ਕਬੀਰ ਸਂਤਨ ਕੀ ਝੁਂਗੀਆ ਭਲੀ,ਭਠਿ ਕੁਸਤੀ ਗਾਉ॥
ਆਗਿ ਲਗਊ ਤਿਹ ਧਉਲਹਰ,ਜਿਹ ਨਾਹੀ ਹਰਿ ਕੋ ਨਾਉ॥੧੫॥
ਇਸ ਸ਼੍ਲੋਕ ਮੇ ਕਬੀਰ ਜੀ ਅਪਨੇ ਨਿਜਿ ਵਿਚਾਰ ਵ੍ਯਕ੍ਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹੈਂ ਕਿ ਯਦਿ ਕੋਈ ਸਂਤ ਹੈ, ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਕਾ ਪ੍ਯਾਰਾ ਹੈ।ਐਸੇ ਸਂਤ ਕੀ ਛੋਟੀ ਸੀ ਝੋਪੜੀ ਭੀ ਮੁਝੇ ਭਲੀ ਦਿਖਤੀ ਹੈ,ਅਚ੍ਛੀ ਦਿਖਤੀ ਹੈ। ਜਬਕਿ ਬੁਰੇ ਇਨ੍ਸਾਨ ਯਾ ਅਸਂਤ ਪ੍ਰਵਰਤਿ ਕੇ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਕੇ ਪਾਸ ਯਦਿ ਪੂਰਾ ਗਾਂਵ ਭੀ ਹੋ ਤੋ ਵਹ ਭੀ ਮੁਝੇ ਜਲਤੀ ਹੁਈ ਭਟ੍ਠੀ ਕੇ ਸਮਾਨ ਲਗਤਾ ਹੈ।ਕ੍ਯੋਕਿ ਐਸੀ ਜਗਹ ਮੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਰਸ਼੍ਣਾ ਕੀ ਆਗ ਮੇ ਜੀਵ ਜਲਤਾ ਰਹਤਾ ਹੈ। ਕ੍ਯੋਕਿ ਵਹਾਂ ਪਰ ਉਸ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਕਾ ਨਾਮ ਨਹੀ ਹੈ।
ਕਬੀਰ ਜੀ ਕਹਨਾ ਚਾਹਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਕਿਸੀ ਕੇ ਅਮੀਰ ਯਾ ਗਰੀਬ ਹੋਨੇ ਸੇ ਕੋਈ ਫਰ੍ਕ ਨਹੀ ਪੜਤਾ।ਵਹ ਚਾਹੇ ਝੋਪੜੀ ਮੇ ਰਹਤਾ ਹੋ ਯਾ ਪੂਰੇ ਗਾਂਵ ਕਾ ਮਾਲਿਕ ਹੋ।ਯਦਿ ਵਹ ਈਸ਼੍ਵਰ ਸੇ ਦੂਰ ਹੈ ਤੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਸ਼ਯ ਵਿਕਾਰੋਂ ਕੀ ਆਗ ਮੇ ਜਲਤਾ ਰਹੇਗਾ।ਲੇਕਿਨ ਯਦਿ ਉਸਕੀ ਪ੍ਰਵਰਤਿ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਕੀ ਓਰ ਹੈ, ਵਹ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਕੇ ਪ੍ਰਤਿ ਸਮਰ੍ਪਿਤ ਭਾਵ ਰਖਤਾ ਹੈ ਤੋ ਆਨਂਦਿਤ ਰਹੇਗਾ।
ਕਬੀਰ ਸਂਤ ਮੁਐ ਕਿਆ ਰੋਈਐ,ਜੇ ਅਪੁਨੇ ਗ੍ਰਿਹਿ ਜਾਹਿ॥
ਰੋਵਹੁ ਸਾਕਤ ਬਾਪੁਰੇ,ਜੁ ਹਾਣੈ ਹਾਟ ਬਿਕਾਇ॥੧੬॥
