ਹਰ ਕੀ ਪੌਡ਼ੀ ਅਪਨੀ ਜਿਮ੍ਮੇਦਾਰੀ ਭੀ ਸਮਝੇਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਲੁ
>> Friday, January 1, 2010
ਨਯਾ ਸਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਨੇ ਸੇ ਕੁਛ ਪਹਲੇ ਹੀ ਮੈਂਨੇ ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ ਹਰ ਕੀ ਪੌਡ਼ੀ, ਔਰ ਵਹੀਂ ਊਂਚੇ ਪਹਾਡ਼ ਪਰ ਅਵਸ੍ਥਿਤ ਮਾਂ ਮਨਸਾ ਦੇਵੀ ਕੇ ਮਂਦਿਰ ਕੀ ਯਾਤ੍ਰਾ ਕੀ ਥੀ। ਯਾਤ੍ਰਾ ਤੋ ਇਸਕੇ ਬਾਦ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਕੀ ਭੀ ਕੀ ਥੀ ਮਗਰ ਫੋਟੋ ਸਿਰ੍ਫ ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ ਕੀ ਹੀ ਖੀਂਚ ਪਾਯਾ। ਨਏ ਸਾਲ ਮੇਂ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਓਂ ਕੇ ਸਾਥ ਨਯਾ ਯਹੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ ਕੀ ਕੁਛ ਫੋਟੋ ਭੀ ਦੇਖ ਲੇਂ। ਅਪਨੀ ਜਿਮ੍ਮੇਦਾਰੀ ਭੀ ਸਮਝੇਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਲੁ
ਹਮ ਜਬ ਪਹੁਂਚੇ ਥੇ ਤੋ ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ ਮੇਂ ਕੁਂਭ ਕੀ ਤੈਯਾਰਿਯਾਂ ਚਰਮ ਪਰ ਥੀਂ। ਸ਼ਾਯਦ ਇਸੀ ਲਿਏ ਹਮ ਅਪਨੇ ਮਨ ਮੇਂ ਜਿਸ ਸੁਂਦਰ ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ ਵ ਹਰ ਕੀ ਪੌਡ਼ੀ ਕੀ ਛਵਿ ਲੇਕਰ ਗਏ ਥੇ ਉਸਸੇ ਕਮ ਹੀ ਦੇਖਨੇ ਕੋ ਮਿਲਾ। ਸ਼ਾਯਦ ਤੈਯਾਰਿਯੋਂ ਕੇ ਭੀ ਕਾਰਣ ਐਸਾ ਹਮੇਂ ਦਿਖਾ ਹੋਗਾ। ਮਸਲਨ ਹਰ ਕੀ ਪੌਡ਼ੀ ਪਰ ਕਈ ਜਗਹ ਤੋਡ਼ਫੋਡ਼ ਕਰ ਦੀ ਗਈ ਥੀ। ਤੇਜਧਾਰ ਸੇ ਬਹਤਾ ਗਂਗਾਜਲ ਨਿਰ੍ਮਲ ਨਹੀਂ ਬਲ੍ਕਿ ਗਂਦਾ ਦਿਖਾ। ਪਾਨੀ ਮੇਂ ਨਜਦੀਕ ਸੇ ਝਾਂਕਕਰ ਦੇਖਾ ਤੋ ਤਮਾਮ ਫੂਲ, ਪਤ੍ਤਿਯੋਂ ਸਮੇਤ ਲੋਗੋਂ ਕੇ ਕਪਡ਼ੇ ਵਗੈਰਹ ਪਾਨੀ ਮੇਂ ਬਹਤੇ ਦਿਖੇ। ਅਗਰ ਆਪ ਏਕ ਅਂਜਲਿ ਜਲ ਉਠਾ ਲੇਂ ਤੋ ਉਸਮੇਂ ਤਮਾਮ ਫੂਲ ਪਤ੍ਤਿਯੋਂ ਕੇ ਟੁਕਡ਼ੇ ਮਿਲ ਜਾਏਂਗੇ। ਬਾਹਰ ਕੀ ਤਰਫ ਸੇ ਹਰ ਕੀ ਪੌਡ਼ੀ ਤਕ ਪਹੁਂਚਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਬਨੇ ਖੂਬਸੂਰਤ ਪੁਲੋਂ ਸੇ ਟਕਰਾਤੇ ਹੁਏ ਗਂਗਾਜਲ ਮੇਂ ਪੁਲ ਕੇ ਨੀਚੇ ਤਮਾਮ ਕਪਡ਼ੋਂ ਕੇ ਟੁਕਡ਼ੋਂ ਕੋ ਫਂਸੇ ਦੇਖਾ। ਜਿਸ ਗਂਗਾਜਲ ਕੋ ਸਿਰ ਮਾਥੇ ਪਰ ਲੇਕਰ ਪੁਣ੍ਯ ਕੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਨੇ ਵਾਲੋਂ ਕੋ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਯਹ ਕ੍ਯੋਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਮੇਂ ਨਹੀਂ ਆਤਾ ਕੀ ਅਪਨੇ ਵਸ੍ਤ੍ਰ ਵਗੈਰਹ ਗਂਗਾ ਮੇਂ ਬਹਾਕਰ ਆਖਿਰ ਗਂਗਾ ਕੋ ਗਂਦਾ ਕਰਨੇ ਕਾ ਪਾਪ ਕ੍ਯੋਂ ਬਟੋਰਤੇ ਹੈਂ। ਹਰ ਕੀ ਪੌਡ਼ੀ ਜੋ ਕਿ ਮਹਾਨ ਧਾਰ੍ਮਿਕ ਸ੍ਥਲ ਕੇ ਸਾਥ ਪਰ੍ਯਟਕੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਏਕ ਅਚ੍ਛੀ ਜਗਹ ਹੈ ਮਗਰ ਵਹਾਂ ਯਤ੍ਰ-ਤਤ੍ਰ ਖਾਕਰ ਫੇਂਕੇ ਗਏ ਦੋਨੇ ਵਗਾਰਹ ਗਂਦਗੀ ਮੇਂ ਇਜਾਫਾ ਕਰਤੇ ਕਹਤੇ ਹੈਂ। ਯੇ ਵੇ ਦੋਨੇ ਵਗੈਰਹ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਜਿਸਮੇਂ ਲੋਗੋਂ ਗਰੀਬੋਂ ਕੋ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਤੇ ਹੈਂ। ਔਰ ਵੇ ਲੋਗ ਇਸੇ ਵਹੀਂ ਖਾਕਰ ਫੇਂਕ ਦੇਤੇ ਹੈਂ। ਯਹ ਗਂਦਗੀ ਦੇਖਕਰ ਤੋ ਯਹੀ ਲਗਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਕੀ ਪੌਡ਼ੀ ਪਰ ਸਿਰ੍ਫ ਨਹਾਨੇ ਕੇ ਅਲਾਵਾ ਬਾਕੀ ਕਰ੍ਮ ਪਰ ਪਾਬਂਦੀ ਲਗਾ ਦੇਨੀ ਚਾਹਿਏ। ਭਿਖਾਰਿਯੋਂ ਵ ਅਨਾਵਸ਼੍ਯਕ ਦੁਕਾਨੇਂ ਲਗਾਕਰ ਭੀਡ਼ ਕਰਨੇ ਵਾਲੋਂ ਕੋ ਵਹਾਂ ਦੂਰ ਐਸੀ ਜਗਹ ਪਰ ਬੈਠਨੇ ਕੀ ਈਜਾਜਤ ਦੀ ਜਾਨੀ ਚਾਹਿਏ ਜਹਾਂ ਸੇ ਸ੍ਨਾਨ ਵਗੈਰਹ ਕੇ ਬਾਦ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਲੁ ਗੁਦਰੇਂ ਔਰ ਦਾਨਪੁਣ੍ਯ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਬਾਹਰ ਚਲੇ ਜਾਏਂ। ਅਰ੍ਥਾਤ ਦਾਨ ਕਰ੍ਮ ਵਹਾਂ ਸੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਕਰ ਕਰਨੇ ਕੀ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਕੀ ਜਾਨੀ ਚਾਹਿਏ। ਅਗਰ ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਥਲੋਂ ਕੋ ਬਚਾਨਾ ਹੈ ਤੋ ਗਂਦਗੀ ਰੋਕਨੇ ਵ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੇ ਇਂਤਜਾਮ ਸਰਕਾਰ ਕੋ ਫੌਰਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹਿਏ। ਧਰ੍ਮ ਸ੍ਥਲ ਸਾਫ ਸੁਥਰੇ,ਪਂਡੋਂ ਕੀ ਅਰਾਜਕਤਾ ਵ ਭਿਖਾਰਿਯੋਂ ਕੇ ਤਾਂਡਵ ਸੇ ਮੁਕ੍ਤ ਹੋਂ ਤੋ ਮਨ ਮੇਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਔਰ ਜਗਤੀ ਹੈ। ਅਨ੍ਯਥਾ ਮੇਰੀ ਤਰਹ ਮਨ ਮੇਂ ਏਕ ਪੀਡ਼ਾ ਲੇਕਰ ਲੌਟਤਾ ਹੈ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਲੁ ਔਰ ਪਰ੍ਯਟਕ।
ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ -ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾਏਂ
ਕੁਂਭ ਕੇ ਮੇਲੇ ਮੇਂ ਭਿਖਾਰੀ ਬਨੇਂਗੇ ਮੁਸੀਬਤ
