇ ਪੋਸ੍ਟਗ੍ਰਜੁਏਟ ਕੇ ਤੌਰ ਪਰ ‘ਗਿਨੀਜ ਬੁਕ ਔਫ ਵਰ੍ਲ੍ਡ ਰਿਕਾਰ੍ਡਸ’ ਮੇਂ ਦਰ੍ਜ ਹੈ। ******
• ਗਣਿਤਜ੍ਞ ਮੁਰ੍ਗੀ– ਬਚ੍ਚੋ, ਹਮ ਕਭੀ ਸੋਚ ਭੀ ਨਹੀਂ ਸਕਤੇ ਕਿ ਮੁਰ੍ਗੀ ਜੈਸਾ ਕੋਈ ਜਾਨਵਰ ਅਂਕ-ਗਣਿਤ ਕਾ ਥੋਡ਼ਾ ਸਾ ਭੀ ਜ੍ਞਾਨ ਰਖ ਸਕਤਾ ਹੈ। ਮਗਰ ਚੀਨ ਕੇ ਸ਼ੇਨਯਾਂਗ ਪ੍ਰਾਂਤ ਮੇਂ ਏਕ ਮੁਰ੍ਗੀ ਹੈ ਜੋ ਸਰਲ ਅਂਕ-ਗਣਿਤ ਜਾਨਤੀ ਹੈ। ਮੁਰ੍ਗੀ ਕੇ ਮਾਲਿਕ ਕਾ ਕਹਨਾ ਹੈ ਕਿ ਜਬ ਵਹ ਬੋਰ੍ਡ ਪਰ ਅਂਕੋਂ ਕੀ ਓਰ ਸਂਕੇਤ ਕਰਕੇ ਮੁਰ੍ਗੀ ਸੇ ਸਵਾਲ ਪੂਛਤਾ ਹੈ ਤੋ ਵਹ ਅਪਨੀ ਚੋਂਚ ਸੇ ਸਹੀ ਸ੍ਥਾਨ ਪਰ ‘ਠਕ’ ਕਰਕੇ ਸਰਲ ਗਣਨਾਓਂ ਕੇ ਸਹੀ ਉਤ੍ਤਰ ਦੇ ਦੇਤੀ ਹੈ। *****
• ਨਾਕ ਕਾ ਉਪਯੋਗ– ਹਮ ਅਪਨੇ ਨਾਕ ਕਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਸਾਂਸ ਲੇਨੇ ਕੇ ਅਤਿਰਿਕ੍ਤ ਸੂਂਘਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਹੀ ਕਰਤੇ ਹੈਂ। ਲੇਕਿਨ ਚੀਨ ਕੇ ਅਨਹੁਈ ਰਾਜ੍ਯ ਕਾ ਏਕ ਚੀਨੀ ਕਲਾਕਾਰ ਨਾਕ ਕਾ ਉਪਯੋਗ ਪੇਯ ਪਦਾਰ੍ਥੋਂ ਕੋ ਪੀਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਭੀ ਕਰ ਲੇਤਾ ਹੈ।
*****
ਬਰਹਸ੍ਪਤਿਵਾਰ, 7 ਅਪ੍ਰੈਲ 2011
ਛਤਰੀ ਕੀ ਯਾਤ੍ਰਾ-2
ਦੇਵਦਾਰ ਸੇ ਬਾਤ ਕਰ ਛਤਰਿਯਾਂ ਆਗੇ ਕੀ ਓਰ ਉਡ਼ਨੇ ਲਗੀਂ। ਅਚਾਨਕ ਉਨ੍ਹੇਂ ਤਡ਼ਾਕ-ਤਡ਼ਾਕ ਕੀ ਆਵਾਜ ਸੁਨਾਈ ਦੀ। ਬਾਤ ਯਹ ਥੀ ਕਿ ਸੋਯਾਬੀਨ ਕੀ ਫਲੀ ਚਟਕੀ ਥੀ। ਸੋਯਾਬੀਨ ਕਾ ਬਚ੍ਚਾ ਫਲੀ ਸੇ ਬਾਹਰ ਕੂਦਾ।
ਬਾਹਰ ਕੂਦਤੇ ਹੀ ਬਚ੍ਚਾ ਜਮੀਨ ਪਰ ਗਿਰ ਪਡ਼ਾ ਔਰ ਸੋ ਗਯਾ। ਜਬ ਵਹ ਜਾਗਾ ਤੋ ਉਸਮੇਂ ਸੇ ਅਂਕੁਰ ਨਿਕਲਾ।
ਛਤਰਿਯਾਂ ਆਗੇ ਕੀ ਓਰ ਉਡ਼ਤੀ ਰਹੀਂ। ਏਕ ਛਤਰੀ ਤੋ ਬਹੁਤ ਆਗੇ ਨਿਕਲ ਗਈ। ਜਬ ਵਹ ਤਾਲਾਬ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਸੇ ਗੁਜਰੀ ਤੋ ਦੇਖਾ– ਕਮਲ ਪਰ ਏਕ ਫਵ੍ਵਾਰੇ ਜੈਸਾ ਫਲ ਲਗਾ ਹੁਆ ਹੈ ਔਰ ਉਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੀਜ ਭੀ ਹੈਂ।