ਕਬੀਰ ਜੀ ਕਹਤੇ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੀ ਸਂਤ ਕੇ ਮਰਨੇ ਪਰ ਅਫਸੋਸ ਯਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕਰ ਰੋਨੇ ਕੀ ਕੋਈ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀ ਹੈ ਕ੍ਯੋਕਿ ਵਹ ਤੋ ਅਪਨੇ ਘਰ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਜਹਾਂ ਸੇ ਉਸੇ ਅਬ ਕੋਈ ਨਹੀ ਨਿਕਾਲਨੇ ਵਾਲਾ। ਯਦਿ ਰੋਨਾ ਹੈ ਤੋ ਉਸਕੇ ਮਰਨੇ ਪਰ ਰੋਨਾ ਚਾਹਿਏ ਜੋ ਇਸ ਸਂਸਾਰ ਮੇ ਆ ਕਰ ਉਸ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਕੋ ਨਹੀ ਪਾ ਸਕਾ।ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਕੋ ਨਾ ਪਾਨੇ ਕੇ ਕਾਰਣ ਉਸੇ ਫਿਰ ਫਿਰ ਜਨਮ ਲੇਕਰ ਭਟਕਨਾ ਪੜੇਗਾ।
ਇਸ ਸ਼੍ਲੋਕ ਮੇ ਕਬੀਰ ਜੀ ਕਹਨਾ ਚਾਹਤੇ ਹੈ ਕਿ ਯਦਿ ਹਮ ਉਸ ਪਰਮਪਦ ਕੋ ਅਪਨੇ ਜੀਤੇ ਜੀ ਪਾ ਲੇਤੇ ਹੈ ਤੋ ਹਮਾਰੀ ਮੁਕ੍ਤਿ ਸਂਭਵ ਹੋ ਜਾਤੀ ਹੈ।ਲੇਕਿਨ ਹਮ ਯਦਿ ਸਂਸਾਰੀ ਬਾਤੋਂ ਮੇ ਵ੍ਯਸ੍ਤ ਰਹਤੇ ਹੈਂ, ਵਿਸ਼ਯ ਵਿਕਾਰੋਂ ਮੇ ਫਂਸੇ ਰਹਤੇ ਹੈਂ ਤੋ ਹਮੇ ਪਰਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੀ ਕਭੀ ਨਹੀ ਹੋਤੀ।ਐਸੇ ਲੋਗੋ ਕੇ ਮਰਨੇ ਪਰ ਰੋਨਾ ਹੀ ਪੜਤਾ ਹੈ ਕ੍ਯੋਕਿ ਵੇ ਅਪਨਾ ਜੀਵਨ ਵ੍ਯਰ੍ਥ ਹੀ ਗਂਵਾ ਕਰ ਜਾਤੇ ਹੈਂ।ਐਸੇ ਲੋਗ ਕੋ ਫਿਰ ਸੇ ਕਈ ਜੂਨੋ ਮੇ ਭਟਕਨਾ ਪੜੇਗਾ।
ਆਗਿ ਲਗਊ ਤਿਹ ਧਉਲਹਰ,ਜਿਹ ਨਾਹੀ ਹਰਿ ਕੋ ਨਾਉ॥੧੫॥
ਇਸ ਸ਼੍ਲੋਕ ਮੇ ਕਬੀਰ ਜੀ ਅਪਨੇ ਨਿਜਿ ਵਿਚਾਰ ਵ੍ਯਕ੍ਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹੈਂ ਕਿ ਯਦਿ ਕੋਈ ਸਂਤ ਹੈ, ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਕਾ ਪ੍ਯਾਰਾ ਹੈ।ਐਸੇ ਸਂਤ ਕੀ ਛੋਟੀ ਸੀ ਝੋਪੜੀ ਭੀ ਮੁਝੇ ਭਲੀ ਦਿਖਤੀ ਹੈ,ਅਚ੍ਛੀ ਦਿਖਤੀ ਹੈ। ਜਬਕਿ ਬੁਰੇ ਇਨ੍ਸਾਨ ਯਾ ਅਸਂਤ ਪ੍ਰਵਰਤਿ ਕੇ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਕੇ ਪਾਸ ਯਦਿ ਪੂਰਾ ਗਾਂਵ ਭੀ ਹੋ ਤੋ ਵਹ ਭੀ ਮੁਝੇ ਜਲਤੀ ਹੁਈ ਭਟ੍ਠੀ ਕੇ ਸਮਾਨ ਲਗਤਾ ਹੈ।ਕ੍ਯੋਕਿ ਐਸੀ ਜਗਹ ਮੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਰਸ਼੍ਣਾ ਕੀ ਆਗ ਮੇ ਜੀਵ ਜਲਤਾ ਰਹਤਾ ਹੈ। ਕ੍ਯੋਕਿ ਵਹਾਂ ਪਰ ਉਸ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਕਾ ਨਾਮ ਨਹੀ ਹੈ।