ਮਹਾਕੁਂਭ ਕੀ ਤੈਯਾਰਿਯੋਂ ਮੇਂ ਲਗੇ ਮੇਲਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਕੇ ਲਿਏ ਭਿਖਾਰੀ ਮੁਸੀਬਤ ਬਨੇ ਹੁਏ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਜਹਾਂ ਮਹਾਕੁਂਭ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਕੋ ਭਿਖਾਰੀ ਮੁਕ੍ਤ ਕਰਨੇ ਯੋਜਨਾ ਬਨਾ ਰਹਾ ਹੈ ਵਹੀ ਸੇਕ੍ਟਰ ਵ ਜੋਨ ਮੇਂ ਬਂਟਨੇ ਵਾਲੇ ਇਸ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਕੀ ਤਰ੍ਜ ਪਰ ਭਿਖਾਰੀ ਭੀ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤ ਹੋਨੇ ਕੀ ਤੈਯਾਰੀ ਮੇਂ ਹੈਂ। ਇਨਮੇਂ ਬਾਗ੍ਲਾਦੇਸ਼ ਭਿਖਾਰੀ ਭੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਕੇ ਲਿਏ ਚਿਂਤਾ ਕਾ ਸਬਬ ਬਨੇ ਹੁਏ ਹੈ। ਇਨ ਭਿਖਾਰਿਯੋਂ ਮੇਂ ਕਿਸੀ ਕੇ ਹਿਸ੍ਸੇ ਮੇਂ ਹਰਕੀ ਪੈ਼ਡੀ ਹੈ, ਤੋ ਕੋਈ ਪਂਤਦ੍ਵੀਪ, ਮਂਸਾ ਦੇਵੀ, ਚਂਡੀ ਦੇਵੀ ਮਂਦਿਰੋਂ ਕੇ ਬਾਹਰ ਕਟੋਰੇ ਪਕਡੇ ਹੁਏ ਹੈ। ਮੇਲਾ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਕੇ ਲਿਏ ਭਿਖਾਰਿਯੋਂ ਕੀ ਭੀ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾਓਂ ਮੇ ਬਡੇ ਬਦਲਾਵ ਹੋਨੇ ਤਯ ਹੈ। ਦਿਲ੍ਲੀ, ਯੂਪੀ, ਬਿਹਾਰ, ਪ.ਬਂਗਾਲ ਵ ਉਡੀਸਾ ਸੇ ਇਨ ਦਿਨੋਂ ਪਹੁਂਚੇ ਭਿਖਾਰੀ ਇਸਕੇ ਲਿਏ ਬਾਕਯਦਾ ਕਾਰ੍ਯਯੋਜਨਾ ਤੈਯਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੈਂ। ਮਹਾਕੁਂਭ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਨੇ ਸੇ ਕੁਛ ਦਿਨ ਪਹਲੇ ਇਨਕੇ ਕੁਨਬੇ ਵ ਸਂਗੀ ਸਾਥੀ ਭੀ ਯਹਾਂ ਪਹੁਂਚੇਂਗੇ। ਵੇ ਅਪਨੇ-ਅਪਨੇ ਇਲਾਕੋਂ ਮੇਂ ਬਂਟ ਜਾਏਂਗੇ। ਭਿਖਾਰਿਯੋਂ ਕੇ ਇਨ ਜਤ੍ਥੋਂ ਮੇਂ ਪਾਂਚ ਵਰ੍ਸ਼ ਕੇ ਬਚ੍ਚੋਂ ਸੇ ਲੇਕਰ 70 ਸਾਲ ਕੇ ਬੂਢ਼ੇ ਤਕ ਸ਼ਾਮਿਲ ਰਹਤੇ ਹੈ। ਯੇ ਸਭੀ ਅਪਨੀ ਉਮ੍ਰ ਵ ਸ਼ਾਰੀਰਿਕ ਬਨਾਵਟ ਆਦਿ ਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਭੀਖ ਮਾਂਗਨੇ ਕੇ ਤਰੀਕੇ ਅਪਨਾਤੇ ਹੈ। ਪਿਛਲੀ ਬਾਰ ਅਰ੍ਦ੍ਧਕੁਂਭ ਮੇਂ ਭੀ ਭਿਖਾਰਿਯੋਂ ਕੋ ਮੇਲਾ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਸੇ ਹਟਾਨੇ ਕੀ ਯੋਜਨਾ ਧਰੀ ਕੀ ਧਰੀ ਰਹ ਗਈ ਥੀ। ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਲੁਓਂ ਕੋ ਡਰਾ ਧਮਕਾਕਰ ਦਾਨ ਪੁਣ੍ਯ ਕਰਨੇ ਕੋ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨਾ ਭੀ ਭੀਖ ਮਾਂਗਨੇ ਕਾ ਏਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਜਾਨਕਾਰੀ ਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਏਕ ਜਨਵਰੀ, 2010 ਸੇ ਭਿਖਾਰਿਯੋਂ ਕੋ ਮੇਲਾ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਸੇ ਹਟਾਕਰ ਰੋਸ਼ਨਾਬਾਦ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਕਗਰਹ ਮੇਂ ਰਖਾ ਜਾਏਗਾ
ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਸ਼ਹਰ ਸੇ ਬਾਹਰ
ਕੁਂਭ ਮੇਲੇ ਮੇਂ ਪਾਂਚ ਕਰੋਡ਼ ਲੋਗੋਂ ਕੇ ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ ਪਹੁਂਚਨੇ ਕੇ ਦਾਵੋਂ ਕੇ ਬੀਚ ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਮੇਲੇ ਕੋ ਪੂਰੀ ਤਰਹ ਸ਼ਹਰ ਸੇ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿਯਾ ਹੈ। ਕੁਂਭ ਮੇਲੇ ਮੇਂ ਲਗਨੇ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੀਯੋਂ ਕਾ ਆਨਂਦ ਉਠਾਨੇ ਕੇ ਇਚ੍ਛੁਕ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਦਸ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸਫਰ ਕਰ ਕਠਿਨ ਰਾਸ੍ਤੋਂ ਸੇ ਗੌਰੀਸ਼ਂਕਰ ਨਗਰ ਪਹੁਂਚਨਾ ਹੋਗਾ। ਕੁਂਭ ਸੇ ਜੁਡੇ ਸਮਾਚਾਰੋਂ ਕੋ ਪਲਕ ਝਪਕਤੇ ਹੀ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਤਕ ਪਹੁਂਚਾਨੇ ਵਾਲੇ ਪਤ੍ਰਕਾਰੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਪ੍ਰੇਸ ਸ਼ਿਵਿਰ ਭੀ ਗੌਰੀਸ਼ਂਕਰ ਨਗਰ ਮੇਂ ਹੀ ਬਨਾਯਾ ਜਾਏਗਾ। ਬਡ਼ੇ ਕਥਾ ਵਾਚਕੋਂ ਕੇ ਪਂਡਾਲ ਭੀ ਗੌਰੀ ਸ਼ਂਕਰ ਨਗਰ ਮੇਂ ਹੀ ਬਨੇਂਗੇ। ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ ਸ਼ਹਰੀ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਮੇਂ ਜਿਨ ਅਖਾਡ਼ੋਂ ਕੇ ਭਵਨ ਬਨੇ ਹੈ, ਉਨ੍ਹੇਂ ਛੋਡ਼ਕਰ ਤਮਾਮ ਅਖਾਡ਼ੇ ਔਰ ਖਾਲਸੇ ਮਂਡਲੇਸ਼੍ਵਰ ਨਗਰ ਮੇਂ ਅਪਨਾ ਡੇਰਾ ਡਾਲੇਂਗੇ।
ਮਹਾਕੁਂਭ ਕੀ ਧਰ੍ਮਧ੍ਵਜਾ ਬਡਕੋਟ ਕੇ ਪੇਡੋਂ ਸੇ ਸਜੇਗੀ
ਦੇਹਰਾਦੂਨ। ਸਦੀ ਕੇ ਸਬਸੇ ਬਡੇ ਧਾਰ੍ਮਿਕ ਮੇਲੇ :ਮਹਾਕੁਂਭ: ਮੇਂ ਵਿਭਿਨ੍ਨ ਅਖਾਡੋਂ ਕੀ ਧਰ੍ਮਧ੍ਵਜਾ ਕੇ ਲਿਏ ਉਤ੍ਤਰਕਾਸ਼ੀ ਜਿਲੇ ਕੇ ਬਡਕੋਟ ਕੇ ਜਂਗਲੋਂ ਸੇ ਪੇਡੋ ਕੋ ਕਾਟਕਰ ਲਾਯਾ ਜਾਯੇਗਾ ਔਰ ਉਸੀ ਕੇ ਮਾਧ੍ਯਮ ਸੇ ਕੁਲ 13 ਅਖਾਡੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਅਲਗ ਅਲਗ ਧਰ੍ਮਧ੍ਵਜਾ ਲਗਾਯੀ ਜਾਯੇਗੀ।