ਦੇਰ ਤਕ ਸਫਰ ਕਰਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਛਤਰੀ ਥਕ ਗਈ। ਵਹ ਏਕ ਮੈਦਾਨ ਮੇਂ ਉਤਰੀ ਔਰ ਆਰਾਮ ਕਰਨੇ ਲਗੀ।
ਹਵਾ ਚਲਤੀ ਰਹੀ ਔਰ ਉਸਨੇ ‘ਛਤਰੀ’ ਕੋ ਮਿਟ੍ਟੀ ਕੀ ਚਾਦਰ ਓਢ਼ਾ ਦੀ। ਸੂਰਜ ਉਸੇ ਧੂਪ ਸੇ ਸੇਂਕ ਦੇਤਾ ਰਹਾ। ਬਾਦਲ ਉਸੇ ਪਾਨੀ ਪਿਲਾਤਾ ਰਹਾ। ਕੁਛ ਦਿਨੋਂ ਬਾਦ ਛਤਰੀ ਜਾਗੀ ਔਰ ਉਸਨੇ ਅਪਨਾ ਸਿਰ ਮਿਟ੍ਟੀ ਸੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਾਲਾ। ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਉਸਮੇਂ ਸੇ ਪਤ੍ਤਿਯਾਂ ਨਿਕਲ ਆਈਂ ਔਰ ਵਹ ਕਕਰੌਂਧੇ ਕਾ ਪੌਧਾ ਬਨ ਗਈ।
ਕਕਰੌਂਧੇ ਕੇ ਪੌਧੇ ਨੇ ਅਪਨੀ ਆਂਖ ਖੋਲੀ ਤੋ ਦੇਖਾ ਕਿ ਉਸਕੇ ਪਾਸ ਏਕ ਗੋਖਰੂ ਕਾ ਪੌਧਾ ਉਗਾ ਹੁਆ ਹੈ। ਕਕਰੌਂਧੇ ਨੇ ਪੂਛਾ, “ਗੋਖਰੂ ਭਾਈ, ਆਪ ਯਹਾਂ ਕਿਸ ਤਰਹ ਆਏ?”
ਗੋਖਰੂ ਨੇ ਮੁਸ੍ਕਰਾਤੇ ਹੁਏ ਕਹਾ, “ ਜਬ ਤੁਮ ਉਡ਼ੀਂ ਤੋ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਯਾ। ਉਸੀ ਸਮਯ ਏਕ ਹਿਰਨ ਦੌਡ਼ਤਾ ਹੁਆ ਵਹਾਂ ਸੇ ਗੁਜਰਾ। ਮੈਂ ਉਸਕੇ ਸ਼ਰੀਰ ਸੇ ਚਿਪਕ ਗਯਾ ਔਰ ਉਸਕੇ ਸਾਥ-ਸਾਥ ਯਾਤ੍ਰਾ ਕਰਨੇ ਲਗਾ। ਯਹਾਂ ਆਕਰ ਉਸਨੇ ਅਪਨੇ ਸ਼ਰੀਰ ਕੋ ਖੁਜਲਾਯਾ ਔਰ ਮੁਝੇ ਗਿਰਾ ਦਿਯਾ।”
ਕਕਰੌਂਧੇ ਕੇ ਪੌਧੇ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਸੇ ਹਂਸਤੇ ਹੁਏ ਕਹਾ, “ਵਾਹ! ਵਾਹ! ਕਿਤਨੀ ਦਿਲਚਸ੍ਪ ਬਾਤ ਹੈ ਕਿ ਆਪ ਹਿਰਨ ਪਰ ਸਵਾਰ ਹੋਕਰ ਯਾਤ੍ਰਾ ਕਰਤੇ ਹੋ।”
ਵੇ ਅਚ੍ਛੇ ਦੋਸ੍ਤ ਹੈਂ। ਅਬ ਵੇ ਏਕ ਹੀ ਜਗਹ ਰਹਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੈਂ।
ਸਦਸ੍ਯਤਾ ਲੇਂ
ਸਂਦੇਸ਼ (Atom)