ਕਬੀਰ ਜੀ ਕਹਨਾ ਚਾਹਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਕਿਸੀ ਕੇ ਅਮੀਰ ਯਾ ਗਰੀਬ ਹੋਨੇ ਸੇ ਕੋਈ ਫਰ੍ਕ ਨਹੀ ਪੜਤਾ।ਵਹ ਚਾਹੇ ਝੋਪੜੀ ਮੇ ਰਹਤਾ ਹੋ ਯਾ ਪੂਰੇ ਗਾਂਵ ਕਾ ਮਾਲਿਕ ਹੋ।ਯਦਿ ਵਹ ਈਸ਼੍ਵਰ ਸੇ ਦੂਰ ਹੈ ਤੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਸ਼ਯ ਵਿਕਾਰੋਂ ਕੀ ਆਗ ਮੇ ਜਲਤਾ ਰਹੇਗਾ।ਲੇਕਿਨ ਯਦਿ ਉਸਕੀ ਪ੍ਰਵਰਤਿ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਕੀ ਓਰ ਹੈ, ਵਹ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਕੇ ਪ੍ਰਤਿ ਸਮਰ੍ਪਿਤ ਭਾਵ ਰਖਤਾ ਹੈ ਤੋ ਆਨਂਦਿਤ ਰਹੇਗਾ।
ਕਬੀਰ ਸਂਤ ਮੁਐ ਕਿਆ ਰੋਈਐ,ਜੇ ਅਪੁਨੇ ਗ੍ਰਿਹਿ ਜਾਹਿ॥
ਰੋਵਹੁ ਸਾਕਤ ਬਾਪੁਰੇ,ਜੁ ਹਾਣੈ ਹਾਟ ਬਿਕਾਇ॥੧੬॥
ਕਬੀਰ ਜੀ ਕਹਤੇ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੀ ਸਂਤ ਕੇ ਮਰਨੇ ਪਰ ਅਫਸੋਸ ਯਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕਰ ਰੋਨੇ ਕੀ ਕੋਈ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀ ਹੈ ਕ੍ਯੋਕਿ ਵਹ ਤੋ ਅਪਨੇ ਘਰ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਜਹਾਂ ਸੇ ਉਸੇ ਅਬ ਕੋਈ ਨਹੀ ਨਿਕਾਲਨੇ ਵਾਲਾ। ਯਦਿ ਰੋਨਾ ਹੈ ਤੋ ਉਸਕੇ ਮਰਨੇ ਪਰ ਰੋਨਾ ਚਾਹਿਏ ਜੋ ਇਸ ਸਂਸਾਰ ਮੇ ਆ ਕਰ ਉਸ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਕੋ ਨਹੀ ਪਾ ਸਕਾ।ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਕੋ ਨਾ ਪਾਨੇ ਕੇ ਕਾਰਣ ਉਸੇ ਫਿਰ ਫਿਰ ਜਨਮ ਲੇਕਰ ਭਟਕਨਾ ਪੜੇਗਾ।
ਇਸ ਸ਼੍ਲੋਕ ਮੇ ਕਬੀਰ ਜੀ ਕਹਨਾ ਚਾਹਤੇ ਹੈ ਕਿ ਯਦਿ ਹਮ ਉਸ ਪਰਮਪਦ ਕੋ ਅਪਨੇ ਜੀਤੇ ਜੀ ਪਾ ਲੇਤੇ ਹੈ ਤੋ ਹਮਾਰੀ ਮੁਕ੍ਤਿ ਸਂਭਵ ਹੋ ਜਾਤੀ ਹੈ।ਲੇਕਿਨ ਹਮ ਯਦਿ ਸਂਸਾਰੀ ਬਾਤੋਂ ਮੇ ਵ੍ਯਸ੍ਤ ਰਹਤੇ ਹੈਂ, ਵਿਸ਼ਯ ਵਿਕਾਰੋਂ ਮੇ ਫਂਸੇ ਰਹਤੇ ਹੈਂ ਤੋ ਹਮੇ ਪਰਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੀ ਕਭੀ ਨਹੀ ਹੋਤੀ।ਐਸੇ ਲੋਗੋ ਕੇ ਮਰਨੇ ਪਰ ਰੋਨਾ ਹੀ ਪੜਤਾ ਹੈ ਕ੍ਯੋਕਿ ਵੇ ਅਪਨਾ ਜੀਵਨ ਵ੍ਯਰ੍ਥ ਹੀ ਗਂਵਾ ਕਰ ਜਾਤੇ ਹੈਂ।ਐਸੇ ਲੋਗ ਕੋ ਫਿਰ ਸੇ ਕਈ ਜੂਨੋ ਮੇ ਭਟਕਨਾ ਪੜੇਗਾ।