ਮਹਾਕੁਂਭ ਮੇਂ ਅਧਿਕਰਤ ਤੌਰ ਪਰ 13 ਅਖਾਡੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਅਲਗ ਅਲਗ ਸ੍ਥਾਨੋਂ ਪਰ ਨਗਰ ਬਸਾਯੇ ਜਾਤੇ ਹੈ ਔਔਰ ਉਨਮੇਂ ਪਰਂਮਰਾ ਕੇ ਅਨੁਸਾਰ 52 ਹਾਥ ਊਂਚੀ ਧਰ੍ਮਧ੍ਵਜਾ ਲਗਾਯੀ ਜਾਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਧ੍ਵਜਾ ਕੇ ਲਗਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਹੀ ਮਹਾਕੁਂਭ ਕੀ ਔਪਚਾਰਿਕ ਰੂਪ ਸੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਾਨੀ ਜਾਤੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਕੇ ਚਾਰ ਸ੍ਥਾਨੋਂ ਨਾਸਿਕ, ਉਜ੍ਜੈਨ, ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਔਰ ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ ਮੇਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ ਬਾਰਹ ਵਰ੍ਸ਼ ਪਰ ਲਗਨੇ ਵਾਲੇ ਮਹਾਕੁਂਭ ਕਾ ਮੇਲਾ ਮੁਖ੍ਯ ਰੂਪ ਸੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਕੇ ਸਾਧੁ ਸਂਤੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਗਠਿਤ ਅਖਾਡੋ ਕੇ ਸ੍ਨਾਨ ਕੇ ਲਿਏ ਹੀ ਆਯੋਜਿਤ ਕਿਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ ਮੇਂ ਕੁਲ 13 ਅਖਾਡੋਂ ਕੋ ਹੀ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਰੂਪ ਸੇ ਮਾਨ੍ਯਤਾ ਮਿਲੀ ਹੁਈ ਹੈ ਔਰ ਸਭੀ ਅਖਾਡੇ ਅਖਿਰ ਭਾਰਤੀਯ ਅਖਾਡਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਕੇ ਸਦਸ੍ਯ ਕੇ ਤੌਰ ਪਰ ਵਿਭਿਨ੍ਨ ਕ੍ਰਿਯਾਕਲਾਪੋਂ ਮੇਂ ਹਿਸ੍ਸਾ ਲੇਤੇ ਹੈ। ਮਹਾਂਕੁਭ ਸੇ ਜੁਡੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੂਤ੍ਰੋਂ ਨੇ ਬਤਾਯਾ ਕਿ ਅਖਾਡੋਂ ਕੇ ਪਰਿਸਰ ਮੇਂ ਧਰ੍ਮਧ੍ਵਜਾ ਕੇ ਪੂਰੇ ਵਿਧਿ ਵਿਧਾਨ ਕੇ ਸਾਥ ਸ੍ਥਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਹੀ ਮਹਾਕੁਂਭ ਕਾ ਔਪਚਾਰਿਕ ਰੂਪ ਸੇ ਆਗਾਜ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਇਸੀ ਕੇ ਤਹਤ ਇਨ ਧ੍ਵਜਾਓਂ ਕੇ ਲਿਏ 52 ਹਾਥ ਊਂਚੇ ਅਖਂਡ ਪੇਡ ਯਾ ਬਾਂਸ ਕੀ ਜਰੂਰਤ ਹੋਤੀ ਹੈ।
ਇਸ ਲਿਂਕ ਸੇ ਦੇਖਿਏ ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ ਮੇਂ ਹਰ ਕੀ ਪੌਡ਼ੀ ਵ ਅਨ੍ਯ ਦਰਸ਼੍ਯ---------।
ਅਮੇਰਿਕਾ ਕਾ ਕੁਂਭ
ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਕੀ ਸ਼ਿਵਰਾਤ੍ਰਿ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਕੀ ਰਾਮਾਯਣ, ਸੂਰੀਨਾਮ ਕੀ ਰਾਮਕਥਾ, ਇਂਗ੍ਲੈਂਡ ਕੀ ਬੈਸਾਖੀ, ਅਫ੍ਰੀਕਾ ਕਾ ਆਰ੍ਯ ਸਮਾਜ ਕਾ ਜਲਸਾ ਔਰ ਅਮੇਰਿਕਾ ਕਾ ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ। ਹੈ ਨ ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਜਨਕ, ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਯੇ ਉਤ੍ਸਵ ਤੋ ਭਾਰਤ ਕੀ ਧਰੋਹਰ ਹੈਂ, ਲੇਕਿਨ ਜਬ ਸੇ ਭਾਰਤ ਕੇ ਲੋਗ ਦੂਰ-ਦਰਾਜ ਦੇਸ਼ੋਂ ਮੇਂ ਅਪਨਾ ਬਸੇਰਾ ਬਨਾ ਰਹੇ ਹੈ ਵੇ ਭਾਰਤ ਕੀ ਅਨਮੋਲ ਧਾਰ੍ਮਿਕ, ਸਾਂਸ੍ਕਰਤਿਕ ਏਵਂ ਭਾਸ਼ਾ ਕੀ ਧਰੋਹਰ ਕੇ ਕੁਛ ਬੀਜ ਅਪਨੇ ਸਾਾਥ ਲੇ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈਂ। ਯਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਕਈ ਸ਼ਤਾਬ੍ਦੀ ਪੂਰ੍ਵ ਆਰਂਭ ਹੁਆ ਥਾ। ਰਾਮਾਯਣ ਕਾਲ ਸੇ ਹੀ ਯੂਰੋਪ, ਅਫ੍ਰੀਕਾ, ਅਰਬ ਦੇਸ਼ੋਂ ਏਵਂ ਪੂਰ੍ਵੀ ਏਸ਼ਿਯਾ ਮੇਂ ਭਾਰਤੀਯ ਸਂਸ੍ਕਰਤਿ ਕਿਸੀ ਨ ਕਿਸੀ ਰੂਪ ਮੇਂ ਪਹੁਂਚਾਈ ਗਈ। ਭਾਰਤੀਯੋਂ ਕਾ ਦੂਸਰੇ ਦੇਸ਼ੋਂ ਮੇਂ ਸ੍ਥਾਈ ਰੂਪ ਸੇ ਬਸਨੇ ਕਾ ਕ੍ਰਮ 150 ਵਰ੍ਸ਼ ਪੁਰਾਨਾ ਹੈ। ਦਕ੍ਸ਼ਿਣ ਅਮੇਰਿਕਾ, ਅਫ੍ਰੀਕਾ ਏਵਂ ਮੌਰੀਸ਼ਸ ਮੇਂ ਭਾਰਤੀਯ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਕੇ ਅਂਤਰਾਲ ਮੇਂ ਪਹੁਂਚੇ। ਇਂਗ੍ਲੈਂਡ ਮੇਂ ਭਾਰਤੀਯੋਂ ਕਾ ਆਗਮਨ 70 ਵਰ੍ਸ਼ ਪੁਰਾਨਾ ਹੈ ਤੋ ਅਮੇਰਿਕਾ ਮੇਂ ਭਾਰਤੀਯੋਂ ਕਾ ਆਵਾਸ 50 ਵਰ੍ਸ਼ ਸੇ ਹੀ ਹੋਨਾ ਆਰਂਭ ਹੁਆ ਹੈ। ਇਨ ਸਬ ਦੇਸ਼ੋਂ ਕੇ ਆਰ੍ਥਿਕ, ਬੌਦ੍ਧਿਕ ਏਵਂ ਸਾਮਾਜਿਕ ਪਰਿਵੇਸ਼ ਭਿਨ੍ਨ ਹੈਂ ਪਰ ਏਕ ਬਾਤ ਸਮਾਨ ਹੈ ਔਰ ਵਹ ਹੈ ਭਾਰਤੀਯੋਂ ਕੀ ਅਪਨੇ ਧਰ੍ਮ-ਸਂਸ੍ਕਰਤਿ ਏਵਂ ਭਾਸ਼ਾ ਕੇ ਜੁਡੇ਼ ਰਹਨੇ ਕੀ ਅਦਮ੍ਯ ਲਾਲਸਾ। ਅਮੇਰਿਕਾ ਕੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ ਨਗਰ ਮੇਂ ਲਘੁ ਭਾਰਤ ਬਸਾ ਹੁਆ ਮਿਲ ਜਾਏਗਾ। ਅਮੇਰਿਕਾ ਮੇਂ ਭਾਰਤੀਯੋਂ ਕੀ ਸਂਖ੍ਯਾ ਦੋ ਕਰੋੜ ਕੇ ਲਗਭਗ ਹੈ। ਯਹ ਅਮੇਰਿਕਾ ਕੀ ਕੁਲ ਜਨਸਂਖ੍ਯਾ ਕਾ ਦੋ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਤ ਭੀ ਨਹੀਂ ਹੈ,ਪਰ ਭਾਰਤੀਯੋਂ ਕੀ ਮੁਖਰਤਾ, ਸਮਾਜ ਏਵਂ ਵ੍ਯਵਸਾਯ ਮੇਂ ਬਢ਼ਤਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਏਵਂ ਵਿਸ਼੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਲਯੋਂ ਮੇਂ ਬਹੁਲਤਾ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇਤੀ ਹੈ। ਐਸੀ ਹੀ ਬਹੁਲਤਾ ਕੀ ਏਕ ਝਲਕ ਹਾਲ ਮੇਂ ਯਹਾਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੁਂਭ ਮੇਲੇ ਮੇਂ ਦਿਖਾਈ ਧੀ।
ਭਾਰਤ ਮੇਂ ਕੁਂਭ ਮੇਲੇ ਕਾ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹੈ। ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਸਮੁਦ੍ਰ ਮਂਥਨ ਕਾ ਮਹਾ ਅਭਿਯਾਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਜੀ ਕੇ ਬਾਰਹ ਦਿਨ ਮੇਂ ਪੂਰਾ ਹੁਆ ਥਾ। ਕੁਂਭ ਮੇਲੇ ਕਾ ਆਰਂਭ ਕਬ ਸੇ ਹੁਆ ਯਹ ਤੋ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼੍ਕਿਲ ਹੈ। ਚਂਦ੍ਰ ਗੁਪ੍ਤ ਮੌਰ੍ਯ ਕੇ ਕਾਲ ਮੇਂ ਯੂਨਾਨੀ ਲੇਖਕੋਂ ਨੇ ਕੁਂਭ ਮੇਲੇ ਕਾ ਮੇਲੇ ਕਾ ਉਲ੍ਲੇਖ ਕਿਯਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਹਰ੍ਸ਼ ਵਰ੍ਧਨ ਕੇ ਸਮਯ ਤੋ ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਅਪਨੇ ਪੂਰ੍ਣ ਗੌਰਵ ਪਰ ਥਾ। ਜਹਾਂ ਏਕ ਓਰ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕੁਂਭ ਮੇਲੇ ਮੇਂ ਗਰੀਬੀ, ਗਂਦਗੀ ਔਰ ਅਂਧਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਕਾ ਅਨੁਭਵ ਕਿਯਾ ਵਹੀਂ ਅਮੇਰਿਕਾ ਕੇ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧ ਲੇਖਕ ਮਾਰ੍ਕ ਟ੍ਵੇਨ ਨੇ ਕੁਂਭ ਮੇਲੇ ਮੇਂ ਸਂਗਮ ਕੇ ਤਟ ਪਰ ਖੜੇ ਹੋਕਰ ਭਾਰਤ ਕੇ ਆਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕ ਪੁਂਜ ਕਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਕਾਰ ਕਿਯਾ ਥਾ। ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਭਾਰਤ ਕੋ ਅਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕ ਗੁਰੂ ਕਹਾ। ਵਿਦੇਸ਼ੋਂ ਮੇਂ ਭਾਰਤ ਕੀ ਬਢ਼ਤੀ ਆਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕ ਛਵਿ ਕਾ ਹੀ ਪਰਿਣਾਮ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲ ਕੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਕੁਂਭ ਮੇਲੇ ਮੇਂ ਤੀਨ ਹਜਾਰ ਸੇ ਭੀ ਅਧਿਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਕ੍ਤ ਭਾਗ ਲੇਨੇ ਗਏ। ਅਪ੍ਰਤ੍ਯਾਸ਼ਿਤ ਵਰ੍ਸ਼ਾ ਕੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਏਵਂ ਸ੍ਵਯਂ ਸੇਵਕੋਂ ਕਾ ਉਤ੍ਸਾਹ ਔਰ ਸੇਵਾ ਭਾਵ ਆਦਰਣੀਯ ਲਗਾ। ਚੂਂਕਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ ਭਾਰਤੀਯ ਕੁਂਭ ਮੇਲੇ ਮੇਂ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਤਾ ਹੈ ਅਤ: ਅਬ ਕੁਂਭ ਮੇਲੇ ਭਾਰਤ ਸੇ ਬਾਹਰ ਜਾਨੇ ਲਗੇ ਹੈਂ। ਜੋ ਪਂਚਤਤ੍ਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡ ਮੇਂ ਹੋਤੇ ਹੈ ਵਹੀ ਪਂਚਤਤ੍ਵ ਕੁਂਭ ਮੇਂ ਭੀ ਹੋਤੇ ਹੈ। ਜਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜੀਵ ਮੇਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਕਾ ਅਂਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੂਰ੍ਣਤਾ ਕਾਾ ਦ੍ਯੋਤਕ ਹੈ। ਵਰ੍ਸ਼ 2006 ਕੇ ਅਗਸ੍ਤ ਮਾਹ ਮੇਂ ਕੈਲਿਫੋਰ੍ਨਿਯਾ ਮੇਂ ਹਿਂਦੂ-ਸਂਗਮ ਕਾ ਆਯੋਜਨ ਹੁਆ ਥਾ, ਜਿਸਮੇਂ ਅਨੇਕ ਸਂਗਠਨੋਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਯਾ ਔਰ ਪਾਂਚ ਹਜਾਰ ਸੇ ਭੀ ਅਧਿਕ ਹਿਂਦੁਓਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਯਾ। ਇਸ ਵਰ੍ਸ਼ ਨੌ ਸਿਤਂਬਰ ਰਵਿਵਾਰ ਕੋ ਕੈਲਿਫੋਰ੍ਨਿਯਾ ਕੇ ਲੌਸ-ਏਜਂਲਸ ਨਗਰ ਕੇ ਨਿਕਟ ਯਹ ਪਰ੍ਵ ਕੁਂਭ ਮੇਲੇ ਕੇ ਨਾਮ ਸੇ ਸਂਪਨ੍ਨ ਹੁਆ। ਸਨਾਤਨ ਮਂਦਿਰ ਮਂਦਿਰ ਮੇਂ ਆਯੋਜਿਤ ਏਕ ਦਿਨ ਕਾ ਯਹ ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਪ੍ਰਾਤ: 10 ਬਜੇ ਸੇ ਲੇਕਰ ਰਾਤ 10 ਬਜੇ ਤਕ ਚਲਾ। ਇਸ ਆਧੁਨਿਕ, ਅਪਾਰਂਪਰਿਕ ਏਵਂ ਅਨੂਠੇ ਕੁਂਭ ਮੇਲੇ ਮੇਂ ਹਜਾਰੋਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਲੁਓਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਯਾ। ਭਕ੍ਤੋਂ ਮੇਂ ਭਾਰਤੀਯੋਂ ਕੇ ਸਾਥ ਵਿਸ਼੍ਵ ਕੇ ਵਿਭਿਨ੍ਨ ਦੇਸ਼ੋਂ ਕੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਭੀ ਥੇ।
ਅਮੇਰਿਕਾ ਮੇਂ ਦੋ ਲਾਖ ਸੇ ਅਧਿਕ ਅਮੇਰਿਕਾ ਕੇ ਨਿਵਾਸੀ ਹਿਂਦੂ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ, ਦਰ੍ਸ਼ਨ ਏਵਂ ਯੋਗ ਕਾ ਪਾਲਨ ਕਰਤੇ ਹੈਂ। ਇਨ੍ਹੇਂ (ਪ੍ਰੈਕ੍ਟਿਸਿਂਗ ਹਿਂਦੂ) ਕਹਾ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰਹ ਭਾਰਤ ਕਾ ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਹਿਂਦੂ ਧਰ੍ਮ ਕੀ ਸਾਰ੍ਵਭੌਮਿਕਤਾ ਕਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਉਸੀ ਤਰਹ ਕੈਲਿਫੋਰ੍ਨਿਯਾ ਕਾ ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਹਿਂਦੂ ਏਕਤਾ ਕਾ ਧ੍ਵਜ ਹੈ। ਇਸੀ ਧ੍ਵਜ ਕੀ ਛਾਯਾ ਮੇਂ ਚਿਨ੍ਮਯ ਮਿਸ਼ਨ, ਰਾਮਕਰਸ਼੍ਣ ਮਿਸ਼ਨ, ਵੇਦਾਂਤ ਸੋਸਾਇਟੀ, ਸਾਈਬਾਬਾ ਸਂਗਠਨ, ਸ੍ਵਾਮੀਨਾਰਾਯਣ ਸਂਸ੍ਥਾ, ਮਾਂ ਅਮਰਤਾਨਂਦਮਯੀ ਸਿਦ੍ਧਯੋਗ, ਹਂਸਾ ਯੋਗ, ਹਿਂਦੂ ਸ੍ਵਯਂ ਸੇਵਕ ਸਂਘ ਆਦਿ 20 ਸੇ ਭੀ ਅਧਿਕ ਸਂਗਠਨ ਕੁਂਭ ਮੇਲੇ ਮੇਂ ਸਮ੍ਮਿਲਿਤ ਹੁਏ। ਕੁਂਭ ਮੇਲੇ ਕਾ ਆਰਂਭ ਆਧਾ ਮੀਲ ਲਂਬੇ ਜੁਲੂਸ ਸੇ ਹੁਆ, ਜਿਸਮੇਂ ਵਿਭਿਨ੍ਨ ਸਂਗਠਨੋਂ ਕੀ ਝਾਂਕਿਯਾਂ ਦਰਸ਼੍ਯਮਾਨ ਥੀਂ। ਪੂਜਾ ਅਰ੍ਚਨਾ ਕੇ ਬਾਦਂ ਵਿਗ੍ਰਹੋਂ ਕਾ ਭਾਰਤ ਕੀ 21 ਪਵਿਤ੍ਰ ਨਦਿਯੋਂ ਸੇ ਲਾਏ ਗਏ ਜਲ ਮੇਂ ਵਿਸਰ੍ਜਨ ਕਿਯਾ ਗਯਾ। ਕੁਂਭ ਮੇਲੇ ਕਾ ਉਦ੍ਦੇਸ਼੍ਯ ਜਗਤ ਮੇਂ ਸਹਰਦਯਤਾ ਪ੍ਰੇਮ ਏਵਂ ਸ਼ਾਂਤਿ ਕੇ ਲਿਏ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਾ ਕਰਨਾ ਥਾ। ਇਸ ਕੁਂਭ ਮੇਲੇ ਮੇਂ ਨ ਗਂਗਾ ਥੀ ਨ ਤ੍ਰਿਵੇਣੀ, ਨ ਸ਼ਾਹੀ ਸ੍ਨਾਨ ਔਰ ਨ ਹੀ ਅਖਾੜੇ ਔਰ ਨ ਹੀ ਕਰੋੜੋਂ ਭਕ੍ਤੋਂ ਕੀ ਭੀੜ, ਪਰਂਤੁ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮ ਮੇਂ ਅਟੂਟ ਆਸ੍ਥਾ, ਉਤ੍ਸਾਹ ਔਰ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੇਂ ਬਸੇ ਭਾਰਤੀਯੋਂ ਕੇ ਉਜ੍ਜਵਲ ਭਵਿਸ਼੍ਯ ਕੀ ਓਰ ਸਂਕੇਤ ਅਵਸ਼੍ਯ ਥਾ। ਉਮ੍ਮੀਦ ਹੈ ਐਸੇ ਮੇਲੇ ਅਮੇਰਿਕਾ ਕੇ ਅਨ੍ਯ ਸ੍ਥਾਨੋਂ ਪਰ ਭੀ ਆਯੋਜਿਤ ਹੋਂਗੇ। (ਲੇਖਿਕਾ ਰੇਣੁ ਰਾਜਵਂਸ਼ੀ ਗੁਪ੍ਤਾ )
ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ ਮੇਂ ੧੪ ਜਨਵਰੀ ਸੇ ਲਗਨੇ ਵਾਲੇ ਕੁਂਭ ਮੇਲੇ ਕੀ ਤੈਯਾਰਿਯੋਂ ਪਰ ਕੁਛ ਖਬਰੇਂ ਜਨਸਤ੍ਤਾ ਮੇਂ ੨੯ ਦਿਸਂਬਰ ਕੋ ਛਪੀ ਹੈਂ। ਜਨਸਤ੍ਤਾ ਸੇ ਯੇ ਖਬਰੇਂ ਸਾਭਾਰ ਲੀ ਗਈ ਹੈਂ। ਆਪ ਭੀ ਇਨਕਾ ਅਵਲੋਕਨ ਕਰੇਂ। ਇਨਮੇਂ ਸੇ ਏਕ ਖਬਰ ਹੈ--ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਕੇ ਸਭੀ ਕਾਰ੍ਯ ਸਹੀ ਸਮਯ ਪਰ ਪੂਰੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹੈਂ-ਨਿਸ਼ਂਕ ਔਰ ਦੂਸਰੀ ਹੈ-ਰਮਤਾ ਪਂਚ ਪਹੁਂਚੇ ਪਾਂਡੇਵਾਲਾ।------------।ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਕੇ ਸਭੀ ਕਾਰ੍ਯ ਸਹੀ ਸਮਯ ਪਰ ਪੂਰੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹੈਂ-ਨਿਸ਼ਂਕ
ਸੁਨੀਲ ਦਤ੍ਤ ਪਾਂਡੇਯ
ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ 28 ਦਿਸਂਬਰ। ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ ਮੇਂ ਅਗਲੇ ਸਾਲ 14 ਜਨਵਰੀ ਸੇ ਲਗਨੇ ਵਾਲੇ ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਕੀ ਤੈਯਾਰਿਯਾਂ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਹਲੀ ਬਾਰ ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਕੇ ਲਿਏ ਸਤ੍ਤਰ ਫੀਸਦ ਕਾਮ ਸ੍ਥਾਯੀ ਰੂਪ ਸੇ ਕਰਵਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹੈਂ। ਜਿਸਕਾ ਪੂਰਾ ਫਾਯਦਾ ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ ਕੇ ਵਾਸਿਯੋਂ ਕੋ ਮਿਲੇਗਾ। ਕੁਂਭ ਮੇਲੇ ਕੇ ਲਿਏ ਇਸ ਬਾਰ 450 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਕਾ ਬਜਟ ਰਖਾ ਗਯਾ ਹੈ। ਯਹ ਬਾਤ ਮੁਖ੍ਯਮਂਤ੍ਰੀ ਡੌ ਰਮੇਸ਼ ਪੋਖਰਿਯਾਲ ਨਿਸ਼ਂਕ ਨੇ ਬਤਾਈ। ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਕਹਾ ਕਿ ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਹਮਾਰੇ ਲਿਏ ਏਕ ਅਵਸਰ ਔਰ ਚੁਨੌਤੀ ਦੋਨੋਂ ਹੀ ਹੈ। ਹਮਨੇ ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਕਾਰ੍ਯੋਂ ਕੀ ਗੁਣਵਤ੍ਤਾ ਕੇ ਲਿਏ ਥਰ੍ਡ ਪਾਰ੍ਰ੍ਟੀ ਸਿਸ੍ਟਮ ਬਨਾਯਾ ਹੈ, ਜਿਸਕੇ ਲਿਏ ਆਲਾ ਦਰ੍ਜੇ ਕੀ ਕਂਪਨਿਯੋਂ ਕੋ ਹਰ ਕਾਮ ਪਰ ਜਾਂਚ ਕੇ ਲਿਏ ਲਗਾਯਾ ਗਯਾ ਹੈ। ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਕੇ ਕਾਰ੍ਯੋਂ ਕੀ ਗੁਣਵਤ੍ਤਾ ਸੇ ਕਿਸੀ ਤਰਹ ਕਾ ਸਮਝੌਤਾ ਉਨਕੀ ਸਰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ। ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਕਹਾ ਕਿ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਿਯੋਂ ਕੀ ਸਹੂਲਿਯਤ ਕੇ ਲਿਏ ਗਂਗਾ ਤਟ ਪਰ ਕਈ ਨਏ ਘਾਟੋਂ ਕਾ ਨਿਰ੍ਮਾਣ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ। ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਾ ਕੇ ਪੁਖ੍ਤਾ ਇਂਤਜਾਮ ਕਿਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹੈਂ।
ਮੁਖ੍ਯਮਂਤ੍ਰੀ ਨੇ ਬਤਾਯਾ ਕਿ ਸਾਧੁ-ਸਂਤੋਂ ਕੀ ਸੁਵਿਧਾਓਂ ਕੇ ਲਿਏ ਸਭੀ ਇਂਤਜਾਮ ਕਿਏ ਗਏ ਹੈਂ। ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਕਹਾ ਕਿ ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਮੇਂ ਜੋ ਭੀ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰੀ ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ ਆਏ, ਵਹ ਸੁਖਦ ਅਨੁਭੂਤਿ ਵ ਮੀਠੀ ਯਾਦੇਂ ਲੇਕਰ ਲੇਕਰ ਜਾਏ, ਯਹ ਹਮਾਰਾ ਪ੍ਰਯਾਸ ਹੋਗਾ। ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਕਹਾ ਕਿ ਇਸ ਬਾਰ ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ 70 ਫੀਸਦ ਕਾਰ੍ਯ ਸ੍ਥਾਈ ਪ੍ਰਵਰਤਿ ਕੇ ਕਰਾਏ ਗਏ ਹੈਂ, ਜਿਨਕਾ ਲਾਭ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਕੇ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਕੁਂਭ ਕੇ ਬਾਦ ਭੀ ਮਿਲੇਗਾ। ਡੌ ਨਿਸ਼ਂਕ ਨੇ ਬਤਾਯਾ ਕਿ ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਕੇ ਲਿਏ ਰਾਜ੍ਯ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 293 ਯੋਜਨਾਓਂ ਕੀ ਮਂਜੂਰੀ ਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਇਨਕੇ ਲਿਏ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਸੌ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਕੀ ਧਨਰਾਸ਼ਿ ਮਂਜੂਰ ਕਰ ਦੀ ਹੈ ਔਰ ਸਾਢੇ ਤੀਨ ਸੌ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਬ ਤਕ ਮੁਕ੍ਤਕਰ ਦਿਏ ਹੈਂ। ਕੁਂਭ ਕੇ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਸੌ ਕਰੋੜ ਰੁਪਯੋਂ ਮੇਂ ਸੇ 70 ਫੀਸਦ ਰੁਪਏ ਯਾਨੀ ਸਵਾ ਤੀਨ ਸੌ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਕੇ ਕਾਰ੍ਯ ਸ੍ਥਾਈ ਪ੍ਰਵਰਤਿ ਕੇ ਕਰਾਏ ਗਏ ਹੈਂ। ਅਸ੍ਥਾਈ ਕਾਰ੍ਯੋਂ ਕੇ ਲਿਏ 11776.58 ਲਾਖ ਰੁਪਏ ਆਬਂਟਿਤ ਕਿਏ ਗਏ ਹੈਂ।
ਮੁਖ੍ਯਮਂਤ੍ਰੀ ਨੇ ਬਤਾਯਾ ਕਿ ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਕਾਰ੍ਯੋਂ ਮੇਂ ਸਿਂਚਾਈ ਵਿਭਾਗ ਸਹਿਤ ਉਤ੍ਤਰਾਖਂਡ ਗਂਗਾ ਨਹਰ ਰੁੜਕੀ, ਪੇਯਜਲ ਨਿਗਮ, ਜਲ ਸਂਸ੍ਥਾਨ, ਗਂਗਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਿਯਂਤ੍ਰਣ ਇਕਾਈ, ਪਾਵਰ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ, ਲੋਕ ਨਿਰ੍ਮਾਣ ਵਿਭਾਗ, ਰਾਜਾਜੀ ਰਾਸ਼੍ਟ੍ਰੀਯ ਪਾਰ੍ਕ ਦੇਹਰਾਦੂਨ, ਪੇਯਜਲ ਵਿਭਾਗ, ਸ਼ਕ੍ਤਿ ਨਹਰ ਖਂਡ ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ, ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਾਧਿਕਰਣ, ਰਾਜਕੀਯ ਨਿਰ੍ਮਾਣ ਨਿਗਮ, ਉਤ੍ਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾ ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ ਰਿਸ਼ਿਕੇਸ਼, ਨਗਰ ਪਂਚਾਯਤ, ਵਨ ਵਿਭਾਗ, ਉਤ੍ਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ੍ਯ ਸੇਤੁ ਨਿਗਮ, ਵਨ ਵਿਭਾਗ ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ, ਪਰਿਵਹਨ ਨਿਗਮ, ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਅਭਿਯਂਤ੍ਰਗਣ ਸੇਵਾ, ਸ੍ਵਾਸ੍ਥ੍ਯ ਵਿਭਾਗ, ਪਸ਼ੁਪਾਲਨ ਵਿਭਾਗ, ਮੇਲਾਧਿਸ਼੍ਠਾਨ, ਪਰ੍ਯਟਨ ਵਿਭਾਗ, ਹੌਮ੍ਯੋਪੈਥਿਕ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾ ਵਿਭਾਗ ਜੁਟੇ ਹਂੈ। ਹਰ ਵਿਭਾਗ ਕਾ ਏਕ ਨੋੇਡਲ ਅਫਸਰ ਬਨਾਯਾ ਗਯਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਲਾਧਿਸ਼੍ਠਾਨ ਸੇ ਹਰ ਵਿਭਾਗ ਸੇ ਤਾਲਮੇਲ ਬਿਠਾਨੇ ਕਾ ਕਾਮ ਕਰਤਾ ਹੈ। ਮੁਖ੍ਯਮਂਤ੍ਰੀ ਨੇ ਕਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਕਾਰ੍ਯੋਂ ਮੇਂ ਢਿਲਾਈ ਵ ਭ੍ਰਸ਼੍ਟਾਚਾਰ ਬਰ੍ਦਾਸ਼੍ਤ ਨਹੀਂ ਕਿਯਾ ਜਾਏਗਾ। ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਮੇਂ ਗਂਗਾਘਾਟੋਂ ਕੇ ਨਿਰ੍ਮਾਣ ਕੇ ਸਾਥ ਗਂਗਾ ਨਹਰ ਪਰ ਦੋ ਸ੍ਥਾਈ ਪੁਲੋਂ, ਸੜਕੋਂ, ਰੇਲਵੇ ਲਾਈ ਓਵਰ ਬ੍ਰਿਜ ਕਾ ਨਿਰ੍ਮਾਣ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ। ਕੁਂਭ ਮੇਲੇ ਮੇਂ ਉਨਕੀ ਸਰਕਾਰ ਧਨ ਕੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਹੋਨੇ ਦੇਗੀ।
ਡੌ ਨਿਸ਼ਂਕ ਨੇ ਮੁਖ੍ਯਮਂਤ੍ਰੀ ਕੀ ਕੁਰ੍ਸੀ ਸਂਭਾਲਤੇ ਹੀ ਕੁਂਭ ਕਾਰ੍ਯੋਂ ਕਾ ਸ੍ਥਲੀਯ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਣ ਕਿਯਾ ਔਰ ਲੋਕਨਿਰ੍ਮਾਣ ਵਿਭਾਗ, ਗਂਗਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਿਯਂਤ੍ਰਣ ਇਕਾਈ ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਵਿਭਾਗੋਂ ਕੇ ਅਫਸਰੋਂ ਕੋ ਨਿਲਂਬਿਤ ਕਿਯਾ, ਜਿਸਸੇ ਕੁਂਭ ਕਾਰ੍ਯੋਂ ਮੇਂ ਲਗੇ ਅਫਸਰੋਂ ਮੇਂ ਖੌਫ ਛਾ ਗਯਾ ਔਰ ਕੁਂਭ ਕਾਮੋਂ ਮੇਂ ਭ੍ਰਸ਼੍ਟਾਚਾਰ ਪਰ ਕਾਫੀ ਹਦ ਤਕ ਪਰ ਰੋਕ ਲਗੀ ਹੈ। ਔਰ ਬੇਕਾਬੂ ਹੁਏ ਕੁਂਭ ਅਧਿਕਾਰਿਯੋਂ ਪਰ ਅਂਕੁਸ਼ ਲਗਾ ਹੈ। ਪੂਰ੍ਵ ਮੁਖ੍ਯਮਂਤ੍ਰੀ ਭੁਵਨ ਚਂਦ੍ਰ ਖਂਡੂੜੀ ਕੇ ਜਮਾਨੇ ਮੇਂ ਤੋ ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਸੇ ਜੁੜੇ ਅਫਸਰ ਬੇਕਾਬੂ ਵ ਨਿਰਂਕੁਸ਼ ਬਨੇ ਹੁਏ ਥੇ। ਖਂਡੂੜੀ ਕੇ ਜਮਾਨੇ ਮੇਂ ਏਕ ਕਾਂਗ੍ਰੇਸੀ ਨੇਤਾ ਔਰ ਏਕ ਵ੍ਯਾਪਾਰੀ ਕੀ ਜਮੀਨ ਮੇਲਾ ਭੂਮਿ ਸੇ ਮੁਕ੍ਤ ਕਰ ਦੀ ਗਈ ਥੀ, ਜਿਸਸੇ ਖਂਡੂੜੀ ਸਰਕਾਰ ਕੀ ਖਾਸੀ ਫਜੀਹਤ ਹੁਈ ਥੀ।
ਡੌ ਨਿਸ਼ਂਕ ਨੇ ਪਦ ਸਂਭਾਲਤੇ ਹੀ ਸਬਸੇ ਪਹਲੇ ਕੁਂਭ ਕਾਰ੍ਯੋਂ ਕੀ ਸਮੀਕ੍ਸ਼ਾ ਕੀ ਔਰ ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਭੂਮਿ ਕੇ ਕਮ ਹੋਨੇ ਪਰ ਚਿਂਤਾ ਜਤਾਤੇ ਹੁਏ ਕੁਂਭ ਭੂਮਿ ਕੋ ਸਂਰਕ੍ਸ਼ਿਤ ਕਰਨੇ ਕੇ ਕੜੇ ਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ ਦਿਏ। ਖਂਡੂੜੀ ਅਪਨੇ ਕਾਰ੍ਯਕਾਲ ਮੇਂ ਭ੍ਰਸ਼੍ਟਾਚਾਰ ਦੂਰ ਕਰਨੇ ਕੇ ਡਂਕੇ ਤੋ ਬਹੁਤ ਬਜਾਤੇ ਥੇ, ਲੇਕਿਨ ਉਨਕੇ ਸਚਿਵ ਪੀਕੇ ਸਾਰਂਗੀ ਕੇ ਕਾਰਨਾਮੋਂ ਨੇ ਖਂਡੂੜੀ ਸਰਕਾਰ ਕੇ ਭ੍ਰਸ਼੍ਟਾਚਾਰ ਦਿਨੋਂ ਕੀ ਕਾਰਨਾਮੋਂ ਕੀ ਪੋਲ ਖੋਲ ਦੀ ਥੀ। ਬਤਾਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਜਿਨ ਦੋ ਵ੍ਯਾਪਾਰਿਯੋਂ ਕੀ ਜਮੀਨ ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਭੂਮਿ ਸੇ ਮੁਕ੍ਤ ਕੀ ਗਈ ਥੀ। ਉਸਮੇਂ ਸਾਰਂਗੀ ਕੀ ਅਹਮ ਭੂਮਿਕਾ ਥੀ। ਕੁਂਭ ਮੇਲਾਧਿਸ਼੍ਠਾਨ ਕੇ ਅਫਸਰੋਂ ਨੇ ਸਾਂਰਗੀ ਕੇ ਹੀ ਦਬਾਵ ਮੇਂ ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਭੂਮਿ ਕੀ ਮੁਕ੍ਤ ਕਰਨੇ ਕੀ ਕਾਰ੍ਯਵਾਹੀ ਕੀ ਥੀ। ਖਂਡੂੜੀ ਨੇ ਅਪਨੇ ਕਾਯਰ੍ਕਾਲ ਮੇਂ ਏਕ ਦਿਨ ਭੀ ਕੁਂਭ ਕਾਰ੍ਯੋਂ ਕਾ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਣ ਨਹੀਂ ਕਿਯਾ। ਜਬਕਿ ਇਸਕੇ ਉਲਟ ਨਿਸ਼ਂਕ ਨੇ ਛਹ ਸੇ ਅਧਿਕ ਬਾਰ ਕੁਂਭ ਕਾਰ੍ਯੋਂ ਕਾ ਗਹਨ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਣ ਕਿਯਾ, ਜਿਸਸੇ ਕੁਂਭ ਕਾਰ੍ਯੋਂ ਮੇਂ ਤੇਜੀ ਆਈ ਔਰ ਸਭੀ ਕਾਮ ਸਹੀ ਸਮਯ ਪਰ ਪੂਰੇ ਹੋਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੈਂ। ਇਸ ਬਾਰ ਖਾਸ ਬਾਤ ਯਹ ਹੈ ਕਿ ਮੁਖ੍ਯਮਂਤ੍ਰੀ ਡੌ ਨਿਸ਼ਂਕ ਕੇ ਦਬਾਵ ਔਰ ਪਹਲ ਕੇ ਬਾਦ ਕੇਂਦ੍ਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਹਲੀ ਬਾਰ ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਕੇ ਲਿਏ 400 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਿਏ ਹੈਂ ਔਰ ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਕਾਰ੍ਯੋਂ ਕੀ ਸਮੀਕ੍ਸ਼ਾ ਹਰ ਸਪ੍ਤਾਹ ਉਚ੍ਚ ਸ੍ਤਰ ਪਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਹਲੀ ਬਾਰ ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਪਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰਖਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਮੁਖ੍ਯਮਂਤ੍ਰੀ ਕੇ ਦਫ੍ਤਰ ਮੇਂ ਏਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੇਲ ਬਨਾਯਾ ਗਯਾ ਹੈ, ਜਿਸਕੇ ਪ੍ਰਭਾਰੀ ਮੁਖ੍ਯਮਂਤ੍ਰੀ ਕੇ ਪ੍ਰਮੁਖ ਸਚਿਵ ਸੁਭਾਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਹੈ।
ਰਮਤਾ ਪਂਚ ਪਹੁਂਚੇ ਪਾਂਡੇਵਾਲਾ
ਜਨਸਤ੍ਤਾ ਸਂਵਾਦਦਾਤਾ
ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ, 28 ਦਿਸਂਬਰ। ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ ਮੇਂ ਧਾਰ੍ਮਿਕ ਹਿਸਾਬ ਸੇ ਕੁਂਭ ਕੀ ਹਲਚਲ ਰਵਿਵਾਰ ਸੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਦਸ਼ਨਾਮੀ ਸਂਨ੍ਯਾਸੀ ਪਰਂਪਰਾ ਕੇ ਸਬਸੇ ਬੜੇ ਪਂਚਦਸ਼ ਜੂਨਾ ਅਖਾੜਾ ਕੇ ਰਮਤਾ ਪਂਚ ਅਪਨੇ ਦੇਵਤਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਚਂਦ੍ਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜੀ ਕੇ ਸਾਥ ਅਪਨੇ ਢਾਈ ਹਜਾਰ ਸਾਲ ਪੁਰਾਨੇ ਠਿਕਾਨੇ ਪਾਂਡੇਵਾਲਾ ਜ੍ਵਾਲਾਪੁਰ ਮੇਂ ਪਹੁਂਚੇ। ਜਹਾਂ ਉਨਕਾ ਗਰ੍ਮਜੋਸ਼ੀ ਕੇ ਸਾਥ ਤੀਰ੍ਥ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸਮਾਜ ਕੇ ਲੋਗੋਂ ਔਰ ਸ਼੍ਰੀਗਂਗਾ ਸਭਾ ਕੇ ਸਭਾਪਤਿ ਕਰਸ਼੍ਣ ਕੁਮਾਰ ਠੇਕੇਦਾਰ, ਮਹਾਮਂਤ੍ਰੀ ਵੀਰੇਂਦ੍ਰ ਸ਼੍ਰੀਕੁਂਜ ਪਂਡਿਤ ਰਮੇਸ਼ ਸਿਖੋਲਾ ਆਦਿ ਨੇ ਫੂਲ ਮਾਲਾਓਂ ਸੇ ਸ੍ਵਾਗਤ ਕਿਯਾ।
ਤੀਰ੍ਥ ਪੁਰੋਹਿਤੋਂ ਕੇ ਧੜਾ ਪਂਚਾਯਤ ਫਿਰਾਹੈਡਿਯਾਨ, ਪਾਂਡੇਵਾਲਾ ਜ੍ਵਾਲਾਪੁਰ ਕੇ ਅਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ ਪਂਡਿਤ ਰਾਧੇਸ਼੍ਯਾਮ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਮਹਾਮਂਤ੍ਰੀ ਸਰਦਾਰ ਪਂਡਿਤ ਸ਼੍ਰਵਣ ਕੁਮਾਰ, ਯੋਗੇਸ਼, ਸ਼ਸ਼ਿਕਾਂਤ ਵਸ਼ਿਸ਼੍ਠ, ਕਮਲਕਾਂਤ, ਰਮੇਸ਼ ਸ਼ੁਕ੍ਲ, ਰਾਧੇਸ਼੍ਯਾਮ ਕੁਏਂਵਾਲੇ, ਜਾਗੇਸ਼੍ਵਰ ਵਸ਼ਿਸ਼੍ਠ , ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰਾਣਾ, ਅਰਵਿਂਦ ਰਾਣਾ, ਪ੍ਰੇਮ ਪਂਚਭੈਯਾ ਆਦਿ ਨੇ ਪਾਂਡੇਵਾਲਾ ਕੇ ਦ੍ਵਾਰਾ ਪਰ ਰਮਤਾ ਪਂਚੋਂ ਕੇ ਸ਼੍ਰੀਮਂਹਤੋਂ, ਜੂਨਾ ਅਖਾੜੋਂ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੇਵਤਾ ਸ਼੍ਰੀ ਚਂਦ੍ਰਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜੀ ਕਾ ਰੋਲੀ ਚਂਦਨ, ਅਕ੍ਸ਼ਤ, ਪੁਸ਼੍ਪ, ਨਵੈਦ੍ਯ ਸੇ ਪੂਜਨ ਕਿਯਾ। ਹਰ-ਹਰ ਮਹਾਦੇਵ, ਗਂਗਾ ਮੈਯਾ ਕੀ ਜਯ, ਵੀਰ ਬਜਰਂਗ ਬਲੀ ਕੇ ਨਾਰੋਂ ਸੇ ਪੂਰਾ ਪਾਂਡੇਵਾਲਾ ਗਂੂਜ ਉਠਾ। ਵੈਦਿਕ ਵਿਧਿ ਵਿਧਾਨ ਕੇ ਸਾਥ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੇਵਤਾ ਸ਼੍ਰੀ ਚਂਦ੍ਰਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜੀ ਕੀ ਸ੍ਥਾਪਨਾ ਰਘੁਨਾਥ ਮਂਦਿਰ ਔਰ ਗੁਘਾਲ ਦੇਵਤਾ ਕੇ ਪ੍ਰਾਂਗਣ ਮੇਂ ਬੜੇ ਪੁਜਾਰੀ ਦਿਗਂਬਰ ਬਾਬਾ ਓਮਗਿਰੀ ਔਰ ਦਿਗਂਬਰ ਬਾਬਾ ਦੀਪਕ ਪੁਰੀ ਔਰ ਥਾਨਾਪਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਪੁਰੀ ਨੇ ਕੀ। ਇਸ ਅਵਸਰ ਪਰ ਤਂਬੂ ਗਾੜਕਰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੇਵਤਾ ਕਾ ਅਸ੍ਥਾਯੀ ਮਂਦਿਰ ਬਨਾਯਾ ਗਯਾ। ਇਸ ਤਰਹ ਬਾਰਹ ਸਾਲ ਬਾਦ ਫਿਰ ਸੇ ਪਾਂਡੇਵਾਲਾ ਜ੍ਵਾਲਾਪੁਰ ਮੇਂ ਜੁਨਾ ਅਖਾੜ ਕੇ ਰਮਤਾ ਪਂਚੋਂ ਕੀ ਰੌਨਕ ਲੌਟ ਆਈ ਹੈ। ਉਨਕੇ ਡੇਰੇ ਲਗ ਗਏ। ਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਪਾਂਡੇਵਾਲਾ ਮੇਂ ਸੜਕੋਂ ਕਾ ਨਿਰ੍ਮਾਣ ਕਰਵਾਯਾ ਔਰ ਬਿਜਲੀ ਕਾ ਪੁਖ੍ਤਾ ਇਂਤਜਾਮ ਕਿਯਾ। ਰਮਤਾ ਪਂਚੋਂ ਕੇ ਪਾਂਡੇਵਾਲਾ ਮੇਂ ਆਤੇ ਹੀ ਇਸ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਮੇਂ ਧਾਰ੍ਮਿਕ ਗਤਿਵਿਧਿਯਾਂ ਬਢ ਗਈ ਹੈਂ।
ਪਾਂਡੇਵਾਲਾ ਮੇਂ ਜੂਨਾ ਅਖਾੜੇ ਕੇ ਨਾਗਾ ਸਂਨ੍ਯਾਸਿਯੋਂ ਕਾ ਡੇਰਾ 29 ਜਨਵਰੀ ਤਕ ਰਹੇਗਾ। ਜੋ 30 ਜਨਵਰੀ ਕੋ ਪੇਸ਼ਵਾਈ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਨਗਰ ਭ੍ਰਮਣ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ ਸ੍ਥਿਤ ਮਾਯਾਦੇਵੀ ਕੇ ਪ੍ਰਾਂਗਣ ਮੇਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੇਂਗੇ। ਜਹਾਂ 14 ਅਪੈ੍ਰਲ ਕੋ ਕੁਂਭ ਕੇ ਮੁਖ੍ਯ ਸ੍ਨਾਨ ਕੇ ਬਾਦ ਅਪਨੇ-ਅਪਨੇ ਸ੍ਥਾਨੋਂ ਪਰ ਲੌਟ ਜਾਏਂਗੇ। ਜੂਨਾ ਅਖਾੜੇ ਕਾ ਰਮਤਾ ਪਂਚ ਸਨ 2007 ਮੇਂ ਹਨੁਮਾਨ ਘਾਟ ਬਨਾਰਸ ਸੇ ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ ਕੇ ਲਿਏ ਚਲਾ ਥਾ। ਦੋ ਸਾਲ ਮੇਂ ਲਂਬਾ ਸਫਰ ਤਯ ਕਰਤੇ ਕੇ ਬਾਦ ਰਮਤਾ ਪਂਚ ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ ਪਹੁਂਚੇ ਹੈਂ। ਏਕ ਹਫ੍ਤੇ ਪਹਲੇ ਰਮਤਾ ਪਂਚ ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ ਸੇ ਪੂਰ੍ਵ ਦਿਸ਼ਾ ਮੇਂ ਸ੍ਥਿਤ ਕਾਂਗੜੀ ਗਾਂਵ ਮੇਂ ਆਏ। ਵਹਾਂ ਸੇ ਵੇ ਕਨਖਲ ਸ੍ਥਿਤ ਭੈਰਵ ਮਂਦਿਰ ਆਸ਼ਾ ਰੋੜੀ ਪਹੁਂਚੇ। ਪਂਚਕ ਹੋਨੇ ਕੇ ਕਾਰਣ ਜਹਾਂ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਛਹ ਦਿਨ ਤਕ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਿਯਾ। ਇਸਕੇ ਬਾਦ ਰਵਿਵਾਰ ਸੁਬਹ ਠੀਕ ਸਾਢੇ ਨੌ ਬਜੇ ਵੇ ਭੈਰਵ ਮਂਦਿਰ ਕਨਖਲ ਸੇ ਪਾਂਡੇਵਾਲਾ ਜ੍ਵਾਲਾਪੁਰ ਕੇ ਲਿਏ ਨਿਕਲੇ। ਹਨੁਮਾਨ ਗਢੀ, ਪ੍ਰੇਮਨਗਰ ਚੈਕ, ਚਂਦ੍ਰਾਚਾਰ੍ਯ ਚੌਕ, ਭਗਤ ਸਿਂਹ ਚੌਕ, ਬੀਏਚਈਏਲ ਫਾਂਉਡ੍ਰੀ ਤਿਰਾਹ ਹੋਤੇ ਹੁਏ ਪਾਂਡੇਵਾਲਾ ਕੇ ਐਤਿਹਾਸਿਕ ਮੈਦਾਨ ਮੇਂ ਸੁਬਹ ਸਵਾ ਗ੍ਯਾਰਹ ਬਜੇ ਪਹੁਂਚੇ।
ਕਨਖਲ ਕੇ ਹਨੁਮਾਨ ਗਢੀ ਮੇਂ ਨਿਰ੍ਮਲ ਪਂਚਾਯਤੀ ਅਖਾੜਾ ਕੇ ਮਂਹਤ ਔਰ ਨਿਰ੍ਮਲ ਸਂਤਪੁਰਾ ਕੇ ਪਰਮਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ ਮਹਂਤ ਮਹੇਂਦ੍ਰ ਸਿਂਹ ਨੇ ਅਪਨੇ ਸਾਥਿਯੋਂ ਕੇ ਸਾਥ ਜੂਨਾ ਅਖਾੜੇ ਕੇ ਰਮਤਾ ਪਂਚੋਂ ਕਾ ਫੂਲ ਮਾਲਾਓਂ ਸੇ ਸ੍ਵਾਗਤ ਕਿਯਾ। ਜ੍ਵਾਲਾਪੁਰ-ਭੇਲ ਮੋੜ ਪਰ ਕਾਂਗ੍ਰੇਸ ਨੇਤਾ ਪੂਨਮ ਭਗਤ ਨੇ ਰਮਤਾ ਪਂਚੋਂ ਕਾ ਸ੍ਵਾਗਤ ਕਿਯਾ। ਢੋਲ, ਨਗਾੜੇ, ਨਾਗਫਨੀ, ਤੁਰਈ, ਔਰ ਸ਼ਂਖਨਾਦ ਕੇ ਸਾਥ ਘੋੜੇ ਪਰ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੇਵਤਾ ਕੋ ਪਾਂਡੇਵਾਲਾ ਲਾਯਾ ਗਯਾ। ਨਿਸ਼ਾਂਨ ਦੇਵਤਾ ਕੇ ਸਾਥ ਨਾਗਾ ਸਂਯਾਸਿਯੋਂ ਕੇ ਪਰਂਪਰਾਗਤ ਹਥਿਯਾਰ ਭਾਲੇ ਫਰਸੇ, ਚਲ ਰਹੇਂ ਥੇ। ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੇਵਤਾ ਕੋ ਘੋੜੇ ਪਰ ਸਵਾਰ ਦਿਗਂਬਰ ਬਾਬਾ ਘਨਸ਼੍ਯਾਮ ਗਿਰੀ ਨੇ ਸਂਭਾਲ ਰਖਾ ਥਾ।
ਜੂਨਾ ਅਖਾੜੇ ਕੇ ਸਭਾਪਤਿ ਮਂਹਤ ਉਮਾਸ਼ਂਕਰ ਭਾਰਤੀ ਨੇ ਪਾਾਂਡੇਵਾਲਾ ਪਹੁਂਚਨੇ ਪਰ ਕਹਾ ਕਿ ਢਾਈ ਹਜਾਰ ਸਾਲ ਪੁਰਾਨੇ ਸ੍ਥਾਨ ਪਰ ਪਹੁਂਚ ਕਰ ਹਮ ਸਂਤਗਣ ਗਦ੍-ਗਦ੍ ਹੈਂ। ਤੀਰ੍ਥ ਪੁਰੋਹਿਤੋਂ ਨੇ ਅਪਨੇ ਪੂਰ੍ਵਜੋਂ ਕੀ ਵਰ੍ਸ਼ੋਂ ਪੁਰਾਨੀ ਪਰਂਪਰਾ ਕੋ ਜਿਸ ਤਰਹ ਨਿਭਾਯਾ ਹੈ ਉਸਸੇ ਸਂਤ ਸਮਾਜ ਅਭਿਭੂਤ ਹੈ। ਮਂਹਤ ਕਣਰ੍ਪੁਰੀ ਨੇ ਕਹਾਕਿ 12 ਸਾਲ ਬਾਦ ਫਿਰ ਸੇ ਪਾਂਡੇਵਾਲਾ ਕੇ ਐਤਿਹਾਸਿਕ ਮੈਦਾਨ ਮੇਂ ਸਂਤੋਂ ਔਰ ਤੀਰ੍ਥ ਪੁਰੋਹਿਤੋਂ ਕਾ ਮਿਲਨ ਹੁਆ ਹੈ। ਯਹਾਂ ਆਜ ਭਕ੍ਤਿ ਭਾਵ ਕੀ ਗਂਗਾ ਫਿਰ ਸੇ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਹੁਈ ਹੈ। ਪਾਂਡੇਵਾਲਾ ਮੇਂ ਜੂਨਾ ਅਖਾੜੇ ਕੇ ਸਾਧੁਓਂ ਕੇ ਕਾਫਿਲੇ ਮੇਂ ਸਭਾਪਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਹਂਤ ਉਮਾਸ਼ਂਕਰ ਭਾਰਤੀ, ਰਮਤਾ ਪਂਚ ਕੇ ਸ਼੍ਰੀਮਂਹਤ ਦੇਵੇਂਦ੍ਰ ਗਿਰੀ, ਮਂਹਤ ਵੇਦਵ੍ਯਾਸ ਪੁਰੀ, ਮਂਹਤ ਵਿਜਯ ਗਿਰੀ, ਸ਼੍ਰੀਮਹਂਤ ਨਟਰਾਜ ਗਿਰੀ, ਮਂਹਤ ਸ਼ਂਭੁਗਿਰੀ, ਜੂਨਾ ਅਖਾੜੇ ਕੇ ਸਚਿਵ ਸ਼੍ਰੀਮਂਹਤ ਹਰਿਗਿਰੀ, ਮਹਂਤ ਪ੍ਰੇਮਪੁਰੀ, ਮਂਹਤ ਕਰ੍ਣ ਪੁਰੀ, ਮਂਹਤ ਪ੍ਰੇਮ ਗਿਰੀ, ਮਂਹਤ ਰਮਣ ਪੁਰੀ, ਮਂਹਤ ਵਿਦ੍ਯਾਨਂਦ ਸਰਸ੍ਵਤੀ, ਥਾਨਾਪਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣ ਪੁਰੀ, ਅਗ੍ਨਿ ਆਖਾੜਾ ਕੇ ਸ਼੍ਰੀ ਮਂਹਤ ਆਨਂਦ ਚੈਤਨ੍ਯ, ਸ਼੍ਰੀ ਮਂਹਤ ਅਚ੍ਯੁਤਾਨਂਦ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਂਤ ਮਹਂਤ ਉਪਸ੍ਥਿਤ ਥੇ। ਮੇਲਾ ਅਧਿਸ਼੍ਠਾਨ ਕੀ ਓਰ ਸੇ ਉਪਕੁਂਭ ਮੇਲਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਰਦਾਰ ਹਰਦੇਵ ਸਿਂਹ ਔਰ ਸ੍ਵਾਸ੍ਥ੍ਯ ਅਧਿਕਾਰੀ ਡੌਕ੍ਟਰ ਅਨਿਲ ਤ੍ਯਾਗੀ ਨੇ ਫੂਲ-ਮਾਲਾਓਂ ਸੇ ਰਮਤਾ ਪਂਚੋਂ ਕਾ ਸ੍ਵਾਗਤ ਕਿਯਾ। Read more...

















